Truyện trốn trại của những người lính VNCH
Giữa năm 1979.
Trại cải tạo Xuyên Mộc. Nắng miền Đông Nam phần
như đổ lửa xuống những thân người gầy guộc. Quần áo bạc màu. Đôi dép mòn. Những
khuôn mặt hốc hác sau nhiều năm tù đày.
Nhưng có một thứ chưa bao giờ bị lấy mất. Đó
là ánh mắt của người lính. Năm người âm thầm gặp nhau.
Thiên.
Tài.
Thịnh.
Đức.
Khanh.
Người đứng đầu là Thiên.
Không ai nói chuyện lớn tiếng.
Không ai nhắc đến chữ “trốn trại” khi chung
quanh còn có người.
Chỉ những câu nói ngắn.
— “Mày để ý chưa?”
— “Rồi.”
— “Mấy thằng vệ binh thường đứng ở đâu?”
— “Biết.”
Thiên nhìn từng người.
— “Không được nóng. Một khi đã làm thì phải
chắc.”
Tài hỏi:
— “Nếu có chuyện bất ngờ?”
Thiên trả lời ngay:
— “Hủy.”
— “Hủy luôn?”
— “Hủy. Không có anh hùng cá nhân.”
Cả nhóm im lặng.
Thiên nói chậm:
— “Sai một bước là chết cả đám.”
Đó là nguyên tắc.
Họ âm thầm quan sát từng ngày.
Giờ đi lao động.
Giờ trở về.
Vị trí vệ binh.
Thói quen của cán bộ.
Những khoảng trống giữa những người tù.
Mọi thứ được ghi nhớ bằng mắt.
Không giấy.
Không bút.
Không để lại dấu vết.
Cuối cùng, ngày hành động được chọn.
Chiều hôm đó, mọi người vẫn làm việc như thường
lệ.
Không ai nhìn nhau.
Không ai để lộ một chút khác thường.
Những người tù lần lượt chuẩn bị trở về trại.
Thiên đứng trong hàng.
Tài ở một vị trí khác.
Thịnh, Đức và Khanh ở phía sau.
Mọi thứ tưởng như đã vào đúng vị trí.
Rồi… Một trục trặc xảy ra. Chỉ một chuyện nhỏ.
Nhưng trong một kế hoạch sống còn, một chuyện nhỏ cũng đủ biến thành chuyện lớn.
Thiên nhận được dấu hiệu.
Hủy.
Không ai nói thành tiếng.
Nhưng tất cả đều hiểu.
Kế hoạch chấm dứt. Tài nhìn về phía Thiên.
Thiên cũng nhìn thấy. Một cái nhìn rất nhanh.
Bỏ.
Tất cả quay lại như cũ. Những ruột tượng đựng
cơm phơi khô vẫn nằm bên người.
Không có gì xảy ra. Ít nhất là trên bề mặt.
Thịnh thở nhẹ.
Đức cúi đầu bước đi.
Khanh vẫn im lặng.
Mọi người tưởng rằng một cơ hội đã qua.
Thì bất ngờ…
ĐÙNG
Một tiếng súng xé toạc buổi chiều.
Tất cả khựng lại.
— “Thiên!”
Không ai kịp hiểu chuyện gì xảy ra.
Thiên đã lao vào một vệ binh.
Hai người vật nhau. Thiên chụp lấy khẩu súng.
Tên vệ binh chống cự. Một tiếng quát vang lên.
— “ĐỨNG LẠI!”
Rồi tiếng súng thứ hai.
ĐÙNG!
Thiên ngã xuống. Tên vệ binh cũng trúng đạn,
bị thương.
Những vệ binh khác lập tức ùa tới.
Tài đang ở gần đó. Anh quay người chạy.
ĐÙNG!
Tài đổ xuống.
Mọi chuyện diễn ra nhanh đến mức những người ở
phía sau gần như không hiểu chuyện gì vừa xảy ra.
Thịnh chết sững.
Đức cũng đứng khựng.
Khanh nhìn Thiên nằm trên đất.
Chỉ vài giây trước… Họ vẫn còn là một nhóm
năm người.
Bây giờ…
Hai người đã nằm lại. Đức nghiến răng:
— “Chạy!”
Thịnh nhìn Đức:
— “Chạy đâu?”
— “Ở lại là chết!”
Khanh không nói. Anh quay người. Ba người
bung ra. Không còn kế hoạch.
Không còn đội hình.
Không còn phân công.
Chỉ còn bản năng sinh tồn của những người
lính đã từng đi qua chiến tranh.
Tiếng chân chạy rầm rập phía sau.
Tiếng la hét.
— “ĐỨNG LẠI!”
— “BẮT LẤY!”
— “KHÔNG ĐƯỢC CHẠY!”
Khanh chạy.
Chạy như chưa bao giờ được chạy. Bịch cơm khô
đập vào người. Mồ hôi chảy xuống mắt. Hơi thở nóng rát. Phía sau là tiếng súng.
Phía trước là rừng. Anh không quay đầu.
Không được quay đầu. Chỉ một lần quay lại… có
thể là lần cuối.
Thịnh và Đức cũng cố chạy.
Nhưng vòng vây đã khép lại.
Họ bị bắt.
Những cú đánh trút xuống không thương tiếc.
Không ai biết họ đã chịu bao nhiêu trận đòn.
Chỉ biết sau đó, hai người được đưa trở lại
trại trong tình trạng thê thảm.
Còn Khanh…
Khanh biến mất giữa rừng.
Một người thoát.
Hai người bị bắt.
Hai người nằm lại.
Năm người bước vào kế hoạch.
Kết thúc chỉ còn một người ngoài vòng kiểm
soát.
⸻
Chiều hôm đó, cả trại Xuyên Mộc như bị một tiếng
sét đánh ngang.
Không ai nói lớn. Nhưng tin truyền đi nhanh
hơn bất cứ tiếng loa nào.
Có người cướp súng.
Có người bị bắn chết.
Có người chạy thoát.
Đêm xuống.
Các dãy nhà im hơn thường ngày. Những người
tù nằm trên sạp, nhưng chẳng mấy ai ngủ.
Một người thì thầm:
— “Thiên chết rồi.”
Người bên cạnh hỏi:
— “Còn Tài?”
— “Cũng chết.”
Một khoảng im lặng.
Rồi một tiếng nói rất nhỏ:
— “Khanh?”
Không ai trả lời.
⸻
Ban chỉ huy trại cũng rúng động.
Ngay sau đó, mọi thứ bị siết chặt.
Kiểm tra.
Điểm danh.
Lục soát.
Theo dõi.
Nội quy mới.
Kỷ luật mới.
Những hình phạt nặng hơn.
Trại tù vốn đã ngột ngạt… nay càng trở thành
một cái lồng sắt.
Nhưng điều mà những người quản trại không hiểu
là:
Họ có thể khóa chân người tù.
Có thể khóa cửa.
Có thể dựng hàng rào.
Có thể chĩa súng.
Nhưng rất khó khóa được ý nghĩ của một người
lính đã từng chiến đấu.
Phạm Sơn Liêm
No comments:
Post a Comment