Gia đình tôi định cư đã hơn 30 năm trên đất Mỹ mà nhìn lại, sao vẫn còn… "Việt Nam chay"! Tức là mọi sinh hoạt và ăn uống đều rặt kiểu Việt Nam, chứ chưa thật sự hòa nhập với người bản xứ được.
Vợ chồng tôi sang Mỹ lúc 35 tuổi, mang theo hai con trai: đứa lớn 8 tuổi, đứa nhỏ hơn 1 tuổi. Tụi nhỏ nói và sử dụng tiếng Mỹ thành thạo như người bản xứ, nhưng trong nhà vẫn nói tiếng Việt, đọc viết được tiếng Việt có điều không đúng chính tả cho lắm.
Ở nhà, chúng tôi vẫn nói chuyện bằng tiếng Việt với nhau, vẫn
đọc sách báo, nghe tin tức, xem phim ảnh lồng tiếng Việt, viết văn làm thơ bằng
tiếng Việt và nghe nhạc Việt. Tiếng Mỹ của vợ chồng tôi chỉ đủ để xã giao thôi
nên cần thiết lắm mới mở miệng, bởi phát âm không được đúng. Mình nói mình hiểu
chứ người Mỹ cứ phải hỏi đi hỏi lại hoài. Chẳng hạn, có lần vợ chồng tôi thay
nhau đọc địa chỉ nhà vào máy iPhone, tên đường là Spring Lake Road. Uốn lưỡi muốn
trẹo cả cổ mà cả chục lần máy cứ ghi xuống là Red Lobster. Cứ ngỡ iPhone bị trục
trặc nên chúng tôi kêu con trai tới đọc thử; con vừa cất tiếng là máy ghi đúng
ngay Spring Lake Road. Lúc ấy mới ngớ người ra vì phát âm của mình sai từ đời
nào. Chán ghê!
Tuy nhiên, chuyện giấy tờ, đơn từ thì đỡ hơn vì có gì không
hiểu thì tra thêm trên Google. Vợ chồng tôi tự làm đơn xin nhập quốc tịch Mỹ, tự
khai thuế hàng năm, tự làm hồ sơ bảo lãnh thân nhân và đến nay đã đón được 3
gia đình các em sang Mỹ đoàn tụ rồi!
Hai con trai của chúng tôi đều cưới vợ người Việt Nam. Thế nên, mỗi khi gia đình gặp mặt, các sui gia nói chuyện với nhau bằng tiếng Việt vô cùng thoải mái, khỏi phải vắt óc suy nghĩ… tiếng Mỹ. Thích lắm vì cùng phong tục tập quán nên dễ bề tâm sự đủ thứ chuyện. Con dâu lớn sinh trưởng bên Mỹ nhưng cũng biết nói tiếng Việt và rành các món ăn Việt. Con dâu út thì lớn lên ở Việt Nam, lại rất mê văn chương thi phú thời xưa trước năm 75 nên rất hợp ý tâm đầu với cha mẹ chồng. Nhất là về quan điểm sống rất hợp gu nên chúng tôi có nhiều chuyện để "tám" với nhau suốt ngày rất vui. Tiếng Việt lúc nào cũng rổn rảng ngập tràn trong nhà!
Đôi khi trong nhà cũng có những trận cười ra nước mắt vì chuyện giữ tiếng Việt cho con cháu. Tụi nhỏ lớn lên ở Mỹ nên nói chuyện bình thường bằng tiếng Việt thì được, nhưng đôi khi gặp những từ kép là bắt đầu ngớ ra. Có lần dặn đừng "ăn tiêu" phung phí, tụi nó trố mắt hỏi lại: "Eat pepper hở ba má?"; rồi "ăn ảnh" thì tưởng là "eat photo"; còn "ăn bám" thì dịch thành "eat cling". Chỉ có hỏi tới "ăn đòn" là đứa nào đứa nấy hiểu ngay lập tức chẳng cần dịch! Nghĩ lại vừa thương vừa mắc cười, vợ chồng tôi vẫn rán kiên nhẫn uốn nắn từng chút để tụi nó thấu hiểu cái hay cái đẹp của ngôn ngữ quê nhà.
Bạn bè của chúng tôi cũng toàn là người Việt ở rất nhiều tiểu
bang, mới có, cũ có. Cùng tiểu bang thì thỉnh thoảng gặp nhau đàn hát nhạc Việt,
cùng ăn những món Việt trên bàn tiệc. Bạn bè ở xa thì gặp nhau trên Facebook để
tán dóc, thăm hỏi nhau hoặc làm thơ vui chọc ghẹo nhau cũng bằng tiếng Việt của
mình luôn. Vui và thú vị lắm!
Về ăn uống, ngày nào gia đình tôi cũng ăn thức ăn Việt. Cơm thì vẫn mê nhưng không dám ăn nhiều vì cả hai vợ chồng cùng bị bệnh tiểu đường. Thế nhưng, không ăn cơm thì không chịu nổi, nên ít nhất phải có một bữa cơm với cá kho, thịt nướng hay canh rau… Những món như bánh xèo, bánh bèo, bánh hỏi, cháo lòng, bún bò, phở… đều do nhà tự biên tự diễn mỗi tuần, vừa rẻ vừa dễ nấu. Khi làm biếng nấu thì ra ngoài ăn tiệm, cũng chỉ vào các hàng quán Việt Nam, chứ bước vào tiệm Mỹ nói thiệt là nhìn thực đơn chẳng biết kêu món gì để ăn cả.
Nhớ có lần chúng tôi chở người chị họ đi ngoạn cảnh ở một vùng xa thành phố. Đến trưa tìm quán ăn Việt Nam trên Google, mà địa phương này sao thấy toàn tiệm Mỹ nên đành vào đại một tiệm thấy hình quảng cáo tô mì rất hấp dẫn. Quán đang đông khách, nhìn các đĩa thức ăn trên bàn của họ trông bắt mắt lắm. Nhưng nhìn vào thực đơn thấy tên món ăn toàn món Mỹ lạ hoắc, chúng tôi đành liếc qua các bàn khác, xem món nào thích thì chỉ tay ra hiệu cho cô Mỹ hầu bàn đặt giúp. Tức cười là khi chúng tôi chỉ món và thì thầm cho cô ta biết, cô ấy cũng thì thầm lại, chắc là hiểu và thông cảm cho mấy thực khách ngố này.
Đến khi các món ăn được bưng ra, đĩa nào trông cũng vô cùng đẹp mắt và hấp dẫn, nhưng ăn vào thì không hợp khẩu vị của cả bốn người chúng tôi tí nào. Ráng ăn cho đỡ đói qua bữa, để rồi sau lần này rút kinh nghiệm, cứ đi chơi xa là chúng tôi đem theo mì ly vì mấy cây xăng thường có nước sôi miễn phí. Còn không thì mua sẵn bánh mì thịt Việt Nam đem theo cho chắc ăn.
Cả nhà tôi đều thấy bánh mì thịt của Việt Nam mình ngon hơn Hamburger hoặc bánh mì sandwich Subway của Mỹ xa; cà phê đen hoặc cà phê sữa của mình cũng đậm đà ngon hơn cà phê Mỹ nhiều; bắp Việt dẻo hơn bắp Mỹ; khoai lang Việt luộc bùi hơn khoai lang Mỹ ngọt mà bở; thịt gà đi bộ của Việt Nam không bị bở và nhạt như thịt gà Mỹ; hột vịt lộn bên mình ngọt ngon hơn hột vịt lộn bên Mỹ, v.v.
Còn trái cây vùng nhiệt đới thì khỏi nói là ngon vô cùng như sầu riêng, mít, mãng cầu, măng cụt, vú sữa, chôm chôm, nhãn, ổi, xoài đều có bán cả, nhưng ở tiểu bang Minnesota lạnh giá không trồng được nên giá mắc lắm. Mắc thì mắc nhưng thèm thì vẫn mua ăn vì nhìn hấp dẫn quá không cưỡng được.
Sau nhà tôi, mỗi độ hè về là có một khu vườn Việt Nam trồng
bầu bí, mướp, khổ qua, rau muống xanh um cùng các loại rau thơm. Dĩ nhiên tiền
nước tưới cũng nhiều mà rau quả ăn sao cho xuể, nhưng nhìn giàn bầu, mướp, khổ
qua lủng lẳng sai trái có cảm giác như mình đang ở quê nhà. Nhờ vậy đỡ nhớ quê
hương!
Còn vào mùa đông, mỗi độ Tết đến xuân về, ngoài trời tuyết
phủ trắng xóa lạnh cắt da nhưng không khí xuân quê nhà vẫn rộn ràng khắp nơi. Ở
Minnesota, cộng đồng người Việt và các hội đoàn thường đứng ra lo liệu các buổi
sinh hoạt, lễ lộc và đón Tết rôm rả chẳng khác gì ở Việt Nam. Con cháu chúng
tôi được tới đàn hát nhạc Việt mừng Xuân, góp vui cho bà con đồng hương. Còn ở
nhà, bên mùi hương trầm ấm cúng và sắc vàng hoa mai Mỹ, gia đình tôi vẫn giữ lệ
tự tay gói bánh tét, kho nồi thịt kho tàu nước dừa, làm dưa giá củ kiệu, nấu nồi
canh khổ qua để cúng ông bà tổ tiên. Sáng mùng Một, đại gia đình tụ họp ăn uống,
xúng xính áo dài chụp hình kỷ niệm, xếp hàng chúc Tết nhận bao lì xì đỏ thắm rồi
cùng nhau xóc bầu cua cười vang cả nhà. Nhìn cảnh ấy, tự dưng thấy lòng rưng
rưng xúc động như đang đón xuân ngay tại quê nhà năm xưa.
Thật ra, nếu chỉ ăn được đồ ăn Việt Nam như vậy đôi khi cũng khá bất tiện. Đi làm phải tránh đem theo thức ăn nặng mùi như mắm, cá kho, mực khô, sầu riêng… Đi chơi bằng tàu biển (cruise) vài ngày mà chỉ ăn đồ Mỹ hay Ý là ngán tận cổ nên phải đem theo vài xấp bánh tráng để nhúng nước ăn hoặc đem theo mì ly. Ngay cả dịp lễ Tạ ơn (Thanksgiving) của người Mỹ, cả nhà cũng mua gà tây về quay cho có không khí ngày lễ, nhưng lại đem ướp sả ớt, ngũ vị hương và chấm muối tiêu chanh theo đúng kiểu Việt Nam thì cả nhà mới ăn ngon miệng được! (Tưởng tượng sau này già cả vào viện dưỡng lão, ngày nào cũng phải ăn đồ Mỹ chắc sẽ là một cực hình. Nếu con cháu không thường xuyên tới "thăm nuôi", tiếp tế thức ăn Việt thì chúng tôi chắc sẽ… chết đói sớm thôi).
Ở Mỹ khá lâu nên chúng tôi cũng biết một số luật lệ và những điều cấm kỵ của người bản xứ, nhờ vậy được hai nhà hàng xóm Mỹ hai bên thương mến và giúp đỡ khi hữu sự. "Bà con xa không bằng láng giềng gần" mà. Họ rất thích một số món ăn Việt như bánh xèo, bánh bao, bánh tét, chả giò, phở. Đôi khi gia đình tôi có tiệc mời hàng xóm hai bên nhà tham dự, thấy họ ăn uống nhiệt tình lắm. Họ còn rất mê chơi trò xóc "bầu cua" của Việt Nam mình nữa chứ!
Tôi biết cũng còn rất nhiều gia đình Việt Nam ở xứ Mỹ khá
lâu nhưng vẫn sống theo kiểu Việt Nam như vậy, vì chúng ta ra đi mang theo quê
hương và không muốn đánh mất. Một phần cách sinh hoạt của Việt Nam đã "thấm"
vào mấy chục năm rồi thì khó mà thay đổi được.
Dù vẫn giữ lối sống và sinh hoạt gia đình theo kiểu Việt Nam
trên đất Mỹ nhưng chúng tôi không thấy lạc lõng gì cả, vì bà con bạn bè xung
quanh đều rất tốt, sẵn sàng giúp đỡ lẫn nhau. Còn trong bệnh viện, các bác sĩ,
y tá chăm sóc và đối xử với vợ chồng tôi rất chân tình, ưu ái. Chúng tôi có được
cuộc sống bình an, được tự do lên tiếng, và con cháu được hưởng nền giáo dục rất
tốt, rất nhân bản của xã hội này.
No comments:
Post a Comment