Saturday, January 31, 2026

Màn Biểu Diễn Ngoạn Mục Trên Đường Phố

Nếu Còn Băn Khoăn Hạnh Phúc Là Gì Thì Đây Là Bài Viết Dành Cho Bạn


Hạnh phúc là gì bạn biết không? Nếu chưa biết, bạn có thể bắt đầu định nghĩa lại nó ngay từ bây giờ.

Hạnh phúc là khi những chính trị gia không sợ bị ám sát, những người biểu tình không sợ bị đàn áp; là khi những người giàu không sợ bị bắt cóc, và người nghèo không sợ miếng ăn cuối cùng sẽ bị lấy đi.

Hạnh phúc là sống mà không sợ hãi.

Các chủ cửa hàng có thể mở cửa vào lúc bình minh mà không phải lo lắng về việc bất kỳ ai có thể vào cửa hàng và cướp đồ.

Những người đi bộ trên phố không cần đeo ba lô ở phía trước ngực để không lo bị lấy đồ. Mọi người có thể ngủ ngon trong nhà mà không phải lo lắng ngôi nhà ấy có thể bị phá hủy vào buổi sáng hôm sau cùng với đồ đạc nằm rải rác khắp đường phố.

Phụ nữ có thể mua sữa công thức cho trẻ em trong mọi cửa hàng tạp hóa mà không chút lo lắng về sữa giả, không phải sợ hãi con của họ có thể chết vì uống sữa. Một ông lão có thể mua rượu giá rẻ mà không phải lo lắng rằng rượu có thể bị làm giả từ những chất hóa học khiến ông có thể bị mù lòa.

Trẻ em tiểu học có thể đi bộ đến trường mà không sợ bị bắt cóc. Ngư dân có thể ném lưới đánh cá của họ mà không sợ kim loại nặng ở sông. Cá và tôm sẽ không bị tuyệt chủng chỉ trong vòng vài năm.

Mọi người có thể đi bộ trên đường phố nhàn nhã mà không sợ bị cảnh sát vô cớ bắt bớ. Một khi bị bắt, người ta sẽ không ngất đi trong đồn cảnh sát, bởi vì họ biết rằng các quyền cơ bản của họ sẽ được luật sư và luật pháp bảo vệ.

Những người trong tù không lo lắng về việc bị xã hội lãng quên. Công dân không lo lắng về việc bị bắt nạt hoặc làm nhục tại các văn phòng địa phương. Cử tri không lo lắng về một cuộc bầu cử đã được sắp đặt.

Hạnh phúc là sống một ngày bình thường như mọi ngày, có những sạp hoa quả và có gà sống trong lồng bày bán ở chợ.

Những cửa hàng thơm hoa thủy tiên, các ngân hàng và bưu điện mở cửa và ai cũng có thể gửi phong bì, quà tặng hay thư tình tới bất cứ nơi đâu. Các hiệu thuốc và thợ kim hoàn chỉ ở đâu đó quanh quẩn trên phố.

Hạnh phúc là ai đó vẫy chào “Tạm biệt” với bạn vào buổi sáng, rồi trở lại vào buổi tối với cặp sách cứ ném vào cái góc ấy và giày thể thao cứ để dưới cái ghế ấy. Dù chỉ là những thói quen trong một ngày bình thường nhưng nếu thiếu đi bạn mới nhận ra đó chính là hạnh phúc.

Hạnh phúc là khi ăn tối, những đứa trẻ mải mê nói chuyện về trường học, người già lắng nghe chuyện con trẻ và kể về bộ răng giả. Trong khi đó, tiếng ồn ào của tin tức vang lên từ tivi ở phòng khách và mùi thơm ngon của cá chiên lan toả khắp phòng ăn.

Hạnh phúc là khi mái tóc của bạn màu xám, lưng đã còng, mắt phải đọc bằng kính lão nhưng bạn vẫn có thể đi bộ đến nơi quen thuộc để mua đồ ăn sáng, rồi trở về nhà để đánh thức ai đó dậy ăn.

Hạnh phúc là ai đó trong cùng một thành phố gọi cho bạn và nói rằng: “Chúng tôi sắp đi siêu thị, bạn có muốn đi cùng không? Nhà đã hết đồ ăn chưa?”.

Hạnh phúc là khi chuông cạnh đường ray reo lên báo hiệu đoàn tàu chở hàng sắp đi qua, là khi từng đoàn xe xếp hang dài phía trước sân ga để đưa mọi người về tổ ấm. Hạnh phúc là khi đèn giao thông chuyển từ đỏ sang màu xanh lá cây để xe cứu hỏa vội vã đến đích.

Hạnh phúc là khi xe chở rác cố gắng lách qua những ngõ hẻm chật chội, là khi bạn mở vòi nước và nước sạch chảy vào trong bình đun, là khi vào lúc hoàng hôn, bạn nhận ra hệ thống đèn chiếu sáng cho các con phố đã được bật lên từ bao giờ.

Hạnh phúc có thể chỉ là những thói quen trong một ngày bình thường nhưng nếu thiếu đi bạn mới nhận ra đó chính là hạnh phúc.

 

An Nhiên 

Nhẹ Ru Xuân Hồng - Đỗ Công Luận

Nợ Ân Tình


Cách đây ba tháng, thằng con đang tuổi ăn tuổi lớn của tôi gây tai họa: nó làm nát bét chiếc xe gia đình vì mải nhắn tin lúc lái. Ơn trời, không ai bị thương, nhưng bảng báo giá sửa xe làm tôi muốn xỉu: 4.200 đô. Riêng tiền bảo hiểm bắt mình tự chịu đã là 2.500 đô rồi. Tôi vừa giận, vừa run. Nhà làm gì có số tiền đó. Tôi phải cày hai công việc một lúc, chồng tôi thì mất sức lao động. Có những tháng, cả nhà phải thắt lưng buộc bụng, đắn đo mãi giữa việc đóng tiền điện hay mua đồ ăn.

Anh thợ sơn xe chỉ tôi đến một chỗ dưới mạn Nam thành phố. — "Dưới đó rẻ hơn," ảnh nói. "Nhưng chỉ nhận tiền mặt thôi nhé." 

Tôi lái xe đến một nơi trông chẳng khác gì bãi đồng nát. Xe cộ rỉ sét chất đống, cỏ dại mọc lởm chởm qua những vết nứt bê tông. Tấm biển hiệu thì bạc phếch, treo lủng lẳng sắp rụng. Tôi đã định quay đầu xe đi về cho rảnh nợ.

Thế rồi, một ông lão lẹt bẹt bước ra. Chắc cũng phải 75 tuổi trở lên. Bộ đồ công nhân lấm lem dầu mỡ, đôi bàn tay hơi run run. Ông nói với cái giọng địa phương đặc sệt: — "Xe cần sửa hả cô?"

Tôi kể hết nỗi khổ của mình. Ông nhìn cái xe, lầm bầm rồi đi vào trong. Một lúc sau, ông cầm ra cái bảng kẹp giấy: — "Tôi lấy 800 đô thôi." Tôi há hốc mồm: — "Nhưng người ta bảo tận..." — "Kệ họ. Họ đòi thay đồ mới, sơn xịn nên mới đắt," ông thản nhiên đáp. "Tôi có đồ tốt rồi, tôi sẽ làm cho nó chạy chắc chắn là được. 800 đô nhé." — "Dạ... rồi khi nào thì tôi phải gửi tiền ông?" — "Giờ đưa trước 50 đô cũng được. Còn lại bao giờ có thì đưa, không vội." 

Tôi đứng ngẩn tò te: — "Sao ông lại tin tôi thế?" Ông nhìn tôi bằng ánh mắt của một người đã trải đời: — "Hồi chiến tranh, có một người lạ đã giấu cả nhà tôi trong kho thóc của họ suốt nửa năm trời. Họ chẳng lấy một đồng, chỉ dặn: 'Sau này có điều kiện thì hãy giúp lại người khác'. Tôi thì chẳng có kho thóc nào để giấu ai cả, nhưng tôi biết sửa xe."

Tôi đã đứng khóc ngon lành ngay giữa cái bãi xe cũ nát đó.

Ông sửa xong trong ba ngày. Xe chạy êm ru, chắc chắn. Lúc đến lấy xe, tôi thấy một bà cụ đang vừa khóc vừa múa may bên chiếc xe móp méo của mình. Ông lão chỉ gật đầu, đặt tay lên vai bà cụ rồi cầm lấy chìa khóa. — "Lại một ca 'từ thiện' nữa hả ông?" — Tôi hỏi khẽ. Ông nhún vai: — "Chồng bà ấy mới mất, chưa có lương hưu. Không có xe thì bà ấy không đi thăm cháu được. Thôi, giúp bà ấy một tay."


Suốt hai tháng sau, mỗi lần có chút tiền, 50 hay 100 đô, tôi lại mang qua trả ông. Lần nào ghé, tôi cũng thấy một người nào đó đang ở đó — khi thì anh bố đơn thân, lúc thì anh công nhân vừa mất việc. Họ đều lái những chiếc xe nát tưởng chỉ có nước bán sắt vụn, nhưng vẫn chạy tốt nhờ bàn tay ông lão — người chỉ lấy tiền theo kiểu "tùy tâm"... hoặc chẳng lấy xu nào.

Lần cuối cùng sang trả nốt nợ, tôi tò mò hỏi: — "Ông cứ làm thế này mãi thì sống sao nổi?" Ông mỉm cười hiền từ: — "Cũng có người trả đủ tiền mà cô. Tiền của họ giúp tôi duy trì cửa hàng, còn những người trả ít giúp tôi duy trì... cái tâm mình. Thế là huề."


Tuần trước, tôi chạy ngang qua xưởng của ông. Cửa đóng then cài, có tấm biển "Bán nhà" dựng trước sân. Tôi hoảng quá, gọi ngay vào số điện thoại trên danh thiếp. Con gái ông bắt máy, giọng nghẹn lại: — "Cha cháu mất hôm thứ Ba rồi cô ạ. Cụ bị đột quỵ ngay tại xưởng."

Tôi lặng người, tim thắt lại. — "Chị em cháu đang kiểm kê sổ sách," cô ấy nói tiếp. "Trong ngân hàng cụ chỉ có 847 đô. Nhưng cuốn sổ tay của cụ... có tận 73 người vẫn còn nợ tiền. Tổng cộng hơn 30.000 đô." Cô ấy dừng lại một chút, rồi kể: — "Cụ để lại mảnh giấy ghi: 'Xóa nợ hết đi. Họ cần cái xe để mưu sinh hơn là cha cần tiền'." 

Đám tang ông hôm qua đông lắm. Cả 73 con người có tên trong sổ đều đến. Những người xa lạ không quen biết nhau, nhưng đều mang ơn ông lão — người đã không bỏ mặc chúng tôi lúc khốn khó. Chúng tôi gom tiền lại, trả hết các khoản nợ còn tồn của xưởng, rồi đưa phần còn lại cho con gái ông.


Về nhà, con trai tôi hỏi: — "Mẹ ơi, sao mẹ khóc nhiều thế? Mẹ có thân với ông ấy lắm đâu." Tôi bảo con: — "Bởi vì ông ấy đã dạy mẹ một bài học mà thế hệ của con cần phải biết. Mỗi ngày, con nhìn thấy rất nhiều người — nhưng hãy thực sự nhìn thấy họ. Thấy cái xe họ hỏng, thấy lòng họ đau, thấy túi họ rỗng. Lúc đó con phải chọn: mình sẽ là người chìa tay ra giúp, hay là người quay lưng bỏ đi?"

Thằng bé im lặng. Tháng trước, tôi thấy nó bắt đầu đi làm tình nguyện ở chỗ phát cơm từ thiện. Nó không khoe khoang, cứ lặng lẽ mà làm thôi.

Cái xưởng của ông lão vẫn đang treo biển bán. Tấm biển "Chỉ nhận tiền mặt" vẫn còn đó. Nhưng 73 người chúng tôi đều hiểu ý nghĩa thật sự của nó là gì: Có bao nhiêu trả bấy nhiêu. Lúc nào có thì trả. Nếu có thể thì trả.


Vì có những món nợ không thể tính bằng tiền. Đó là món nợ của lòng trắc ẩn: Nhớ rằng vào cái ngày ta tuyệt vọng nhất, đã có một người bằng lòng "sửa chữa" cuộc đời ta mà không đòi hỏi gì.

 

TG Văn Chương

Posted by: lpk 116

Bao Và Bao


 

Quán ven đường

Friday, January 30, 2026

12 Bí Mật Chấn Động Về Cơ Thể Bạn Mà Bác Sĩ Sẽ Không Nói Cho Bạn Biết



Chúng ta thường được giáo dục rằng phải làm việc chăm chỉ và vượt qua khó khăn trong thời kỳ khủng hoảng. Thực tế, bạn không biết rằng cơ thể và các tế bào trong cơ thể đang làm việc chăm chỉ hơn bạn.

Khi bạn buông thả, hành hạ bản thân, khi bạn nghĩ rằng trên thế giới này không có ai yêu thương bạn, đừng quên rằng cơ thể bạn đang yêu bạn nhiều hơn là chính bạn.

Nhiều dấu hiệu y tế khác nhau cho thấy cơ thể bạn khỏe mạnh hơn so với những gì bạn nghĩ và bạn yêu bản thân mình hơn nhưng chỉ là bạn không biết điều đó:

1. Có thể bạn chưa biết rằng các chỉ số đông máu trong máu của bà bầu sẽ tăng lên hàng chục lần trong những ngày trước khi sinh, nhằm ngăn ngừa hiện tượng chảy máu nhiều có thể xảy ra trong quá trình sinh nở.

2. Có thể bạn không biết rằng mình có 5 nguy cơ mắc bệnh ung thư mỗi ngày. Mỗi người có từ 1 đến 5 tế bào trở thành ung thư mỗi ngày, nhưng lần nào các tế bào khác trong cơ thể bạn cũng tiêu diệt tế bào ung thư và chính cơ thể bạn sẽ cứu bạn!

3. Bạn có thể không biết rằng ngay cả khi 2/3 lá gan của bạn bị cắt bỏ, nó vẫn có thể phát triển trở lại hình dạng ban đầu. Đây là cơ quan duy nhất trong cơ thể con người có thể tái tạo.

4. Có thể bạn chưa biết rằng dịch dạ dày của bạn có tính axit rất cao, mạnh đến mức có thể hòa tan những lưỡi dao thép. Nhưng điều đáng kinh ngạc là dạ dày của bạn cũng tiết ra một loại chất nhầy để tự bảo vệ và ngăn cản quá trình tiêu hóa của bạn.

5. Bạn có thể không biết rằng khi phần chính của tim bạn không đập được thì “nút nhĩ thất” sẽ bắt đầu đập thay nó, và khi “nút nhĩ thất” cũng không đập thì “tâm thất” của tim bạn sẽ bắt đầu tự đập.

Lúc này điện tâm đồ rất khủng khiếp, lượng máu chảy rất yếu, nhưng ngay cả khi lượng máu yếu như vậy cũng có thể đảm bảo cung cấp máu cho não và tim, đảm bảo cho cơ thể bạn sẽ không chết và chờ đợi quân tiếp viện đến.

6. Có thể bạn chưa biết rằng chỉ trong 1 giây, hay thời gian bạn đọc câu này, cơ thể bạn đã sản sinh ra 1 triệu tế bào hồng cầu.

Chúng chạy khắp cơ thể bạn, xuyên qua các mạch máu, giữ cho bạn sống và liên tục cung cấp oxy cho các tế bào của bạn.

7. Có thể bạn chưa biết rằng trong suốt cuộc đời, trái tim của bạn sẽ bơm khoảng 182 triệu lít máu và đập 2,5 tỷ lần.

8. Đôi mắt của bạn sẽ chớp 415 triệu lần và rơi 68,75946 lít nước mắt.

9. Mũi của bạn có thể nhớ được 50.000 mùi.

10. Nếu phổi của bạn trải rộng ra, chúng có thể bao phủ một sân tennis và đường hô hấp trong phổi của bạn có thể kéo dài từ London đến Moscow.

11. Tổng chiều dài của tất cả các mạch máu của bạn có thể vòng quanh trái đất hai lần rưỡi.

12. Bộ phận sâu sắc nhất chính là DNA của bạn.

Mỗi tế bào của bạn chứa hơn một mét DNA. Nếu bạn xoắn tất cả DNA trong cơ thể thành một sợi mỏng, nó sẽ kéo dài 10 tỷ dặm, xa hơn khoảng cách từ Trái đất đến Sao Diêm Vương.

Nếu bạn nhìn nó ở cấp độ vĩ mô hơn: Trên thực tế, bạn là vũ trụ của cơ thể mình.

Mỗi tế bào trong cơ thể chúng ta đều không biết nhau. Chúng đều hoạt động, di chuyển, trao đổi chất và chết theo bản năng riêng của mình. Nhưng hàng chục tỷ tế bào này “thực hiện nhiệm vụ riêng” cộng lại sẽ tạo nên bạn và một vũ trụ rộng lớn.

Nếu bạn suy nghĩ kỹ, mỗi chúng ta là vũ trụ của họ, và chúng ta là đối tác duy nhất đáng tin cậy và luôn hợp tác của họ. Tại sao chúng ta lại phải lo lắng, sợ hãi và khinh thường bản thân?

Thực ra sau khi nói rất nhiều, tôi chỉ muốn nói với bạn một sự thật: cơ thể bạn rất yêu bạn và chúng ta cũng nên trả ơn lại cho họ.

Khi một người sắp chết, não sẽ gửi mệnh lệnh cuối cùng, phân bổ 5% adrenaline cuối cùng cho hệ thần kinh và cơ dây thanh quản, giải thích hậu quả và não gửi lời tạm biệt đến các cơ quan khác lần cuối.

Nhiều người cho rằng bản thân họ rất tầm thường và rất phổ thông, nhưng bạn không thể tưởng tượng được rằng cơ thể bạn được cấu thành từ một đội ngũ tinh tế và xuất sắc đến vậy. Họ là những người yêu bạn nhất trên đời và là những người bạn đời duy nhất trung thành với bạn.

Nhà tâm lý học Juhad đã nói rất hay: “Khi chúng ta bắt đầu trân trọng cơ thể mình, học cách lắng nghe và nói chuyện với cơ thể mình một cách bình đẳng, cũng như thực sự học cách yêu thương chúng. Như thế, bạn có thể bắt đầu chữa lành cuộc sống của chính mình ở mức độ sâu sắc nhất”.


Đăng Dũng biên dịch

Nguồn: secretchina (Tiểu Phương)

Bến Cũ Tình Xưa - Nguyễn Duy Phước

Còn Đêm Nào Vui Bằng Đêm Ba Mươi - Saroyan Vann Phan


‘Tân Què’ có thăm nuôi. Lên trình diện quản giáo gấp!

Ðang loay hoay với bản tự kiểm về tội lén đưa đồ ăn vào cô-nết cho ‘Huy Ðiêu khắc gia’, Tân giật nẩy mình khi bị bố già Khối trưởng Thạch “Sùng” gọi đến tên tục của mình. Như một phản ứng tự nhiên, Tân, chưa cần nhìn về hướng viên khối trưởng đang đứng, trả lời ngay:

– Thôi đi bố già! Coi chừng lại lộn tên với thằng ‘Tân Heo’ như năm ngoái nữa!

Năm ngoái, Tân đã bị gọi giật từ ngoài rẫy về vì có thăm nuôi “đột xuất,” sau đó mới vỡ lẽ ra là thằng “Tân Heo” có ông dượng, từ ngoài Bắc vào, tới thăm để “động viên” tinh thần học tập của nó. Ðược bạn bè gán cho cái mỹ danh là “Tân Heo” vì Tân này là chuyên viên nuôi heo trong trại. Các ngành nghề chuyên môn như chăn nuôi và trồng tỉa rất được anh em “cải tạo” ưa chuộng vì tương đối vừa đỡ tốn sức lao động lại vừa “có ăn” hơn các ngành làm rẫy hay “lên non đẵn gỗ trên rừng”. Còn “Tân Què” thì dĩ nhiên là chân phải đi cà xẹo hay cà thọt gì đó rồi. Một mảnh đạn pháo trong Trận An Lộc đã làm vỡ nát nhượng chân trái của Tân, suýt làm anh què luôn.

Nhưng lần này, cứ nghe cái giọng khẳng định của viên khối trưởng đầu bạc, có lẽ không có vụ lộn tên được nữa:

– Ðúng là ‘Tân Què’ chớ còn ai nữa! Chính thân nhân của cậu đòi phải gặp cho bằng được ‘Tân Què’ ở An Lộc mà! Bộ cậu sợ không dám nhận mình là dân ‘Bình Long Anh Dũng’ nữa sao?

Thấy sự thể cũng hơi lạ, nhưng để cho chắc ăn, Tân gặng hỏi:

– Mà cụ biết người tới thăm tôi là ai không? Tôi là ‘con bà phước’ mà, làm gì có ai thăm?

– ‘Moa’ không rõ. Cậu cứ lên hỏi thẳng quản giáo thì biết ngay chớ gì!

Viên khối trưởng chỉ nói vậy rồi bỏ đi. Tân lật đật thu gom giấy, bút trên cái bàn gỗ “dã chiến,” bỏ xuống phía dưới chiếc chiếu nằm. Cái tên Thạch “Sùng” của viên khối trưởng đứng tuổi này cũng có lý do hiện hữu của nó: Thạch có tánh hay tiếc của – nhứt là cơm rơi – và thường dễ nổi sùng với anh em, mặc dù “bố già” là người được coi như tốt bụng nhứt trong đám tù nhân khốn đốn tại Trại Xuân Lộc này, tất cả đều là những sĩ quan trong quân đội và cảnh sát Việt Nam Cộng Hòa trước đây, mà sau “giải phóng” đã bị nhà cầm quyền cộng sản bắt đưa vào các trại “tập trung cải tạo.”

Tân xỏ chân vào quần, khoác lẹ chiếc áo sơ-mi máng trên cây đinh nơi cột tre, rồi bước ra ngoài. Thằng Chinh, tay vừa ở cô-nếch 3 tháng ra vì nhận giấy tờ giả từ ngoài đưa vào để mưu toan trốn trại, đoán già, đoán non:

– Không chừng con bồ nhí nơi quán Thu Sương tới thăm đó mậy! Cho tao gởi lời thăm con Bích, em nó, nghe!

Không đáp lời Chinh, Tân lặng lẽ rảo bước lên văn phòng viên quản giáo ở cuối dãy nhà thuộc khu cán bộ công an. Không khí chiều Ba Mươi Tết thiệt êm ả trên toàn trại, và có lẽ đây là lần đầu tiên Tân cảm nhận điều này nơi đây. Gần như cả năm, chẳng mấy khi cái trại cải tạo nơi vùng đất đỏ hoe này có được một buổi chiều im ắng như thế này, kể cả ngày Chủ Nhật là ngày toàn trại được nghỉ lao động. Suốt thời gian được chuyển về trại, Tân chỉ thấy sinh hoạt của trại cứ xoay quanh chuyện tập họp đi lao động, tranh nhau tắm rửa, tranh nhau lấy cơm, tập trung xét đồ, và ngồi đồng kiểm điểm…

Viên quản giáo, mới ngó thấy Tân thập thò trước cửa văn phòng, đã nhoài người ra chào đón:

– Anh Tân đấy à? Anh có thăm nuôi đột xuất đấy. Anh theo tôi ra ngoài đó ngay kẻo hết giờ. Sướng nhé, đồ ăn coi bộ nhiều lắm, kỳ này tha hồ ăn Tết to!

Hơi ngạc nhiên trước thái độ thân thiện bất ngờ của viên quản giáo, Tân cố lấy vẻ lễ phép, đáp:

– Thiệt sự tôi đâu có biết ai đâu mà mong đồ ít, đồ nhiều, cán bộ! Nhưng mà ai vậy? Cán bộ cũng biết là từ 2 năm nay tôi chẳng có ai là thân nhân đến thăm.

– Cần gì biết. Cứ ra ngoài rồi sẽ rõ. Mà coi bộ cô ấy xinh lắm đó! Nhớ nếu có ‘con nạp xưởng’ thì để dành lại cho tôi và anh em một ít nhé. Ngày Xuân lai rai ấy mà!

Tân suýt bật cười thành tiếng trước thái độ thân tình, săn đón bất ngờ đầy dụng ý của viên quản giáo. Chả bù với những lần kiểm soát chỉ tiêu sản xuất trong ngày, gương mặt anh ta tuy non choẹt nhưng vì khó đăm đăm nên nom già cỗi, coi dễ ghét lắm. “Thôi kệ, tha cho mầy!” Tân nghĩ bụng. Cái gọi là “con nạp xưởng” thiệt ra chỉ là mấy cây lạp xưởng của Ba Tàu Chợ Lớn mà hễ lần nào Tân ăn vào thì cũng thấy bụng óc ách khó tiêu, nhưng không hiểu sao tại Miền Bắc Xã Hội Chủ Nghĩa lại không sản xuất nổi, để cho mấy anh cán bộ trại anh nào cũng mê, cũng ghiền cái món mới lạ này.

Viên quản giáo đẩy Tân vào nhà khách cải tạo, liếc xéo vào người khách đến thăm một cái trước khi bỏ đi, không quên dặn với:

– 20 phút thôi nhé, anh Tân! Tôi đã bảo cán bộ vũ trang rồi. Tôi đặc biệt gia hạn cho anh thêm 5 phút nữa đó. Nhớ vụ kia giùm tôi…

Giây phút này, Tân không còn lo để ý tới cán bộ quản giáo hay cán bộ vũ trang gì nữa cả. Kể ra thì làm quản giáo, trực tiếp coi anh em cải tạo như Mẫn đây, vẫn được xem là oai hơn làm cán bộ vũ trang mà nhiệm vụ chỉ là xách súng đi bảo vệ an ninh trại và bắn bỏ bọn trốn trại để theo phe phản động bên ngoài.

Liếc nhanh về phía chiếc bàn gỗ dài nơi nhà khách, Tân chợt thấy khuôn mặt lạ hoắc của một thiếu nữ, với đôi mắt sáng long lanh đang chăm chú nhìn về phía anh. Cả chiếc áo bà ba màu hồng phấn điểm hoa và cái quần xá-xị đen của cô gái cũng không giúp ích gì thêm cho ký ức của Tân. Cố lục lọi trí nhớ hồi lâu, Tân đành chịu, không biết người con gái đó là ai.

– Anh Tân! Anh Tân! Thủy đây nè, Thủy ở An Lộc đó, bộ anh hổng nhớ em sao? Người con gái đứng bật dậy, lớn tiếng gọi khi vừa thấy Tân bước đến gần cửa nhà khách. Sau một thoáng bàng hoàng, Tân mới chợt nhớ ra.......

Dĩ vãng như một cuốn phim quay nhanh qua tâm trí Tân. Thủy chính là cô bé 15 tuổi mà Tân đã cứu được từ trong đống gạch vụn, tôn cháy, khi dãy nhà của Thủy và đồng bào tị nạn từ Lộc Ninh dồn về bị trúng đạn pháo 130 ly ngay giữa cuộc tiến công của quân cộng sản vào An Lộc. Lúc đó, đơn vị của Tân là Liên Ðoàn 3 Biệt Ðộng Quân dưới quyền của Trung Tá Biết đang đánh vùi với Cộng quân ngay tại phía ngoài Chi khu An Lộc, đánh liên tục cả mấy tuần lễ liền. Ðạn hết, lương thực cũng hết và người thì đã hao hụt quá nửa mà Tân và đồng đội vẫn không ra khỏi được vòng vây của quân địch. Ðã thế, quân tấn công lại tập trung đủ loại pháo nặng nhẹ các cỡ bắn vào thị xã như mưa, với dã tâm san bằng mục tiêu thành bình địa, không kể gì tới tánh mạng và tài sản của dân lành vô tội. Có ngày, họ đã bắn hơn 10 ngàn trái đạn pháo vào thị trấn nhỏ bé này, một thị trấn mà, từ trên máy bay nhìn xuống, chẳng thấy có một lợi thế phòng thủ nào đáng kể, vì ba bên, bốn bề của nó đều bỏ ngỏ, trải ra như tấm lòng rộng mở của những người em gái An Lộc thuộc lớp đàn chị của Thủy.


Thủy ngày xưa là vậy đó. Nhưng hôm nay đây, dáng dấp, giọng nói và gương mặt của người thiếu nữ đang đứng trước mặt Tân xem ra hết sức xa lạ với những gì mà Tân đã thấy, đã nghe và đã biết về người con gái ấy ở An Lộc hơn 8 năm về trước. Ðó là một cô bé đáng thương, mặt mũi loang vết máu, tay chân trầy trụa, đang run lẩy bẩy trên tay Tân. Mẹ và em trai của cô bé, tuy chẳng bị thương tích gì đáng kể, nhưng đều đầy vẻ kinh hoàng, kêu khóc liên hồi trong nỗi sợ hãi cùng cực của những nạn nhân vừa mới được cứu khỏi cảnh bị chôn vùi giữa căn nhà đổ nát của mình.

Cô gái rời khỏi chiếc băng ghế dài, chạy tới nắm lấy tay Tân:

– Trời ơi, anh Tân! Sao anh dạo này ốm mà đen quá vậy? Ngày xưa lúc ai cũng khốn đốn vì bị Việt Cộng bao vây cả tháng, tuy bữa đói, bữa no nhưng anh đâu đến nỗi?

Vừa nói, cô gái vừa lấy tay quệt nước mắt. Tân sững sờ trước tình huống bất ngờ:

– Không dè Thủy mau lớn quá. Lại đẹp hơn hồi nhỏ, làm anh nhận không ra. Nhưng làm sao em biết là anh đang ở đây mà tới thăm? Mà làm sao em xin phép đi thăm anh được, trong khi em chẳng có liên hệ họ hàng gần xa gì với anh?

Tân vừa định ngồi xuống bên cạnh người con gái ở phía bên này chiếc bàn, nhưng sực nhớ tới quy định của của trại cấm anh em cải tạo không được ngồi kế bên khách, anh đành ngồi xuống nơi ghế phía đối diện với cô gái.

Thủy với tay lấy một trái quýt từ nơi một trong 3 cái giỏ xách lớn và nặng trĩu mà có lẽ cô đã khá vất vả mới mang được vào trại từ bến xe lam cách đó cả cây số vào một buổi trưa nắng đổ như thế này. Ðưa tay chỉ mấy cái giỏ xách trên bàn, cô gái nói với Tân:

– Tất cả 3 cái xách này là đồ của anh. Em tích lũy, gom góp của hợp tác xã cả tháng trời mới có đủ thứ cho anh đó! Anh nhớ ăn dè sẻn một chút, chớ ít ra cũng phải 3 tháng sau em mới hy vọng lên thăm lại anh đó!

Tân cố khách sáo:

– Lặn lội lên thăm anh là đã quý hóa lắm rồi, em bày vẽ làm gì cho tốn tiền mà lại nặng nhọc nữa? Mà em phải cho anh biết làm sao em có được phép tới thăm anh ngay vào chiều Ba Mươi Tết này chớ?

Ðưa cho Tân mấy múi quýt đã lột sẵn, Thủy vừa cười vừa nói:

– Thiệt ra em hổng có xin phép từ địa phương của anh ở Sài Gòn, mà xin phép ngay từ trại này nè! Ông Tuân, trại phó sản xuất, tuần nào cũng ghé thăm dì em. Ổng đang dê dì em kịch liệt đó anh! Em nhờ dì em nói thẳng với ổng là em muốn đi thăm nuôi anh của em đang học trong trại dưới quyền ổng. Em khai là em cô cậu của anh. Dì Minh là người mà anh nói chuyện cả buổi lúc toán cưa củi của anh bị trở ngại xe cộ rồi được công an võ trang cho đi ăn uống gần bến xe đó. Anh còn nhớ hông? Dì Minh rất cảm động vì câu chuyện anh kể về đời lính của anh ngày xưa, nhứt là những ngày Liên Ðoàn 3 Biệt Ðộng Quân đánh trận An Lộc, sống chết với dân An Lộc, với tụi em.

Tân mới nuốt xong mấy múi quýt ngọt lịm qua cổ thì đã được Thủy tiếp cho hai múi khác. Tân thắc mắc:

– À! Anh nhớ ra rồi! Ủa, bà Minh là dì của em hả? Dì ruột hay dì trong họ?

– Bả chỉ là dì họ thôi. Mà bả thương em lắm, anh Tân ơi! Một phần vì bả thấy em lanh lợi, giúp ích cho bả nhiều trong chuyện buôn bán, phần khác bả thấy em thiệt thà, ngay thẳng, không tham như mấy đứa khác cũng là cháu của bả. Bả có nói phải chi bả biết người trong câu chuyện anh kể là em thì bả đã cho anh biết ngay rằng bả là dì của em rồi. Hồi em còn nhỏ thì bả buôn bán đâu trên Sài Gòn, chỉ tiếp xúc với họ hàng em khi người nhà có công việc đi Sài Gòn, ghé ngủ tạm tại nhà bả một đôi hôm rồi đi.

– Em mau lớn và xinh quá, anh thiệt không ngờ! 

Tân nói, lòng vẫn e rằng người con gái đối diện sẽ ngượng ngùng vì lời khen mà Tân cứ lặp đi, lặp lại đó. Phải biết rằng gì chớ về “tâm lý bạn gái” thì Tân rất rành, mặc dù anh vốn là dân tác chiến Biệt Ðộng Quân thứ dữ.Thủy hỏi lại với vẻ ngây thơ pha lẫn đôi chút sung sướng:

– Thiệt vậy hả anh? 

– Mà nghe nói vợ anh đã đi vượt biên rồi hả? Chỉ hiện tới đâu vậy, anh Tân?

Vết thương lòng bỗng dưng lại bị khơi dậy. Nhưng Tân cảm thấy cần phải nói thiệt cho Thủy – người mà từ trước tới nay anh vẫn coi như em gái mình – để cho cô gái biết rõ, kẻo che giấu hoài sau này lại phải mất công cải chính:

– Sự thực không phải vậy đâu, Thủy!

Thủy giục:

– Vậy chớ sự thực là sao, hả anh?

– Vợ anh đã bỏ anh đi lấy chồng khác rồi! Lấy một thượng úy Cộng Sản trong phường của bả. Tại anh lỡ khoe với anh em trong trại rằng vợ mình rất chung thủy, nên chẳng dám cho ai biết sự thực, mà chỉ khai là bả đã vượt biên rồi, vì anh biết những người đồng bạn của anh tại đây đều ở tù ‘mút chỉ cà tha,’ chẳng ai đủ khả năng ra ngoài mà kiểm chứng cho rõ thiệt, hư.

– Trời đất ơi! Thiệt là buồn quá hả anh Tân? Em không ngờ thời này người ta hay ăn ở bất nghĩa đến như vậy. À, em quên hỏi thử anh và chị đã có mấy đứa con với nhau rồi? Bây giờ con cái ra sao?

– May mà chỉ có một đứa con gái, năm nay mới lên 10. Vợ anh đã gởi nó về bên ngoại nuôi giùm, lâu lâu mới về thăm mà thôi. Bên ngoại nó được cái là rất cưng con nhỏ và cũng còn thương anh lắm. Mỗi năm vài lần, bên vợ anh vẫn gởi quà thăm nuôi cho anh trên này. Có điều là chẳng có ai tới thăm anh từ dạo Thắm bỏ anh mà thôi.

Thủy chưa kịp bình luận gì về những tiết lộ mới này, thì Tân đã tiếp nối câu chuyện:

– Anh cũng không trách gì bả. Gặp cảnh đời thay đổi thì dù ông to, bà lớn cũng phải đổi thay để sống còn, huống hồ chi vợ anh cũng chỉ là một người phụ nữ tầm thường. Ai còn lạ gì...


Tân vừa nói tới đó thì chợt thấy người công an vũ trang hồi nãy, mặc đồng phục vàng lợt, đeo súng AK, lấp ló ngoài cửa sổ. Thiệt ra, nhiệm vụ của anh ta cũng chỉ là để canh chừng xem anh em cải tạo được thăm có ta thán chế độ tù tội hay phát ngôn điều gì phản động, và khách thăm có lén lút đưa vào trại tài liệu nào nguy hại cho “an ninh tổ quốc” hay không mà thôi.

Thấy người công an đã bỏ đi vì không phát hiện hay nghe ngóng được điều gì hệ trọng, Tân nhích người tới gần Thủy hơn:

– Ai còn lạ gì chủ trương ‘tài sản ngụy, ta chiếm; vợ con ngụy, ta lấy’ của Ðảng Cộng Sản Việt Nam đối với gia đình sĩ quan, viên chức thuộc chế độ cũ bị đưa đi tập trung học tập cải tạo trong những ngày đầu Sài Gòn ‘giải phóng’? Anh lại thấy thà Thắm làm vậy còn hơn là tiếp tục lừa dối nhau. Trại này có một anh tên là Út. Tháng nào ảnh cũng nhận được thơ vợ viết vào thăm, kể lể, tâm tình thiệt là tình sâu, nghĩa nặng; thậm chí bà vợ còn làm thơ ca ngợi mối tình chung thủy của họ trong hoàn cảnh ‘loan phượng lìa đôi nữa’. Nhưng khi người anh em bạn cột chèo của ảnh được thả về thì mới vỡ lẽ ra rằng chị ta đang có mang với một tay công an phường nào đó, mà tay này thì lại vợ con đùm đề cả rồi, mới ác chớ! Thiệt là tình đời ngày nay đã đổi thay đến hết biết rồi, Thủy ơi!

Thủy còn đang ngẩn người ra chưa kịp nói gì để an ủi Tân trong cơn xúc cảm, tủi buồn thì đã nghe có tiếng của người công an vũ trang hồi nãy nói với vào, giọng “Bắc kỳ 75” đặc sệt:

– Anh gì đó, chỉ còn có 3 phút thôi nà anh phải về trại đấy! Còn cô Thùy hay Thủy gì đó nữa, khẩn trương nên nhé, thu gọn tâm tình nại mà về nhà, để nần tới nại được phép vào thăm nữa chứ!

Thủy nắm lấy tay Tân:

– Cán bộ trại chưa chi đã hối về rồi đó! Ðể em bàn giao mấy món đồ ăn cho anh cho kịp giờ.Thủy vừa nói vừa soạn sành mấy cái giỏ xách:

– Ðây là mấy món mặn cho anh ăn dài dài nè: ruốc xào sả, ớt kiểu người Trung, mắm khô quẹt mẹ em làm – tuy mặn, nhưng ngon lắm – cá khô sặt, muối sả, tôm khô, thịt heo kho trứng vịt, và cả mắm tôm chua em mới làm hôm qua cho anh nữa! Trong cái xách đen đen này có đủ các thứ gia vị như tiêu, hành, ớt, tỏi, và nhứt là bột ngọt – cái bịch nylông có chữ ‘mì chính’ đó nghe anh! Cái túi lớn nhứt thì có mấy món hơi sang sang một chút để anh đãi bạn bè: mè xửng Huế nè, đường Cu-ba nè, lạp xưởng nè, đậu phộng nè. Dưới đáy xách là 3 ký nếp hạng nhứt mà Dì Minh biểu gởi cho anh đó!

– Trời đất ơi! Sao em biết trong này anh cần mấy thứ này mà mua sắm quá ‘đạt yêu cầu’ như vậy? Về cho anh gởi lời cám ơn dì Minh thiệt nhiều, nghe em!

Với tay cầm lấy cái thẩu nhựa đựng mắm khô quẹt, Tân nói với Thủy:

– Cái món khô quẹt này để anh nhờ người lén đem cho anh Huy một ít, vì ảnh mê lắm. Tội nghiệp! Ảnh là một điêu khắc gia nổi tiếng của mình ngày xưa, chỉ vì mới đây ảnh tạc tượng ‘Bác Hồ’ mũi hơi khoằm và nhọn như mũi két nên bị ghép vào tội phản động, bị đem giam cô-nếch gần 3 tháng nay. Tuần trước, anh đi lao động về có lén thẩy cho ảnh hai miếng đường, nhưng rủi bị cán bộ tuần tra phát hiện nên sáng nay phải ngồi làm kiểm điểm, mới suy nghĩ cách chạy tội thì nghe kêu có em lên thăm nuôi nên lại bỏ đó.

Tân lôi mấy xâu lạp xưởng ra khỏi mớ đồ ăn:

– Chỉ có cái món lạp xưởng là không hạp với anh lắm thôi, nhưng đám công an, cán bộ thì lại khoái ghê lắm. Họ gọi là ‘con nạp xưởng’ đó em! Ðể anh mang vào hối lộ cho họ đặng lấy lòng, phòng khi hữu sự cũng thường tai qua, nạn khỏi lắm. Thủy ơi! Anh thiệt mang ơn em biết mấy! Ðã hơn 2 năm rồi, kể từ khi vợ anh bỏ đi, chẳng có một mống nào tới thăm anh hết. Mẹ anh thì đã mù lòa, con anh thì còn quá nhỏ, anh đành giấu biệt địa chỉ sau lần chuyển trại tới đây, chớ đâu có nỡ lòng nào bắt họ phải đi thăm mình?

Tân nắm lấy đôi bàn tay thon và đẹp của Thủy. Người con gái đứng yên hồi lâu, chẳng nói gì, không biết có phải vì muốn chìu ý Tân hay là vì chính cô gái cũng muốn hưởng trọn cái phút giây êm ái đó, tay trong tay với người mà ngày xưa cô bé vừa cảm phục, vừa biết ơn mà cũng vừa thương mến nhưng không đời nào dám ngỏ. Tân vừa định nói lời từ biệt với Thủy, thì người công an vũ trang đã bước vào nhà khách, khẩu AK47 chế tạo tại Tiệp Khắc kè kè bên hông:

– Thôi, xong rồi. Anh, chị niệu mà về nẹ nẹ đi nhé! Nể nời cán bộ quản giáo tôi đã gia hạn cho cả 5 phút rồi đấy!

Người cán bộ vũ trang này, Tân hơi ngờ ngợ, có lẽ cũng chính là anh chàng áo vàng ác ôn đã giọng cho thằng Chinh 3 cái báng súng đau “thấu trời xanh” khi hắn bị giải giao vào biệt giam trong cái thùng sắt vuông vức gọi là cô-nếch mà ngày xưa lính Mỹ vẫn dùng để chứa hàng hóa và quân dụng. Vì cấu trúc bằng sắt và bốn bề kín mít như bưng, thời tiết bên trong cô-nếch chỉ có hai mùa: Ban đêm là mùa Ðông lạnh như Bắc cực và ban ngày là mùa Hè nóng như thiêu đốt của sa mạc Sahara!

Không để cho kẻ giam giữ mình phải nặng lời, Tân vội vã choàng tay qua vai, ôm nhẹ Thủy một cái. Cái tật “lợi dụng thời cơ” này của Tân nay, dẫu sao, cũng đã giảm bớt một nửa rồi so với ngày xưa, có lẽ cũng vì Tân còn mang nặng mặc cảm của kẻ chiến bại.Người con gái, lộ vẻ thẹn thùng, đứng im lặng trong vòng tay Tân giây lát trước khi dịu dàng đẩy nhẹ Tân ra:

– Thôi, anh lo về nghỉ ngơi sớm đi, hết giờ thăm rồi! Em mừng hết sức vì đã được gặp lại anh hôm nay. Cô gái nói qua làn nước mắt rơm rớm. 

– Ðã biết anh vẫn còn sống nơi đây thì, bằng cách này hay cách khác, em cũng sẽ lo lắng, thăm nuôi anh. Gia đình em không bao giờ quên ơn cứu mạng của anh, của mấy người lính Biệt Ðộng Quân như anh trong cuộc chiến... À quên, anh Tân ơi, em còn gởi cho anh cái nàyThủy vội vã nhét vào chiếc túi quần bên hông của Tân một gói gì nho nhỏ nhưng khá cộm. Nghi đó là tiền, Tân vội chối từ:– Gì chớ tiền thì anh không nhận đâu nhé, Thủy! Thơ cũng không được nữa, vì sẽ bị quản giáo xét trước khi về phòng.

– Anh yên tâm, cái đó là của mẹ em chớ không phải của em đâu. Nhưng anh phải giấu nó chỗ nào đi nếu thấy không tiện lắm, nghe anh Tân! À, tí nữa em quên mất. Anh Tân có bao giờ nghĩ rằng trong cái rủi nhiều khi cũng có cái may? Biết đâu nhờ chị Thắm bỏ anh mà người khác mới có cơ hội được lo cho anh?

Thủy không nhìn thẳng vào mắt Tân mà gần như là nhìn xuống đất trong câu nói sau cùng này, trước khi gật đầu ra dấu từ biệt Tân rồi bước đi.


Ðứng lặng yên giây lát cạnh 3 cái giỏ xách đồ ăn mà Thủy mới trao cho, Tân đưa mắt nhìn theo cô gái đang chậm rãi quay gót ra phía trước cổng trại. Một cảm giác nửa vui, nửa buồn xâm chiếm lấy tâm hồn anh. Khi cái vẫy tay sau cùng của Thủy đã khuất sau cánh cổng lớn, Tân mới biết rằng mình đành phải tạm giã từ một niềm hạnh phúc tuy mới vừa ló dạng nhưng lại mang nhiều hứa hẹn tương lai.

“Anh Tân có bao giờ nghĩ rằng trong cái rủi nhiều khi cũng có cái may?” Lời nói của Thủy như vẫn còn vang vọng đâu đây trong tâm trí Tân trên đường từ nhà khách trở về trại, với mấy giỏ xách đồ ăn thăm nuôi trên tay.


Ðối với Tân, đêm Ba Mươi năm nay cũng chính là phút giây khởi đầu của những mộng ước tương lai trong một cuộc đời tưởng đã héo tàn nay bỗng dưng lại đơm hoa, kết trái. Trong khi bạn bè cùng phòng ai cũng hớn hở, cười vui vì được Tân chia sớt chút quà thăm nuôi bất ngờ để cùng đón giao thừa, thì tận nơi đáy lòng Tân lại đang rộn ràng những tình cảm thương yêu vừa chớm nở, y như một nụ mai vàng e ấp, âm thầm nhưng mãnh liệt, bung cánh chào đón Xuân sang.....


Còn đêm nào vui bằng đêm Ba Mươi? - Nguoi Viet Online 

Thursday, January 29, 2026

Kim Dung Truyền Kỳ - Người Phương Nam


Lợi Ích Của Các Ứng Dụng AI - LM. Anmai, CSsR


Trong thời đại công nghệ số hóa ngày nay, trí tuệ nhân tạo (AI) đã trở thành một công cụ mạnh mẽ, mang lại vô số lợi ích thiết thực cho con người, xã hội và kinh tế. AI không chỉ giúp gia tăng hiệu quả hoạt động mà còn tiết kiệm chi phí đáng kể, đồng thời nâng cao chất lượng dịch vụ công cộng và cải thiện độ chính xác trong việc ra quyết định. Những lợi ích này được thể hiện rõ nét qua khả năng xử lý dữ liệu lớn, phân tích thông tin phức tạp và tự động hóa các quy trình, từ đó hỗ trợ con người vượt qua những hạn chế truyền thống. Ví dụ, trong bối cảnh kinh tế toàn cầu hóa, AI giúp các tổ chức tối ưu hóa nguồn lực, giảm thiểu lãng phí và thúc đẩy sự phát triển bền vững. Hơn nữa, bằng cách cung cấp các phân tích dựa trên dữ liệu thực tế, AI đảm bảo rằng các quyết định được đưa ra không chỉ nhanh chóng mà còn dựa trên cơ sở khoa học, giảm thiểu rủi ro từ lỗi con người. Những lợi ích cốt lõi này làm nền tảng cho sự ứng dụng rộng rãi của AI trong nhiều lĩnh vực, từ cá nhân đến doanh nghiệp và xã hội lớn hơn.


Một trong những lợi ích nổi bật nhất của AI là khả năng nâng cao năng suất cho cả cá nhân và doanh nghiệp. AI hoạt động như một trợ thủ đắc lực, giúp tối ưu hóa thời gian và công sức trong hàng loạt hoạt động hàng ngày. Cụ thể, AI hỗ trợ soạn thảo bài viết, email và tin nhắn với nhiều phong cách viết khác nhau, từ trang trọng đến thân mật, từ chuyên môn đến phổ thông, đảm bảo nội dung được diễn đạt mạch lạc và phù hợp với đối tượng người nhận. Điều này không chỉ tiết kiệm thời gian mà còn nâng cao chất lượng giao tiếp, giúp cá nhân và doanh nghiệp xây dựng hình ảnh chuyên nghiệp hơn. Tiếp theo, AI có thể tạo bản tóm tắt tài liệu một cách nhanh chóng và chính xác, rút gọn những nội dung dài dòng thành các điểm chính dễ hiểu, từ đó hỗ trợ người dùng nắm bắt thông tin cốt lõi mà không cần đọc toàn bộ tài liệu. Trong lĩnh vực quản lý dự án, AI hỗ trợ đánh giá hồ sơ dự thầu bằng cách phân tích các yếu tố như chi phí, thời gian thực hiện và rủi ro tiềm ẩn, giúp doanh nghiệp chọn lựa đối tác phù hợp nhất. Hơn nữa, AI cải thiện hiệu quả nghiên cứu và tích hợp thông tin bằng cách tổng hợp dữ liệu từ nhiều nguồn, phân tích xu hướng và đưa ra insights sâu sắc, từ đó thúc đẩy sự sáng tạo và đổi mới. Trong việc chuẩn bị tài liệu đào tạo và quảng bá, AI có thể tự động tạo nội dung hấp dẫn, bao gồm slide thuyết trình, video hướng dẫn hoặc tài liệu in ấn, giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí sản xuất. Dịch tài liệu cũng là một lợi ích quan trọng, nơi AI xử lý các ngôn ngữ khác nhau với độ chính xác cao, hỗ trợ giao tiếp quốc tế mà không cần dịch giả chuyên nghiệp. Ngoài ra, AI còn viết mã máy tính, từ các đoạn code đơn giản đến phức tạp, giúp lập trình viên tăng tốc độ phát triển phần mềm. AI cũng hiểu và tạo biểu đồ, hình ảnh, video, biến dữ liệu thô thành các hình ảnh trực quan dễ tiếp cận. Hơn nữa, AI cung cấp kế hoạch hành động chi tiết dựa trên mục tiêu đã đặt ra, giúp cá nhân và doanh nghiệp lập kế hoạch hiệu quả. Cuối cùng, trợ lý cá nhân được hỗ trợ bởi trí tuệ nhân tạo hoạt động như một người bạn đồng hành, quản lý lịch trình, nhắc nhở công việc và thậm chí dự đoán nhu cầu dựa trên hành vi người dùng.


Bên cạnh những lợi ích trực tiếp cho năng suất, AI còn mang lại nhiều ứng dụng phổ biến khác, góp phần cải thiện chất lượng cuộc sống và an toàn xã hội. Một ví dụ điển hình là việc sử dụng AI kết hợp với máy bay không người lái để hỗ trợ kiểm tra tường ngoài của các công trình. Trong ứng dụng này, AI tự động thu thập hình ảnh từ drone, phân tích và đánh giá tình trạng tường bên ngoài các công trình xây dựng, từ đó phát hiện sớm các hư hỏng, xuống cấp hoặc nguy cơ mất an toàn mà không cần con người tiếp cận trực tiếp. Phương pháp này không chỉ giảm rủi ro tai nạn cho nhân viên kiểm tra mà còn đảm bảo tính chính xác cao nhờ khả năng xử lý hình ảnh chi tiết, giúp chủ đầu tư tiết kiệm chi phí sửa chữa lớn sau này và duy trì sự an toàn của công trình lâu dài.


Một lợi ích khác là sử dụng AI để giúp xác định vị trí có người, nhằm nâng cao hiệu quả cứu hộ. AI nhận diện nạn nhân thông qua hình ảnh từ camera, drone hoặc vệ tinh, âm thanh như tiếng kêu cứu, dữ liệu nhiệt từ thân nhiệt, và dữ liệu cảm biến từ thiết bị đeo hoặc điện thoại. Nhờ đó, AI nhanh chóng xác định vị trí nạn nhân, gia tăng khả năng cứu hộ kịp thời, đặc biệt trong các tình huống khẩn cấp như thiên tai, tai nạn giao thông hoặc cháy nổ. Ứng dụng này không chỉ cứu sống nhiều mạng người mà còn tối ưu hóa nguồn lực cứu hộ, giúp các đội ngũ tập trung vào những khu vực cần thiết nhất.


Trong lĩnh vực an toàn lao động, AI được sử dụng qua các cảm biến để tìm kiếm nguồn ô nhiễm nhằm cải thiện môi trường làm việc. Cụ thể, AI giám sát và phân tích môi trường làm việc, xác định chính xác các nguồn gây ô nhiễm như khí độc, bụi, hóa chất, tiếng ồn và các yếu tố khác. Từ đó, AI kịp thời đưa ra cảnh báo và biện pháp kiểm soát, góp phần nâng cao mức độ an toàn cho người lao động. Lợi ích này đặc biệt quan trọng trong các ngành công nghiệp nặng, nơi rủi ro ô nhiễm cao, giúp giảm thiểu bệnh nghề nghiệp và tăng cường sức khỏe lâu dài cho lao động viên.


AI cũng đóng vai trò quan trọng trong y tế, với khả năng tăng tốc độ chẩn đoán và cải thiện độ chính xác. Trong nhận dạng hình ảnh, AI phát hiện khối u và bất thường trong ảnh X-quang và CT, giúp bác sĩ chẩn đoán sớm các bệnh lý nguy hiểm. Một nghiên cứu cụ thể từ Đại học Hong Kong đã chứng minh AI có thể phát hiện sớm bệnh Alzheimer, từ đó mở ra cơ hội điều trị kịp thời và cải thiện chất lượng cuộc sống cho bệnh nhân.


Trong phát triển thuốc trị bệnh, AI đẩy nhanh quá trình phát triển thuốc bằng cách phân tích cấu trúc phân tử và dữ liệu sinh học, đồng thời hỗ trợ phát triển thuốc kháng virus. Ứng dụng này giảm thời gian nghiên cứu từ hàng năm xuống còn vài tháng, giúp nhân loại đối phó nhanh chóng với các đại dịch và bệnh mới nổi.


AI còn góp phần chống biến đổi khí hậu thông qua phân tích và dự báo dữ liệu khí hậu, tối ưu hóa năng lượng tiêu thụ và giảm lượng khí thải carbon. Bằng cách dự đoán các hiện tượng thời tiết cực đoan, AI giúp các chính phủ lập kế hoạch ứng phó, đồng thời khuyến khích sử dụng năng lượng tái tạo hiệu quả hơn.

Để thúc đẩy phát triển môi trường bền vững, AI phát triển ‘nông nghiệp thông minh’ để tăng năng suất và giảm chất thải, đồng thời tối ưu hóa việc phân loại và tái chế chất thải. Những ứng dụng này không chỉ bảo vệ môi trường mà còn đảm bảo nguồn tài nguyên cho thế hệ tương lai.


Trong xây dựng thành phố thông minh, AI giúp giảm tắc nghẽn giao thông bằng cách dự đoán và điều chỉnh lưu lượng xe, phát triển nền kinh tế vùng thấp thông qua phân tích dữ liệu kinh tế địa phương, và giám sát năng lượng thông minh để tiết kiệm tài nguyên. Những lợi ích này tạo nên các đô thị hiện đại, thân thiện và hiệu quả hơn.


Cuối cùng, một thành tựu nổi bật là hệ thống robot linh hoạt đầu tiên trên thế giới dành cho phẫu thuật thần kinh. MicroNeuro đã sử dụng cánh tay robot linh hoạt và công nghệ tăng cường để hoàn thành thí nghiệm sinh thiết nội sọ sâu trên xác người, thông qua một lỗ nhỏ duy nhất (5mm), nhằm đạt được cuộc phẫu thuật não đầu tiên chính xác và giảm đáng kể chấn thương phẫu thuật. Ứng dụng này mở ra kỷ nguyên mới trong y học, nơi AI kết hợp robot giúp thực hiện các ca phẫu thuật phức tạp với độ chính xác cao, giảm đau đớn cho bệnh nhân và tăng tỷ lệ thành công.


Các lợi ích của AI không chỉ dừng lại ở việc nâng cao hiệu quả và tiết kiệm chi phí mà còn lan tỏa đến mọi khía cạnh của cuộc sống, từ an toàn cá nhân đến phát triển xã hội bền vững. Với sự phát triển không ngừng, AI hứa hẹn sẽ tiếp tục mang lại những đổi mới lớn lao, giúp nhân loại vượt qua thách thức và hướng tới một tương lai tốt đẹp hơn.



Lm. Anmai, CSsR

Mùa Xuân Dạo Bước - Đỗ Công Luận

Bí Quyết Trường Xuân Qua Ca Dao Tục Ngữ - GS Pham Thi Nhung

 

Người xưa tuổi thọ kém, ai sống tới bảy mươi đã cho là hiếm hoi, nhân sinh thất thập cổ lai hy. Đã vậy, nhiều người suốt đời chỉ hùng hục làm việc, chạy theo bả lợi danh, bo bo giữ của, không biết hưởng đời là gì; tới khi già yếu, sắp xuôi tay nhắm mắt, tính sổ cuộc đời mới thấy là dại :

- Một năm là mấy tháng Xuân
Một đời phỏng được mấy lần vinh hoa ?
- Chẳng ăn, chẳng mặc, chẳng chơi
Bo bo giữ lấy của trời làm chi ?
Bảy mươi chống gậy ra đi
Than thân rằng thuở đương thì chẳng chơi ?

Từ đó, người xưa rút kinh nghiệm, để lại cho con cháu biết bao là lời khuyên bảo chí lý, không ngoài mục đích khuyến khích chúng ta hãy tận hưởng những hương vị của cuộc sống ngay từ thưở thanh niên son trẻ; cùng cho chúng ta những bí quyết để kéo dài tuổi Xuân :

- Ai ơi chơi lấy kẻo già
Măng mọc có lứa, người ta có thì.
Chơi Xuân kẻo hết Xuân đi
Cái già xồng xộc nó thì theo sau.
- Mỗi năm, mỗi tuổi, mỗi già
Chẳng lo liệu trước ắt là lụy sau.

Ngày nay chúng ta đều biết, khoa học tiến bộ vượt bậc đã giúp cho con người rất nhiều phương tiện, để được hưởng một cuộc sống tiện nghi, thoải mái và lý thú hơn xưa. Đồng thời, ngành y dược cũng tiến bộ đáng kể, đã giúp cho con người chữa được lắm bệnh hiểm nghèo, tăng thêm sức khoẻ và kéo dài tuổi thọ. Những kết quả này tuy đã đem lại nhiều phúc lợi cho nhân loại, nhưng vì thiếu tính chất nhân bản nên vẫn không giúp cho con người đạt được chân hạnh phúc. Đây chính là lý do vì sao chúng ta thích đọc lại ca dao, tục ngữ, một loại văn chương bình dân truyền khẩu phong phú của dân tộc, cốt tìm hiểu xem đâu là quan niệm nhân sinh của người xưa ; và qua đó, chúng ta lĩnh hội được những gì về bí quyết trường Xuân, để đem lại cho mình một đời sống hạnh phúc trọn vẹn, lâu dài ?

Sau khi nghiên cứu tục ngữ, ca dao, chúng ta hẳn thấy, bí quyết trường Xuân của người xưa đã được qui vào những điểm sau đây :


1. Người ta trước hết phải biết sống theo triết lý tri túc, tiện túc, nghĩa là biết đủ ấy là đủ.

Chính vì biết sống an phận, không đòi hỏi nhiều nên cuộc sống mới được nhàn nhã, tâm hồn mới được thảnh thơi :

Ông cả ngồi trên sập vàng
Cả ăn, cả mặc lại càng cả lo.
Ông bếp ngồi trong xó tro,
Ít ăn, ít mặc, ít lo, ít làm.

Huống chi cuộc đời quá ngắn ngủi, làm nhiều làm chi cho khổ thân :
Đời người sống mấy gang tay,
Hơi đâu cặm cụi cả ngày lẫn đêm
 

2. Phải biết quẳng gánh lo đi mà vui sống.

Sự lo nghĩ, buồn phiền làm cho tâm thần rã rượi, mặt mày héo úa, xấu xí, sức khoẻ sa sút. Ông Nguyễn Gia Thiều trong Cung Oán Ngâm Khúc, cũng như bà Đoàn Thị Điểm trong Chinh Phụ Ngâm Khúc đều đã công nhận điều này :

Chiều ủ dột giấc mai trưa sớm
Vẻ bâng khuâng hồn bướm vẩn vơ.
(Cung Oán Ngâm Khúc)

Võ vàng đổi khác hình thù
Nỗi khuê ly biết mùi chua dường này !
(Chinh Phụ Ngâm Khúc)

Bởi vậy, ca dao mới khuyên ta chớ nên cả lo như các bà mẹ xưa, mười chuyện lo cả mười, chuyện không đáng cũng lo, như thế thì lo cả đời chưa hết :

Mẹ già lo bảy, lo ba,
Lo cau trổ muộn, lo già hết duyên.

Và phải biết xem nhẹ, xem thường mọi chuyện :

Lo gì mà lo, lo con bò trắng răng
Mua ba đồng thuốc nhuộm răng cho bò.
 

3. Đồng thời, phải nuôi dưỡng lấy các đức tính Từ, Bi, Hì, Xả.

Có biết cảm thông, thương xót, giúp đỡ và tha thứ cho người, tâm ta mới không vướng bận ghen ghét, oán thù, mà hằng giữ được trong sáng, hoan lạc 

- Có câu tích đức tu thân
Hoạn nạn tương cứu, phú bần tương tri (trì)

- Đấng trượng phu đừng thù mới đáng
Đấng anh hùng đừng oán mới hay.

 

4. Cái tâm trong sáng, hoan lạc này lại cần được thể hiện qua nụ cười luôn luôn tươi nở trên môi.

Khi cười, không những các bắp thịt mặt được thư dãn, vẻ mặt trông tươi mát, mà lòng ta cũng cảm thấy phấn khởi, hạnh phúc. Giá trị của nụ cười đã được người xưa xác nhận qua câu tục ngữ :

Ngoài ra, nụ cười tươi còn gây được ảnh hưởng vui sống cho những người xung quanh :

- Ngó lên lỗ miệng em cười
Như búp hoa nở, như mặt trời mới lên.


- Mình về, mình nhớ ta chăng
Ta về, ta nhớ hàm răng mình cười.
Trăm quan mua lấy miệng cười
Nghìn quan chẳng tiếc, tiếc nụ cười em xinh.
(Đúng ra là : Nghìn quan chẳng tiếc, tiếc người răng đen)

5. Phải biết giữ vệ sinh cho thân thể.

Con người, thân thể có sạch sẽ mới khoẻ mạnh được.

Nhan sắc các bà các cô một phần do cái răng, cái tóc quyết định :
- Cái răng, cái tóc là góc con người.

Ai muốn có một hàm răng đều đặn, tươi tắn, bóng bẩy như những câu ca dao vừa dẫn chứng ở trên, tất phải biết phép giữ vệ sinh và bồi dưỡng cho răng lợi. Bằng chẳng chịu giữ gìn, răng sẽ bị sâu, bị thối, bị sún, bị sứt, bị gãy, nhan sắc trông chẳng còn đẹp tí nào ; mà khi ăn lại khó nhai, khó cắn, mất cả ngon. Vậy muốn sạch miệng, tốt răng, người xưa dạy, phải xúc miệng bằng nước muối, phải ăn trầu và nhuộm răng đen. Muốn thơm da, mát thịt thì tắm nước nấu hoa hương nhu, hoa mùi già hay cánh hoa ngọc lan. Còn muốn tốt tóc, sạch gầu thì :

Tốt tóc thì cỏ mần trầu
Sạch ghét, sách gầu bồ kết với chanh.

Người sạch sẽ là người biết tự trọng và dễ gây được thiện cảm với người xung quanh, nhất là người đó lại thuộc phái đẹp :

Nước trong ai chẳng rửa chân,
Cái má trắng ngần ai chẳng muốn hôn.


6. Phải biết ăn uống sao cho bổ và ngon.

Tục ngữ có câu Dĩ thực vi tiên. Người xưa xem chuyện ăn uống quan trọng hơn cả, vì hiểu rằng :

- Ăn vóc, học hay.
- Có thực mới vực được đạo.


và :
- No nên bụt, đói ra ma.

Hiển nhiên, có ăn mới khoẻ mạnh nên hình dạng con người đẹp đẽ, cũng như có học mới thành người giỏi, người tài. Sau nữa, có ăn no đủ người ta mới dễ dàng giữ được nhân cách, đạo đức, sống đời từ bi bác ái.

Khi đã xem vấn đề ăn uống là chuyện hàng đầu ở đời, mà chuyện ăn uống lại là chuyện tế nhị, chuyện nghệ thuật, chuyện văn hoá chứ chẳng phải chơi, nên người ta mới cần đến tài nội trợ, bếp núc đảm đang, khéo léo của các bà các cô.
 
Người nội trợ bình thường nào cũng biết “liệu cơm gắp mắm”, nghĩa là biết tuỳ theo khả năng mà lo cho chồng con được cơm dẻo canh ngọt. Hai bữa ăn chính của dân ta, cơm là căn bản nên phải lo trước tiên. Theo người xưa :

Cơm ba bát, áo ba manh
Đói chẳng xanh, rét chẳng chết.


Cho thấy, con người ta khi cơm đủ no (mỗi bữa ba bát), tất sẽ có đủ sức khoẻ để chống chọi với khí hậu khắc nghiệt. Cơm đủ ăn rồi, người ta mới nghĩ đến cách nấu nướng, chế biến thực phẩm thành những món ăn, làm sao đem lại sự khoái khẩu và tăng thêm chất lượng dinh dưỡng cho cơ thể.
- Nhiều tiền mua thịt Ít tiền mua xương.

Đúng vậy, người nội trợ khôn ngoan, khéo léo thì dù ít tiền vẫn có thể sửa soạn những món ăn ngon cho gia đình :

Trời mưa cho ướt lá dừa
Cho tươi luống cải cho vừa lòng em
Cho em hái đọt rau dền
Nấu tô canh ngọt dâng lên mẹ già.
Bồng em đi dạo vườn cà,
Cà non chấm mắm, cà già làm dưa.
Râu tôm nấu với ruột bầu
Chồng chan vợ húp, gật đầu khen ngon.


Chính nhờ tài nội trợ cơm nước khéo léo và cách sắp xếp món ăn hợp khẩu vị này mà các bà vợ Việt Nam đã bảo vệ được hạnh phúc gia đình. Người chồng xa nhà, thấy nhớ món ăn ngon của vợ lại muốn mau mau trở về :

Anh đi, anh nhớ quê nhà
 Nhớ canh rau muống, nhớ cà dầm tương.

Nấu ăn ngon đã trở thành một trong những bí quyết tạo hạnh phúc và giữ hạnh phúc gia đình. Đấy là lý do vì sao không một bà mẹ Việt Nam nào lại không dạy con gái nghệ thuật nấu nướng. Và cô gái nào có tiếng nấu nướng giỏi, có kém nhan sắc một chút cũng vẫn lấy được chồng ngon lành như thường:

Có phúc lấy được vợ già
 Vừa sạch cửa nhà, lại ngọt cơm canh.


7. Ăn chơi phải có chừng mực.

Ăn uống vừa bổ, vừa ngon miệng tất đem lại cho con người nhiều sức khoẻ. Có đạo đức lại có sức khoẻ, người ta mới mong sinh được những đứa con tốt lành :

Trứng rồng lại nở ra rồng
Liu nhiu lại nở ra dòng liu nhiu.


Lại nữa, có sức khoẻ, người ta mới mong hưởng thụ được nhiều lạc thú ở đời. Thôi thì đủ câu :

- Làm trai cho đáng nên trai
Phú Xuân cũng trải, Đồng Nai cũng từng.

- Già thì già tóc, già tai
Già răng, già lợi, đồ chơi không già.


Tuy nhiên chúng ta đều biết, cái gì thái quá cũng không nên :

Ăn lắm thì hết miếng ngon
Nói lắm thì hết lời khôn hoá rồ.

Bởi vậy, nếu người ta cứ mặc sức ăn chơi, hưởng thụ theo cái lối buông thả, chơi cố :

Đã sinh tài sắc ở đời
Chẳng ăn cũng thiệt, chẳng chơi cũng hoài.


Không tự giới hạn, kiềm chế được mình thì rồi trường Xuân đâu chưa thấy, tật bệnh đã theo nhau kéo đến. Lúc bấy giờ ăn cũng chẳng được, mà ngủ cũng chẳng yên, người ta mới thấm thía được hết ý nghĩa của câu tục ngữ :

Ăn được, ngủ được là tiên
Không ăn, không ngủ mất tiền thêm lo.


Thêm lo thì đã quá muộn rồi. Vậy muốn được sống trường thọ, kéo dài tuổi Xuân thì ăn chơi phải có điều độ, phải biết dè chừng, theo tinh thần tự chế :

Tay tiên chuốc chén rươu đào
Đổ đi thì tiếc, uống vào thì say.


Ngày nay nhân loại đã bước sang thế kỷ XXI. Sách báo và nhiều người xung quanh ta thường nói tới những vấn đề liên quan đến các phát minh tiến bộ vượt bậc của khoa học, như về các loại máy móc điện tử, về truyền thông vệ tinh ... cùng các tiến bộ đáng kể của ngành y dược, như đã tìm ra các phương thuốc trị bệnh hiểm nghèo, đã cứu được nhiều sinh mạng bằng phép ghép thuận, ghép gan, thay tim … Nhờ vậy con người đã được hưởng một cuộc sống văn minh vật chất tiến bộ đáng kể, và sức khoẻ cũng được bảo vệ tối đa, tuổi thọ vì thế đã gia tăng rất nhiều.

Người xưa 50 tuổi đã được liệt vào thọ cách, ai sống đến 70 cho là hi hữu Người nay tuổi thọ trung bình đã vượt lên từ 70 tới 80 tuổi, có nhiều cụ đã sống trên cả trăm tuổi (Cụ bà Jeanne Clément là một trong những người thọ nhất nhì thế giới, báo chí cho hay, cụ đã ăn mừng sinh nhật lần thứ 126 !). Vậy mà giờ đây chúng ta còn giở lại những câu ca dao, thành ngữ cổ truyền của dân tộc để tìm hiểu, học hỏi thêm về những bí quyết trường Xuân của người xưa, không biết như thế có lạc hậu không ?

Tôi thiết nghĩ là không. Thực vậy, nếu chúng ta nắm được nghệ thuật sống, nghĩa là biết dung nạp những ưu điểm của hai lối sống kia để bổ khuyết cho nhau. Theo đó, chúng ta vẫn sống đời văn minh tiến bộ của Âu Mỹ để được bảo đảm sức khoẻ cùng những tiện nghi vật chất, nhưng chúng ta sẽ không bắt chước tinh thần Âu Mỹ chạy đua với kim đồng hồ, đua đòi đuổi theo mọi tiện nghi tối tân hiện đại để bị lệ thuộc tiện nghi, khiến lúc nào cũng vội vã, hùng hục làm việc, hùng hục hưởng thụ, để rồi suốt đời phải sống trong cái vòng quẩn quanh này. Ðồng thời, chúng ta nên sáng suốt trở về với quan niệm nhân sinh của ông cha ta : sống đời tri túc tiện túc, thanh thản, hoà hợp với thiên nhiên, cùng hướng về những thú vui tinh thần thanh cao, nhân ái và đạo nghĩa.

Chỉ có quan niệm sống dung hợp như thế chúng ta mới có nhiều cơ may kéo dài tuổi Xuân và tâm hồn lúc nào cũng được thoải mái, hạnh phúc. Và chỉ có quan niệm sống dung hợp như thế mới thực sự thích hợp với bản chất và tâm tính con người Việt Nam.

 

GS Pham Thi Nhung (Paris)