Mổ Cataract Cườm Già - BS. Nguyễn Tích Lai

Thưa quý Anh Chị,

Mấy hôm bị mổ cườm lần thứ hai (nói chung mổ senile  cataract lần đấu và mổ lần thứ hai khác nhau rất nhiều về nhiều khía cạnh, xin sẽ vắn tắt trình vời quý AC về trường hợp cườm của tôi sau đây  để hy vọng có thể giúp những vị nào đã hoặc sắp mổ cườm có thể có thêm chút ý kiến cho trường hợp của mình)  chưa "ngồi internet được nên thấy trong lòng bồn chồn, ngồi nằm không yên vì nhớ quý AC với những sáng tác, sưu tầm.....mà tôi nhận được hàng ngày tứ quý AC trên các trang mạng  để được học hỏi thêm những diều mới lạ, để trau dồi thêm kiến thức .....  !!!!. Tôi phải cảm ơn quý AC rất nhiều về những điều  đã học hỏi được từ quý vị.

Tôi xin ghi tóm tắt những gì tôi đã trải nghiệm, và có thể dùng những chữ có vẻ chuyên môn bằng ngoại ngữ để cho ngắn gọn  hầu giúp quý AC dễ hiểu hơn.

Tôi bị cận thị khá nặng trong thời gian đi học. Được qua Mỹ năm 1988 (lúc 50 tuổi), thị lực cứ bị từ từ giảm Bs mắt cho biết bắt đầu bị bệnh cườm già (senile cataract) (nhưng vẫn sinh hoạt bình thường được) cho đến năm 2000 (năm tôi 72 tuổi) thì tôi phải đi mổ cataract hai mắt (sau khi bị rớt không được đổi bằng lái xe).

Ngay ngày hôm sau khi mổ được tháo băng mắt và vision rất tốt, mắt sáng hẳn ra. Tôi vẫn sinh hoạt bình thường, đặc biệt là vẫn "lao đông" nặng như cắt cỏ, cào tuyết, sách đồ nặng (bao gạo 25 lbs, két nước uống 48 chai...... ). Vision lại cứ từ từ giảm dần: Bs mắt nói mắt có một cài màng (thin screen of deposited albumine) che con ngươi (pupil), nếu muốn sáng ra thì có thể dùng tia laser đục thủng ít lỗ (gọi là làm capsulotomy)  để tia sáng lọt vào thì thấy rõ hơn. Vì sợ mổ máy và vì tôi vẫn lái xe bình thường lúc ban ngày nên tôi khất sẽ làm khi thấy cần và Bs Ok nói là khi nào muốn làm thì cứ nói.... Vì không còn cần lái xe đi xa.. mà chỉ "run errand cho xếp  trong khu vực nên tôi chưa làm ngay !!! Cho đến một ngày không dược đổi bằng lái, năm 2024 tôi phải đi làm capsulotomy mắt trái (dùng laser đục lỗ ở cái màn albumine). mắt sáng hơn và đổi được bằng lái. Rồi đến đầu năm 2026 tôi xin đi làm capsulotomy cho mắt phải (nghèo mà ham !!! HIhihi!!). Mọi chuyện bình thường. Khoảng giữa tháng 9 (September 2026) tôi thấy có vấn đề trong vision của mắt trái : thị lực rất kém, nhìn thấy có vầng trăng khuyết (crescent), đôi khi thấy double vision. Đi khám mắt BS nói là cái lenz plastic  (IOL : Intraocular lenz trong mắt trái) của kỳ mổ năm 2000  bị bung ra khỏi cái capsule bao bọc  IOZ  (dislocated IOZ) và bây giờ nó bơi thoải mái trong tròng con mắt và phải mổ để thay thế bằng một IOZ mới khác). Tôi đã được mổ hôm cuối tháng 9. Bs nói là thời gian hồi phục (healing) mất khoảng 3 tuần lễ, có khi phải đến  ba bốn tháng  tùy trường hợp và tình trạng của BN !!!!!! Trong thời gian đó chủ yếu là phải tránh hoạt động mạnh (strenuous activities)  như bưng, mang những vật nặng

....vì chúng làm tăng áp xuất phía trong con mắt  (intraocular pressure) có thể làm new IOL bung ra hoậc vết may sẽ lâu liền lại!!! .

Góp ý của tôi cho những vị nào đã  hoặc sắp mổ cataract.

1- Sau khi mổ cataract lần đầu: (với kỹ thuật tân tiến hiện tại IOL có thể nằm tốt mãn đời trong con mắt mình). Nên tránh những công tác nặng nhọc phải dùng đến công sức nhiều (nhất là những vị " không còn trẻ" nữa ) vì chúng làm tăng áp xuất trong con mắt !!.

2- Nên theo dõi (follow up) định kỳ theo dặn dò cùa Bs. Có gì khác bình thường thì báo ngay cho Bs biết ngay.

3- Nếu không có gì thật cần thiết phải dùng đến thị lực tốt thì chẳng cần đi làm capsulotomy làm gì (vì  khi làm capsulotomy tia laser có thể gây anh hưởng không tốt cho mấy cơ ở trong con mắt  (apsule bao bọc cái IOL...) trứ trường hơp như của tôi là phải mổ để đổi bằng lái xe, !! Hiện tại sau 10 ngày mắt trái của tôi mới chỉ đếm lờ mờ được mấy ngón tay cách mất độ hơn nửa thước . Bs nói là từ từ vision sẽ hồi phục.

Vài hàng vắn tắt trình với quý AC, Hy vọng nó có thể không ít thì nhiều cũng góp  ý với AC trong trường hợp cần. Mến chúc quý AC luôn vui vẻ và sức khỏe tốt.

NTL

Xin gởi kèm một bài viết  về cataract để đọc cho biết

Bệnh đục thủy tinh thể - Bác sĩ Đinh Đại Kha

Đại cương

          Bệnh đục thủy tinh thể (còn gọi là mắt bị hột cườm) thường do tuổi già khiến thủy tinh thể bị biến đổi, đang trong suốt dần dần trở thành đục nên cản bớt ánh sánh khiến bệnh nhân bị mờ mắt. Tới giai đoạn cuối cùng của bệnh này thì người bệnh không nhìn được nữa. Vì vậy mà bệnh đục thủy tinh thể là một nguyên nhân gây mù cho người già tại những địa phương không có phương tiện điều trị.

          Triệu chứng bệnh này là mờ mắt từ từ mà không đau.

         Chẩn đoán do bác sĩ quan sát bằng đèn soi đáy mắt và các dụng cụ khác.

          Trị liệu sử dụng giải phẫu: mổ để loại bỏ thủy tinh thể bị bệnh và thay thế bằng thủy tinh thể nhân tạo là một loại kính đặt bên trong nhãn cầu.

Nguyên nhân

          Nguyên nhân bệnh đục thủy tinh thể là sự lão hóa.

          Các yếu tố nguy cơ bao gồm:

-        Chấn thương nhãn cầu

-        Hút thuốc lá

-        Uống rượu

-        Mắt tiếp xúc với tia điện tuyến (tia X)

-        Một vài bệnh nội khoa

-        Phản ứng phụ của thuốc

-        Mắt tiếp xúc lâu dài với tia tử ngoại

Triệu chứng

          Các triệu chứng của bệnh đục thủy tinh thể tiến triển rất chậm, qua nhiều năm mới rõ ràng và bao gồm:

-        Giảm bớt tương phản giữa sáng và tối, thí dụ như khi bệnh nhân đọc sách sẽ thấy màu chữ in ít đen hơn trước và màu giấy trắng bị tối bớt đi.

-        Mắt lóa: nhìn đèn thấy quầng sáng hoặc những vệt sáng bao quanh ngọn đèn.

-        Nhìn thấy mọi vật đều tối hơn trước.

Chẩn đoán

          Do bác sĩ quan sát thủy tinh thể bằng đèn soi đáy mắt và các dụng cụ chuyên môn khác.

          Tới giai đoạn cuối cùng của bệnh thủy tinh thể, nhìn vào đồng tử của bệnh nhân sẽ thấy hình tròn màu trắng hay sám. Khi xưa, tình trạng này gọi là bị lòa.

Trị liệu

          Khi xưa, y học giải phẫu bệnh đục thủy tinh thể bằng cách rạch củng mạc rồi gắp toàn bộ thủy tinh thể bị bệnh (gồm bao và nhân thủy tinh thể) mang ra ngoài. Kết quả là ánh sáng lại chiếu tới võng mạc được, nhưng bệnh nhân cần đeo kính rất dày để thay thế thủy tinh thể mới nhìn rõ được. Cách mổ này cũng còn phiền phức là phải may vết mổ rồi phải cắt chỉ ít ngày sau đó.

          Hiện nay giải phẫu bệnh đục thủy tinh thể áp dụng kỹ thuật mới (gọi là mổ pha-cô) như sau đây:

-        Rạch một vết nhỏ xuyên qua cả củng mạc và bao thủy tinh thể

-        Chiếu siêu âm để phá tan nhân thủy tinh thể

-        Luồn dụng cụ vào bao thủy tinh thể để cắt nhỏ chất keo ở trong đó

-        Dùng máy hút để loại bỏ nhân và keo thủy tinh thể

-        Đặt kính nội nhãn (đặt bên trong nhãn cầu)

          Theo cách mổ pha-cô thì không cần may chỗ mổ vì vết rạch rất nhỏ. Kính nội nhãn có loại dùng nhìn xa, khi đọc sách cần đeo kính viễn. Có loại kính nội nhãn đặc biệt là kính đa tròng, bệnh nhân lắp đặt kính này nhìn xa gần đều rõ.

         

Phòng bệnh

          Cách đề phòng bệnh đục thủy tinh thể:

-        Đeo kính râm (mát) khi ra nắng

-        Không uống rượu

-        Không hút thuốc lá

-        Tránh dùng thuốc chứa steroids

-        Chữa bệnh tiểu đường cho tới tiêu chuẩn

-        Khẩu phần nhiều rau và trái cây để tăng lượng sinh tố thiên nhiên C và A

Đối chiếu danh từ y học Việt-Anh

Đục thủy tinh thể     Cataract

Mờ mắt                   Blurred vision

Đáy mắt                  Fundus

Mắt lóa                   Glare

Mổ pha-cô              Phacoemulsification

Kính nội nhãn          Intraocular lens

Kính đa tròng          Multifocal lens