Những chuyến xe ngập ngừng, chậm chạp
lăn trên con đường gập ghềnh để chuyên chở đoàn người đi thăm cha, anh, em,
con, chồng ở khắp nơi trong những trại tù, nơi mà lớp người mới gọi là “Trại Học
Tập Cải Tạo” nghe ngược ngạo, chua chát nhiều đắng cay.
Từ Quốc Lộ 1, phải đi khoảng chừng 2 cây
số, trên một con đường mòn, xuyên qua rừng cây gỗ quý cẩm lai là đến trại tù cải
tạo Hàm Tân. Xe dừng lại tại một điểm đã được quy định, mọi người xuống xe, ai
nấy đều nhận lại hành lý rồi phải đi bộ thêm một quãng rất xa nữa mới gặp được
thân nhân. Giọng oang oang, càm ràm của người lơ xe nhắc nhở mọi người đang còn
ngồi lại trên xe chưa kịp bước rời khỏi chiếc xe đò làm Trâm giật mình vội vã
lách rời khỏi chiếc xe, cùng theo đoàn người quảy gánh đi thẳng về những dãy
nhà lá thật xa lờ mờ ở phía trước.
Đôi chân nàng bước nhanh như những điệp
khúc thăng trầm của cuộc đời, cõi lòng nặng trĩu nỗi lo âu ngại ngần, nghẹn lời
khi phải nghĩ cách nói dối chồng, biết nói và kể lể gì đây khi đời mình đã trải
qua một khúc rẽ quanh co, cũng chỉ vì quá lo cho chồng lại thương con, muốn cho
chúng có một đời sống tốt và khỏi phải đương đầu với học đường “Học tài, thi lý
lịch” như những năm qua.
Trong lúc cha của chúng bị gông xiềng, mỗi
lần khi biết tin được đi thăm nuôi người tù, mặc cho làn nước mắt nàng đã nhiều
lần tuôn rơi, cạn khô, đầy lại vơi, xót lòng nghĩ đến tiền bạc dành dụm đã
không còn nữa, thậm chí thùng gạo ở nhà đã gần nhẵn quẹn, việc buôn bán cò con
lại bị bắt bớ thua lỗ, có hôm còn bị xét bắt hết cả vốn chứ tiếc chi đến đồng lời.
Mẩu truyện ngắn của Khái Hưng chợt trở về với tâm trí nàng trong khoảnh khắc…
Thằng Bò! Cái Nhớn! Cái Bé!… Không!… Anh phải sống!
Nhìn đàn con vô tội Trâm mềm lòng, nàng
đã mạnh dạn quyết định hy sinh nốt cuộc đời còn lại của mình, một lần dấn thân
như những dây leo tầm gửi đã cuốn chặt đời nàng, không lối thoát. Đâu thể ngờ
được lần này thăm Dũng là lần cuối cùng, nàng sẽ cùng các con theo một người
đăng ký đi tàu bán chính thức. Trâm thầm nghĩ sanh ly còn hơn tử biệt, như chị
Thư ở xóm trong gần khu nhà nàng đã cùng năm đứa con uống thuốc chuột quyên
sinh để tâm hồn khỏi bị dằn vặt suy nghĩ đến ngày được tin thăm nuôi chồng
trong khi túi rỗng tếch, lại thêm cái bao tử dằn vặt từng ngày.
Trước khi từ biệt người thân để đi vượt
biên bán chính thức, Trâm đã trao gởi cho người anh họ một số tiền và vài khâu
nhẫn vàng y, để cậy nhờ anh lo đi thăm nuôi người trong tù cải tạo; Nhờ vậy mà
Cha của bầy trẻ vẫn được tiếp tế lương thực mỗi khi có phép đi thăm nuôi.
Lần đầu tiên gặp lại anh Hưng sau bao
nhiêu năm xa cách Dũng mừng lắm, nhưng điểm chính yếu là nhận được những món thực
phẩm, thuốc men mà chàng cần thiết và ưa thích nhất như: Sữa hộp hiệu ông thọ,
keo thịt ba rọi kho xả ớt, gói đường cục thốt nốt, keo nước mắm tóp mỡ hành,
vài xâu lạp xưởng, bao thịt chà bông, vài gói mì ăn liền, gói thuốc đau bụng,
thuốc đau đầu cảm cúm, thuốc sốt rét, thuốc bôi ghẻ ngứa và nhiều món lặt vặt
khác nèn đầy cả cái bao nặng trĩu. Dũng bối rối, chợt nhớ ra điều gì hơi là lạ,
trầm buồn hỏi anh Hưng.
“Nhà em đau ốm sao vậy anh?”
Anh Hưng chưa kịp chuẩn bị câu hỏi chất
vấn ấy, tần ngần một chút rồi mới chậm rãi trả lời cho qua lệ.
“Nghe nói cô ấy cùng với ba đứa nhỏ đi
thăm dò tìm đường vượt biên nên mới nhờ tôi đi thăm chú đấy”.
Niềm nghi ngại vẩn vơ thoáng chốc chợt đến
trong tâm hồn, Dũng khe khẽ hỏi:
“Gia đình em làm gì còn tiền mà tìm đường
đi vượt biên”.
Anh Hưng không cần phải suy nghĩ thêm
chi cho đau lòng, phần thì anh cũng muốn kết thúc những vặn hỏi nên anh đã để
dành câu trả lời đó lại cho Trâm.
“Tôi chỉ biết có vậy thôi. Hay chú đợi lần
sau cô ấy lên thăm, chú hỏi thì rõ hơn”.
Sự hững hờ của Trâm làm Dũng không khỏi
ngờ vực, cảm nghiệm có điều gì chẳng lành, chàng thầm nghĩ có bao giờ Trâm giấu
mình điều gì đâu, hay là… Đầu óc chàng phân vân nghi ngại muốn tìm ra câu giải
đáp cho chính mình, bỗng có tiếng kẻng đánh dồn dập kêu vang dội tựa hồi chuông
thúc giục muốn dồn cải tạo viên tập họp để trở lại nơi nhà tù của mình. Dũng vội
vã chào người anh họ của vợ rồi hấp tấp đứng dậy theo người đang canh chừng
mình cùng đi thẳng một lèo về phía những người đang xếp hàng mà lòng chưa dứt
hoang mang se sắt, chớm thấy rạn nứt…
***
Cơn mưa đầu mùa rả rích ngoài hiên nhà
nơi xứ người, vẫn rơi đều mỗi lúc thêm nặng hạt. Mưa như gột xoá hương nồng một
thời yêu xưa khát khao nghe giá buốt tận đáy lòng nàng. Cuộc đời của mẹ con
Trâm chẳng khác gì lục bình trôi theo dòng nước thủy triều mà tạo hoá đặt để.
Dòng đời nghiệt ngã đã cuốn đi tất cả dấu yêu một thời xưa, chỉ còn kỷ niệm viễn
ảnh nhạt nhoà xót thương ghép lại trong tim người, một lần quyết tâm để rồi
nghìn trùng vấn vương cách xa.
Sau mười hai năm trời Trâm và các con vẫn
sống trong hoài mong mòn mỏi cùng với những ràng buộc tỵ hiềm của “Người Ơn”,
vì không được trọn vẹn niềm yêu, nên không khí trong nhà nóng lạnh bất thường;
Người ấy thầm hiểu rằng mình chỉ là diện thêm… ké, hay cũng là thảm trải cho
người bước qua thôi, nên vẫn lặng thinh để mặc cho thực diện trôi dần theo thời
gian.
Cố nhân ơi có thấu chăng
Rằng ta đây đã phụ lòng người xưa
Bốn mẹ con Trâm và người ơn được gia
đình người bảo trợ, bảo lãnh từ Kuala Lumpur Malaysia về cư ngụ ở Erie USA là một
thành phố nhỏ, nơi mà những bậc cha mẹ rất muốn nuôi dạy con cái của mình lớn
lên và trưởng thành ở đó. Bởi vì, theo thống kê thì mức học vấn của người dân Mỹ
trưởng thành ở Erie thì cao hơn trung bình một chút. Phần đông người sống ở
thành phố cho đến tỉnh nhỏ, ít nhất họ đều có văn bằng Bachelor’s Degree.
Đời sống ở Erie rất là dễ chịu và thoải
mái về vấn đề nhà cửa, những đồ đạc thiết dụng và phần thực phẩm cho đời sống hằng
ngày thì giá cả nhẹ nhàng phải chăng, mọi người dân có thể lo toan được.
Những khi rảnh rỗi, Trâm thường hay dẫn
các con đến Square Park là old town của Thành Phố Erie để xem những màn trình
diễn thật sống động và nghe nhạc hoà tấu miễn phí ngoài trời, cho vơi đi bao nỗi
buồn sầu lắng đọng trong lòng nàng từ dạo xa người… và xa Quê Hương Việt Nam
thân yêu.
Hằng năm, cứ đến tháng cuối năm, vào mỗi
buổi chiều ngày thứ năm từ bốn giờ cho tới sáu giờ, tại bờ hồ Erie, có nhóm tài
tử hoà tấu và một số Giáo Sư cùng các sinh viên nghành âm nhạc nghệ thuật của Đại
Học Gannon thuộc Tiểu Bang Pennsylvania. Họ tụ họp đến trình diễn với những nhạc
cụ như Kèn Tây, Vĩ Cầm, Đàn Accordion, Harp và đánh trống giúp vui cho những
người dạo chơi ở Erie Square thưởng thức trong ba tháng hè.
Họ hoà tấu những bản nhạc cổ điển của
Chopin, Bethevon, Bach, Mozart, Tchaikovsky và Haydn… là những dòng nhạc tình cảm
lãng mạn vượt thời gian và không gian. Thật khó mà giải thích được, vì sao nó
đã cuốn hút Trâm thả hồn theo tiếng nhạc du dương trầm bổng, mà tạm quên đi bao
nỗi đắng cay thực trạng đang dày xéo tâm hồn nàng.
***
Được trả tự do ra về vào một chiều thu
phai với buồn sầu hiu hắt, Dạ Khúc “Serenade” quen xưa vang vọng lại trong hồn
chàng, bây giờ Dũng mới thấy thấm thía.
Cho tình cứ úa phai màu
Cho người cứ mãi phụ nhau
Chàng đến thăm những người bạn tù để tìm
an ủi và muốn xin ở tạm trú một thời gian đầu, nhưng thấy không ổn vì mỗi người
có cảnh khổ khác nhau. Có gia đình bạn đói meo, cả nhà chỉ có vài củ khoai để
chia nhau mỗi ngày, có bạn thì cũng chẳng hơn gì chàng. Vợ anh ta bây giờ trở
thành mệnh phụ lớn lắm!! Nghẹn ngào cười ra nước mắt. Không còn đường nào hơn,
Dũng đã đánh bạo tìm đến nhà của anh Hưng cậy nhờ sự giúp đỡ, anh Hưng vui vẻ
nhận lời giúp thật chu đáo tận tình, ngoài những bữa cơm đạm bạc cùng với gia
đình của anh, anh Hưng còn đưa chút ít tiền để chàng tiêu vặt; Người mới ra khỏi
ngục tù, trong lòng rất đơn giản như ăn những hạt bo bo với muối hoặc khoai mì
luộc mới tự đào về, phơi khô cất giấu đi để dành ăn hoài cả năm vẫn không dám
chê. Anh Hưng không dám thổ lộ đó là tiền của Trâm gởi về để nhờ anh lo cho
Dũng, sợ lỡ chàng biết được từ chối lại hỏng việc.
Khi người tù trở lại
Nhìn mái ấm nhà xưa
Những mất mát đớn đau
Cảnh cũ vẫn còn đây
Người xưa nào tìm thấy
Trẻ thơ giờ ở đâu?
Trong đôi tuyến trận chiến, niềm thất bại
Tình trường, chiến trường!! Ngọt ngào… đắng
cay
Xưa kiêu hùng trong chiến trận dọc ngang
Nay buông xuôi niềm hoài vọng mong manh
Một điều không thể quên khi vô tình bất
chợt nhìn thấy khung ảnh treo trong phòng ảnh gia tộc của gia đình anh Hưng. Một
tấm ảnh Trâm chụp chung với Dũng vào ngày lễ ra trường của chàng, theo truyền
thống Trường Võ Bị Quốc Gia SVSQ Đà Lạt hàng năm mãn khoá học vào ngày Lễ Giáng
Sinh, sau khi đã được rèn luyện trong bốn năm dài. Còn nhớ ngày ấy, Mẹ đã đem
sính lễ trầu cau đến gặp Cha Mẹ Trâm để dạm hỏi cho chàng và cũng để xin phép
cho nàng cùng đi với gia đình chàng dự ngày lễ ra trường đông vui hiếm quý ấy.
Bức ảnh này đánh dấu nhiều kỷ niệm đẹp khó quên, nó đã được treo ở nơi trang trọng
nhất trong phòng khách nhà chàng khi xưa, bây giờ mọi vật đã đổi thay theo nghịch
cảnh của đời người.
Cơ cực thiếu thốn nhiều năm đã quen, nay
được ăn không ngồi rồi, sao thấy ngại ngần quá! Vào một buổi cơm tối, Dũng đã
nói khó với anh chị Hưng mượn một ít tiền làm vốn để theo một người bạn đã cùng
ở trong tù cải tạo, đi bán vé số và thuốc lá lẻ kiếm sống qua ngày; Chàng hứa sẽ
hoàn vốn trả lại anh chị Hưng. Tuy trong lòng không mấy ưng ý lắm, anh Hưng vẫn
vui vẻ chấp thuận, nhưng thầm trộm nghĩ: “Cần phải cho chú học bài học mới, đắt
giá như chúng tôi đã trải qua”.
Ở xã hội này cần gì phải cầu, mánh mung
gạt gẫm, chăng dây kết rào để bắt bớ xảy ra thường xuyên như cơm bữa, hết vốn
như trở bàn tay. Đó là chưa kể nạn lừa đảo để cướp giật trắng trợn vào ban ngày
ở chỗ đông người nữa; Một đứa đâm xẹp bánh xe ở phía sau, lại còn dám lớn tiếng
cho biết là “Bánh xe đạp sau của chị bị xẹp rồi”, mình lo quay đầu lại phía sau
để xem, lúc ấy đã có sẵn mấy đứa đồng bọn đứng ở phía trước giựt giỏ xách treo ở
ghi đông xe đạp, đồ để ở giỏ xe hoặc nón đang đội ở trên đầu, v.v… thoáng chốc
đã chuyền tay nhau cao bay xa chạy mất dạng, có khi chúng còn hùa nhau để cướp
luôn xe đạp nữa đấy.
Lại còn có những băng tuổi trung niên ngầu
hơn, cướp giựt vàng vòng nữ trang đồng hồ, cũng may dạo này con buôn không thâu
vòng ngọc thạch đã bị bể vào, nên các bà đeo vòng ngọc thoát nạn. Giựt được thứ
nào bán cũng có tiền, chẳng phải nhọc tâm đi xa xôi đâu cả, chỉ cần chạy ù qua
đường kế bên là bán được ngay. Người buôn bán ở chợ trời mua bán tạp lục, mua ở
đó lại bán ngay tại đấy không chê món nào hết. Hàng giả bán với giá như đồ thiệt,
miễn sao họ kiếm được nhiều lợi nhuận, chỉ tội nghiệp cho khách tiêu dùng bị
lãnh hết hậu quả gian xảo lừa gạt của những con buôn thất đức.
Cơn sốt rét nóng lạnh hoành hành toàn
thân Dũng còn có thể chịu đựng, sự hụt hẫng đau đớn chất ngất trong tâm hồn
chàng khó chữa lành. Mỗi ngày Dũng lần bước qua khắp đường phố lớn của Thành Phố
SàiGòn ghé chào mời khách thập phương mua giúp vé số và thuốc lá lẻ để kiếm sống
chờ thời, trong khi chờ đợi đi Hoa Kỳ theo diện Hát Ô và đoàn tụ với các con
thân yêu của mình. Hôm nọ, Dũng ghé mua thuốc sốt rét ở đường Nguyễn Huệ, trong
lúc chờ đợi nhận thuốc, qua cuộc đối thoại trao đổi qua lại, chị bán thuốc Tây
“chui” nhận biết ra chị đang tiếp chuyện với một người sắp xuất ngoại đơn độc
diện Hát Ô, “Dược Sỹ De La Hiên không bằng cấp” đã kê toa thuốc cho chàng không
bỏ lỡ cơ hội tỏ bày thẳng vào đề luôn.
“Anh cho mẹ con tôi ghép hộ theo anh xuất
ngoại được không?”
Dũng bỡ ngỡ chưa hiểu rõ điều chị ta muốn
nhờ nơi mình. Nên chị lại dịu dàng, nhỏ nhẹ tiếp lời cho rõ hơn.
“Anh cho em lập hôn thú làm vợ thiệt
theo anh đi cũng được, nếu không thì làm vợ giả em sẽ gởi anh một số tiền hay
vàng, như vậy là công bằng. Nếu anh bằng lòng giúp, tối nay mời anh ghé nhà
em..mình sẽ bàn thêm tiếp nhé!”
Gương mặt người đàn bà rạng rỡ, giọng ngọt
ngào khẩn khoản chứa ẩn lời mời gọi như muốn thu cuốn người đối diện. Bây giờ
chàng mới hiểu được sự trao đổi, mánh mung của dân tình, khó khăn lắm mới thốt
lên lời từ chối với chị bán thuốc Tây. Cũng tội nghiệp chị, song lòng chàng
đang rối bời, phải tránh hệ lụy níu kéo để rời khỏi đất nước này được yên thân
thanh thản, không muốn quàng vào người sự trần trược trong những ngày cuối còn
tạm trú nơi đây.
Từ ngày Dũng bị chận bắt giam tạm ở Quận
1 từ sáng đến chiều mới được thả, lại còn bị tịch thu hết khay thuốc lá đủ loại
và cả chiếc túi sách bằng vải đựng vé số đeo ở trên vai. Tuy mất sạch vốn, vẫn
còn may là chưa bị tống giam luôn vào tù. Đã nhìn thấy sự bắt bớ này quen thường
ngày, hôm nay mới đến hạn xui của mình, mặc dầu đã nhanh chân chạy nhưng không
thoát nạn, một lần tởn cho đến già.
Sau lần xui xẻo này, chàng lại cảm thấy
tâm mình an bình hơn trước, trong sự xui lại có cái may, một nghịch lý đổi thay
khó đoán trước được trong tâm hồn của chàng.
Trâm nào dám so bì với những vị anh hùng
xưa bất khuất, lòng nàng chỉ đơn thuần với việc nho nhỏ mà mình có thể thực hiện
được “Mạnh thì dùng sức, yếu dùng mưu!!” Nàng chẳng dám xin nơi Dũng điều gì,
chỉ mong mỏi một ngày nào đó, việc làm của mình sẽ được chứng giám những cất giấu
trong tim vẫn còn là niềm yêu thiết tha thuở ban đầu. Sự sống còn của Dũng và sự
thành công trong đời sống của các con cùng việc trùng phùng với cha chúng là hạnh
phúc của chính nàng. Mặc dầu đã có đôi lần chàng ngỏ lời mong muốn nối kết lại
tình xưa, hãy quên đi quá khứ u buồn. Đó chỉ là những áng mây huyền mộng mỵ
trôi thoáng qua, nhưng nàng đã khước từ tấm thiện tình ấy làm Dũng bâng khuâng ngỡ
ngàng .
Kỷ niệm đưa Trâm về ngày tháng cũ, cung
đàn xưa lỗi nhịp, nàng không còn xứng đáng với lòng tin yêu để níu lại những gì
đã mất mát, thay màu “Nghĩa tào khang”. Nối lại sẽ phải chịu đựng dày vò đọa
đày suốt khoảng đời còn lại, có lúc vui buồn lẫn lộn khó ai hay, một lần xa
chân là chấp nhận nỗi xót xa nuối tiếc cho cuộc tình buồn dở dang.
Hai cuộc tình buồn
Hai lần dang dở
Đôi đời tao ngộ
Đôi lần chia xa
Muôn kiếp phôi pha
Muôn đời ngỡ ngàng
Như loài hoa vỡ
Như hạt sương mai
Tạ ơn cùng người
Tạ tình cùng ai
Phạm Thị Kim Dung
Chuyện tình buồn - Truyện / Ký - Việt Báo Foundation – A Nonprofit 501 (c)(3) Organization
