Thursday, May 21, 2026

25 Cách Để Trở Thành Người Lịch Thiệp/25 Ways To Be A Class Act


Khi tôi chơi bóng đá ở trường trung học, huấn luyện viên trưởng của chúng tôi có một câu nói mà ông ấy luôn nhắc đi nhắc lại: hãy cư xử lịch sự.

 

Điều đó có nghĩa là không được nói lời khiêu khích. Không được khoe khoang. Hãy giúp đối phương đứng dậy, ngay cả khi anh ta vừa cố gắng hạ gục bạn. Đừng la hét trọng tài. Đừng ném mũ bảo hiểm. Khi thắng, hãy tỏ ra như thể bạn đã từng trải qua điều này trước đây; khi thua, đừng hờn dỗi và hờn dỗi.


Tôi đã cố gắng giữ vững nguyên tắc đó ngay cả sau khi cởi bỏ bộ đồ bảo hộ bóng đá lần cuối. Đối với tôi, cư xử lịch thiệp là cách để hòa nhập vào thế giới xã hội với phẩm giá, sự tôn trọng, và một chút ấm áp, duyên dáng.


Trong phần lớn lịch sử phương Tây, giai cấp gắn liền với kinh tế và vị trí của bạn trong hệ thống phân cấp xã hội. Nhiều thế kỷ trước, giai cấp của bạn được xác định bởi gia đình bạn sinh ra, bạn sở hữu bao nhiêu đất đai, hoặc bạn có đủ khả năng mua bao nhiêu áo giáp cho trận chiến.

 

Nhưng bắt đầu từ cuối những năm 1800, từ “đẳng cấp” bắt đầu được sử dụng theo một cách khác — như một dấu hiệu của phong thái hơn là dòng dõi. Nó được dùng để mô tả cách cư xử, đặc biệt là đối với các vận động viên và nghệ sĩ biểu diễn, những người thể hiện sự khéo léo, đứng đắn và điềm tĩnh. Biểu diễn tốt dưới áp lực, toát lên vẻ duyên dáng, khiến bạn trở thành một “người có đẳng cấp”.

 

Ngày nay, từ "lịch lãm" có thể dùng để miêu tả bất cứ ai thể hiện sự cao thượng và tự chủ. Người hào phóng nhưng không phô trương – trang nhã nhưng không cứng nhắc. Một người lịch lãm hành xử theo chuẩn mực chứ không phải theo tâm trạng hay động cơ; ngay cả khi hoàn cảnh có thể biện minh cho hành vi không tốt, hoặc một hành động thô lỗ có thể mang lại lợi thế cho họ, họ vẫn làm điều đúng đắn và công bằng. Bất cứ nơi nào họ đến, họ đều làm cho cuộc sống tốt đẹp hơn. Họ luôn để lại những tình huống tốt đẹp hơn so với lúc ban đầu.  

 

Chúng ta thích những người lịch lãm vì sự điềm tĩnh và phong thái tốt đẹp luôn hiện hữu của họ là điều đáng tin cậy. Họ truyền cảm hứng cho bạn sống tốt hơn một chút mà không cần phải giảng giải. Những người lịch lãm làm cho thế giới trở nên dễ chịu hơn một chút bằng sự nhã nhặn thường ngày của họ.

Dưới đây là 25 cử chỉ lịch sự nhỏ mà bạn có thể thực hành để được coi là một kẻ lịch thiệp.


1. Hãy chào hỏi trước nhé!

Một người đàn ông lịch lãm không chờ đợi người khác chú ý. Anh ấy chủ động giao tiếp bằng mắt. Anh ấy chào hỏi thân thiện với người hàng xóm, người thu ngân, hoặc người bạn tập gym mà anh ấy gặp mỗi sáng. Đó là những điều nhỏ nhặt nhưng có thể làm bừng sáng một ngày của người khác.

2. Hãy sử dụng tên của mọi người — và nhớ tên họ.

Như ông chú Carnegie từng nói, “tên của một người là âm thanh ngọt ngào và quan trọng nhất đối với người đó trong bất kỳ ngôn ngữ nào.” Vì vậy, hãy thường xuyên sử dụng tên của mọi người. Hãy tự nhiên. Bạn không cần phải gọi tên họ sau mỗi câu. Điều đó chỉ khiến người khác cảm thấy gượng gạo.

Khi gặp người mới, hãy nhớ tên họ. Khi gặp lại, hãy gọi tên họ bằng tên mình (“Chào Chip! Rất vui được gặp lại cậu!”), và họ sẽ nghĩ, “Quả là một người lịch sự!”


3. Giữ cửa mở cho người phía sau bạn.


Việc mở cửa cho người khác từng là một cử chỉ lịch thiệp mà đàn ông dành cho phụ nữ. Giờ đây, nó là cách để một người thể hiện sự trân trọng và ghi nhận sự hiện diện của người khác. Đó là cách nói rằng, “Tôi nhìn thấy bạn, người đồng loại; chúng ta cùng chia sẻ những khó khăn trong cuộc sống; và tôi sẽ làm cho cuộc sống của bạn dễ dàng hơn một chút.”


4. Cho phép người dân nhập làn giao thông.

Một người lái xe tử tế không coi việc lái xe như một cuộc thi đạo đức có tổng bằng không. Anh ta nhường đường cho người khác trong dòng xe cộ đông đúc. Anh ta hiểu rằng việc về nhà sớm hơn 12 giây không phải là một chiến thắng đáng để tranh giành.


5. Viết thư cảm ơn bằng tay

 

Tại AoM, chúng tôi rất ủng hộ việc viết thư cảm ơn bằng tay, và trong thời đại ngày nay, khi hầu hết các giao tiếp đều được thực hiện bằng kỹ thuật số, một bức thư cảm ơn viết tay thực sự thể hiện bạn là người lịch sự và chu đáo. Cho dù ai đó tặng bạn một món quà hay bạn chỉ đơn giản là trân trọng một cử chỉ nhỏ, hãy cho họ biết bằng giấy và bút.

Bạn không cần phải viết dài dòng trong thư cảm ơn. Hai hoặc ba câu chân thành là đủ.

 

6. Đừng nói xấu người khác sau lưng họ.

Nói xấu người khác khi họ không có mặt thì dễ, và điều đó có thể giúp bạn nhận được lời khen ngợi từ bạn bè; ai mà chẳng thích nghe những lời đồn thổi tai tiếng về người khác? Nhưng đó cũng là cách bạn tạo dựng danh tiếng là người không đáng tin cậy. Ai cũng biết rằng nếu bạn nói xấu người khác, rất có thể bạn cũng sẽ làm điều tương tự với họ khi họ không có mặt.

 

Nếu bạn không dám nói điều đó trước mặt người khác, thì đừng nói điều đó khi họ không có mặt.

 

7. Khen ngợi người khác sau lưng họ

Đây là điều ngược lại với quy tắc trên và là một nước đi tinh tế nhưng thường bị đánh giá thấp.

Khi bạn nói điều gì đó tốt đẹp về một người không có mặt ở đó — và đặc biệt là khi không có lý do chiến lược nào để làm vậy — lời khen đó sẽ được khuếch đại. Nó tạo ra thiện chí thường được lan tỏa mạnh mẽ trở lại người được khen ngợi. Và đối với những người nghe được lời khen ngợi từ bên thứ ba đó, bạn sẽ trông giống như một người biết nhìn nhận và trân trọng những điều tốt đẹp ở người khác, chứ không phải là một kẻ hai mặt, hay nói xấu sau lưng người khác. Thật là một người lịch thiệp

 

8. Nhặt rác không phải của mình. 

Một người đàn ông lịch thiệp luôn biết cách làm cho môi trường xung quanh mình tốt đẹp hơn. Một trong những cách đó là nhặt rác. Nếu bạn thấy rác ở công viên, khu phố hoặc phòng nghỉ, hãy vứt nó đi – ngay cả khi đó không phải là rác của bạn.


9. Ăn mặc phù hợp

Bạn không cần phải ăn mặc như Fred Astaire mọi lúc mọi nơi để trở thành một quý ông lịch lãm. Thực tế, có rất nhiều kẻ ăn diện sành điệu nhưng lại hoàn toàn thiếu đẳng cấp.

Nhưng một người đàn ông lịch lãm sẽ ăn mặc phù hợp với hoàn cảnh. Đám tang không phải là nơi để mặc áo phông. Đám cưới không phải là lúc để thử xem bạn có thể ăn mặc xuề xòa đến mức nào. Việc xuất hiện với trang phục phù hợp là cách để nói rằng, “Tôi nhận thức được tầm quan trọng của dịp này, và tôi muốn góp phần vào đó.”

 

10. Đến đúng giờ


Đi muộn là một hình thức trộm cắp, vì nó đánh cắp thời gian của người khác. Đến đúng giờ thể hiện rằng bạn coi trọng lịch trình của người khác cũng như lịch trình của chính mình.


Tuy nhiên, có một ngoại lệ cho quy tắc này; khi nói đến một bữa tiệc tối, đến sớm là điều không lịch sự, còn đến muộn vài phút lại là điều lịch sự - nó giúp chủ nhà có thêm thời gian để hoàn tất công tác chuẩn bị.

 

11. Hãy là người trò chuyện cởi mở 

Một người lịch thiệp không coi mọi cuộc trò chuyện như một cơ hội để thu hút sự chú ý. Anh ta không phải lúc nào cũng tìm cách lái cuộc trò chuyện về phía mình. Thay vào đó, anh ta đặt câu hỏi, lắng nghe chăm chú và đưa ra nhận xét một cách khôn ngoan. Anh ta cho người khác cơ hội để mở lòng và tỏa sáng. 

 

12. Trả lại hàng hóa trong tình trạng tốt hơn so với khi bạn nhận được.

Nếu bạn mượn dụng cụ của bạn bè, hãy trả lại chúng sau khi đã được làm sạch và mài sắc. Nếu bạn mượn xe tải để chuyển đồ cho mẹ, hãy trả lại xe với bình xăng đầy. Nếu đồ vật nào đó bị hỏng, kể cả khi đó là do tai nạn, hãy trả tiền hoặc tìm mua đồ thay thế.

 

13. Hãy nói “xin lỗi” và “xin phép” mà không kèm theo bất kỳ từ ngữ bổ sung nào.

Nếu bạn vô tình va phải ai đó, hãy nói "xin lỗi". Nếu bạn mắc lỗi, hãy nói "xin lỗi" một cách dứt khoát.

14. Hãy boa tiền hào phóng (trong giới hạn hợp lý)

Hiện nay có rất nhiều người đòi tiền boa một cách không cần thiết, nhưng khi một dịch vụ xứng đáng được nhận tiền boa, và ai đó thực sự làm tốt công việc của mình, hãy phát huy tinh thần hào phóng của Frank Sinatra và cho họ tiền boa hậu hĩnh. 

Bạn không cần phải liều lĩnh, nhưng hãy hướng đến sự hào phóng khi có thể. Đó là một trong những cách đơn giản nhất để thực hành lòng cao thượng trong cuộc sống hàng ngày.

 

15. Hãy cất điện thoại đi trong khi trò chuyện.

Không gì thể hiện rõ "bạn không đáng để tôi chú ý" hơn việc liếc nhìn màn hình trong khi đang giao tiếp với người khác. Một người lịch sự sẽ luôn để điện thoại trong túi khi ở bên cạnh ai đó. Anh ta hiểu rằng sự chú ý trọn vẹn là một hình thức tôn trọng - và sự quan tâm thực sự.


16. Hãy giữ lời hứa — ngay cả với những việc nhỏ nhặt.

Nếu bạn nói sẽ gọi điện, hãy gọi điện. Nếu bạn nói sẽ đến, hãy đến. Nếu bạn nói sẽ lo liệu, hãy lo liệu.

 

17. Đừng chia sẻ quá nhiều 

Đẳng cấp bao gồm cả sự kín đáo.

 

Không phải mọi suy nghĩ đều cần được bày tỏ. Không phải mọi khó khăn cá nhân đều cần được phân tích tâm lý công khai. Đừng làm người khác khó chịu chỉ vì bạn cảm thấy cần giải tỏa cảm xúc hoặc đang tìm kiếm lượt thích trên mạng xã hội.

 

18. Hãy ghi công một cách tự do

Nếu ai đó giúp đỡ, hãy nói lời cảm ơn. Nếu ý tưởng không phải của bạn, hãy ghi nhận điều đó.


Những người lịch lãm không ngại làm lu mờ vẻ hào quang của bản thân bằng cách để người khác tỏa sáng. Trên thực tế, việc ghi nhận công lao của người khác sẽ giúp bạn tỏa sáng hơn.

 

19. Hãy giữ phẩm giá khi mọi việc không diễn ra theo ý muốn.


Ai cũng có thể tỏ ra lịch thiệp khi cuộc sống suôn sẻ. Nhưng một người lịch thiệp thực thụ sẽ giữ được bình tĩnh ngay cả khi mọi chuyện không như ý muốn.

 

Không được hờn dỗi. Không được nổi nóng nơi công cộng.

Bạn phải học cách chấp nhận thất bại và "đừng bao giờ hé răng nói về chuyện thua cuộc".

 

20. Cho mọi người một lối thoát.


Người lịch thiệp không bao giờ dồn ép người khác vào thế khó trong giao tiếp. Nếu ai đó đến muộn, bối rối, hoặc rõ ràng muốn rời khỏi cuộc trò chuyện hay từ chối lời mời, người đó sẽ tạo điều kiện cho họ ra về một cách nhã nhặn thay vì khiến họ cảm thấy bị dồn vào chân tường. Người đó cho phép người khác giữ thể diện. Lòng khoan dung là một hình thức của phép lịch sự.

 

21. Hãy nhìn nhận người lao động trong ngành dịch vụ là con người, chứ không phải là những cỗ máy tự động.


Rất nhiều người lao động trong ngành dịch vụ dành cả ngày làm việc bị lợi dụng – bị phớt lờ hoặc bị đối xử như máy móc. Một người lịch thiệp thì không như vậy. Anh ta luôn cố gắng ghi nhận nhân tính của những người làm cho cuộc sống hàng ngày vận hành – thu ngân, nhân viên chăm sóc khách hàng, người dọn dẹp, tài xế xe buýt, người giao hàng, bồi bàn, người thu gom rác, v.v.


Đừng nghịch điện thoại trong khi đang nói chuyện với họ. Đừng trách mắng họ.

Hãy nhìn vào mắt họ. Chào hỏi thân thiện "Bạn khỏe không?". Nói lời cảm ơn. Những điều đơn giản thôi mà.

 

22. Hãy giữ kín những lời phàn nàn của bạn và đảm bảo chúng ở mức độ phù hợp.

 

Nếu ai đó làm điều gì đó khiến người có địa vị cao khó chịu, anh ta sẽ giải quyết vấn đề một cách riêng tư và giữ cho lời phàn nàn của mình ở mức độ hợp lý.

 

Một người đàn ông lịch lãm không than phiền ầm ĩ nơi công cộng hay biến mọi sự bất tiện nhỏ nhặt thành một cuộc đấu tranh đạo đức. Anh ta giải quyết vấn đề một cách bình tĩnh, trực tiếp và không cần sự chứng kiến của người khác.

 

Con bạn không được ra sân thi đấu trong đội bóng rổ? Hãy nói chuyện riêng với huấn luyện viên thay vì than phiền trong nhóm chat phụ huynh.


Sếp bạn coi thường bạn? Hãy sắp xếp một cuộc gặp mặt với ông ấy. Đừng chỉ trích ông ấy trên kênh Slack.

 

23. Đừng sửa lỗi người khác một cách không cần thiết.


Nếu ai đó nói sai một chi tiết nhỏ, phát âm sai một từ, hoặc kể chuyện chưa hoàn hảo — và lỗi đó không quan trọng — một người lịch thiệp sẽ bỏ qua. Anh ấy hiểu rằng việc đúng hay sai thường ít quan trọng hơn việc giữ cho cuộc giao tiếp diễn ra một cách văn minh và bảo vệ sự tự tin cũng như phẩm giá của người đối diện.

Việc sửa sai đôi khi là cần thiết. Nhưng phần lớn thời gian, khi chúng ta có thôi thúc muốn làm điều đó, đó chỉ là do cái tôi và mong muốn vượt trội hơn người khác.

 

24. Đừng khoe khoang

Người lịch thiệp là người tự tin vào giá trị bản thân và không cảm thấy cần phải khoe khoang — dù là công khai hay kín đáo hơn dưới hình thức nhắc đến tên tuổi người khác hay tự hào một cách khiêm nhường. Anh ta biết điều đó gây khó chịu và không muốn khơi gợi cảm giác ghen tị độc hại ở người khác.

 

25. Hãy cư xử như một "chủ nhà" ở bất cứ nơi nào bạn đến.

Đối với một quý ông lịch lãm, việc làm chủ nhà không chỉ giới hạn ở những lúc bạn chủ động mời người khác tham gia một sự kiện xã giao; đó là một tư duy bạn mang đến mọi nơi và mọi cuộc giao tiếp.

 

Khi bạn luôn tự coi mình là một người chủ nhà hiếu khách , trọng tâm của bạn luôn là làm cho người khác cảm thấy được chào đón và "như ở nhà" (ngay cả khi bạn đang đi ra ngoài). Thái độ và hành vi của bạn thể hiện rằng, "hãy thư giãn và nghỉ ngơi"; bạn luôn tìm cách khiến những người bạn gặp cảm thấy được quan tâm và thoải mái ngay lập tức.

 

Với vai trò là người chủ trì, bạn sẽ dẫn dắt cuộc trò chuyện và tiếp tục khi nó trở nên nhàm chán. Bạn giới thiệu mọi người và giúp họ làm quen với môi trường xung quanh. Bạn đảm bảo mọi người đều có khoảng thời gian vui vẻ và tìm cách làm cho họ cảm thấy thoải mái — cho dù đó là mời họ đồ uống hay chọn một chủ đề trò chuyện khiến họ cảm thấy dễ chịu khi nói về nó.

 

Một người lịch thiệp sẽ trở thành điểm đến thư giãn tuyệt vời cho mọi người  và mang đến sự hiếu khách ở bất cứ nơi nào anh ấy đến.



NGUỒN:

25 cách để trở thành người lịch thiệp

https://www-artofmanliness-com.translate.goog/character/behavior/25-ways-to-be-a-class-act/?mc_cid=68dcfe98f8&mc_eid=b4cd50b7af&_x_tr_sl=en&_x_tr_tl=vi&_x_tr_hl=en&_x_tr_pto=wapp

English:

25 Ways to Be a Class Act

https://www.artofmanliness.com/character/behavior/25-ways-to-be-a-class-act/?mc_cid=68dcfe98f8&mc_eid=b4cd50b7af

25 cách để trở thành người lịch thiệp.docx

Ve Sầu Trổi Nhạc - Đỗ Công Luận

Wednesday, May 20, 2026

Cha Xin Lỗi Vì Đã "Dạy" Con Làm Osin Cho Chồng

 

Mấy hôm trước, tôi từ quê lên thăm con gái.


Vợ tôi bận trông cháu nội, nên mình tôi xách mấy món quà quê lên cho con.
Con bé lấy chồng đã năm năm,
có hai đứa con một trai một gái,
sống trong một căn chung cư mua trả góp.

Hai vợ chồng cùng đi làm công sở,
cuộc sống nhìn chung thoải mái, êm đềm.
Tôi lên ngay tối thứ Sáu, đúng lúc con tan sở.
Con thấy tôi lên thì mừng lắm, tíu tít mời cha ngồi,
rồi vội chạy đi làm bếp.

Dăm phút sau thì chồng con cũng về tới,
chào hỏi cha vợ xong xuôi thì ngồi xuống bàn ăn,
mở điện thoại ra đọc tin tức và hỏi vợ bao giờ có cơm tối.

Con gái tôi vừa trả lời chồng,
vừa chạy đi chạy lại như con thoi để thổi cơm,
xắt rau củ, làm cá…
Trong lúc đứa con gái lớn ngồi chơi Lego,
con gái tôi tranh thủ thời gian chờ cơm canh sôi,
thì đưa con trai nhỏ đi tắm,
rồi lại giục con gái lớn đi tắm,
Và thu dọn quần áo bẩn trên sàn.

Chồng con gái tôi vẫn ngồi đó,
điềm nhiên lướt facebook,
như không trông thấy vợ đang ba đầu sáu tay,
tất bật với việc nhà.

Hai con tắm xong thì con rể tôi mới đứng dậy, đi vào tắm rửa
và cũng không quên “tiện tay” để lại cốc nước trên bàn,
áo vest vắt ngang thành ghế.
Con gái tôi đưa hai con vào bàn ăn,
mời tôi ngồi vào bàn dùng cơm
rồi dọn dẹp các thứ linh tinh hộ chồng.

Bữa cơm tối diễn ra trong cảnh,
con rể tôi vừa ăn vừa trò chuyện với cha vợ rôm rả (mà không biết tôi đang rất khó chịu),
còn con gái tôi tất bật với hai đứa nhỏ.

♦️Bữa ăn kết thúc lúc 8h00 tối,

con gái tôi chỉ kịp ăn vội miếng cơm
rồi đi dọn rửa chén bát,
con bé vẫn chưa được nghỉ ngơi,
và vẫn còn nguyên bộ đồng phục đi làm trên người.

Con rể tôi dùng bữa xong,
thì thong thả dắt hai con xuống chung cư tản bộ,
không quên rủ cha vợ đi cùng nhưng tôi từ chối.

Tôi ở lại, giúp con dọn dẹp chén bát,
nhưng con gái cứ xua tay bảo cha đi lên nghỉ ngơi đi,
con làm nhoáng cái là xong.


Tôi hỏi: “Ngày nào đi làm về, con cũng làm từng này việc nhà à?”.
Con gái tôi cười xòa: “Dạ, làm có chút mà cha, như mẹ hay làm ở nhà vậy thôi.
Mẹ đi làm đồng về thì cũng lo việc nhà như con mà.
Con quen rồi!.
Xong con lại chạy đi, chúi mũi vào rửa bát, quét nhà,
bỏ mặc tôi đứng như trời trồng bởi câu con vừa nói:
“Như mẹ hay làm ở nhà vậy thôi”.

Ừ phải, vợ tôi ở nhà cũng y vậy.
Sáng dậy là dỡ cơm cho chồng,
rồi đi chăm heo, chăm gà,
chạy ra đồng phụ chồng cấy lúa…

Chiều về, vợ tôi lại tất bật thổi cơm, lau nhà, rửa bát…
luôn tay luôn chân.
Còn tôi, cũng y như con rể của mình,
về đến nhà là thong thả ngồi uống nước chè xanh,
ăn tối xong là đi đánh cờ với mấy ông bạn,
còn vợ ở nhà làm gì, tôi chẳng mấy quan tâm.

♦️Sáng hôm sau, tôi trở về quê.

Ngồi trên xe, nhớ lại cảnh con gái sáng nay,
tiếp tục quần quật lo cho hai đứa con và chồng,rồi tất tả đưa cha ra bến xe,dúi cho cha vài triệu,mà thương con rớt nước mắt.

Con gái, cha xin lỗi con,
vì sau một ngày cùng làm việc vất vả như nhau ở ngoài đồng, cha đã cho phép mình được ngồi chơi nhàn nhã,vàxemchuyện mẹ con một mình tất bật với việc nhà, là chuyện hiển nhiên.

Chính cha đã “dạy” con rằng,
chồng có quyền hưởng thụ, còn vợ có nghĩa vụ phục vụ chồng.

Cha xin lỗi vì cha đã luôn ngồi đó, 
chờ mẹ con phục vụ từng bát cơm, cốc nước đến cái tăm xỉa răng, soạn cho cha từng cái áo cái quần, thu dọn cho cha từng mẩu thuốc lá mà cha tiện tay vứt bừa. Chính cha đã “dạy” con rằng, chồng có quyền làm một đứa trẻ lớn xác, còn vợ có nghĩa vụ làm một “bà mẹ” thứ hai cho chồng.

Cha xin lỗi vì ngày hôm qua, 
cha chỉ có thể ngồi đó mà nhìn con như ô-sin trong nhà mình, trong khi chồng con cứ như ông hoàng,
mà cha chẳng thể nói, chẳng thể làm được gì,
vì chính cha cũng đã và đang cư xử với mẹ con y như vậy. Chính cha đã “dạy” con rằng,
những bất công mà con đang chịu là chuyện bình thường của phụ nữ.

Từ hôm nay, cha sẽ không cư xử với mẹ con như vậy nữa.
Cha sẽ tự lo cho mình những việc cá nhân,
cha sẽ không vứt đồ bừa bãi rồi để mặc mẹ con thu dọn,
cha sẽ rửa bát và lau nhà,
trong khi mẹ con thổi cơm và giặt đồ.
Cha sẽ dạy lại con rằng,
vợ chồng là phải cùng chia sẻ với nhau,
con là một người mẹ, người vợ,
chứ không phải là người hầu của chồng.

Cha xin lỗi con và mẹ con, ngàn lần xin lỗi..!!!😢❣️

P/S: Nếu hôm nay bạn đối xử với vợ bạn như Osin,
thì ngày sau, bạn đừng hỏi vì sao con gái bạn lại phải khổ thế...!!!!❣️

Mũi Né, Nên Hay Không Nên - Nguyễn Văn Tới

          Apec Mandala Cham Bay resort


Tay nắm chặt ghi đông chiếc Honda Air Blade 125 phân khối, tôi phóng xe với tốc độ 85 km/giờ trên cao tốc trải dài hun hút dưới nắng gắt. Mặt trời chói chang như đổ lửa, hơi nóng hắt lên từ mặt đường khiến không khí rung lên mờ ảo. Mồ hôi rịn ra, chảy ướt cả trán và lưng áo, gió tạt mạnh vào mặt lại mang đến cảm giác vừa rát vừa sảng khoái. Bà xã ngồi phía sau ôm thật chặt vì sợ rớt xuống xe. Xa lộ vắng tanh, chỉ có tiếng động cơ gầm vang và tiếng gió thổi phần phật bên tai. Tôi cứ lao vun vút về phía trước trong nắng và gió bất tận của vùng biển Mũi Né.

Mũi Né – Phan Thiết, thuộc vùng duyên hải miền Trung, là thủ đô của nắng và gió. Cái nắng miền này dữ dội, không chỉ gay gắt mà còn khô và rát như thiêu đốt da thịt. Gió ở đây không dịu mát mà thổi mạnh, mang theo hơi cát khô khốc, quất vào mặt bỏng rát. Khí hậu vùng này khắc nghiệt hơn nhiều so với những nơi như thành phố Sài Gòn hay Cần Thơ, nơi không khí thường ẩm và có phần dễ chịu hơn dù cũng nóng.

Ở Mũi Né, cái nóng kéo dài, ít mưa, đất đai khô cằn, tạo nên một cảm giác hoang sơ và khắc nghiệt rất riêng. Chính sự khô hạn và gió mạnh ấy khiến nơi đây giống như một “tiểu sa mạc” giữa miền Nam, khác biệt rõ rệt so với sự xanh tươi của nhiều tỉnh đồng bằng khác.

Chúng tôi đang cố chạy cho nhanh về lại khách sạn Apec Mandala Cham Bay, khu nghỉ dưỡng ở Hòn Rơm, để nhảy xuống hồ bơi của khách sạn, tận hưởng cảm giác mát mẻ của làn nước mơn trớn trên da thịt, trong cái nóng kinh người ở đây. Khu resort này với 5 tòa nhà cao 23 tầng to lớn, và bề thế nhất ở đây so với các khách sạn khác trong vùng.


Ngày xưa, Mũi Né chỉ là một làng chài nhỏ bé và nghèo khổ, dân cư thưa thớt, bãi biển vắng tanh; bây giờ sau 25 năm, trở lại đây, tôi không thể nhận ra cái làng bé nhỏ ngày xưa. Giờ đây nhà cửa và các khu nghỉ dưỡng mọc lên khắp nơi, làm thay đổi bộ mặt nơi này. Mới nhìn, tôi chưa thấy được toàn cảnh của khu du lịch này, cho đến khi tôi mướn chiếc xe gắn máy và chạy khắp nơi để khám phá, mới biết được sự thật phũ phàng của nó.

Ngoài con đường bờ kè Nguyễn Đình Chiểu là khu trung tâm du lịch Mũi Né sầm uất với khách du lịch đi lại, ăn uống, và vui chơi, tắm biển; các nơi khác như Hòn Rơm, cách đó khoảng 5,6 cây số, không thấy hàng quán gì nhiều. Không khí nơi đây cũng trầm lắng, ít xe đi lại.

Chạy vòng vòng khu Hòn Rơm, tôi thấy rất nhiều khu resort bỏ hoang, tường vôi bong tróc, cửa sổ bị đập vỡ, một vài bức tường sập đổ, chỉ còn lại mái ngói đỏ là thấy rõ rệt nhất. Không cần là một người làm kinh tế, tôi cũng có thể thấy bức tranh toản cảnh tiêu điều của nó: người đầu tư ồ ạt vào đây, giờ bỏ của chạy lấy người. Biết bao nhiêu tiền bạc, công sức bỏ ra xây cất, giờ trắng tay.


Mang tiếng là khu du lịch mà không có thắng cảnh nào cho ra hồn. Bãi biển cũng không đẹp, cát không trắng mịn, lại còn xả rác khắp nơi. Đến tham quan bãi cát Đỏ, tôi thất vọng vì nó bé tí xíu và nóng đến cháy da chân. Ai đã từng lái xe trên đường xa lộ liên bang số 8 từ tiểu bang Arizona đi California sẽ thấy một sa mạc cát cát rộng mênh mông ngút ngàn tầm nhìn với những đồi cát lượn sóng tuyệt đẹp.

Đây là một bãi cát của tiểu bang Arizona, trải dài đến tận chân trời, rộng mênh mông như không có điểm kết thúc. Dưới ánh nắng rực rỡ, từng hạt cát ánh lên màu vàng óng, tạo nên một bức tranh vừa hoang sơ vừa lộng lẫy. Những đồi cát nhấp nhô uốn lượn như những con sóng mềm mại, khi thì thoai thoải, khi lại dốc đứng đầy thách thức, gió thổi tự nhiên tạo nên những đường vân tinh tế như nét vẽ của thiên nhiên.

Đó đây, những chiếc “buggy” lao đi với tốc độ cao, để lại phía sau những vệt bánh xe dài và những đám bụi cát tung bay mù mịt. Tiếng động cơ gầm vang phá tan sự tĩnh lặng của sa mạc, mang theo cảm giác kích thích và tự do. Các tay lái điều khiển xe lướt qua từng triền cát, lúc leo dốc, lúc đổ xuống, tạo nên những pha chuyển động mạnh mẽ và đầy kịch tính.

Xa xa, không gian như hòa vào bầu trời xanh thẳm, nơi đường chân trời mờ dần trong làn hơi nóng. Toàn cảnh vừa hùng vĩ, vừa sống động, một sự kết hợp hoàn hảo giữa vẻ đẹp yên bình của thiên nhiên và sự náo nhiệt, bùng nổ của những người ham mê phiêu lưu khám phá.


Sẽ là một sự so sánh khập khiễng giữa bãi cát nơi này và bãi cát lặng im, không khí đặc quánh ở Hòn Rơm, Mũi Né. Nói chung, Mũi Né không có một thắng cảnh nào có thể được gọi là điểm nhấn để tạo nên sức hút cho du khách ngoài một dãy dài bãi biển tầm thường thiếu sức sống. Từng được gọi là thiên đường nghỉ dưỡng, giờ chỉ còn là một bức tranh ảm đạm.

Chính quyền thiếu tầm nhìn xa, không biết quy hoạch rõ ràng, cho phép phân lô bán nền, xây dựng tràn lan, lấy tiền đút túi riêng. Những mảnh đất ven biển bị chia nhỏ, chen chúc nhau bởi đủ kiểu kiến trúc: “nhà nghỉ”, khách sạn mini, villa tự phát, không có hạ tầng đồng bộ, tạo nên một sự tương phản như cái gai trong mắt. Người dân các nơi muốn làm giàu nhanh, cứ tràn về đây bỏ tiền ra đầu tư trong lúc du khách không có đủ mà tốc độ xây dựng cứ tăng. Thị trường bão hòa. Giấc mơ đổi đời tan biến để lại một dãy hoang tàn đổ nát như một “khu nhà ma”.

 

Không còn thích thú với thắng cảnh, chúng tôi đi sâu vào các khu dân cứ để coi người dân điạ phương sinh sống ra sao, đặc biệt là ngư dân đi biển như thế nào. Từ trên đường, nhìn xuống làng chài, tôi thấy lô nhô những tấm bạt che giăng khắp nơi; tôi chạy xe xuống một bãi cát, đến tận nơi, gặp gỡ, và làm quen với anh Nhỏ đang lui cui sắp xếp dụng cụ trong chiếc thuyền thúng của mình.

 


Tôi quá bất ngờ khi thấy phương tiện ra khơi đánh cá của người dân nơi đây là những chiếc thuyền thúng rất thô sơ, chèo bằng tay. Trước đây, người ta dùng thuyền thúng để đi lại giữa tàu lớn và bờ, ngày nay họ dùng nó như một phương tiện để đánh cá vì lý do đơn giản là họ không đủ tiền sắm tàu lớn bằng gỗ, giá vài ba tỷ đồng, trong khi một chiếc thuyền thúng có gắn máy chỉ dưới 100 triệu.

Anh Nhỏ tâm sự, chiếc thuyền thúng của anh, đường kính khoảng 2,5 mét, được trang bị một máy radar định dạng, một tay lưới và một động cơ nhỏ, anh có thể ra khơi một mình, không cần mướn thêm bạn ghe để giảm chi phí. Cứ mỗi hai ngày, anh chỉ cần chạy xa bờ khoảng 15 hải lý, hôm sau về là kiếm được 3,4 triệu (khoảng $100- $150).

Thuyền thúng truyền thống ở Mũi Né (Bình Thuận) thường là loại thúng nhỏ được đan bằng tre, trét “nhựa chai”, sử dụng dầm bơi bằng tay, nhưng ngày nay người ta chế tạo ra “thuyền thúng máy” bằng sợi tổng hợp (composite) nên thuận tiện và bền hơn rất nhiều, không phải bảo trì thường xuyên như trước. Với cấu trúc cứng cáp và nhẹ nhàng hơn tre, ngư dân có thể gắn một động cơ truyền động nhỏ từ 10- 30 mã lực là có thể chạy rất nhanh đến 5- 7 hải lý/giờ.


Hiện nay ở Việt Nam, hầu hết ngư dân đều sử dụng loại thuyền thúng máy này vì tính tiện lợi, nhẹ nhàng, xoay sở dễ dàng và nhất là tiết kiệm được tiền.

Tôi đọc được trên khuôn mặt khắc khổ rám nắng gió của anh Nhỏ lúc anh cười, một thoáng ưu tư pha với sự chịu đựng của một đời người gắn chặt với biển cả, nơi mỗi ngày trôi qua là một lần chiến đấu với thiên nhiên, sóng gió trùng khơi và cả nỗi vui mừng khi trúng được mẻ cá nặng trĩu, quay chiếc thuyền thúng đầy cá trở về.

Tôi cũng thấy được bức tranh sống động nhưng u ám của người dân làng chài, lúc nào cũng lam lũ, cực nhọc, làm bữa nào biết bữa đó, tương lai bất định. Ngày nào máy hư, bão lớn, ngày đó không có tiền. Nhìn sang người “bạn vàng” to lớn phía Bắc, ngư dân của họ được trang bị bằng những chiếc tàu sắt khổng lồ, ra khơi đánh bắt xa bờ, thường xuyên xâm phạm lãnh hải Việt Nam và các nước khác, thậm chí đánh đập và tịch thu tàu của ngư dân Việt Nam mà chính quyền thường chỉ biết “quan ngại” vì hoạt động của các “tàu lạ” xuất hiện trong vùng biển nước mình.

Giờ đây giữa những công trình bỏ hoang và những giấc mộng làm giàu dang dở, sự bình yên đã bị chôn vùi đâu đó, chỉ còn lại trong ánh mắt u buồn của người dân nơi đây, mỗi lần nhìn về mênh mông biển cả và trong chính nỗi lòng của tôi và của những ai đã từng đi qua nơi này.

Trong tôi một nỗi mong muốn rất thầm lặng: xin trả lại cho Mũi Né vẻ yên bình của một làng chài ngày xưa. Không có những dãy khách sạn chen chúc, không cần ánh đèn rực rỡ suốt đêm thâu. Chỉ cần buổi sáng còn nghe tiếng mái chèo khua nước, những thuyền thúng trở về trong sương sớm, mang theo mùi cá tươi và vị mặn của biển cả, những mái nhà thấp nằm ép mình dưới hàng dừa và tiếng ơi ới gọi nhau khiêng những thúng cá nặng trĩu giao cho bạn hàng.


Mũi Né. Tháng 4- 2026

Nguyễn Văn Tới

 

Anh Nhỏ đang chuẩn bị đồ nghề trước khi ra khơi       

Ai Ăn Bún Bò Huế Hông?






Thanh Loan chuyển 

Tuesday, May 19, 2026

Như Là Cổ Tích - Võ Anh Dũng


(Viết tặng tình bạn, tình yêu của những Cựu học sinh PTG - ĐN)

Đà Nẵng tháng 3 - 1975

Vy, Thanh rẽ phải đi về phía bờ sông Bạch Đằng.
Vy nhìn Thanh :

- Chắc điệu nầy trường sẽ đóng cửa dài hạn vì tình hình không ổn lắm. Ba mình nói Quảng Trị và Huế đã mất, đồng bào dồn về Đà Nẵng mỗi lúc một đông nên tất cả các trường học được lệnh đóng cửa để tiếp cư đồng bào, không biết năm ni tụi mình có được thi Tú tài II không đây?

Con đường Quang Trung bình thường vắng vẻ, giờ rất đông người qua lại. Trên mặt mọi người đều có vẻ lo âu, bồn chồn. Quán bà Bu bữa nay cũng xa lạ hẳn vì khách hàng toàn là Quân nhân thay vì những cậu Học sinh Phan Thanh Giản tinh nghịch. Thành phố ngột ngạt vì không khí chiến tranh.

Vy và Thanh là bạn học cùng lớp. Họ thân nhau từ lớp đệ thất khi cả hai cùng ghi danh vào học trường Phan Thanh Giản. Gia đình Vy sinh sống ở Đà Nẵng lâu năm. Ba mẹ Vy chủ nhân một tiệm bán xe Honda và phụ tùng ở đường Trần Hưng Đạo nên gia đình rất sung túc. Vy là người con độc nhất trong gia đình nên được cưng chìu hết mực. Ông bà Vân, cha mẹ Vy, không muốn con gái mình nối nghiệp buôn bán mà muốn Vy trở thành một Bác sĩ Nhi khoa. Ông bà cũng rất cởi mở trong lối sống nên Vy sống rất thoải mái về tinh thần và vật chất.

Gia đình Thanh di cư vào Nam sau khi Hiệp định Genève được ký kết. Bố Thanh là một Giáo viên Tiểu học và gia đình Thanh cư ngụ tại Thanh Bồ, một Xóm đạo rất hiền hoà. Sinh ra và lớn lên tại Đà Nẵng nhưng Thanh vẫn nói tiếng Bắc, giọng Hà Nội, ít pha tiếng địa phương.

Ngồi bên Thanh, Vy có nhiều điều học hỏi ở Thanh. Thanh viết chính tả hầu như không có lỗi. Người Quảng Nam, Đà Nẵng thường lẫn lộn cách phát âm giữa dấu hỏi, dấu ngã, những chữ có g hoặc không g, những chữ tận cùng bằng c hay t nhưng Thanh thì không bao giờ sai trong khi phát âm và viết. Do đó ở những lớp đệ Nhất cấp, trong giờ Việt văn mỗi lần thầy Lương Quế đọc bài cho học sinh chép, thầy luôn luôn nhờ Thanh lặp lại sau mỗi câu đọc của thầy. Lên đệ Nhị cấp, Thanh cũng được thầy Nguyễn Văn Xuân chỉ định viết bài học trên bảng để cả lớp chép lại.

Vy được nghe Thanh hát những bài Thánh ca du dương như Đêm Thánh Vô Cùng, Cao Cung Lên, Hang Bê Lem vì Thanh ở trong Ca đoàn của nhà thờ. Tình bạn của hai người càng gắn bó hơn khi cả hai được chọn vào Ban văn nghệ trường năm lớp đệ Tứ (lớp 9). Dù ngoại đạo nhưng Noël nào Vy cũng đi nhà thờ với Thanh và có năm ở lại nhà Thanh để ăn mừng lễ nửa đêm.

Tiếng thắng gấp của 1 chiếc xe gắn máy làm hai người quay lại. Một người lính trẻ với Quân phục Biệt Động Quân đưa một mảnh giấy cho Vy và nói nhanh :
- Thiếu uý chiều nay có cuộc họp khẩn cấp ở Bộ tư lệnh Liên đoàn. Ổng sai tôi đưa thư nầy cho cô. Tôi đến nhà cô Thanh thì biết hai cô đi bộ đến trường nên chạy vòng vòng giờ mới tìm được. Tôi phải về trại gấp. Chào hai cô.

Thiếu uý là Nguyên, người yêu của Vy. Nguyên phục vụ trong 1 Tiểu đoàn thuộc Liên Đoàn I Biệt Động Quân tại vùng I Chiến thuật đang đóng quân tại Đà Nẵng.
Nguyên cũng là học sinh Phan Thanh Giản nhưng học trên Vy 3 lớp. Anh là một học sinh xuất sắc trong mọi môn học và có khả năng văn nghệ. Nguyên mồ côi và được cô anh nuôi từ lúc còn bé. Nguyên được ông Vân nhờ kèm cho Vy sau giờ học mỗi ngày. Tình yêu của 2 người bắt đầu từ năm Vy lên lớp 9. Ngoài giờ kèm cho Vy về văn hoá, Nguyên còn đàn cho Vy hát hoặc hát cho Vy nghe những bài hát tiền chiến. Vy thích nhất là bài Em Tôi của Lê Trạch Lựu. Thấy Nguyên đứng đắn, thương yêu con gái mình nên ông bà Vân chấp nhận và xem Nguyên như là một người thân trong gia đình.


Nguyên thi Tú tài II đậu hạng bình đem lại vinh dự cho trường, cho thầy, cô. Thay vì ghi danh vào Đại học, Nguyên quyết định tình nguyện vào Quân trường Thủ Đức. Anh không muốn thêm sức nặng lên vai của người cô đã hy sinh hạnh phúc riêng mình cho anh ăn học.
Ông bà Vân ý tứ muốn giúp đỡ tài chánh cho anh tiếp tục con đường học vấn nhưng anh đã lễ phép từ chối. Đêm trước ngày nhập ngũ, hai người đã ngồi bên nhau đến gần sáng. Anh an ủi Vy, chọc cho Vy cười nhưng sau những đợt cười Vy lại khóc nhiều hơn.
Trước khi chia tay Nguyên đàn và hát : "Bao giờ tôi về gần em cùng đếm nầy trăng, nầy sao chia nhé em, trăng sao dâng ý thơ, mây bay khắp trời, thuyền tình lung linh trong khói sương lam, ngày về xa quá người ơi.." (Em Tôi, Lê Trạch Lựu)

Vy được ông bà Vân đưa đi thăm Nguyên ở Quân trường Thủ Đức. Gặp lại Nguyên Vy vừa thương vừa buồn cười khi thấy Nguyên đen thui vì sương gió thao trường và đầu gần như trụi tóc. Vy đùa trong nước mắt :
- Em tưởng anh sẽ có nhiều cô theo nhưng giờ thì yên tâm vì anh xấu ỉn, đen thùi lùi như Mai Hắc Đế.

Ra trường, Nguyên tình nguyện chọn Binh chủng Biệt Động Quân và đã tham dự nhiều cuộc chiến ác liệt. Anh là một Trung đội trưởng gan dạ nhưng thương yêu lính và trong những giờ dưỡng quân anh còn là một Sĩ quan tâm lý chiến với những bài ca trữ tình làm giảm sự căng thẳng tinh thần của đồng đội.
Đó chính là nét đặc biệt của những Chiến sĩ miền Nam Việt Nam. Họ chiến đấu vì tự vệ chứ không phải là những kẻ xâm lược. Họ chiến đấu để bảo vệ quê hương nhưng bên trong họ vẫn là những người cha yêu thương vợ, con, chiến hữu và đồng bào, những người tình hào hoa với tay súng tay đàn.
Vy mở tờ thư :
- Vy, anh xin lổi em là chiều nay anh không thể đưa em và Thanh đi xi nê vì vừa có lệnh cắm trại 100% từ 4 giờ chiều nay. Anh sẽ cố gắng liên lạc với em thường xuyên và hy vọng trong vài ngày nữa anh sẽ gặp lại em. Đừng buồn anh nghe. Yêu em. Nguyên.
Sự có mặt của Thanh trong những lần đi biển, đi xi nê như là một điều kiện ngầm của ông bà Vân trong những lần hẹn hò của 2 người.
Làm người yêu của lính chiến, Vy đã quen với những trường hợp như thế nầy.Vy đưa tờ thư lên môi hôn nhẹ và nói nhỏ :" Em yêu anh và chúc anh bình yên".
Hai người rẽ trái trên đường Duy Tân để về nhà Thanh. Trưa nay Vy đến nhà Thanh, để xe ở đó rồi hai đứa đi bộ đến trường xem tình hình.
Mẹ Thanh vồn vả khi thấy Thanh và Vy về :
- Vy ở lại dùng cơm tối với Thanh nhé. Hôm nay bác nấu bún mộc.
Vy lễ phép :
- Thưa bác, con cảm ơn bác nhưng con phải về nhà. Bác để dành cho con ngày mai con đến ăn nghe bác. Thanh ơi, mai gặp lại hì ?
Nhưng đó là lần cuối Vy và Thanh bên nhau...

Carlsbad, California tháng 6, 2003

Vy mở cửa bước ra Balcon . Trước mắt Vy là cát vàng và biển xanh. Vy đến nhận nhiệm sở mới đã được một tuần. Thật ra văn phòng của Vy ở San Diego nhưng trong thời gian chuẩn bị mua nhà, Vy ngụ tại Khách sạn Seashore On The Sand của Thành phố Carlsbad cách San Diego không xa. Khách sạn Vy ở nằm sát biển, bãi biển chỉ dành riêng cho người cư ngụ của khách sạn nên rất yên tĩnh. Suốt tuần lễ bận rộn với việc bàn giao, gặp gỡ nhân viên nên hôm nay, thứ Bảy, Vy nới có thời giờ thăm biển.

Sinh ra và lớn lên ở một phố biển nên Vy đã yêu biển từ lúc còn bé. Trong những năm qua Vy đã sống ở một Thành phố lớn ở miền Đông Bắc nước Mỹ nên ít có dịp gần biển nên giờ đây Vy cảm thấy như gặp lại người bạn thân xa cánh rất lâu. Và cũng đã thật lâu Vy mới cảm nhận lại mùi biển thân yêu.

Định thay đồ để xuống lội nước biển nhưng Vy đổi ý, chị rót cho mình một ly rượu vang đỏ, ngồi nhìn cảnh chiều vàng trên biển.
Gió nhẹ và sóng lăn tăn, những đợt sóng chạy vào bờ rồi rút ra xa. Tâm trí và mắt Vy đuổi theo những đợt sóng ra xa, xa mãi về phía chân mây. Vy nhắm mắt, chị thấy lại bờ biển Mỹ Khê, thấy lại Nguyên, Thanh và những kỷ niệm ùa về như những con sóng...

... Vy về đến nhà thì thấy tiệm đã đóng cửa. Thấy Vy về, mẹ Vy mừng rỡ :
- Ba, Mẹ trông con từ chiều đến giờ, con lên lầu ba con có chuyện quan trọng.
Vy chạy nhanh lên lầu. Ông Vân đang cho giấy tờ và tiền bạc vào một chiếc va-li lớn. Thấy Vy ông nói :
- Con chuẩn bị một ít quần áo để đêm nay chúng ta đi Sài Gòn. Tình hình Đà Nẵng không an toàn lắm, trường học đóng cửa vô thời hạn nên vào Sài Gòn con có cơ hội tiếp tục học thi tú tài II. Ba đã nhờ người quen xin cho con theo học trong đó.

Vy như chết lặng trong lòng vì không còn thời gian để từ giã Nguyên và Thanh. Vy lật quyển nhật ký để tờ thư của Nguyên viết cho mình hồi chiều rồi đặt vào va-li. Đó là những vật quí giá nhất mà Vy mang theo trong cuộc hành trình vô định nầy.


Đến Sài Gòn, tình hình cũng không khá hơn. Những đợt sóng tỵ nạn từ những tỉnh miền Tây về Sài Gòn mỗi ngày mỗi nhiều. Hòn Ngọc Viễn Đông giờ như ngạt thở vì không khí chiến tranh. Trong khi đó thì dân Sài Gòn lại tìm cách rời quê hương bằng mọi giá.

Và ngày 27 tháng tư năm 1975 gia đình Vy cùng với hàng nghìn người khác đã rời Sài Gòn trên một Chiến hạm của Hải Quân Việt Nam Cộng Hoà.

Sau hơn hai tháng trong trại tị nạn, gia đình Vy đã được một nhà thờ Tin Lành bảo trợ về sống ở Philadelphia, tiểu bang Pennsylvania. Ba, mẹ Vy muốn Vy có căn bản nên đã cho Vy học lại lớp 12. Vốn thông minh và chuyên cần, chỉ sau một thời gian ngắn Vy đã trở thành một Học sinh xuất sắc của trường. Vy tốt nghiệp trung học với hạng Á Khôi, chỉ thua người Thủ Khoa một vài điểm về Anh ngữ.

Vy đã được Đại học Pennsylvania cấp học bổng toàn phần và chọn môn kế toán để theo học. Vy vùi đầu vào sách vở một phần vì ham học nhưng một phần để quên đi những đau thương khi phải rời bỏ quê hương, xa bạn bè và người yêu không một lời từ giả. Thành tích về học vấn của Vy đã làm những công ty lớn chú ý và vào năm thứ 3, Vy đã được 4 chổ mời về làm việc sau khi ra trường.

Chỉ trong vòng 5 năm, Vy tốt nghiệp văn bằng cao học về kế toán với hạng danh dự và nhận lời làm việc cho một ngân hàng lớn có bản doanh tại New York.

Hơn 7 năm sống đời tị nạn, Vy không được biết một tin tức gì về Nguyên và Thanh. Mãi đến năm 1988, Vy mới nhận được một lá thư của Thanh do một người quen với gia đình Vy ở Cali chuyển đến. Thanh viết :
"Vy thương,
Chắc Vy ngạc nghiên lắm khi nhận được thư mình phải không ? Vậy mà đã hơn 10 năm tụi mình xa nhau và trong hơn 10 năm đó đã có biết bao dâu biển xảy ra trên quê hương và cho cả cuộc đời mình.

Chỉ vài ngày sau khi mình chia tay, Đà Nẵng hoàn toàn đổi chủ. Mọi người đều sống trong phập phồng lo sợ. Chuyện dài lắm Vy ơi, phải mất hàng tháng mình mới có thể kể hết cho Vy nghe. Mình chỉ tóm tắt cho Vy những điều quan trọng . Mình đã có gia đình và có một bé trai lên 2. Chồng mình là anh Lợi trưởng lớp tụi mình hồi xưa. Vy nhớ anh Lợi không ? Anh ở Tam Toà đó. Nguyên thì mình nghe nói là đã mất tích trong lần đụng độ cuối cùng ở Điện Bàn và không có tin tức gì sau đó nữa.
Vài hàng thăm Vy mạnh. Mình gởi lời thăm hai bác.
Bạn Vy,
Thanh.

Chút hy vọng nhỏ nhoi trong Vy giờ đã tan biến. Trong bao nhiêu năm trời, Vy vẫn mơ một ngày gặp lại Nguyên. Trong thời gian đi học cũng như đi làm, Vy đã được nhiều người mến mộ và tỏ tình nhưng Vy đã từ chối vì Vy đã dành hết tình cảm cho Nguyên. Những giây phút nhớ Nguyên quay quắt, Vy thầm hát những bài hát ngày xưa Nguyên hát cho riêng Vy. Bài hát nào cũng ghi lại những kỷ niệm của 2 người trong những năm tháng bên nhau.

Vy như người mất trí, chị thẩn thờ, biếng ăn mất ngủ làm ông bà Vân lo sợ. Trong thời gian nầy Steve là người an ủi Vy nhiều nhất. Steve là trưởng phòng Nhân viên của sở, anh hơn Vy 5 tuổi và đã phục vụ tại VN trong 3 năm, căn cứ đóng tại Sơn Trà, Đà Nẵng. Khi biết Vy là người VN, nhất là người Đà Nẵng nên anh đã đem những kỷ niệm của mình trong thời gian phục vụ kể cho Vy. Nghe một người ngoại quốc nói về những nét đẹp của quê mình, Vy rất hãnh diện và thích thú.

Là một Sĩ quan Không quân nên Steve rất lịch thiệp và hào hoa. Anh lắng nghe Vy kể chuyện tình của Vy và Nguyên một cách chăm chú và luôn luôn an ủi Vy là Vy sẽ gặp lại Nguyên dù trong lòng anh đã thầm yêu cô gái Á Đông đẹp thuỳ mị và tài giỏi nầy.
Một người rất sành về tâm lý phụ nữ nên Steve không vội vã. Anh dành cho Vy những chăm sóc và khi biết được nỗi buồn của Vy, anh an ủi, vỗ về Vy rất chân tình. Vy cảm thấy an toàn và bình yên trong sự che chở, săn sóc của Steve và cuối cùng thì Steve đã chinh phục được trái tim của Vy bằng một đám cưới với đầy đủ lễ nghi và phong tục Việt Nam.

Nhưng sau 5 năm hạnh phúc bên nhau, Steve trong một lần trượt tuyết đã bị tai nạn và tử thương. Đau thương lại đến với Vy.
Thời gian như một liều thuốc tốt làm Vy hồi sinh và hăng say trở lại trong công việc nhưng tim Vy đã chai cứng. Thư từ qua Internet giửa Vy và Thanh đều đặn hơn. Vy đã giúp Thanh một số vốn để Thanh mở 1 sạp bán vải ở chợ Cồn nên cuộc sống của gia đình Thanh đã ổn định.
Trong  1 email Thanh có hỏi Vy là có người yêu chưa ? Vy trả lời đã có lâu rồi, và chỉ yêu người đó cho đến khi chết. Không cần nói tên Thanh cũng biết người đó là Nguyên.


Trời đã tắt nắng, biển đã hoàng hôn. Đèn trên những du thuyền ngoài khơi nhấp nháy như những ngôi sao làm Vy nhớ quay quắt những bãi biển quê hương như Mỹ Khê, Nam Ô, Non Nước. Vy cảm thấy lạnh, mở cửa vào bên trong.
Màn hình Computer nhấp nháy rồi giọng nói từ máy phát ra : "You got mail !"
Vy mở Inbox và thấy 1 địa chỉ lạ và 1 thư với nội dung :
"Thưa bà, tôi xin bà thư lỗi cho sự đường đột của tôi nhưng đây là 1 chuyện rất quan trọng đối với tôi. Nếu bà đúng là Nguyễn Thị Quỳnh Vy trước học trường PTG - ĐN thì tôi xin được gặp để cho bà tin tức của Thiếu uý Nguyên, người thân của bà. Tôi ngồi chờ để nhận hồi âm của bà dù rất trễ với hy vọng là tôi tìm đúng người." John

Tim Vy thót lại, những ngón tay của Vy như không còn cảm giác. Vy run rẩy gõ phím :
"Vâng, đúng rồi, đúng rồi. Tôi có thể gặp ông John ở đâu, khi nào, hay là ngay bây giờ ? Ông cho tôi địa chỉ và số Phone được không. Cảm ơn, cảm ơn. Xin lỗi ông John là người Mỹ hay người VN ?"

"Tôi là người VN. Bà có thể gặp tôi ở nhà hàng của khách sạn nầy lúc 8 giờ được không ?"
"Được chứ ạ, tôi sẽ đúng giờ. Ủa mà sao ông biết tôi ở đây ?"
"Chuyện dài lắm, thưa Bà. Để gặp nhau tôi sẽ kể. Hẹn gặp Bà."

Đồng hồ trên Computer chỉ 7 giờ 15. Vy vội vàng đứng dậy nhưng không biết phải làm gì trước. Nhiều câu hỏi trong đầu Vy : John là ai ? sao biết mình ở đây ? hai người có liên hệ như thế nào ? Vy không có câu trả lời thích đáng nào cả.

Vy vào phòng ngủ chọn cho mình một chiếc váy màu đen, một áo cổ tròn, tay ngắn màu tím than, xoa vội lên má 1 chút phấn hồng, rồi trở ra ngoài ngồi trước Computer. Mới có 7 giờ 30. Trời ơi, 30 phút dài nhất trong đời Vy.
Vy quyết định xuống nhà hàng vì nàng không thể ngồi đây để chờ vì 30 phút là cả 1 thiên thu với nàng lúc nầy. Cô thu ngân thấy Vy là khách quen nên tươi cười vồn vã :
- Thưa bà, bà có hẹn với ông John phải không ? Ông ta đến rồi và ngồi chờ bà ở bàn số 8.
Vy đi nhanh về hướng chỉ của cô thư ký. Bàn số 8 chỉ có 2 ghế ngồi và nằm sát cửa sổ nhìn ra biển. Người đàn ông ngồi quay lưng nên Vy không nhìn được mặt. Nàng lên tiếng :
- Chào ông John, tôi đến sớm nhưng ông lại đến sớm hơn.

Người đàn ông đứng dậy, quay lại và cất tiếng :
- Khi biết đã tìm được Vy, anh lái xe như bay tới đây. Anh cũng chỉ đến trước em có vài phút thôi.

Vy hoa mắt, lảo đảo muốn ngã. Người đàn ông dìu nàng ngồi xuống chiếc ghế của mình. Vy vẫn còn run và tim như muốn nhảy khỏi lồng ngực. Trước mắt nàng là Nguyên. Nàng nói trong nước mắt :
- Nguyên đây sao ? Em đang mơ hay tỉnh ? Sao anh ác quá vậy, không nói cho em biết trong Email ?
- Biết là em, anh mừng như điên lên, vội vàng thay quần áo rồi ra xe phóng đến đây. Anh mail cho em lúc 5 giờ, ngồi đợi gần 2 tiếng đồng hồ mới có thư em. Em ác hơn anh thì có.
- Em ngắm biển nhớ anh. Kể em nghe sao anh biết em ở đây.
- Anh đi dự Meeting giới thiệu người tổng giám đốc mới ngày hôm qua. Anh không tin được mắt mình khi ông Bill, giám đốc sắp về hưu, giới thiệu em có vài lời với nhân viên. Sao lại có trường hợp người giống người đến như thế. Để chắc ăn sau buổi họp anh gặp ông Bill và hỏi em có phải là người VN không thì Bill xác nhận là đúng. Bill cũng là cựu chiến binh Mỹ tham chiến tại VN nên rất thích anh và anh được Bill dạy thêm về nghề nghiệp. Anh xin Bill địa chỉ email của em. Bây giờ em là bà chủ lớn của anh rồi.

Giờ Vy mới có dịp nhìn kỹ Nguyên. Anh trắng hơn, trông trẻ hơn nhiều so với tuổi . Giọng Nguyên vẫn như xưa :
- Anh được Bill cho biết về tai nạn của chồng em. Anh thành thật chia buồn.
- Cảm ơn anh ! Vậy mà đã 3 năm. Anh đến Mỹ năm nào ? Kể em nghe cơ duyên nào anh lại vào làm việc cùng một cơ sở với em. Chị khoẻ không ? Anh được mấy cháu rồi ?
- Chuyện dài lắm, kể cả đời cũng chưa hết Vy à. Anh chỉ tóm tắt là năm 75 anh bị giam trong những nhà tù từ Nam ra Bắc. Sau 11 năm anh được thả ra, không về Đà Nẵng mà vào sống ở Cà Mau, làm đủ mọi nghề cuối cùng thì vượt biên đến Phi Luật Tân. Không bà con, thân nhân nên mãi đến năm 1989 mới được Hoá bảo trợ đến định cư tại Orange County. Em nhớ Hoá không ? Hoá cùng Trung đội của anh, người mang lá thư cuối cùng của anh đến cho em đó.
- Ủa, chú Hoá cũng ở Mỹ hở anh ?
- Hoá tình nghỉa lắm em. Hoá đọc được mẩu nhắn tin của anh trên 1 tờ báo Việt ngữ tại địa phương, thư từ qua lại rồi một hôm Hoá xuất hiện ở trại tị nạn với giấy tờ bảo lãnh. Hai anh em gặp nhau mừng lắm. Anh về ở nhà Hoá, ngày phụ Hoá làm vườn, cắt cỏ, tối đi học thêm, vì học bán thời gian nên sáu năm sau anh mới ra trường, xin được việc trong ngân hàng, với sự chỉ dẫn của Bill và mới đây được chỉ định làm giám đốc 1 chi nhánh ngân hàng tại đây. Còn em lý do nào đưa em đến Cali ?
- Sau khi Steve mất, nguồn vui của em là việc làm, nghe những bản nhạc hồi xưa anh hát cho em và đọc lại nhiều lần lá thư cuối cùng anh gởi em. Sau đó em được thăng chức, thế chỗ của Steve làm trưởng phòng nhân viên. Khi sở chỉ định em thay thế Bill ở chức vụ tổng giám đốc của sở ở Cali, em nhận lời vì muốn xa nơi có nhiều kỷ niệm buồn nhiều hơn vui. Còn anh, anh được mấy cháu rồi ?
Nguyên cười :
- Anh mới có 1 cháu lên hai. Em rảnh không ? Anh mời em đến nhà anh để anh giới thiệu em với vợ và con anh.
Vy gật đầu cố làm ra vẻ bình tĩnh :
- Em rảnh anh. Em cũng muốn gặp chị và cháu lắm.


Ngôi nhà Nguyên rất xinh xắn, nằm trong một khu yên tĩnh. Nguyên mở cửa. Vy nghe tiếng chó sủa và khi Vy bước vào, một chú chó nhỏ đưa 2 chân trước cào vào chân Vy như muốn Vy bồng.
Nguyên cười :
- Chó có linh tính hay lắm, mới gặp em mà xem em như người thân. Em bồng Mimi đi.
Vy ôm Mimi vào lòng. Mimi liếm nhẹ tay Vy. Nguyên chỉ ghế mời Vy :
- Em ngồi đi. Anh vào trong bế vợ anh ra chào em.
Vy ngạc nhiên :
- Ủa, chị bị bệnh hở anh ? Anh để chị nghỉ đi anh, em vào chào chị được mà.
Nguyên cười vui vẻ :
- Không sao, anh ra liền.
Nguyên trở lại phòng khách với cây đàn Guitar trên tay, anh nhìn Vy và đưa cây đàn lên cao giọng trịnh trọng :
- Giới thiệu với em đây là vợ anh, con của anh là Mimi em đang bồng đó.
Vy chợt hiểu, nước mắt trào ra, Vy đứng dậy, một tay ôm Mimi, một tay đánh tới tấp vào ngực Nguyên :
- Anh ác lắm, anh già mà vẫn còn nghịch như xưa. Khi nghe anh đã có gia đình, em như người vừa tìm lại được một bảo vật rồi bị ai cướp mất đi.
Mắt Nguyên cũng sũng nước, anh ôm Vy thật chặt, giọng anh lạc đi :
- Mình đã mất nhau gần 30 năm. Lần nầy thì anh sẽ không để mất em.

Nguyên dìu Vy ngồi xuống ghế, anh nhìn Vy đắm đuối, rồi nét tinh nghịch lại về với Nguyên:
- Vợ anh và anh sẽ hát tặng em, người tình của anh, bài hát ngày xưa em thích "
Nguyên dạo đàn, Vy tựa đầu vào vai Nguyên, con Mimi cuộn mình nằm ngoan ngoãn trong lòng Vy. Giọng Nguyên trầm ấm :
"...Ta ước mơ một chiều thêu nắng, em đến chơi quên niềm cay đắng và quên đường về." ( Em đến thăm anh một chiều mưa - Tô Vũ).
Vy nhìn Nguyên thì thầm :
- Em sẽ ở lại với anh mãi mãi dù mưa hay nắng, Nguyên ơi ! ./.

Longview, Washington tháng Tư, 2012
Võ Anh Dũng