Saturday, June 13, 2026

Những Bóng Ma Trên Dãy Trường Sơn - Phạm Sơn Liêm


Viết để tiễn biệt Trung úy Lê Văn Hữu, “Hữu Râu”)

Anh em mới tiễn một người bạn cũ vừa “đứt bóng”...

-----

Trung úy Lê Văn Hữu, anh em quen gọi là Hữu Râu.

Một người từng nhiều lần bay Covey FAC trên bầu trời lửa đạn Đông Dương. Có người hỏi:

- Covey là gì vậy? Chỉ bay quan sát thôi mà nguy hiểm dữ vậy sao?

Không! Nếu chỉ là “bay quan sát”, thì đã không có nhiều phi công Covey nằm lại trên rừng già Lào, Campuchia như vậy. Để hiểu vì sao mỗi lần nhắc tới hai chữ Covey FAC, dân Nha kỹ thuật đều lặng người đi vài giây.

Covey FAC là ai? Covey FAC là những Sĩ quan từng thi hành những công tác, rồi nhu cầu, được tuyển chọn học khóa Covey, khi về họ thuộc toán điều không tiền sát (Forward Air Controller). Họ đi theo những chiếc máy bay nhỏ như: Cessna O-2 Skymaster, North American Rockwell OV-10 Bronco.

Nhìn mấy chiếc phi cơ này nhỏ bé, bay chậm, tưởng hiền lành, nhưng nhiệm vụ của họ lại nằm trong hàng nguy hiểm nhất chiến tranh Việt Nam.

Bay thấp trên miệng tử thần, Covey không bay cao như phản lực. Họ phải bay thật thấp, thấp đến mức nhìn thấy từng lối mòn, từng xe vận tải ngụy trang dưới rừng cây Trường Sơn. Dưới kia là cả một dàn phòng không dày đặc: 12 ly 7, 14 ly 5, 37 ly. Súng từ dưới rừng bắn lên như mưa. Nhiều khi chiếc Covey rung bần bật vì trúng đạn, khói lọt cả vào buồng lái. Nhưng họ vẫn phải vòng lại vì nếu không tìm ra mục tiêu thì phi cơ oanh tạc phía sau như mù mắt, không biết đâu mà lần! Khi phát hiện xe vận tải hay vị trí địch, Covey sẽ lao xuống đánh dấu bằng rocket khói, rồi liên lạc với các phi tuần:

- Sandy, đây Covey.

- Mục tiêu ngay khói đỏ.

- Đánh hướng Bắc xuống Nam.

- Bạn hữu còn rất gần.

Chỉ cần nói sai vài chục mét là bom sẽ rơi ngay đầu quân toán xâm nhập mình. Cho nên Covey không chỉ cần gan lì. Họ phải cực kỳ lạnh đầu và nhạy bén. Nhiều toán nha kỹ thuật kể lại:

- Nghe tiếng Covey trên đầu là biết còn hy vọng sống.

Chưa hết, họ là Thiên thần của những toán mất tích, hay nhân viên toán thất lạc! Covey bay cả tháng trời để tìm mọi dấu vết... Nhiệm vụ đau tim nhất của Covey... là cứu người. Một toán thám báo 6 người bị lộ giữa rừng Lào. Địch bao vây bốn phía. Máy PRC-25 chỉ còn pin yếu. Tiếng gọi vang trong máy:

- Covey, tụi tôi sắp hết đạn.

Lúc đó Covey là đôi mắt duy nhất trên trời. Họ bay vòng ngay trên đầu địch để tìm vị trí toán bạn. Rồi điều động:

trực thăng bốc ra, phản lực yểm trợ, gunship AC-130.

Có những phi công vàCovey bay lì trên vùng nguy hiểm hàng giờ dù biết dưới kia cả rừng súng đang chờ mình. Nhiều người bị bắn rơi, nhiều người không trở về.

-----

Bây giờ Trung úy Lê Văn Hữu (Hữu Râu), cũng vừa bay chuyến cuối.

Anh em nhắc lại những ngày cũ, những lần anh Covey giữa trời đạn. Có người nói nhỏ:

- Mấy ông Covey gan thiệt!

- Ừ, gan thiệt!

Vì họ trên một chiếc phi cơ nhỏ xíu, ngay trên đầu cả một vùng chiến tranh. Không có áo giáp dày. Không tốc độ siêu âm. Không hỏa tiễn tối tân. Chỉ có đôi mắt, máy truyền tin... và trái tim rất lớn.

----

Hôm qua anh em vừa chia tay Hữu Râu. Một cánh chim già cuối cùng rồi cũng khép lại giữa trời đời. Nhưng với những toán viên nha kỹ thuật, từng nằm dưới rừng sâu nghe tiếng gọi “Covey” đang tới thì những phi công FAC ấy, vẫn nằm trong lòng của anh em nha kỹ thuật.

Có rất nhiều Covey! Họ vẫn còn bay đâu đó... trên dãy Trường Sơn đầy khói lửa năm xưa.

----

HỮU RÂU, BAY LẦN CUỐI CHO ANH EM

Đêm Bắc Cali lạnh hơn mọi bữa. Quán nhỏ của anh em lính già nằm nép bên con đường vắng. Bia còn đầy trên bàn mà chẳng ai muốn uống thêm.

Tối qua, Lê Văn Hữu, thằng anh em cùng màu áo, người mà tụi bạn già vẫn gọi là Hữu Râu, vừa chia tay anh em sau lần gặp hiếm hoi. Mấy chục năm rồi mới đông đủ như vậy. Những mái đầu bạc ngồi quanh nhau, kể lại chuyện của một thời mà mạng sống nhẹ hơn điếu thuốc cháy dở. Người ta nhắc lại chuyện Hữu từng bay Covey cho Sở Liên Lạc. Nhắc Chiến Đoàn 2. Nhắc Chiến Đoàn 3 xung kích. Nhắc những chuyến bay thấp tới mức nhìn rõ mặt lính dưới rừng. Có thằng cười nói:

- Hồi đó thằng Hữu Râu bay thấp thấy mẹ, tưởng nó muốn cạo đầu luôn ngọn cây.

Cả bàn bật cười. Hữu cũng cười. Nhưng ánh mắt hắn xa lắm... Xa như đang nhìn về một bãi đáp nào đó phủ đầy khói súng của hơn nửa thế kỷ trước. Rồi hắn chậm chậm nói:

- Tụi mình còn ngồi đây được... là may mắn hơn nhiều anh em rồi.

Câu nói làm cả bàn im bặt. Không ai dám nhìn ai lâu.

Bởi ai cũng nhớ, nhớ những thằng đã nằm lại trong rừng sâu, nhớ tiếng gọi nhau trên tần số ngắt quãng, nhớ những chiếc trực thăng bay vào mà không bay ra nữa.... Ngoài parking, gió Bắc Cali thổi lạnh buốt. Mấy ông già lính đứng ôm nhau chia tay. Không còn kiểu đập vai mạnh bạo ngày xưa nữa. Chỉ là những cái ôm thật chặt như sợ lần sau không còn gặp lại.

Hữu Râu vuốt chòm râu bạc, cười nhẹ:

- Thôi tụi bây, tao về.

Một thằng nghẹn giọng:

- Mai mốt còn nhảy dù nữa không mày?

Hữu nhìn lên bầu trời đen ngoài xa, rất lâu, rồi hắn đáp nhỏ, giọng khàn như tiếng rotor cũ:

- Chắc... khép dù được rồi.

Không hiểu sao, ngay câu đó, mắt nhiều thằng đỏ lên.

Bởi anh em đều hiểu. “Khép dù” không phải chỉ là thôi nhảy nữa, mà là khép lại một thời trai trẻ đầy lửa đạn.

Khép lại những chuyến bay sống chết. Khép lại những ngày mang phù hiệu nha kỹ thuật trên vai mà sống nhanh hơn người khác một đời.

Sáng nay, bãi cỏ Bắc Cali còn đọng sương. Chiếc dù trắng của Hữu nằm gấp gọn bên cạnh chiếc xe cũ.

Không còn tung bay giữa trời nữa, như chính cuộc đời của những người lính già, sau bao năm giông bão, cuối cùng cũng chịu nằm yên.

Nhưng với anh em, Hữu Râu sẽ mãi là cánh chim Covey năm nào. Một thằng bạn cùng màu áo, bay qua lửa đạn, bay qua sinh tử, bay luôn vào ký ức của những người còn sống sót. Để mỗi lần nhớ lại... Nước mắt của những thằng lính già vẫn âm thầm rơi giữa một chiều Bắc Cali lạnh buốt.


Phạm Sơn Liêm

May 23-2026.

title

 

Phiêu Bồng Gió Lay - Đỗ Công Luận

Mặt Tối Của Tiktok : Xã Hội Đẹp Đẽ Giả Tạo Và Tấm Gương Méo Mó Của Giới Trẻ

Mặt tối của Tiktok : Xã hội đẹp đẽ giả tạo và tấm gương méo mó của giới trẻ

Ánh đèn rực rỡ, những gương mặt hoàn hảo như bước ra từ truyện tranh, những căn hộ sang trọng, siêu xe, ly vang đỏ và cuộc sống xa hoa như phim. Đó là thế giới mà rất nhiều người nhìn thấy khi mở TikTok nội địa của Trung Quốc.

Chỉ vài chục giây video cũng đủ khiến hàng triệu người choáng ngợp và ao ước. Những “tỷ tỷ” với làn da trắng mịn không tì vết, những “soái ca” lịch lãm trong bộ vest hoàn hảo, cuộc sống lúc nào cũng lung linh và thành công. Nhưng đã bao giờ chúng ta tự hỏi: phía sau những khung hình hoàn mỹ ấy là điều gì?

Liệu một quốc gia hơn 1,4 tỷ dân có thật sự đẹp đẽ đến từng centimet như cách Douyin thể hiện? Hay đó chỉ là một sân khấu khổng lồ, nơi những chiếc mặt nạ kỹ thuật số được tạo ra để che đi áp lực, bất bình đẳng và những góc tối của xã hội?

Những “tỷ tỷ” với làn da trắng mịn không tì vết, những “soái ca” lịch lãm trong bộ vest hoàn hảo

Khi lướt Douyin, rất hiếm khi người ta nhìn thấy những vùng quê nghèo khó, những khu nhà chật chội hay cảnh đời cơ cực. Không phải vì chúng không tồn tại, mà vì chúng không phù hợp với định hướng nội dung của nền tảng.

Mỗi video đăng tải đều phải đi qua hệ thống kiểm duyệt chặt chẽ, kết hợp giữa AI và con người. Nội dung bị cho là tiêu cực, nhạy cảm hoặc phản ánh quá nhiều khó khăn xã hội thường bị hạn chế đề xuất, thậm chí bị gỡ bỏ hoàn toàn. Những từ khóa liên quan đến nghèo đói, thất nghiệp hay bất công rất dễ bị xem là “không phù hợp”.

Kết quả là người xem chỉ nhìn thấy phiên bản đẹp nhất của xã hội: Bắc Kinh hiện đại, Thượng Hải xa hoa, những influencer giàu có và cuộc sống thượng lưu đầy ánh sáng. Trong khi đó, hình ảnh người lao động nghèo, người nhập cư hay các vùng quê lạc hậu dần biến mất khỏi dòng chảy nội dung.

Điều này tạo ra một nghịch lý rất lớn: mạng xã hội không còn phản ánh thực tế, mà đang xây dựng một phiên bản “Trung Quốc hoàn mỹ” để cả trong và ngoài nước cùng tin vào.

Không chỉ vậy, thuật toán của Douyin còn ưu tiên mạnh cho những nội dung đẹp mắt, giàu tính giải trí và dễ gây choáng ngợp. Những video chân thật, bình thường lại rất khó được lan truyền. Dần dần, cả người xem lẫn người sáng tạo đều bị cuốn vào một quy luật ngầm: muốn nổi tiếng thì phải đẹp, phải giàu, phải hoàn hảo, dù đôi khi chỉ là giả tạo.

Và từ đó, chuẩn mực sắc đẹp cũng bị công nghiệp hóa.

Nếu trước đây cái đẹp là điều đa dạng, thì nay Douyin biến nó thành một khuôn mẫu cứng nhắc. Những trào lưu như đặt đồng xu lên xương quai xanh để chứng minh thân hình gầy mảnh, hay “vòng eo A4” nhỏ bằng chiều ngang tờ giấy từng trở thành cơn sốt trên mạng.

Khái niệm “tỷ tỷ” và “soái ca” dần trở thành biểu tượng của sự hoàn hảo mà giới trẻ khao khát. Con gái phải trắng, gầy, mặt nhỏ, thanh tú. Con trai phải lịch lãm, giàu có, thành đạt và đầy tự tin.

Nhưng vấn đề nằm ở chỗ: phần lớn người bình thường không thể đạt được chuẩn mực ấy.

Những hình ảnh lung linh trên Douyin phần nhiều được tạo nên bởi filter, chỉnh sửa ảnh, ánh sáng chuyên nghiệp và các ứng dụng làm đẹp. Khi chỉnh sửa không còn đủ, nhiều người trẻ bắt đầu tìm đến phẫu thuật thẩm mỹ.

Điều đó khiến Trung Quốc trở thành một trong những thị trường thẩm mỹ lớn nhất thế giới. Thẩm mỹ không còn đơn thuần là làm đẹp, mà dần bị xem như “tấm vé” để nâng cao giá trị bản thân, cơ hội nghề nghiệp và cả tình cảm.

Đáng sợ hơn cả là tác động tâm lý mà Douyin tạo ra.
Mỗi ngày, người trẻ dành hàng giờ lướt qua vô số gương mặt hoàn hảo và cuộc sống sang chảnh.


Mỗi ngày, người trẻ dành hàng giờ lướt qua vô số gương mặt hoàn hảo và cuộc sống sang chảnh. Rồi họ bắt đầu so sánh bản thân. Tại sao mình không đẹp bằng người ta? Tại sao mình chưa đủ giàu, chưa đủ nổi bật?

Trong khi thực tế, phần lớn những hình ảnh ấy đã được dàn dựng kỹ lưỡng.

Khi không đạt được những “tiêu chuẩn mạng xã hội”, nhiều người trẻ bắt đầu rơi vào mặc cảm và tự ti. Họ nghĩ rằng thất bại nằm ở bản thân mình, thay vì nhận ra mình đang bị so sánh với một thế giới đã qua chỉnh sửa.

Song song với đó là khoảng cách giàu nghèo ngày càng rõ nét.

Ở các đô thị lớn như Bắc Kinh hay Thượng Hải, người ta thấy siêu xe, nhà cao tầng và các influencer sống như ngôi sao. Nhưng ở nhiều vùng quê như Quý Châu hay Cam Túc, cuộc sống của không ít người dân vẫn đầy khó khăn, thanh niên rời quê lên thành phố kiếm sống, để lại phía sau người già và trẻ nhỏ.

Douyin vô tình phóng đại khoảng cách ấy. Người giàu có điều kiện đầu tư ngoại hình, nội dung và hình ảnh sẽ càng nổi bật hơn. Trong khi phần lớn người bình thường chỉ biết nhìn lên màn hình rồi cảm thấy bản thân thua kém.

Khủng hoảng việc làm ở giới trẻ Trung Quốc càng khiến vòng xoáy này trở nên nghiêm trọng hơn.

Tỷ lệ thất nghiệp thanh niên tăng cao khiến nhiều người xem Douyin như một “con đường đổi đời”. Họ tin rằng chỉ cần một video triệu view là có thể nổi tiếng và kiếm tiền.

Thế là làn sóng làm content bùng nổ. Nhưng để cạnh tranh giữa hàng triệu người, ngoại hình thôi chưa đủ. Người ta phải đầu tư máy quay, ánh sáng, ekip, chỉnh sửa và quảng cáo. Có người bỏ ra rất nhiều tiền nhưng cuối cùng video vẫn chỉ vài trăm lượt xem.

Và thay vì tìm thấy cơ hội, họ lại rơi vào một áp lực mới: vừa thất nghiệp ngoài đời thật, vừa thất bại trên mạng xã hội.

Về lâu dài, điều nguy hiểm nhất mà Douyin tạo ra không chỉ là sự ám ảnh ngoại hình, mà là một hệ quy chiếu méo mó về giá trị con người.

Chỉ những gì lung linh, nổi bật mới được công nhận. Người khác biệt hoặc bình thường dần bị bỏ lại phía sau. Khi ai cũng chạy theo cùng một giấc mơ “tỷ tỷ – soái ca”, xã hội sẽ ngày càng ít chỗ cho sự chân thật và sáng tạo thật sự.

Nhìn lại Việt Nam hôm nay, khi TikTok cũng đang trở thành “mảnh đất đổi đời” của giới trẻ, câu hỏi đặt ra là: liệu chúng ta có đang bước vào chính vòng xoáy mà Douyin từng tạo ra? Một thế giới nơi hình ảnh lung linh dần che lấp thực tại, còn giá trị thật của con người ngày càng bị bỏ quên phía sau màn hình.


Friday, June 12, 2026

Chuyện Mấy Ông Tiến Sĩ Và Bà Bán Xôi... !

 

Sáng sớm, dân khu chung cư đang tập thể dục dưới sân bỗng nghe cái "bộp": một con chim rơi thẳng từ trên cao xuống, chết lăn queo.

Tôi nhặt lên xem một hồi, ngạc nhiên ngó lên nhìn trời:

- Lạ nhỉ, hoàn toàn không có vết đạn bắn. Béo tốt khoẻ mạnh, sao nó lại rơi nhỉ ?

Cụ Sơn Phệ, Tiến sĩ bên Bộ Y, nghe tôi nói vậy hoảng hồn kéo khẩu trang lên che kín mặt:

- Thôi chết rồi, là nó dính Covid. Lây từ người sang. Cái này một số tạp chí y khoa bên Mỹ gần đây cũng có đề cập đến, chủng mới toanh. Lại lan vào Việt Nam rồi đấy, thế có khổ không cơ chứ ?

Bà Hằng Béo, Tiến sĩ, Vụ phó bên Bộ Môi lại gần ngó cái rồi lắc đầu:

- Chả phải, là do ô nhiễm không khí tầng cao. Hà Nội ở mức báo động đỏ ngang hít cyanua từ lâu rồi, các ông các bà không biết à ?

Ông Cường Hói, học tiến sĩ ở Đức về đang làm bên Bộ Công nghệ. Nâng mục kỉnh lên soi kỹ con chim, ông chậm rãi:

- Các anh các chị nên biết, khi chim chóc tự lao đầu vào các toà nhà cao tầng mà chết là do rối loạn địa từ trường bởi những đứt gãy nằm sâu dưới lòng đất gây ra. Cái này nó liên quan đến luồng vận động của nham thạch trong lõi Trái Đất, phức tạp lắm.

Mỗi người một ý cứ phán loạn cả lên, mà toàn những bậc trí giả làm tôi đâm hoang mang quá.

Bỗng đâu có bà bán xôi dạo đạp xe đi ngang, thấy đám đông tụ tập bèn ghé vào ngó tí.

Đoạn bà này phán câu xanh rờn:

- Em chả biết các bác tiến sĩ nghĩ thế nào chứ đây không phải là con chim, mà là con gà con. Chắc nhà ai nuôi trên tầng cao sổ lồng rơi xuống, các bác ạ. Đấy, lông cánh ngắn cũn cỡn thế kia chả là con gà con thì là con gì ?

Cả đám đông bỗng chưng hửng, tẽn tò rồi im lặng tản đi cả.

Lão Mùi bảo vệ đứng chứng kiến từ đầu đến cuối thấy vậy cười khẩy:

- Tưởng các ông các bà được Nhà nước đào tạo, cho đi Tây đi Tàu ăn học thành tiến sĩ thế nào, hoá ra chả bằng con bán xôi. Toàn phán linh tinh, rõ phí tiền dân.


Thấy ghi) Chuyện tuổi Trung Niên Phạm Đình Kỳ, 2 Tháng 10, 2022

Nước Non Ngàn Dặm Ra Đi - Nguyễn Duy Phước

Trâu Già Gặm Cỏ Non - Phan Nhật Bắc


Ông Tấn dáo dác nhìn ra hướng cổng phi trường, tay cầm tấm hình con bé vừa mới quen khoảng 6 tháng trên mạng. Tuổi nó cở khoảng cháu gái của ông, hoàn cảnh rất bi đát. Nào mẹ bị bịnh tim, cha thì chết vì tai nạn từ khi nó còn nhỏ… một vở kịch thật hoàn hảo giăng ra chờ ông Tấn già còn yêu nhi đồng. Bao nhiêu năm sống trong gọng kèm kẹp của mụ vợ có bí danh La sát, ông hầu như mất cả tự do. Một lần, ông và mấy thằng bạn nhậu với nhau, đến lúc rượu vào lời ra, ông bèn đố mấy thằng già dịch một câu đố- chính câu đố này biến đổi đời ông: – Tao đố tụi mày con gì ăn ít nói nhiều, mau già mà lại lâu chết? Mấy ông bạn già đang đăm chiêu tìm câu trả lời thì bà vợ từ phía sau dằn tô xíu quách xuống giữa cái bàn cái rầm: – Là con vợ, là con này nè hiểu chưa? Cả bàn nhậu rã đám. Ông gầm lên như con sư tử già rụng hết lông, giáng cho bà vợ một cú tát nảy lửa. Bà ôm mặt ngạc nhiên: – Ối giời đất ơi thế lày là thế lào? (Bà vốn người Bắc di cư nói N thành L ). Ngày xưa bà chỉ nghe phong trào phụ nữ vùng lên do bà luật sư Ngô Bá Thành um tỏi trên báo chứ làm gì có phong trào đàn ông vùng lên. Không ngờ thằng chồng ngờ nghệch của mình mấy chục năm hôm nay dám trở chứng vùng lên đánh mình. Rồi bà rống lên bằng tiếng Anh: hiếp… hiếp … (help… help…), nửa nạc nửa mỡ, vậy mà bà người Greek hàng xóm cũng hiểu ra. 

Năm phút sau cảnh sát Úc đến, chuyện gì chớ chuyện đánh đàn bà tụi cảnh sát Úc nó nhanh lắm, không như bị cướp tụi nó nhởn nhơ đến nửa tiếng mới đến vì sợ bị ăn đạn. Vừa đến, thấy bà tay cầm đôi guốc dính đầy máu vì vừa đánh ông chồng vừa la làng; tụi nó không cần biết ai phải ai quấy bắt ông chồng quăng vô xe thùng cảnh sát rồi hạ hồi phân giải. Bà bù lu bù loa nhưng nước mắt ráo hoảnh: He hit me, he hit me… (ổng đánh tôi, ổng đánh tôi…), rồi bí quá chen luôn mấy câu tiếng Việt cho khỏi suy nghĩ lôi thôi! Bà cảnh sát Úc gật đầu lia lịa…


Như một thước phim quay chậm, ông Tấn nhớ lại quãng đời từ khi dẫn Phượng, người yêu chạy từ Pleiku xuống Tuy Hoà theo đoàn đi tản trên liên tỉnh lộ 7 năm 1975. Ông là một sĩ quan không tác chiến, nên rất sợ khi nghe tiếng bom rít trên đầu, 2 chiếc A37 quần vũ vừa thả bom vừa nã đạn xuống đồng, cảnh đoàn người hoảng loạn chạy xuống con suối cạn núp… Đất trời như vỡ vụn ra từng mảnh. Ông và Phượng mới quen không lâu, cô chịu theo ông đến góc bể chân trời, bỏ cha mẹ ở lại Pleiku, chẳng lẽ đành chịu kẹt nơi này sống chết không biết ra sao? Bom vừa dứt thì Biệt động Quân tấn công lên đồi, ông Tấn ngồi dậy lôi Phượng chạy tiếp. Đến cầu sông Ba chờ qua sông thì bạn gái ông đói lả người, ông đành dừng lại:
- Em ngồi đây, anh đi tìm gạo sấy hay thứ gì ăn đỡ.

Đắn đo một hồi, ông lấy dây thẻ bài lính của mình tròng vào cổ Phượng:
– Em giữ cái này, có tên họ và số quân của anh, nếu có gì thì tìm về Nha Trang mình gặp lại. Còn không… biết đâu anh với em đã có con với nhau, hãy giữ lấy sau này cha con còn tìm nhau.

Dìu Phượng ngồi xuống bìa rừng, ông đi ngược về phía sau, gặp toán lính từ trong rừng đi ra có người bạn cùng khoá cho ông ba túi gạo sấy. Ông vội vã trở lại cây cầu thì Phượng đã biến mất tăm hơi. Ông hốt hoảng đi tìm nhưng không thấy. Sau đó ông chạy từ Pleiku đến Nha Trang, lên xà lan ra Phú Quốc rồi đi một mạch đến Guam. Ông bặt tin Phượng từ đó.

*****

Nỗi đau đớn thất vọng tràn trề, ông xin đi Úc vì có bà con tại đây. Ông gặp một người chung cảnh ngộ, quen rồi lấy nhau, chính là "bà La Sát" vợ ông. Trong nỗi buồn ly hương nơi đất khách, ông lấy vợ đại nhưng trái tim của ông đã có người ngự trị. Mỗi khi nhớ đến Phượng, nước mắt ông nhạt nhoà. Cuộc đời ông bị trói bởi bàn tay của bà vợ, lúc mới quen nhau bà ngọt ngào chìu ông tới bến, nhưng khi có một thằng cu ra đời thì bà xiết ông như giọng kềm chẳng cựa quậy gì được. Đôi khi bà cũng "nhả thắng", cho ông nhậu nhẹt bù khú với bạn bè với điều kiện là không nói chuyện "gái gú", mà mấy ông bạn của ông ông nào cũng lính chiến ngày xưa, không nói chuyện gái thì mất hứng. Cứ thậm thà thậm thụt, biết chỗ nào có em út mới là thì thầm với nhau; một hôm bà nghe được chửi một trận trước mặt bạn bè:
– Tôi lói cho ông biết, banh nổ tai ra mà nghe lày. Con lào bốn vú hai ... thì ông đi kiếm, còn con lào hai vú một ... thì tôi đây cũng có tại sao thế hả?

Bàn nhậu nhanh chóng tan rã, bạn bè ông biến mất, ông cô đơn vì chẳng ai dám đến nhà. Thời gian sau, trong nước mở cửa cho Việt kiều về thăm, làm ăn. Quê hương là chùm khế ngọt, những ông bạn chống Cộng to mồm nhất lần lượt léng phéng kéo về Việt Nam. Ông nhấp nhổm muốn về nhưng mụ vợ càng xiết chặt hầu bao, lương lãnh về giao hết, chỉ chừa vài chục đổ xăng. Chiều chiều ông ra sau vườn ngó về quê mẹ, ruột đau chín chiều thì ít mà hậm hực thì nhiều. Sau vụ cảnh sát đến nhà vì ông đánh vợ, cả hai ly dị và chia tài sản. Thằng con đã có gia đình nên ông chẳng có gì lo lắng, hối tiếc. Ông lên mạng làm quen với một cô gái bên Việt Nam, cô làm ông chếnh choáng men say. Và ông quyết định về Việt Nam…
– Anh Tấn…

Ông thoáng giật mình quay lại. Cô gái ông quen trên mạng xuất hiện bằng xương bằng thịt, tới nắm tay ông. Ông cười toe toét, miệng đã rộng càng rộng hơn. Trước khi về VN gặp người yêu trên mạng, ông đã tân trang lại dung nhan, nhuộm tóc, cấy răng, tập thể dục cho phong độ. Ông Tấn mới 6 bó rưỡi (65 tuổi), nếu chịu khó tẩm bổ sâm nhung, bào ngư nấm đông cô, thịt dê kèm theo Viagra ông dư sức tiếp chiêu đối thủ mọi nơi mọi hoàn cảnh.

Lên xe taxi về khách sạn, ông ôm cô bé sát rạt, tên tài xế cứ nhìn kiếng chiếu hậu hoài:
– Lái xe đi bác tài, coi chừng đụng xe. Ông lên tiếng.

Vừa vào khách sạn, ông nhào vào phòng tắm tắm gội và nuốt viên thuốc Viagra trợ lực, xong nhìn ra nói:
– Em vào tắm luôn đi

Nhìn ông già Việt kiều da thịt nhão nhoẹt Trâm đâm ra mất hứng nhưng lão chi tiền đẹp quá, bỏ uổng. Thôi mọi sự được lúc nào hay lúc đó, chỉ sợ lão thượng mã phong thì khổ. Trâm thoát y đi vào phòng tắm…
– Trời anh tuổi này mà còn mạnh ghê làm em lên đỉnh. Anh có dùng thuốc cường dương không vậy?
– Đâu có, anh không thích thuốc đó.

– Em sợ mấy ông già dùng thuốc rồi đứt tim trên đồi cỏ thì mệt với công an. À mà khi mình ra đường em kêu anh bằng ông ngoại nhá. Cho đỡ quê đấy mà.
– Em gọi gì cũng được. Ban ngày quan lớn như cha, ban đêm quan lớn lò mò như con.

– Trời ông già văn chương dữ nghe, mà em chẳng hiểu gì ráo.
– Thì mình anh hiểu được rồi.

Ông cảm thấy thật hạnh phúc. Giờ thì con tim đã yêu trở lại. Mẹ, thà chết trên đồi cỏ non còn hơn gặm cỏ già, cỏ già sao nó nhiều gai và đắng quá. Sau bao nhiêu năm bị kèm kẹp, ông Tấn như con chim sổ lồng thoát khỏi ngục tù bay tìm chân trời cao rộng. Đêm ông nằm suy nghĩ: mấy bà Việt Nam lấy chồng Việt thì ăn hiếp thậm tệ, mà lấy chồng ngoại thì nhu mì phục tòng tới bến.

Như mấy tên Phi Luật Tân khoái con gái VN, còn nói con gái Việt Nam dại trai. Ông nghe tức tối muốn đấm vào mặt nó một cái vì dám xúc phạm đến phụ nữ VN, nhưng rồi ông nghiệm ra nó nói đúng chẳng sai chút nào. Quanh ông mấy bà VN nuôi tụi chồng Phi Luật Tân cúc cung, nó muốn gì được nấy. Ông gục đầu than: --- Trời, sao thân đàn ông VN thật tội nghiệp, chắc bụt nhà không thiêng…

Rong chơi khắp nơi, số tiền ông Tấn đem về chi nhiều quá cũng sắp cạn. Ông đề nghị về Nha Trang thăm mẹ con bé – con bé giẫy nẩy không chịu. Ông thấy như có điều gì bất ổn, thuyết phục mãi rồi con bé cũng đồng ý đáp máy bay về Nha Trang. Nhà con bé ở xóm Bóng trên con dốc nhỏ được xây bằng tiền của ông - thoáng mát, có đầy đủ máy lạnh. Vào nhà, một người đàn bà nửa chừng xuân đi ra làm ông khựng lại, đôi mắt như của Phượng người ông yêu? Ông lắc đầu rồi định thần nhìn lại, mẹ cô bé tên Trâm cười mời ông vào:
– Mời ông vào.

Nàng ấp úng không biết xưng hô thế nào với ông bạn già của con gái mình. Ông này đáng tuổi cha mình - nàng đâm ra chưa xót cho cuộc đời. Ngồi xuống ghế, ông đưa mắt nhìn quanh căn phòng trang trí gọn gàng không màu mè. Trên đầu tủ có một khung hình người đàn bà, ông dụi mắt 2, 3 lần rồi đứng dậy:
Cho tôi thắp cây nhang trên bàn thờ.

Ông choáng người muốn sụm xuống khi nhìn thấy trên bàn thờ hình người đàn bà đúng là Phượng của ông. Thấy ông loạng choạng hai mẹ con cùng chạy lại:

– Ông có sao không ?
– Không.

Ông Tấn lắc đầu ngồi xuống:
– Tôi hơi chóng mặt.

Giọt nước mắt ứa ra, ông nghẹn lời nhìn người đàn bà trước mặt: "có phải là con và cháu ngoại của ông không?".

Ông từ từ khơi ra với hy vọng người đàn bà không phải là con của ông. Nhưng mọi việc dần dần sáng tỏ, Phượng của ông sau 1975 vẫn còn sống và người đàn bà này là con của ông. Người đàn bà lấy ra tấm thẻ bài mà ông đưa cho Phượng với tên và số quân:
– Nè bác, cái này mẹ con để lại nói là của ba con, hai người lạc nhau lúc di tản. Trên tấm thẻ bài này tên Tân nhưng mẹ cháu nói tên là Tấn. Trước bác có đi lính không?

Trâm chen vào:
– Ông Việt kiều này tên Tấn đó mẹ.

Ông hoảng hồn nói:
– Tên thì trùng nhau, nhưng tôi không có ở Pleiku. Tôi dân vùng miệt dưới Đồng Nai. Ngày xưa cũng đi lính, nhưng ở Vùng 4.

Ông Tấn chết điếng trong lòng. Ông đã ngủ với cháu ngoại ông mà ông không biết. Dòng đời và định mệnh sao nghiệt ngã. Ông xin ra ngoài sân nằm trên chiếc ghế bố suy nghĩ miên man, bây giờ có nên thú nhận hay làm thinh? Dằn vặt mãi, ông ngủ quên lúc nào không hay. Trong cơn mê ông thấy Phượng về trách móc ông đủ điều. Có một bàn tay để trên ngực ông, là Trâm, và ông đẩy tay nàng ra. Trâm ngạc nhiên không biết ông già này sao kỳ lạ, lúc nàng không muốn thì ông kéo vào bây giờ lại đẩy ra. Bó tay! Bộ đồ tươi mát nơi xứ biển của con bé không còn làm ông háo hức. Ông đã dày vò tấm thân của cháu ngoại ông hơn một tuần lễ mà không biết. Phải chi bà vợ của ông không dằn tô xíu quách xuống bàn nhậu, ông không đánh bà ta, không ly dị thì đâu đến nỗi phạm vào tội lỗi nhơ nhớp này. Ông vò đầu, dù thế nào đi nữa cũng phải nán lại để xem cuộc sống con cháu mình ra sao…

Bình minh vừa ló dạng, ông vội vã ra phi trường. Ông đi như chạy. Con Trâm không biết sao ông già Việt kiều này tự dưng dở chứng đòi vô Sài Gòn sớm sau khi vét hết tiền trong túi dúi vào tay mình. Khoé mắt ông đong đầy nước mắt. Trâm nghĩ là ông buồn khi xa nàng. Còn về phần ông Tấn, sau hai ngày nán lại, ông biết Phượng không lấy chồng, vẫn chung thủy với ông. Và nàng đã mất từ lâu vì một cơn bạo bệnh. Lòng ông đau đớn vô cùng. Ông đi một mình không cho Trâm theo.

*****

Tôi đến thăm ông bạn già, tại một nơi cách xa thành phố Melbourne khoảng 100 cây số, nghe ông kể lại câu chuyện đau lòng. Sau khi từ VN về, ông gom hết tiền hưu một nửa gởi về VN giúp con gái và cháu ngoại; số còn lại ông cúng hết vào ngôi chùa Tây tạng ở Bendigo rồi xin xuất gia tu hành. Ông giờ trở thành nhà sư pháp hiệu Nhật Quang, ở một mình phía sau hậu liêu của ngôi chùa… Đời ông không cũng hoàn không, nếu còn chăng là nỗi dằn vặt của lương tâm vì ông đã về VN gặm cỏ non lại đúng ngay cháu ngoại của mình. Nỗi ân hận này chỉ riêng mình ông biết. Rồi ông vào chánh điện thắp hương và đánh ba tiếng chuông, nhìn lên khuôn mặt từ bi của Đấng Thế tôn lòng ông dịu lại. Bên ngoài cảnh đồng xa tít một đàn bò đang gặm cỏ và mùa Xuân cũng sắp về…

Phan Nhật Bắc (cuối Đông 2020)

Thursday, June 11, 2026

#667 - Tê Tay Trái: Chỉ Là Tê Mỏi Hay Cảnh Báo Bệnh Tim? Nên Uống Gì? Kiếm Tra gì? - BS. Phạm Hiếu Liêm

Ngoại Giao Thời Hiện Đại


Sau cuộc gặp với ông Tập Cận Bình.

Nhóm của ông Trump đã vứt tất cả quà tặng, huy hiệu, ghim cài và điện thoại dùng một lần của Trung Quốc vào một thùng rác khổng lồ trước khi lên chuyên cơ Air Force One.

Hoàn toàn không có sự tin tưởng nào giữa hai bên.

Ngoại giao Mỹ–Trung thời hiện đại thật thú vị .

Ban ngày quốc yến linh đình, quân nhạc, bắt tay:

"tình hữu nghị vĩ đại”, ca ngợi “quan hệ lịch sử”.

Ban đêm dùng burner phone, không dám mang điện thoại cá nhân, không dám mang laptop…

Trước khi lên Air Force One về Mỹ thì:

Trump, Elon Musk, Tim Cook…

Cùng cả đoàn gom huy hiệu, quà lưu niệm, đồ Trung Quốc ném hết vào thùng rác.

Theo nguồn được dẫn lại rộng rãi, chi tiết này do Emily Goodin phóng viên Nhà Trắng của New York Post đăng trên X.

Đúng là thời đại kỳ lạ:

"Chúng tôi rất tôn trọng các bạn…

Nhưng vì lãnh đạo của các bạn “vĩ đại” quá cho nên xin đừng đụng vào thiết bị điện tử của chúng tôi" ��.

* PHÁI ĐOÀN HOA KỲ VỪA NÉM TOÀN BỘ QUÀ TẶNG TỪ PHÍA TRUNG QUỐC VÀO THÙNG RÁC NGAY DƯỚI CHÂN AIR FORCE ONE TRƯỚC KHI LÊN MÁY BAY-NGAY TRƯỚC MẮT CAMERA.

Lần gần nhất đội ngũ của một Tổng thống Mỹ công khai vứt bỏ vật dụng từ quốc gia chủ nhà ngay trên đường băng tại một hội nghị thượng đỉnh lớn, sự việc đó đã lên trang nhất suốt cả tuần vì ai cũng hiểu điều đó có ý nghĩa gì.

– Mọi món quà đều bị bỏ vào thùng rác trước khi máy bay cất cánh.

– Mọi thẻ đeo, huy hiệu, quà lưu niệm kỷ niệm-đều bị loại bỏ

– Mọi điện thoại do phía Trung Quốc cấp cho nhân viên và báo chí bị ném bỏ.

– Không bất kỳ vật dụng có nguồn gốc Trung Quốc nào được phép mang lên máy bay.

– Thiết bị cá nhân được đặt trong túi chống sóng Faraday suốt chuyến bay.

– Quy trình được áp dụng đồng loạt cho nhân viên, báo chí và toàn bộ phái đoàn.

– Mật vụ và an ninh Tòa Bạch Ốc trực tiếp giám sát tại chân cầu thang máy bay.

– Khi được hỏi về hoạt động gián điệp, Trump nói trước camera:

“Chúng tôi không bàn về điều đó vì chúng tôi cũng do thám họ giống như họ do thám chúng tôi".

– Phóng viên Tòa Bạch Ốc của New York Post, Emily Goodin, xác nhận sự việc từ vị trí báo chí tháp tùng.

– Quy trình được thực hiện ngay trước thời điểm quay lại không phận Hoa Kỳ.

– Đây là quy trình xử lý giống hệt mà các phái đoàn Mỹ đã áp dụng tại Trung Quốc và Nga suốt nhiều năm.

– Nguyên nhân là các lo ngại phản gián đã được ghi nhận rằng thiết bị điện tử do Trung Quốc cấp có thể chứa mã độc, thiết bị theo dõi hoặc nghe lén.

– Đây không phải hành động ngẫu hứng.

Nó đã được lên kế hoạch từ trước.

Thực hiện ngay trên đường băng, trước mặt camera.

Đây là “playbook” mà các phái đoàn Mỹ đã áp dụng tại Bắc Kinh suốt cả một thế hệ.

Khác biệt duy nhất là lần này có người chụp lại được.

Trump đến cùng Elon Musk và Jensen Huang.

Ông rời đi mà không mang theo bất kỳ thứ gì của Trung Quốc trên máy bay.

Không huy hiệu.

Không điện thoại.

Không quà lưu niệm.

Dù những gì được nói trong các cuộc họp là gì đi nữa.

Tư thế an ninh lúc rời đi đã cho thấy Washington thực sự nhìn Bắc Kinh như thế nào khi camera không còn tập trung vào những cái bắt tay.


Nguồn FB

Lịch Sử Trường Taberd Saigon Năm Xưa

 
Trường La San Taberd – Sài Gòn

Trường La San Taberd là một trường học tại Sài Gòn, được thành lập từ thời Pháp thuộc, hoạt động từ năm 1873 đến năm 1975, tọa lạc ở số 53 đường Nguyễn Du, Sài Gòn, gần góc đường Tự Do. Trường này vốn là sản nghiệp riêng của Hội truyền giáo Công giáo, có công và thanh danh lớn trong việc đào tạo nhơn tài trong xứ thời bấy giờ. Những người điều hàng trường Taberd được gọi là sư huynh. Khoảng cuối năm 1865 có sáu sư huynh dòng La San (một dòng tu Công giáo với mục đích giáo dục cho trẻ em nghèo) rời Toulon, Pháp sang Việt Nam.

Khi đến Sài Gòn vào đầu năm 1866 các sư huynh tham gia quản giáo trường Trung học Adran (Collège d’Adran) vốn đã được các linh mục thuộc Hội Thừa sai Paris mở ở Sài Gòn từ năm 1861. Vì có tiếng dạy giỏi, các sư huynh được nhiều nơi như Chợ Lớn, Mỹ Tho lần lượt xin mở trường vào năm 1867, rồi đến Vĩnh Long và Sóc Trăng, vào năm 1869. Nhưng tới năm 1879, chánh quyền ở Pháp thay đổi chánh sách, ngưng cấp học bổng và không tài trợ nữa. Trường Adran buộc phải đóng cửa vào khoảng năm 1887.

Trường La San Taberd – Sài Gòn

Vào năm 1873, Linh mục Kerlan (1844-1877) quyết định mở một trường nghĩa thục dạy các trẻ bị bỏ rơi, trong số đó có nhiều trẻ em lai. Trường được gọi theo tên của Jean-Louis Taberd, Giám mục địa phận Nam Kỳ từ 1830 tới 1840. Khi trường Adran đóng cửa, những học trò của trường này được đem gởi đến theo học trường Taberd. Do gặp khó khăn về tài chánh, Linh mục Kerlan mời các sư huynh Dòng La San (Les frères des Ecoles Chretiennes Jean Baptiste de La Salle) trở qua giúp ông.

Năm 1889 có 9 sư huynh từ Marseille qua. Năm sau đó, các sư huynh tiếp nhận trường tư Taberd, lúc đó có khoảng 160 học sinh mà một nửa ở nội trú. Số học trò theo học tăng nhanh, nên năm 1891 có thêm 5 sư huynh theo qua, mở thêm một trường nghĩa thục nằm ngay cạnh trường Taberd. Các sư huynh lại mở thêm một chi nhánh ở Vũng Tàu và sau này ở nhiều nơi khác. Do sự sắp xếp của Linh mục Kerlan, Hội Thừa sai gánh chịu trách nhiệm tài chánh đối với những trường do các sư huynh điều hành và giảng dạy. Năm 1897, trường Taberd được mở rộng thêm.

Vào niên khóa 1973-1974, trường có 115 lớp, 7464 Học sinh từ lớp 2 đến lớp 12 (bao gồm các cấp tương đương tiểu học, trung học cơ sở và phổ thông hiện nay).

Trường được điều hành bởi các sư huynh Dòng La San và áp dụng các lý thuyết của thánh Gioan La San (Jean-Baptiste de la Salle) đặt ra, là chú trọng tới việc giáo dục phát triển các phần: Trí dục, đức dục và thể dục. Trong trường có sân bóng chuyền và bóng rổ, cùng các bàn bóng bàn trong phòng thể thao để học sinh tập luyện. Nhờ đó, sau này, từ nơi đây đã gây niềm hứng thú thể thao và góp phần tạo dựng các vận động viên danh tiếng sau này như Lê Văn Tiết, Trần Cảnh Được…

Ngoài ra, trường còn chú ý hướng dẫn học sinh làm việc thiện và hiểu biết đời sống người nghèo. Trong những năm đầu thập niên 1970, học sinh Taberd các lớp 9 và 10 hàng tuần được hướng dẫn đi thăm viếng các khu lao động nghèo, hớt tóc cho các em nhỏ và phát thuốc cho những người đến khám bịnh ở những trạm chẩn bịnh miễn phí, theo toa các bác sĩ và các sinh viên y khoa. Học sinh cũng được dạy học thêm nghề như như chụp hình, rửa ảnh, sửa radio…

Sau năm 1975, tất cả các trường La San bị nhà nước thu lại trưng dụng hết các nhà dòng trên danh nghĩa là MƯỢN, nhưng tới nay 50 năm rồi xài luôn khỏi trả. Và những công trình lợi ích xã hội các chúng cũng cướp luôn của người dân tới nay cũng chẳng ai có và biết đấy là cái gì. Khi quyền con người không có, thì đòi hỏi cái đáng được hưởng của dân thì làm gì có mà đòi. Mà có chăng nữa cũng van xin lạy lục mới kỳ chớ! Nhưng các thứ nó được quy ra bằng tiền kể cả nhơn cách của một con người trong cái xã hội này nó thúi nát vậy đấy. Từ sau 1975, dường như tất cả hai miền đất nước đang quay về sống như thời nguyên thủy mà chẳng ai dám nói, chỉ biết cúi đầu im lặng. Học sinh thì được dạy những thứ rác rưởi vào đầu, không tài phản bác hay hùng biện sai trái không cần biết và không lắng nghe và tiếp thu. Như một cổ máy được lập trình, sống chỉ biết tham lam ích ích kỷ và nhu nhược đến đê hèn. Một lối giáo dục mà trước đây không hề có tại Miền Nam. Khi chương trình giáo dục TỰ DO- KHAI PHÓNG - NHƠN BẢN.

Nên Trường La San Taberd bị đóng cửa năm 1976, sau đó cơ sở trường được dùng làm trường Trung học Sư phạm và sau đó là trường Trung học Phổ thông Chuyên Trần Đại Nghĩa thì không có gì là lạ.


Dạ Lan Thanh


Image en ligne
Image en ligne
Image en ligne

(2) TRƯỜNG LASAN TABERD. Lịch Sử trường Taberd... - Giuse Ngọc Cường | Facebook 

Xuất Khẩu Lao Động


KHÔNG THỂ LẤY XUẤT KHẨU LAO ĐỘNG ĐỂ BÙ ĐẮP CHO NỖI MẤT ĐẤT VÀ MẤT SINH KẾ CỦA NGƯỜI DÂN

Tại nhiều địa phương trên cả nước, đặc biệt ở các khu vực thu hồi đất phục vụ dự án đô thị, khu công nghiệp và hạ tầng, chính sách hỗ trợ người dân bị thu hồi đất đi xuất khẩu lao động đang được xem như một giải pháp “ổn định đời sống”. Nhưng phía sau những lời hứa hỗ trợ việc làm là một thực tế đáng suy nghĩ: nhiều người dân sau khi mất đất sản xuất lại bị đẩy vào cảnh phải rời quê hương để mưu sinh nơi đất khách.

Điều khiến dư luận băn khoăn không nằm ở việc hỗ trợ xuất khẩu lao động, mà ở cách chính sách đang gián tiếp thừa nhận rằng người dân mất đất không còn cơ hội sống được trên chính quê hương mình. Đất bị thu hồi để phát triển kinh tế, nhưng người dân là những người đã nhường đất lại phải đi làm thuê ở nước ngoài để tồn tại. Đó không thể được xem là một thành công trọn vẹn của chính sách phát triển.

Một xã hội công bằng không thể để người dân mất tư liệu sản xuất rồi xem việc rời bỏ quê hương là “giải pháp hỗ trợ”. Nếu thu hồi đất thật sự vì lợi ích phát triển, thì người dân phải được bảo đảm sinh kế bền vững ngay tại nơi họ từng sinh sống, chứ không phải nhận một khoản đền bù ngắn hạn rồi tự xoay xở tương lai.

Giải pháp cần thiết là buộc các dự án sử dụng đất phải gắn trách nhiệm tạo việc làm tại chỗ, đào tạo nghề thực chất và bảo đảm tái định cư đi kèm sinh kế lâu dài. Người dân cần cơ hội sống ổn định trên quê hương mình, không phải một tấm vé đi lao động xa xứ để đổi lấy phần đất đã mất.


(17) KHÔNG THỂ LẤY XUẤT KHẨU LAO ĐỘNG ĐỂ BÙ ĐẮP... - Chân Trời Mới Media | Facebook

Thanh Loan chuyển

Made Of Sugar By Vietnamese Artist Michelle Nguyen

The flowers we are about to share with you are not only beautiful, but they’re also quite delicious! How come? Well, this is because they are not real flowers, although we wouldn’t blame you if you thought they are, since they look just like the real thing. These intricate flowers are made of sugar by the hand of the talented Australian confectionary artist Michelle Nguyen. 

  

 

 

Anh NTL chuyển