Bí Quyết Pha Các Loại Nước Chấm Ngon

Nước chấm tuy chỉ là gia vị đi kèm nhưng đối với nhiều món ăn, lại là thứ làm nên hương vị chính của món ăn đó.

          

            

            

           

            

         

            

            

 

Sưu tầm 

Ngon Lành Những Đọt Rau Quê - Ai Thèm Ai Nhớ Thì Về Miền Tây - Đặc Sản Miền Sông Nước

Galang Ngày Trở Lại - Thi Hạnh

 

Khu vực Museum      

Trở về nơi đây, đứng ở nơi này, cảm giác của tôi hôm nay vừa quen, vừa lạ. Quen vì được trở về nơi từng in dấu chân mình trên bước đường tỵ nạn năm xưa. Lạ vì đã hơn 40 năm trôi qua, ký ức của một cô bé chưa tròn 10 tuổi vốn đã ít ỏi, nay theo năm tháng càng nhạt nhòa hơn. Dường như có những hình ảnh vẫn còn đâu đó trong tâm trí, nhưng cũng có nhiều điều chỉ còn là những mảnh ký ức rời rạc, được ghép lại từ những câu chuyện của những người cùng chung số phận thuyền nhân.

  

Tôi chậm rãi bước đi trên những con đường nhỏ của hòn đảo mang cái tên quen thuộc: Galang. Những con đường này, ngày xưa từng đông đúc người qua kẻ lại, nay cây cối xanh um phủ kín, đến nỗi khó có thể tưởng tượng rằng nơi đây đã từng in dấu chân của hơn 250,000 thuyền nhân Việt Nam. Tiếng trẻ con nô đùa, tiếng người gọi nhau, tất cả giờ chỉ còn trong ký ức.

Những gì còn sót lại, như nghĩa trang, nhà thờ, hay ngôi chùa ấy vẫn âm thầm đứng giữa dòng thời gian như những nhân chứng của một giai đoạn lịch sử mà hàng trăm nghìn người Việt sẽ không bao giờ quên.

Galang là một hòn đảo nhỏ thuộc quần đảo Riau của Indonesia, cách đảo Batam không xa. Sau biến cố tháng Tư năm 1975, hàng trăm nghìn người Việt đã liều mình vượt biển để tìm tự do. Từ năm 1979 đến năm 1996, Galang trở thành một trong những trại tỵ nạn lớn nhất Đông Nam Á, tiếp nhận hơn 250,000 thuyền nhân Việt Nam. Đối với thế giới, đây chỉ là một trại tỵ nạn, nhưng đối với hàng trăm nghìn người Việt, Galang là nơi đánh dấu sự kết thúc của một hành trình sinh tử và mở ra hy vọng về một cuộc đời mới.

Ngày ấy, Galang chẳng khác nào một thị trấn thu nhỏ. Trên đảo có những dãy barak làm nơi cư trú, trường học, bệnh viện, nhà thờ, chùa, đền, sân thể thao, trạm y tế và cả những cửa hàng nhỏ phục vụ nhu cầu hằng ngày. Cuộc sống tuy còn nhiều thiếu thốn nhưng mọi người đều cố gắng xây dựng một sinh hoạt bình thường nhất có thể. Điều quý giá nhất mà Galang mang lại không phải là những mái nhà tạm hay những phần lương thực cứu trợ, mà là sự bình yên.

Nghĩa trang Galang

Sau nhiều ngày, thậm chí nhiều tuần lênh đênh trên biển, đối mặt với bão tố, đói khát, hải tặc và cái chết, đặt chân lên Galang đồng nghĩa với việc biết rằng mình đã sống sót. Đêm đầu tiên trên đảo, nhiều người mới có thể ngủ một giấc thật yên mà không còn giật mình vì tiếng sóng hay nỗi sợ con thuyền sẽ chìm giữa biển khơi. Vì thế nên Galang không chỉ cứu sống con người, mà còn chữa lành những tâm hồn đã chịu quá nhiều đau thương.

Tại đây, người lớn học ngoại ngữ để chuẩn bị cho cuộc sống mới. Họ học tiếng Anh, tiếng Pháp hay ngôn ngữ của quốc gia sẽ tiếp nhận mình. Nhiều người học nghề, học cách thích nghi với một xã hội hoàn toàn khác. Trẻ em được đến trường, được vui chơi, được chạy nhảy cùng bạn bè. Ngày ấy, ngoài những dãy barak và những con đường đất, còn có những khu chợ nhỏ của người Việt. Chợ không lớn, chỉ là vài sạp hàng đơn sơ, bày bán những thứ linh tinh mà một gia đình có thể cần trong cuộc sống hằng ngày. Người bán, người mua đều là những người Việt xa xứ, cùng sống trên một hòn đảo giữa biển, cùng chia sẻ những ngày tháng trong đợi chờ và hy vọng. Tôi vẫn nhớ, đó cũng là nơi tôi được ăn trái táo tây (apple) lần đầu tiên trong đời. Một trái táo to, tròn, đỏ mọng, trông thật lạ và đẹp, mà anh Trung, một người anh họ đã mua cho tôi, mà mãi đến hôm nay vị ngọt của trái táo đó vẫn còn nguyên trong ký ức.

Trước cổng Quan Âm Tự

Trong gần 20 năm hoạt động, đã rất nhiều em bé được sinh ra trên hòn đảo này. Có em chưa từng đặt chân lên quê hương Việt Nam, nhưng Galang lại là nơi cất tiếng khóc chào đời. Nhiều người trong số họ hôm nay đã ngoài 40 tuổi, có gia đình, có con cái và sự nghiệp riêng. Mỗi khi trở lại nơi này, họ không chỉ trở về một địa danh lịch sử, mà còn trở về chính nơi cuộc đời mình bắt đầu.

Thế nhưng, không phải ai cũng có cơ hội rời khỏi Galang. Có những người vì bệnh tật, vì tai nạn hoặc vì những vết thương quá nặng sau hành trình vượt biển đã mãi mãi nằm lại trên hòn đảo này. Nghĩa trang Galang hôm nay vẫn còn những hàng bia mộ lặng lẽ. Có những ngôi mộ ghi đầy đủ tên tuổi. Có những ngôi mộ chỉ còn vài dòng chữ đã mờ theo năm tháng. Và cũng có những ngôi mộ vô danh. Mỗi lần đi ngang nơi ấy, người ta không chỉ tưởng nhớ những người đã khuất, mà còn nhớ đến cái giá rất đắt mà biết bao người Việt đã phải trả để đi tìm hai chữ «tự do».

Tượng Đức Maria trong khu vực nhà thờ Công giáo

Đối với những người được định cư tại Hoa Kỳ, Canada, Úc, Pháp, Đức, Na Uy và nhiều quốc gia khác, cuộc sống mới cũng không hề dễ dàng.

Họ phải bắt đầu lại từ con số không. Không ngôn ngữ. Không nghề nghiệp. Không người thân.

Họ đã làm bất cứ công việc nào có thể kiếm sống, và với sự cần cù và ý chí vươn lên, họ dần ổn định cuộc sống, mua được căn nhà đầu tiên, nuôi con ăn học và xây dựng tương lai cho gia đình.

Hình ảnh của cuộc biểu tình khi trại tỵ nạn bị đóng cửa và thuyền nhân bị buộc phải hồi hương. Hình được trưng bày trong Museum

Nửa thế kỷ trôi qua, thế hệ thuyền nhân năm xưa nay phần lớn đã bước vào tuổi xế chiều, nhưng con cháu của họ đã có điều kiện để trở thành những người thành đạt và đảm nhiệm nhiều vị trí quan trọng trong xã hội. Mỗi người có một hành trình khác nhau, nhưng đều góp phần xây dựng quê hương thứ hai của mình, đồng thời vẫn gìn giữ tiếng Việt, văn hóa và truyền thống dân tộc. Có lẽ đó cũng là điều mà cha mẹ họ hằng mong ước khi quyết định bước lên con thuyền năm ấy.

Ngày nay, Galang không còn là một trại tỵ nạn. Thiên nhiên đã dần phủ xanh nhiều dấu tích cũ. Nhưng hòn đảo này vẫn giống như một bảo tàng ngoài trời, lưu giữ ký ức của một thời kỳ đặc biệt trong lịch sử người Việt.

Điều khiến tôi xúc động nhất là sau ngần ấy năm, vẫn có rất nhiều cựu thuyền nhân trở lại Galang.

Họ không trở về để du lịch. Họ trở về để thắp một nén hương cho những người đã nằm lại nơi đây. Để tìm lại căn barak mình từng sống. Để đứng trước ngôi nhà thờ hay ngôi chùa năm xưa. Để chỉ cho con cháu mình biết mình đã từng ở đây.

Không chỉ Galang, mà những trại tỵ nạn khác trong khu vực cũng là những điểm dừng chân đã làm thay đổi cuộc đời của biết bao gia đình. Chính từ những nơi ấy, hàng trăm nghìn người Việt đã bước sang một chương mới của cuộc đời.

Hôm nay, khi đứng giữa hòn đảo yên bình này, tôi vẫn khó có thể hình dung rằng nơi đây từng là mái nhà của hàng trăm ngàn con người. Tuy tiếng người đã lặng, những dãy barak phần lớn không còn nữa, cây rừng đã phủ kín nhiều lối đi, nhưng ký ức thì vẫn còn.

Với nhiều người, Galang chỉ là một địa danh, một hòn đảo, nhưng với tôi, và với hàng trăm ngàn thuyền nhân Việt Nam, Galang mãi mãi là biểu tượng của hy vọng, bởi chính nơi đây, sau những ngày lênh đênh giữa biển cả và giữa ranh giới của sự sống và cái chết, một cuộc đời mới đã thật sự bắt đầu.

 

Thi Hạnh

September 30th, 2026

Nguồn: https://baotreonline.com/tin-tuc/phong-su/galang-ngay-tro-lai.baotre

Anh Phước chuyển

Chém Nhát Hư Không - Đỗ Công Luận

Dinh Dưỡng Với Lão Hóa - Bác Sĩ Nguyễn Ý Đức

Dinh dưỡng đúng hoặc sai có ảnh hưởng rất lớn tới toàn bộ cơ thể con người, từ tinh thần tới thể chất, từ chức năng các cơ quan nội tại cũng như ngoại vi.

Hãy so sánh một người thiếu dinh dưỡng với một người ăn uống đầy đủ. Một bên thì hồng hào, đầy sinh lực, yêu đời. Bên kia thì ốm yếu, gầy còm, chậm chạp. Thiếu dinh dưỡng kinh niên thì làm sao có năng lượng để sống lâu, chẳng khác chi ngọn đèn cạn dầu, tắt lụi dần dần.

Cho nên biết ăn để mà sống lâu là cả một nghệ thuật. Các cụ ta vẫn nói “Bệnh tùng khẩu nhập”. Bệnh gây ra do những thực phẩm mà ta đưa vào miệng, những thực phẩm quá nhiều hoặc quá ít từ số lượng tới phẩm chất.

Vậy thì ăn như thế nào để vừa khỏe mạnh, vừa sống lâu?.

Khi ăn, không phải chỉ để no bụng cho hôm nay, tuần này mà cần nhớ là ăn cho mai sau, cho sức khỏe của những năm sắp tới.

Từ khi nằm trong lòng mẹ, sự dinh dưỡng đầy đủ đã có tác dụng tốt cho khi sanh ra và lớn lên.

Thói quen ăn uống tốt từ tuổi nhỏ, món ăn mà ta tiêu thụ bây giờ có nhiều ảnh hưởng tới sự ta sẽ sống bao lâu và những năm sống đó sẽ mạnh yếu ra sao.

Nhiều người thắc mắc rằng có một chế độ ăn uống mẫu mực, chung cho mọi người không: một chế độ mang lại sức khỏe tổng quát, sức chịu đựng với bệnh hoạn và trì hoãn tuổi gìa.

Câu trả lời sẽ là không có. Nhưng có một số nguyên tắc, một số hướng dẫn mà ta có thể áp dụng để đạt được điều ước muốn.

1- Ăn vừa phải.

Ăn vừa phải, đúng với nhu cầu, đừng nhiều quá, ít quá. Các cụ ta vẫn khuyên là nên ăn “ba phần đói, bẩy phần no” là tốt hơn cả, khỏi nặng bụng, lên cân.

Nhu cầu thực phẩm cũng thay đổi tùy từng người, tùy cấu trúc cơ thể to nhỏ, khi làm việc, khi nghỉ ngơi. Con người thường có khuynh hướng ăn quá nhiều, bất cứ lúc nào, coi bao tử như một thùng chứa. Thế là béo phì, tiểu đường, suy tim mạch, giảm tuổi thọ trời cho. Lên cân vừa phải vào tuổi 60 có thể chấp nhận được vì đó là diễn tiến bình thường, nhưng “mập mạp” quá không bao giờ là dấu hiệu của sức khỏe.

2- Cân bằng.

Thực phẩm cần có sự cân bằng giữa các chất dinh dưỡng căn bản. Không nhất thiết là phải cân bằng ở mỗi bữa ăn, mà có thể trong ngày, trong tuần.. Các chuyên gia dinh dưỡng vẫn khuyên nên theo tỷ lệ 30% béo, 15-20% đạm, 45-50% carbohydrat.

3- Đa dạng.

Đừng sở thích chi phối hoàn toàn việc chọn lựa món ăn, mà cần phải lưu ý đến việc ăn nhiều món ăn khác nhau. Mỗi một thực phẩm có chất dinh dưỡng với công dụng riêng mà những món khác không có và không thay thế được. Bỏ quên một chất dinh dưỡng nào đó quá lâu sẽ đưa tới thiếu dinh dưỡng.

Sau đây là vài hướng dẫn về việc sử dụng các chất dinh dưỡng:

a. Chất đạm.

Đạm gồm có nhiều các amino acid, trong đó có một số cơ thể không tự tổng hợp được và phải do thực phẩm cung cấp. Đạm đông vật có hầu hết các amino acid. Thực vật có thể thiếu một vài loại nhưng khi ăn nhiều rau trái khác nhau ta sẽ bổ sung đầy đủ. Khi sử dụng đạm động vật, chúng ta cũng cần lưu ý:

- Thịt bò, heo, cừu thường có nhiều béo;

- Thịt gà, gà tây ít hơn nếu bỏ da;

- Cá tốt hơn nữa, tôm hơi nhiều cholesterol;

- Sữa, trứng, pho mát loại ít chất béo thì tốt hơn;

- Sữa chua giảm cholesterol.

Hạn chế các món chiên rán. Hấp, nướng bỏ lò tốt hơn.

b. Chất béo.

Cơ thể rất cần chất béo, nhưng nhiều quá thì lại có nguy cơ gây bệnh. vì thế, cần để ý hạn chế ở mức vừa phải khi ăn, nhất là các chất béo bão hòa.

Chất béo tạo ra nhiều phản ứng oxy hóa ở tế bào, sản xuất nhiều gốc tự do. Các gốc tự do này đưa tới nhiều hư hao cho tế bào và được coi như là một trong những nguyên nhân gây ra bệnh tim mạch, tiểu đường, một vài bệnh ung thư cũng như sự lão hóa..

c. Carbohydrat.

Carbohydrat gồm hai nhóm chính là tinh bột và đường, có nhiều trong bánh mì, cơm, rau và trái cây. Carbohydrat là nguồn cung cấp năng lương chính cho não bộ. Trong cơ thể, chất dinh dưỡng này được chuyển hóa thành đường glucose. Theo tập quán lâu đời của nhiều dân tộc Á Đông thì carbohydrat trong cơm gạo là nguồn lương thực chính.

d. Chất xơ.

Có nhiều trong rau trái cây. Khi thiếu chất xơ, ta thường hay bị táo bón, viêm túi ruột, bệnh túi mật, tăng nguy cơ ung thư ruột già.

Chất xơ giúp giảm cholesterol trong máu, đại tiện dễ dàng. Nhưng dùng quá nhiều có thể gây đầy bụng, giảm hấp thụ sắt, kẽm, calcium

đ. Đường

Do sự hấp dẫn của vị ngọt nên có rất nhiều người ăn quá số lượng mà cơ thể cần.

Đường trắng không cung cấp các acid amin và sinh tố cho sự dinh dưỡng mà chỉ cho năng lượng. Khi được cung cấp quá nhiều, năng lượng thừa sẽ chuyển thành ra mỡ béo, dẫn đến béo phì.

Tiêu thụ nhiều đường cũng gây sâu răng, làm tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường khi tuổi lên cao, làm tăng cholesterol và bệnh tim mạch...

e. Muối ăn

Muối ăn là thành phần quen thuộc và không thể thiếu trong hầu hết các bữa ăn. Nhưng ăn nhiều muối quá có thể bị huyết áp cao. Thường thì chúng ta ăn nhiều hơn nhu cầu cần thiết của cơ thểchỉ để thỏa mãn khẩu vị, và như vậy là buộc thận phải hoạt động nhiều hơn để bài tiết lượng muối thừa. Khi điều này thường xuyên xẩy ra, thận sẽ suy yếu, hư hao.

g. Sinh tố và khoáng chất

Sinh tố và khoáng chất rất cần thiết cho cơ thể, nhưng điều đó không có nghĩa là việc bổ sung các chất này bao giờ cũng tốt cho sức khỏe. Trong thực tế, một người khỏe mạnh áp dụng chế độ dinh dưỡng cân bằng, đa dạng thì không cần uống thêm sinh tố và khoáng chất Người ăn chay thuần túy rau trái có thể cần dùng thêm sinh tố B12; phụ nữ có thai cần thêm sắt, folate.

Một số sinh tố như sinh tố C, E, Beta carotene hiện nay rất phổ biến. Nhiều người dùng vì tác dụng chống oxy hóa, nhưng nên tránh dùng liều lượng quá cao.

h. Nước.

Nước rất cần cho hầu hết các chức năng của cơ thể. Nước điều hòa thân nhiệt, chuyên trở chất dinh dưỡng và dưỡng khí tới tế bào, thu thập chất phế thải để bài tiết ra ngoài. Nước cũng là chất đệm cho các khớp xương và bảo vệ các bộ phận.

Nhu cầu nước của cơ thể được thỏa mãn khi ta uống khoảng 8 ly nước mỗi ngày. Khi uống ít hơn mức này, cơ thể vẫn hoạt động nhưng nhiều biện pháp “tiết kiệm nước”sẽ được cơ thể áp dụng dẫn đến giảm khả năng huật động và phát triển bình thường.

Có nhiều loại nước ống để cung cấp nước hàng ngày cho cơ thể. Sữa là nguồn cung cấp nhiều nước mà lại kèm theo nhiều calcium, đạm, sinh tố... Nên dùng sữa đã loại bỏ bớt chất béo.

Các loại nước ngọt có nhiều đường và chất hơi, nên cần giới hạn. Nước ép trái cây, nước khoáng thiên nhiên ...đều là các thức uống tốt.

4- Thực phẩm có tác dụng chống lão hóa

Sau đây là tóm tắt một số thực phẩm mà kinh nghiệm cho là có thể làm chậm sự lão hóa. Một số thực phẩm này chủ yếu là có chứa những chất chống sự oxy hóa (anti oxidant). Đây là chất có khả năng ngăn chận các gốc tự do (free radical), nguồn gốc của tiến trình oxy hóa các tế bào và là một trong nhiều nguy cơ đưa đến lão suy.

1. Thực phẩm có nhiều Beta-Carotene (tiền tố sinh tố A) đều từ gốc thực vật như dưa, hồng qua, ớt đỏ, khoai lang, đu đủ, ớt cay, cà rốt, xoài, bí ngô, cải xanh lục... Dưa hấu, quít, trái bơ, bắp su, dâu, cam đào, cà chua... chứa một lượng beta carotene ít hơn nhưng cũng là nguồn cung cấp không kém quan trọng.

2. Thực phẩm có sinh tố B 5 ( pantothenic acid) có khả năng vừa chống gốc tự do vừa hạ cholesterol, chống ô nhiễm, bảo vệ gan. Sinh tố B6 có nhiều trong men, gạo lức, hạt bí ngô, hạt mè...

3-Sinh tố C là chất chống oxy hóa rất tốt và có trong trái cam, chanh, dâu, cải lá xanh lục, cà chua, su lơ xanh lục, khoai tây, khoai lang...

4-Sinh tố E có nhiều trong mầm lúa mạch, đậu nành, bắp su, su lơ xanh lục, các loại cải có lá xanh lục.Theo nhiều nhà nghiên cứu, sinh tố E làm chậm tiến trình lão hóa và làm trẻ con người.

5-Thực phẩm chứa nhiều calcium gồm có sữa gạn bớt mỡ, đậu phụng, sữa chua gạn mỡ, quả óc chó, phó mát, hạt hoa hướng dương, đậu nành, các loại đậu khô, cá mòi đóng hộp (ăn cả xương), các loại cải xanh lục, cá hồi, su lơ xanh lục...

6-Khoáng chất iodine có trong tảo bẹ, hành, hải sản, đa số cải xanh lục...

7-Khoáng chất sắt có nhiều trong sò hến, quả hạch, đào sấy khô, các loại đậu, thịt tươi không mỡ, măng tây, gan, mật mía, trứng, bột yến mạch (oatmeal)...

8-Mầm lúa mạch, cám, cá tuna, hành, cà chua, su lơ xanh lục chứa khoáng chất selenium.

9-Thực phẩm giầu chất đạm gồm có: cá tươi hoặc đông lạnh, tôm cua, sữa gạn mỡ, sữa chua gạn mỡ, thịt gà (đút lò hay nướng), thịt cừu, thịt bò lọc bỏ bớt mỡ, hạt cây hướng dương, hạt bí ngô, đậu phụng rang, bơ đậu phụng không pha đường hoặc muối.

10-Trái cây chống lão suy gồm có: quả kiwi, nho đen Hylạp, hồng qua, đu đủ, các loại quả thuộc giống cam quít, dâu ổi, đào lông, quả xuân đào (nectarine) dưa hấu. Những loại quả này có lượng sinh tố C rất lớn.

Ngoài ra còn phải kề đến những loại quả có chứa bioflavonoisd, một chất chống oxi-hóa mạnh, như: quả mơ (apricot), nho, dâu đen, quả anh đào (cherry), quít, bưởi cam...

Kết luận

Để trì hoãn sự lão hóa, con người đã thử qua nhiều cách khác nhau. Có những phương thức phải tốn nhiều tiền, có những loại thuốc có thể mang tới kết quả, cũng có những nghiên cứu với nhiều hứa hẹn.

Nhưng phương thức mà mọi người có thể áp dụng được, có kết quả chắc chắn mà lại ít tốn kém. Đó chính là áp dụng một chế độ dinh dưỡng đúng đắn, hợp lý, cân đối, đa dạng kết hợp với sự vận động, rèn luyện thể lực.

Bác sĩ Nguyễn Ý Đức

Gởi Lại Sài Gòn - Thơ Hồng Thúy - Nhạc Nguyễn Tuấn - Siliconband AI

Chuyện Hi Hữu: Chim Bồ Nông Pelican Cầu Cứu - Huỳnh Chiếu Đẳng

Nguồn tin và  chi tiết: https://www.washingtonpost.com/lifestyle/2026/09/20/scientists-heard-knock-door-it-was-pelican-need-help/?utm_source=flipboard&utm_content=WashPost/magazine/National

HCD: Máy tóm tắt nội dung bài báo (có thể còn sót những “tiếng mới” khó hiểu khó nghe)

Một chú chim bồ nông nâu bị thương đã tự tìm đến và gõ cửa phòng thí nghiệm của Cơ quan Quản trị Khí quyển và Đại dương Quốc gia Mỹ (NOAA Fisheries) tại thành phố Panama, tiểu bang Florida để “cầu cứu”.

Chuyện xảy ra

Tiếng động lạ:

Vào một buổi sáng yên tĩnh, các nhà sinh học tại nơi nghiên cứu biển của NOAA bất ngờ nghe tiếng gõ “cộc cộc” liên tiếp từ phía cửa sau.

Vị khách bất ngờ:

Khi một nhà khoa học bước đến xem thử, họ ngỡ ngàng thấy một chú chim bồ nông nâu đứng trên bậc thềm, dùng chiếc mỏ dài mổ nhẹ vào lớp cửa kính. Chú chim đứng đó thật kiên nhẫn, dường như đang chờ con người đến giúp.

Tình trạng bị thương:

Qua lần xem xét đầu tiên, các nhân viên nhận thấy chú chim đang lâm vào tình thế nguy hiểm. Cánh phải của nó bị quấn chặt bởi một loại dây câu cá nặng, khiến chiếc lưỡi câu ba ngạnh đâm sâu vào da thịt, làm nó không thể bay. Ngoài ra, có chừng mười hai chiếc gai xương rồng cắm sâu vào bàn chân trái.

Cuộc cứu giúp thật mau lẹ

Thường ngày, các chuyên viên tại phòng thí nghiệm nầy chỉ quen giải quyết những loài săn mồi lớn như cá mập hay cá đuối răng cưa. Nhưng nhờ đôi tay khéo léo vốn dùng để giải phẫu, gắn chíp định vị cho cá mập, các bác sĩ và nhà sinh học đã mau lẹ phối hợp cứu giúp chú chim.

Họ nhẹ nhàng giữ cho chú bồ nông khỏi cử động.

Dùng kềm cắt bỏ phần ngạnh, rút lưỡi câu khỏi cánh, đồng thời gỡ sạch đoạn dây cước dài.

Nhổ hết những gai xương rồng nơi bàn chân chú chim.

Điều làm các nhà khoa học ngạc nhiên là trong suốt mười phút cứu giúp, chú bồ nông hoàn toàn bình tĩnh, ngoan ngoãn và chịu hợp tác. Nó dường như hiểu rằng mình đang ở một nơi an toàn và được con người che chở.

Sau khi tháo bỏ hết những vật lạ mắc trên mình và khám xét sức khỏe, chú chim bồ nông lập tức dang rộng đôi cánh, bay vút lên trời, trở về với thiên nhiên trong tình trạng khỏe mạnh.

Các nhà khoa học tại nơi nghiên cứu cho biết đây là một việc hiếm có, trăm năm khó gặp một lần, trong cuộc đời nghiên cứu của họ.

Link tham khảo chuyện trên:

[1] https://www.wesh.com

[2] https://www.instagram.com

[3] https://www.washingtonpost.com

[4] https://www.washingtonpost.com

[5] https://www.actionnewsjax.com

[6] https://m.youtube.com

HCD: Âu là:

Nhất niệm từ bi, cứu một thân chim nhỏ;

Mười phần nhân ái, ấm muôn cõi sinh linh.

 

Huỳnh Chiếu Đẳng (Quán ven đường)

Mẹ Cho Cháu Sự Sống. Nhưng Bà Mới Là Người Cho Cháu Một Cuộc Đời

Con gái tôi bỏ rơi đứa con trai tự kỷ 11 năm trước… rồi mò về khi thấy thằng bé thành triệu phú

Tôi tên là Teresa.

Suốt 11 năm ròng, một mình tôi gồng gánh nuôi thằng Emiliano.

Mẹ nó—con Karla—vứt nó lại cho tôi vào một sáng sớm tinh mơ, chỉ với một cái balo, ba bộ quần áo và mảnh giấy ghim trên ngực:

“Con chịu hết nổi nó rồi. Mẹ nuôi nó đi.”

Năm đó Emiliano mới lên 5.

Thằng bé ít nói, hiếm khi chịu nhìn vào mắt ai. Cứ có tiếng xe máy rồ ga qua nhà là nó bịt chặt tai lại; cái nhãn áo chạm vào da cũng làm nó khóc thét; còn hễ ai nâng giọng một chút là nó lại chui tọt xuống gầm bàn trốn.

Con Karla suốt ngày kêu thằng bé “làm hỏng đời nó”.

Tôi bảo với nó:

— Làm mẹ chẳng ai bỏ con mình như thế cả.

Nó nhìn tôi bằng ánh mắt lạnh băng:

— Thế thì mẹ đi mà làm mẹ nó.

Rồi nó dứt áo ra đi.

Giáng sinh nó không về.

Sinh nhật con nó chẳng buồn gọi một cuộc điện thoại.

Những đêm thằng bé sốt mê manh, nó cũng chẳng hỏi thăm lấy một lời.

Ngày thằng bé đi học bị bạn bè trêu là “đồ dị tợm”, nó không có mặt.

Lúc người ta đánh gãy kính của Emiliano rồi cô giáo lại đổ cho thằng bé “cố tình khiêu khích”, nó cũng bặt âm vô tín.

Chỉ có tôi ở đó.

Sáng sáng tôi tráng bánh tamales đi bán.

Chiều về lại đi giặt đồ thuê cho người ta.

Tôi học cách cắt sạch mác quần áo cho cháu, học cách xới cơm riêng không để dính một hạt đậu, và học cách nhận biết những lúc thằng bé sắp sửa hoảng loạn.

Và trên hết, tôi học cách kiên nhẫn.

Mỗi khi thế giới xung quanh trở nên quá ồn ào với thằng bé, tôi chỉ lặng lẽ ngồi bên.

Tôi không ép nó phải nói.

Tôi chỉ khẽ bảo:

— Có bà ở đây rồi, không sao đâu.

Rồi tôi chờ.

Cứ thế, Emiliano lớn dần lên.

Trầm lặng, đúng.

Khác người, đúng.

Nhưng thông minh đến lạ kỳ.

13 tuổi, thằng bé tự tay chữa xong chiếc điện thoại cùi mía của tôi chỉ với một cái tô-vít nhỏ.

14 tuổi, nó dựng cho tôi một trang web bán bánh tamales. Chỉ sau vài tuần, đơn hàng về dồn dập đến mức tôi làm không kịp tay.

Đến năm 16 tuổi, Emiliano còn làm được một điều lớn lao hơn thế rất nhiều.

Thằng bé tự viết một ứng dụng dành riêng cho trẻ tự kỷ—những đứa trẻ hay bị hoảng loạn và khó giao tiếp khi gặp căng thẳng.

Nhờ ứng dụng đó, các bé chỉ cần chạm nhẹ vào màn hình là có thể phát ra tiếng:

“Tiếng ồn làm con đau.”

“Đừng chạm vào con.”

“Con cần yên tĩnh.”

“Con đang sợ.”

Mới đầu là các bác sĩ tâm lý dùng thử.

Rồi đến các trường học.

Rồi các phòng khám.

Cuối cùng, một tập đoàn công nghệ lớn ở Monterrey đã ngỏ ý mua lại bản quyền ứng dụng.

Số tiền lớn đến mức mới nghe qua tôi còn tưởng tai mình có vấn đề.

3,2 triệu đô la.

Tôi quay sang nhìn Emiliano, cứ nghĩ thằng bé sẽ nhảy dựng lên vì sướng.

Nhưng không.

Nó chỉ nhè nhẹ chỉnh lại cái tai nghe, rồi bảo tôi:

— Bà ơi, từ nay bà không phải đi giặt đồ thuê nữa rồi.

Nước mắt tôi cứ thế trào ra.

Không phải vì đống tiền kia.

Mà vì ngay giây phút đó, tôi nhận ra thằng bé vẫn luôn xót đôi bàn tay chai sần của bà, xót những ngày tháng tôi vắt cạn sức lực vì nó.

Hai bà cháu mua một căn nhà nhỏ yên bình ở Querétaro.

Một căn nhà ấm cúng.

Có phòng riêng tràn ngập ánh sáng dịu nhẹ cho Emiliano.

Có một khoảng sân nhỏ.

Một căn bếp rộng rãi.

Và tôi vẫn hàng ngày xới cơm cho thằng bé đúng theo cách nó thích.

Tôi cứ ngỡ từ nay cuộc đời hai bà cháu sẽ được êm đềm.

Nhưng tôi đã nhầm.

Một chiều nọ, một chiếc xe màu trắng đỗ khựng trước cửa.

Con Karla bước xuống.

Giày cao gót cộp cộp.

Túi hiệu đắt tiền.

Môi tô son đỏ chót.

Đi cùng nó là một ông luật sư tay xách chiếc cặp táp đen.

Nó đảo mắt nhìn căn nhà một lượt.

Rồi mới thong thả quay sang nhìn tôi.

— Mẹ, nó cười xẻo nát, con đến đón con trai con về.

Chân tay tôi rụng rời.

— Karla… cô mò về đây làm gì?

— Làm việc mà lẽ ra con phải làm từ lâu chứ sao. Con đến lấy lại con con.

Chẳng chờ tôi mời, nó tự tiện xộc thẳng vào nhà.

Emiliano đang ngồi ở phòng khách, tay ôm chiếc máy tính bảng.

Con Karla sà lại gần:

— Con yêu… mẹ đây mà.

Emiliano chớp mắt.

Một lần.

Rồi hai lần.

Cuối cùng thằng bé nhìn thẳng vào mặt nó:

— Không phải.

Nụ cười con Karla cứng đờ:

— Kìa con, sao lại không?

— Cô là Karla.

Mặt con Karla méo xệch.

Gã luật sư lập tức mở cặp táp:

— Cô Karla Gómez đây vẫn là mẹ ruột và là người đại diện hợp pháp duy nhất của cháu bé. Do đó, chúng tôi yêu cầu được nhận lại quyền nuôi dưỡng cũng như quyền quản lý toàn bộ tài sản của cháu.

Tim tôi như ngừng đập.

— Cô bỏ rơi nó suốt 11 năm nay cơ mà!

Con Karla đặt tay lên ngực, giọt nước mắt cá sấu rơm rớm:

— Hồi đó con còn quá trẻ, lại bệnh tật đủ thứ. Mẹ giành mất con của con, giờ mẹ lại muốn ôm trọn tiền của nó đúng không?

Tôi chết lặng.

11 năm trời tôi vất vả nuôi thằng bé, giờ qua mồm nó hóa thành một âm mưu cướp đoạt.

May sao, luật sư Méndez của chúng tôi cũng vừa tới kịp.

Ông đọc qua xấp giấy tờ, nét mặt trầm xuống thấy rõ:

— Bà Teresa… vụ này gay cho chúng ta rồi đấy.

— Gay là sao hả ông?

— Bà chăm sóc cháu mười mấy năm nay, nhưng bà lại chưa từng làm thủ tục pháp lý để đứng tên giám hộ chính thức.

Tôi hiểu ngay lập tức.

Có lẽ con Karla đúng một điểm:

Huyết thống thì có giấy tờ chứng minh.

Còn tình yêu thương thì làm gì có giấy tờ nào ghi nhận.

Con Karla thong thả bắt chéo chân ngồi ngay giữa phòng khách nhà tôi:

— Con chẳng muốn làm to chuyện làm gì đâu mẹ. Con chỉ muốn cái gì đúng thì thôi. Emiliano cần một người mẹ có đủ trình độ để lo cho tương lai của nó.

Emiliano vẫn im lặng.

Im lặng đến đáng sợ.

Tôi nhìn cháu, lòng đau như cắt:

— Con ơi…

Thằng bé khẽ giơ tay ra hiệu bảo tôi không cần nói.

Rồi nó từ từ tháo tai nghe ra.

Nó nhìn con Karla, khẽ bảo:

— Cứ để cô ta nói.

Con Karla đắc ý đắc chí, tưởng thằng bé đã xuôi lòng.

Nhưng Emiliano chạm nhẹ vào màn hình máy tính bảng.

Màn hình tivi trong phòng khách lập tức bật sáng.

Một thư mục hiện lên với cái tên:

“BẰNG CHỨNG VỀ MẸ TÔI”

Không khí trong phòng chùng xuống.

Tấm ảnh đầu tiên hiện lên.

Đó là hình chụp mảnh giấy con Karla để lại 11 năm trước:

“Con chịu hết nổi nó rồi. Mẹ nuôi nó đi.”

Mặt con Karla tái dại:

— Cái… cái này chẳng nói lên điều gì cả!

Emiliano bấm mở tệp thứ hai.

Một đoạn ghi âm vang lên.

Là giọng của tôi từ 11 năm trước:

— Nó là con cô đấy Karla!

Rồi đến giọng con Karla chát chúa:

— Nó làm hỏng đời con rồi!

Và câu cuối cùng:

— Thế thì mẹ đi mà làm mẹ nó!

Đoạn ghi âm tắt phụt.

Con Karla cuống quít lắc đầu:

— Lúc đó con đang giận quá mất khôn thôi mà!

Emiliano thản nhiên đáp:

— Cháu biết.

Nó mở tiếp một tệp chứa vô số tin nhắn.

Hàng tá tin nhắn qua lại suốt nhiều năm.

Những lần nó bặt vô âm tín.

Những lời từ chối thẳng thừng.

Những dòng tin con Karla rũ bỏ trách nhiệm, bảo đừng có phiền nó mỗi khi Emiliano gặp chuyện ở trường hay đi viện.

Và rồi, những dòng tin nhắn gần đây nhất xuất hiện.

Mới chỉ gửi vài ngày trước khi nó tìm đến đây.

Con Karla nhắn cho bạn nó:

“Thằng bé đáng giá 3,2 triệu đô đấy.”

“Giành được quyền nuôi nó là tớ nắm trọn đống tiền.”

Và cả câu:

“Bà già làm gì có giấy tờ gì. Chẳng qua cũng chỉ là con bảo mẫu miễn phí suốt 11 năm qua thôi.”

Tôi nghen ngào, nước mắt trào ra.

Bảo mẫu miễn phí.

11 năm hy sinh rút ruột rút gan của tôi trong mắt nó chỉ là thế thôi sao.

Nhưng Emiliano không hề gào khóc, cũng chẳng quát mắng.

Thằng bé bình tĩnh đến lạ kỳ.

Con Karla bắt đầu cuống cuồng giãy giụa:

— Thằng bé bị tự kỷ! Nó đâu có bình thường! Nó làm sao hiểu được mấy chuyện này! Mẹ tôi đã nhồi nhét vào đầu nó để nó chống lại tôi!

Emiliano chậm rãi ngẩng đầu.

Nó tháo hẳn tai nghe xuống, từ từ đứng dậy:

— Cháu hiểu hết chứ.

Con Karla câm nín.

— Cháu hiểu cô quay lại đây là vì tiền.

Lại là một khoảng lặng chết chóc.

— Cháu cũng hiểu người ta hay coi thường người tự kỷ bọn cháu.

Thằng bé khựng lại một chút.

— Và cháu hiểu cô nghĩ làm mẹ sinh học thì to tát hơn là người ở lại.

Con Karla òa khóc nức nở:

— Mẹ là mẹ của con! Mẹ dứt ruột sinh ra con mà!

Emiliano nhìn thẳng vào mắt nó:

— Cô cho cháu sự sống.

Rồi nó quay sang nhìn tôi:

— Nhưng bà mới là người cho cháu một cuộc đời.

Cả căn phòng im phăng phắc.

Con Karla vẫn cố vớt vát:

— Mẹ có thể thay đổi mà… Mẹ biết mẹ sai rồi…

Emiliano im lặng vài giây rồi bảo:

— Cô có quyền xin lỗi.

Mắt con Karla sáng lên:

— Con tha thứ cho mẹ rồi đúng không?

— Không. Cháu bảo cô có quyền xin lỗi, chứ cháu không nói cháu sẽ tha thứ. Hai việc đó khác hẳn nhau.

Mặt con Karla hoàn toàn biến dạng.

Luật sư của chúng tôi lúc này mới lên tiếng:

— Chúng tôi sẽ nộp toàn bộ bằng chứng này lên tòa án, yêu cầu phong tỏa tài sản để bảo vệ cháu Emiliano, đồng thời xin công nhận bà Teresa là người giám hộ hợp pháp.

Con Karla giận dữ đứng phắt dậy. Trước khi bỏ đi, nó cay đắng lườm Emiliano:

— Rồi tao chống mắt lên xem mày có hối hận không!

Thằng bé chẳng buồn đáp lời.

Chiếc xe màu trắng phóng đi, biến mất ở cuối phố.

Nhưng chuyện vẫn chưa xong ở đó.

Mấy ngày sau, chúng tôi phải ra tòa.

Phòng xử án lạnh ngắt, tiếng đèn huỳnh quang kêu e e trên trần.

Emiliano vẫn đeo tai nghe. Tôi ngồi ngay bên cạnh, giữ khoảng cách để không làm thằng bé khó chịu.

Con Karla cũng có mặt.

Lần này nó thay đổi hẳn phong cách.

Không son phấn lòe loẹt, không đồ hiệu đắt tiền.

Nó diện một bộ đồ giản dị, đóng giả làm người mẹ đáng thương đang tội nghiệp đi đòi lại con.

Luật sư của nó tô vẽ nên một câu chuyện đẫm nước mắt:

Karla chỉ là một người mẹ trẻ từng bị quá tải, từng dằn dằn dặt dặt vì trầm cảm nên mới nông nổi như thế. Nhưng trong lòng cô ấy vẫn luôn yêu con thiết tha.

Đến lượt luật sư của chúng tôi.

Ông trưng ra toàn bộ bằng chứng:

Chuyện nó vứt con đi từ năm 5 tuổi,

11 năm mất tích không một dấu vết,

Những đoạn ghi âm, tin nhắn,

Lời khai của xóm giềng,

Và đặc biệt là đống tin nhắn bàn mưu tính kế cuỗm 3,2 triệu đô.

Tòa hỏi Emiliano xem cháu có đồng ý trả lời vài câu không.

Thằng bé nhìn tấm thẻ nhỏ trong tay rồi gật đầu.

— Cháu có hiểu vì sao hôm nay cháu lại ở đây không?

Emiliano im lặng một lúc. Không ai hối thúc cháu cả.

Rồi nó khẽ đáp:

— Cháu hiểu ạ.

Vị thẩm phán ôn tồn chờ đợi.

— Cô Karla muốn giành quyền nuôi cháu để lấy tiền. Còn bà thì muốn bảo vệ cháu.

Và rồi câu hỏi quan trọng nhất vang lên:

— Thế cháu muốn sống với ai?

Emiliano nhìn thẳng về phía trước:

— Cháu muốn sống với bà Teresa.

— Vì sao?

Một khoảng im lặng kéo dài.

Rất dài.

Tôi đã tính lên tiếng nói thay cháu, nhưng lại khựng lại.

Tôi biết cháu cần thời gian.

Cuối cùng, thằng bé cất lời:

— Vì bà đã ở lại.

Chỉ vỏn vẹn bốn từ.

Nhưng trong bốn từ đó là trọn vẹn 11 năm đน้ำ mắt và mồ hôi của hai bà cháu.

Thẩm phán hỏi tiếp:

— Còn cô Karla thì sao?

Emiliano nhìn con Karla:

— Cô ấy đã bỏ đi.

Con Karla gào lên khóc lóc:

— Con ơi… mẹ biết mẹ sai rồi. Nhưng dù sao mẹ vẫn là mẹ của con mà!

Emiliano vẫn giữ giọng điềm tĩnh:

— Cô cho cháu sự sống.

Rồi nó bệm bạc nói thêm:

— Nhưng bà mới là người cho cháu một cuộc đời.

Cả hội trường tòa án lặng đi vì xúc động.

Sau khi hội ý, tòa tuyên bố phong tỏa toàn bộ tài sản để bảo vệ quyền lợi cho Emiliano, đồng thời giao trọn quyền giám hộ hợp pháp cho tôi. Con Karla không có cửa đụng vào một đồng nào của thằng bé.

Lần đầu tiên sau 11 năm, tờ giấy trắng mực đen mới phản ánh đúng sự thật mà hai bà cháu tôi đã trải qua.

Bước ra khỏi cổng tòa, Emiliano nhìn xấp hồ sơ trên tay tôi rồi khẽ gọi:

— Bà ơi?

— Bà nghe đây cháu?

— Giờ thì giấy tờ nói đúng rồi bà nhỉ.

Nước mắt tôi vỡ òa.

Vài tháng sau, hai bà cháu lại quây quần trong căn bếp nhỏ.

Tôi đang lụi hụi tráng bánh tamales, còn Emiliano thì ngồi gõ máy tính.

Bất ngờ thằng bé ngẩng lên:

— Bà ơi?

— Bà đây?

— Cháu muốn làm thêm một việc này nữa.

— Việc gì thế cháu?

— Làm một quỹ từ thiện.

Tôi mỉm cười:

— Để làm gì cơ?

Thằng bé suy nghĩ một chút rồi bảo:

— Để giúp đỡ những người ông, người bà đang phải một mình nuôi cháu bị bỏ rơi.

Tôi khựng tay lại.

Thằng bé nói tiếp:

— Lo chi phí kiện tụng này. Mua quần áo. Mua tai nghe. Tiền chữa bệnh. Tiền trị liệu. Tất cả những gì họ cần.

Cổ họng tôi nghẹn đắng:

— Emiliano…

Thằng bé nhìn xuống màn hình máy tính, khẽ nói:

— Ngày trước bà đã phải tự xoay xở một mình vất vả quá.

Tôi tiến lại gần, vẫn giữ khoảng cách an toàn mà thằng bé thấy dễ chịu nhất:

— Nhưng bà có cháu mà.

Thằng bé lặng đi một hồi, rồi ngước lên nhìn tôi:

— Và cháu cũng có bà.

Nước mắt tôi lại lã chã rơi.

Bên ngoài, nắng chiều hoàng hôn buông xuống nhẹ nhàng trên thành phố Querétaro.

Không còn chiếc xe màu trắng nào rình rập ngoài cửa.

Không còn luật sư.

Không còn đe dọa.

Cũng chẳng còn sợ hãi.

Chỉ còn căn bếp tỏa hơi ấm, mùi bánh tamales thơm phức và tiếng gõ bàn phím lách cách đều đặn của Emiliano.

11 năm trước, con Karla vứt con nó lại trước cửa nhà với cái balo và mảnh giấy vụn.

Nó tưởng mình vừa rũ bỏ được một gánh nặng phiền phức.

Nó đâu ngờ rằng, đứa trẻ nó bỏ lại sau này lại biết cách biến mọi bất hạnh thành sức mạnh phi thường.

Nó cũng chẳng ngờ được rằng, người mà nó miệt thị là “con bảo mẫu miễn phí” lại chính là người duy nhất nắm lấy tay đứa trẻ khi cả thế giới quay lưng lại với nó.

Và tôi, Teresa, đến ngày hôm đó mới thực sự hiểu ra một điều.

Tình yêu thương đâu cần phải là những lời khua môi múa mép rầm rộ.

Tình yêu thương đơn giản chỉ là người lựa chọn ở lại.

Khi đứa trẻ khóc.

Khi nó im lặng.

Khi nó sợ hãi.

Khi cả thế giới quay lưng lại với nó.

Khi chẳng còn ai ngó ngàng tới.

Tình yêu, chính là người ở lại đến cùng.

Và suy cho cùng, toàn bộ câu chuyện của cuộc đời chúng tôi chỉ đọng lại trong đúng một câu nói:

“Cứ để cô ta nói.”

“Mẹ cho cháu sự sống. Nhưng bà mới là người... - Trầm Mặc Huơng Lai | Facebook