Sea Lion Dancing Tango

Cười Chút Chơi

 

Chống Ma Túy 

Hai cảnh sát thuộc đội chống ma túy bước vào một trang trại và tiến đến chỗ người nông dân.

— “Kiểm tra của cảnh sát! Chúng tôi đang tìm cần sa!”

Người nông dân đáp:

— “Được thôi, cứ tự nhiên… nhưng đừng vào cánh đồng phía cuối bên trái.”

Một cảnh sát liền quát:

— “Ông tưởng ông đang nói chuyện với ai vậy?

Nhìn cái huy hiệu này đi! Nó cho phép chúng tôi đi bất cứ đâu, và ông không có quyền cản chúng tôi!”

Hai cảnh sát bắt đầu kiểm tra. Một lúc sau, người nông dân nghe tiếng la hét thất thanh — con bò tót đang rượt đuổi hai viên cảnh sát.

Người nông dân liền hét lớn:

— “Đưa nó xem huy hiệu đi! Đưa nó xem huy hiệu đi!”

 

Kế toán bị điếc và luật sư của ông Trùm!

Một ông trùm mafia thuê một kế toán bị điếc, hy vọng rằng ông ta sẽ không nghe thấy những chuyện không nên biết.

Nhưng rồi một ngày, ông trùm phát hiện bị thiếu mất 10 triệu euro trong sổ sách. Ông ta cùng luật sư của mình — người biết ngôn ngữ ký hiệu — đến gặp anh kế toán để chất vấn.

Ông trùm bảo luật sư hỏi xem tiền ở đâu. Nhưng Guido, anh kế toán, ra dấu rằng mình không biết gì cả.

Ông trùm liền rút súng ra và nói:

— “Nói với hắn đây là cơ hội cuối cùng để khai ra chỗ giấu tiền!”

Luật sư ra dấu cho Guido:

— “Nếu anh không nói, ông ta sẽ giết anh.”

Guido thở dài rồi ra dấu:

— “Được rồi… Tiền nằm trong một chiếc va-li chôn sau gốc cây trong vườn nhà ông anh họ Bruno.”

Ông trùm quay sang hỏi luật sư:

— “Hắn nói gì?”

Luật sư đáp:

— “Hắn nói ông không đủ can đảm để bóp cò đâu!” 😄

Anh Hãn chuyển

Đám Ma Ở Việt Nam - Du Uyên

Ba của một người bạn học vừa mãn phần. Tôi và những bạn học khác đến cúi đầu chia buồn rồi đứng nép qua một bên để gia đình còn tiếp khách.

Ðiều tôi ngạc nhiên là trong đám tang hôm ấy có một ông cầm micro đứng dõng dạc xướng tên, chức vụ, quan hệ của từng người, từng nhóm đến viếng. Người này là ai, đương chức gì, thuộc cơ quan nào, vòng hoa của hội đoàn nào gởi tới. Một cuộc phân ưu bỗng chốc hóa thành buổi điểm danh, dân đen thì đỡ chứ những người có chức phận khi không bỗng trần truồng danh tánh trước linh cữu và đông đảo người tới viếng. Từng vòng hoa được rinh vào, rồi lại rinh ra, chắn kín mít con hẻm dẫn vào nhà bạn tôi. Trong dòng người dập dìu ấy, nhóm chúng tôi bỗng thấy mình lọt thỏm. Chỉ là đám bạn học cũ, có tuổi mà chưa có tên trước những chức phận cao lớn, chỉ có một vòng hoa khiêm nhường, căn bản giữa các vòng hoa lớn khác. Mà nói thiệt, trước đó cả nhóm còn to nhỏ bàn nhau hay thôi đừng mua vòng hoa làm chi, vì chỉ nội qua ngày mai nó cũng nằm chỏng chơ ngoài bãi rác.

Tôi không rõ trong giây phút mịt mùng ấy, bạn tôi lọt tai được bao nhiêu danh xưng rổn rảng kia. Không biết khi đương đứt từng khúc ruột vì mất cha, nó có thật sự cần bận tâm ai là trưởng phòng, ai là giám đốc, ai là chủ tịch hội này hội nọ đến viếng hay không. Cũng không biết trong tận cùng, người bạn của tôi có mong chờ những người có chức danh nào đó đến thăm viếng hay chăng? Tôi còn một tò mò (vì tôi là người nhiều chuyện), nếu người dẫn chương trình đọc được cái tên mà họ hằng ái mộ, họ có sáng rỡ con mắt nhướng lên nhìn cho rõ?

Thật ra, tôi cũng ít khi ra đường, cũng ít khi tham dự các đám tang hay tiệc tùng đông người, tôi không rõ là các đám tang sang trọng khác họ có đọc tên, chức vụ của từng người viếng như vậy không? Đám tang ở Việt Nam ngày càng nhiều cách tổ chức, có nhà im lìm, có nhà rộn ràng, tùy vào sở thích hoặc truyền thống gia đình, đôi khi là theo di nguyện của người mất.

Có những gia đình bận rộn tới mức khoán trắng mọi sự cho những người tổ chức chuyên nghiệp. Người chết chỉ việc ra đi, người sống chỉ việc đau buồn và tiếp khách, đã có các dịch vụ trọn gói, từ rạp che, bàn ghế, kèn trống, người đọc điếu văn, người khóc mướn, người quay phim, người phát hình trực tiếp. Tuy nhiên, bên cạnh sự rảnh tay là nhiều chuyện không được hay phát sinh. Gần đây trên TikTok, Facebook, YouTube… ở Việt Nam, nhiều công ty dịch vụ tang lễ đã đăng các video chi tiết từ khâu nhận xác, trang điểm người mất, lễ viếng, đưa tang, chôn cất, thậm chí phỏng vấn gia đình người mất, rồi đăng công khai kèm hashtag, nhạc nền cảm xúc. Nhiều công ty dùng chính những clip này để quảng cáo dịch vụ (gói VIP, xe tang sang, nghi lễ rình rang…). Đôi khi, thông tin của người mất lẫn gia chủ và hình ảnh nhà cửa cũng bị đưa lên công khai, xâm phạm sự riêng tư của người đã mất và gia đình họ (đặc biệt khi gia đình đang trong cơn đau thương, dễ bị lợi dụng), nhưng hầu như không thấy nhiều bình luận phản đối. Bản thân tôi thấy phản cảm khi biến một nghi thức trang nghiêm thành show diễn như vậy, nhưng chắc cũng có nhiều người thấy cảm tình, nên những nội dung như vậy ngày một nhiều.

Tệ hơn, tại các đám tang của người nổi tiếng, ca sĩ, diễn viên, hoặc nạn nhân trong các vụ án (giết người, tai nạn giao thông lớn, chuyện nóng trên mạng…) thường bị biến thành “chợ truyền thông”. Hàng chục YouTuber, TikToker cầm điện thoại chen chúc, bu đen bu đỏ, chặn đường người nhà, hỏi những câu hết sức nhẫn tâm: “Chị cảm thấy sao khi mất chồng?”, “Trước khi đi người mất có trối gì không?”, “Gia đình có kiện không?” Họ phát hình trực tiếp, cắt ghép thành clip ngắn có tiêu đề giật tít kiểu “Cảnh đau lòng tại đám tang…”, “Người nhà bật khóc khi nhắc đến…” để câu view. Ở nhiều nước khác (Nam Hàn, Nhật Bản, Singapore…) có luật cấm ghi hình, phỏng vấn, phát hình trực tiếp trong bán kính nhất định quanh khu vực tang lễ. Vi phạm là phạt nặng, thậm chí truy tố. Nhưng hiện nay ở Việt Nam chưa có luật cụ thể cấm hành vi xâm phạm không gian tang lễ. Một bộ phận khán giả lại thích xem kiểu nội dung này, nên càng khuyến khích họ làm mạnh hơn.

Một đám tang có múa thoát y vì theo di nguyện của người chết, ở Thái Lan – Nguồn: Thai News

Những ồn ào trên mạng không làm vơi bớt những ồn ào ngoài đời, đau buồn là của một nhà, nhưng tiếng ồn thì được phân phát rất dân chủ cho cả xóm. Bởi vậy mà tới tận ngày nay vẫn có cãi cọ, gây gổ vì những ồn ào ở đám tang gây ảnh hưởng người xung quanh. Ngoài thuê kèn đồng, khóc mướn, hát bội, xiếc, ảo thuật, hát cải lương, nhậu nhẹt thâu đêm là rải rác những màn nhảy nhót hở hang trong đám tang, những cô gái (hoặc bê đê) son phấn lụa là uốn éo giữa tiếng kèn nỉ non. Những thân cò nhảy múa bên miệng huyệt ấy, họ nghĩ gì khi vắt kiệt sức lực, phô bày da thịt trước một xác người và những ánh mắt háo hức xen lẫn dè bỉu? Hay chỉ đơn giản là hôm nay có show, có tiền nhà, có tiền thuốc cho mẹ, có học phí cho em? Cái chết của người này lại là chén cơm của người kia.

Cái lố lăng đôi khi không nằm ở người nhảy, người hát hay người làm dịch vụ. Họ chỉ đang bán sức lao động trong một thị trường mà nỗi buồn cũng có giá niêm yết. Cái đáng sợ hơn là ánh mắt của đám đông: vừa đạo mạo, vừa háo hức, vừa chê bai, vừa không nỡ quay đi. Ở Trung Quốc dạo trước, họ thuê vũ nữ tới nhảy thoát y, múa cột ở đám tang chủ yếu để thu hút người tới coi, cho thấy con cháu có hiếu, có tiền, chứ không thuần giải trí.

Đôi lúc, những màn trình diễn kỳ dị ấy lại là di nguyện của người chết. Một người cả đời sống ép mình trong khuôn thước đạo mạo, cả đời chịu những ánh nhìn xét nét, đến lúc nằm xuống lại muốn có một “kỷ niệm” thiệt khó quên. Đó là lần cuối cùng họ được quyền chọc quê người sống: “Tôi nằm đây rồi, có ngon thì phán xét đi.” Như ở Thái, mới có một đám ma “nổi tiếng” của ông Winit Woraporn, 59 tuổi, qua đời sau một thời gian ngắn lâm bệnh, vào ngày 20-4-2026. Ông đã để lại một yêu cầu cuối cùng với những người thân: hãy mướn vũ nữ thoát y đến tiễn biệt ta.

Gia đình Winit đã thuê 3 cô gái trẻ khoảng 20 tuổi nhảy múa trước quan tài của ông. Con gái của ông Winit, Lek, 30 tuổi, nói: “Cha tôi là một người khá đào hoa. Ông ấy rất tinh nghịch, vì vậy khi ông ấy yêu cầu điều này, chúng tôi nghĩ ông ấy đang đùa. Nhưng ông ấy nghiêm túc, vì vậy chúng tôi đã đồng ý thuê các vũ công cho ông ấy. Tôi sẽ cảm thấy rất có lỗi nếu chúng tôi không thực hiện tâm nguyện của ông ấy”.

Không biết tại sao con người luôn thấy mới lạ với xác thịt của người khác, ngay cả với người sắp chết như ông Winit. Còn tình cảm giữa người với người thì càng lợt phai. Lắm lúc, chính những vị khách khứa dập dìu tới lui trước linh cữu, đâu phải ai cũng mang lòng thương cảm nhỏ lệ vì người vừa giã biệt thế gian. Đám tang, nhiều bận, thực chất là chuyện của người sống đối đãi với người sống. Người ta đi viếng, có khi cốt để điểm danh cho tang chủ nhớ mặt, đặng giữ mối giao tình trên chốn thương trường hay quan lộ. Có kẻ đi vì chút ân nghĩa ngày cũ với người còn sống, nay đến lạy một lạy trước áo quan cho trọn đạo kẻ hàm ơn. Có khách tới đặng ngó nghiêng cơ ngơi, dòm chừng vòng hoa nhà ai bự hơn, chức tước phái đoàn nào oai vệ hơn để tiện bề nịnh nọt. Nén nhang thắp lên, khói bay về cõi vô hình, còn đôi mắt kẻ cầm nhang lại lẳng lặng dõi theo thái độ của tang quyến đương đứng đáp lễ….

Trong cái rạp đám ma rình rang ấy, có lẽ chỉ duy nhất người nằm trong quan tài là được yên thân, còn bao nhiêu kẻ sống quanh đó vẫn đang mải miết diễn tuồng cho tới lúc… chết.

 

Du Uyên

Anh Phước chuyển

Thiên Đường Gần Đây - Đỗ Công Luận

Chuyện Tình Thật Đẹp "Đợi Em Lớn Lên, Anh Nhé" - Nguyễn Hải Hoành Biên Dịch

Berlin, hơn 170 năm trước. Cô bé Clala 12 tuổi đem lòng yêu Schumann, cậu học trò cưng của cha mình.

Schumann 21 tuổi, tài hoa xuất chúng đang độ nở rộ, vừa mê say nghệ thuật đến điên cuồng lại vừa có tính tình u uất, đa sầu đa cảm. Chất nghệ sĩ ấy khiến Clara chết mê chết mệt. Chỉ sợ Schumann yêu người khác, cô bé bèn nài nỉ chàng trai : “Anh chịu khó đợi em lớn lên, anh nhé !"

Về sau, Schumann luyện dương cầm không may bị hỏng mất một ngón tay, anh đành bỏ dở giấc mộng trở thành nhạc công piano và chuyển sang học sáng tác nhạc. Clara an ủi chàng : “Anh yêu, em sẽ cho anh mượn đôi bàn tay của em !”

Song mối tình của họ bị người cha của Clara ngăn trở. Tuy rất cưng cậu học trò có thiên tài âm nhạc bẩm sinh này, nhưng ông không đồng ý để con gái mình kết duyên với một anh chàng nghèo kiết xác như Schumann. Vả lại Clara đàn dương cầm rất giỏi, nếu sớm vướng vào chuyện tình ái thì tiền đồ sáng sủa của cô sẽ đi đứt.

Clara son sắt một lòng nhất quyết không xa rời Schumann. Ông thầy nổi giận kiện cậu học trò ra toà. Quan toà phán : “Tình yêu vô tội”, và bác bỏ lời tố cáo của ông.

Clara và Schumann có với nhau 8 mặt con. Cuộc sống vất vả của người chủ một gia đình đông con cộng thêm việc sáng tác nhạc quá tổn hao sức lực đã khiến Schumann chưa đến 30 tuổi đã có hiện tượng tâm thần bất định, mấy lần phải vào bệnh viện tâm thần điều trị.

Đúng lúc ấy, cậu học trò 18 tuổi của Schumann là Brahms đem lòng yêu bà vợ của thầy giáo, dù bà hơn mình những 14 tuổi.

Bệnh tình của Schumann ngày một trầm trọng, ông sớm từ giã cuộc đời ở tuổi 46 . Clara đau khổ giam mình trong nhà, không gặp bất cứ ai.

Sau cùng, chính là Brahms đã khuyên bà : “Nếu bà thực sự yêu thầy, thì bà nên giới thiệu rộng rãi các tác phẩm của thầy trước dư luận, chứ không nên để các tác phẩm ấy cùng xuống mồ theo thầy.”

Clara sực tỉnh trước lời khuyên chí lý ấy và nhớ lại lời hứa trước đây của mình. Bà nhất thiết phải dâng đôi bàn tay của mình cho người mình yêu quý. Từ đó trở đi, Clara dành cả cuộc đời cho các chuyến đi biểu diễn những bản nhạc của Schumann sáng tác. Sở dĩ các tác phẩm của Schumann được lưu truyền rộng rãi đến ngày nay, một phần quan trọng là nhờ công sức của Clara.

Suốt đời Clara Schumann từ chối lời cầu hôn của Brahms, vì bà biết anh là một nghệ sĩ lớn đầy triển vọng, nếu bà nhận lời lấy anh thì sẽ chỉ làm khổ anh mà thôi.

Brahms mất năm 64 tuổi, suốt đời sống độc thân./.

__

Robert Schumann (1810-1856) và Clara Schumann (1819-1896) là cặp vợ chồng nhạc sĩ nổi tiếng thế giới, người Đức. Schumann dẫn đầu phong trào nhạc lãng mạn, Clara là nhạc công nổi tiếng, cũng là một nhà soạn nhạc.

Johannes Brahms (1833-1897) là nhà soạn nhạc nổi tiếng người Đức.

Đây là hình ảnh Clara Schumann được in trên đồng tiền mệnh giá quan trọng nhất của nước Đức trước đây, kèm ảnh cây đàn piano mà Clara đã dùng để đàn các tác phẩm của chồng bà.

Nguyễn Hải Hoành biên dịch  

Từ Hòn Ngọc Viễn Đông... Giờ Sài Gòn Chỉ Là Phường? - Nước Úc Channel

MacKenzie Scott- Người Phụ Nữ Đứng Sau Amazon….

 

MacKenzie Scott – Người Phụ Nữ Đứng Sau Amazon Và Hành Trình Cho Đi Thầm Lặng

Năm 1992, một cô gái trẻ tốt nghiệp Đại học Princeton University với tấm bằng Văn học Anh.

Giáo sư của cô khi đó là Toni Morrison, người sau này nhận xét MacKenzie Tuttle là một trong những sinh viên viết sáng tạo xuất sắc nhất bà từng giảng dạy.

Tên cô là MacKenzie Tuttle.

Sau khi tốt nghiệp, cô nhận công việc tại một quỹ đầu cơ ở New York ,một lựa chọn thực tế cho người vừa giỏi ngôn ngữ vừa giỏi các con số và cần kiếm sống.

Rồi cô gặp Jeff Bezos, người đang ấp ủ ý tưởng bán sách qua Internet, và cô không hề gạt bỏ điều đó.

Năm 1993, họ kết hôn. Năm 1994, cả hai lái xe đến Seattle với toàn bộ tài sản trong một chiếc ô tô, thuê một gara nhỏ, lắp đặt máy tính và bắt đầu công việc ,không ngân sách lớn, không đội ngũ hùng hậu, không nhà đầu tư chắc chắn, cũng không ai dám đảm bảo sẽ bán được dù chỉ một cuốn sách.

MacKenzie làm tất cả: từ kế toán, soạn tài liệu kinh doanh, trả lời điện thoại đến tự tay đóng những thùng hàng đầu tiên.

Năm đầu tiên, Amazon đạt doanh thu 511.000 USD, và cô có mặt trong từng bước đi ấy.

Khi Amazon phát triển, cô dần lui về phía sau. Hai người có bốn người con, và MacKenzie dành phần lớn thời gian nuôi dạy con, đồng thời theo đuổi văn chương.

Năm 2006, tiểu thuyết đầu tay của cô giành giải American Book Award. Năm 2013, cô xuất bản cuốn thứ hai và tiếp tục giảng dạy viết văn.

 

Suốt hơn hai thập kỷ, câu chuyện về Amazon được kể đi kể lại mà hầu như không nhắc đến cô. Jeff Bezos trở thành cái tên nổi tiếng toàn cầu, chiếc gara trở thành huyền thoại, còn MacKenzie chỉ xuất hiện thoáng qua như một chi tiết phụ và cô chưa bao giờ đòi hỏi hay sửa lại điều đó.

Ít ai biết cô không lớn lên trong gia đình giàu có. Năm cuối nội trú, gia đình phá sản; khi học Princeton, cô nhiều lần chật vật đóng học phí. Có lần, bạn cùng phòng cho cô vay 1.000 USD để không phải bỏ học. Một nha sĩ địa phương thấy cô dùng keo dán răng giả vì không đủ tiền chữa đã sửa miễn phí chiếc răng gãy ấy.

MacKenzie nói cô không bao giờ quên hai con người đó.

Tháng 1 năm 2019, Jeff Bezos thông báo ly hôn. Theo thỏa thuận, MacKenzie nhận khoảng 4% cổ phần Amazon, trị giá 36–38 tỷ USD khi cô mới 48 tuổi.

Chỉ vài tháng sau, cô ký The Giving Pledge, cam kết cho đi phần lớn tài sản trong đời, rồi thành lập một nhóm nhỏ vận hành hoạt động thiện nguyện theo cách gần như chưa từng có: không yêu cầu hồ sơ, không báo cáo tiến độ, không điều kiện, không họp báo, không tìm kiếm sự chú ý.

Nhóm của cô chủ động tìm các tổ chức đang âm thầm làm việc hiệu quả tại những cộng đồng ít được quan tâm, rồi đơn giản gọi điện thông báo tài trợ khiến nhiều người tưởng là lừa đảo, có người yêu cầu gọi lại, có người bật khóc ngay trên điện thoại.

MacKenzie đã trao 436 triệu USD cho Habitat for Humanity, dành những khoản tài trợ lớn nhất lịch sử cho nhiều trường đại học của người Mỹ gốc Phi, và chuyển hàng trăm triệu USD khác đến ngân hàng thực phẩm, tổ chức khí hậu, cộng đồng nông thôn, trường đại học bản địa, chương trình chăm sóc sức khỏe phụ nữ và cải cách hệ thống nhà tù những lĩnh vực thường bị xem là ít hào nhoáng hoặc quá phức tạp. 

Chỉ riêng năm 2025, cô quyên góp 7,17 tỷ USD cho 186 tổ chức con số vượt tổng giá trị từ thiện mà chồng cũ của cô đã trao trong cả cuộc đời theo nhiều thống kê công khai. 

Từ năm 2019 đến nay, cô đã cho đi khoảng 26,3 tỷ USD cho hơn 2.700 tổ chức.

Không có tòa nhà mang tên cô, không có quỹ từ thiện mang thương hiệu cá nhân, không có những buổi dạ tiệc vinh danh.

Theo Forbes, MacKenzie Scott hiện là nhà từ thiện lớn thứ ba còn sống trên thế giới, chỉ sau Warren Buffett và Bill Gates vị trí cô đạt được chỉ trong sáu năm.

Chính cô là người đóng những thùng hàng đầu tiên, ghi những con số đầu tiên, trả lời những cuộc gọi đầu tiên.

Công ty từ gara nhỏ năm nào giờ được định giá hơn 2 nghìn tỷ USD. Chiếc gara ấy vẫn tồn tại ở Seattle một địa điểm có thật, nhưng không mang tên cô.

Điều lịch sử nhớ đến cô không phải là những gì cô đã giúp xây dựng, mà là cách cô sử dụng khối tài sản mình nhận được.

26,3 tỷ USD được trao đi trong lặng lẽ, không phô trương, không kỳ vọng được ca ngợi ,âm thầm như cách năm xưa một nha sĩ đã sửa miễn phí chiếc răng gãy cho cô sinh viên nghèo. 

Trong một bài viết năm 2025, MacKenzie Scott tự nhận mình chỉ là một phần rất nhỏ của một câu chuyện lớn hơn.

Nhưng những con số dường như kể một câu chuyện khác.

Lượm trên FB.TN

Hồng Thúy chuyển

Chuyện Người Lính Trinh Sát - Phạm Tín An Ninh

Tiểu Đoàn đang hành quân ở Ngân Sơn thì có lệnh kéo ra quốc lộ để di chuyển khẩn cấp. Đám lính tráng buồn thiu. Vì vùng này rất nổi tiếng có nhiều cô gái quê làn da nõn nà xinh đẹp, mà mỗi lần đơn vị ghé lại đây, thế nào cũng có vài chàng lính trẻ chấm dứt cuộc đời độc thân vui tính. Lần này đơn vị đi xa, nên trên các chiếc xe GMC thấp thoáng bóng vài cô con gái mặc áo lính. Thông cảm cho các đôi vợ chồng mới, ông Tiểu Đoàn Trưởng bảo các sĩ quan lơ đi, để cho các cô dâu được đi theo. Khi đến bờ biển Tuy Hòa, Tiểu Đoàn tiếp nhận một Chi Đoàn Thiết Quân Vận M-113 tăng phái, rồi tất cả xuống tàu Hải Quân ra biển. Sau hai ngày đêm hải hành lênh đênh, chúng tôi được lệnh đổ bộ lên bờ biển Phan Thiết, ngay phía trước một Phật đài đang xây dang dở, nằm không xa phía dưới phi trường và Quân Y Viện Đoàn Mạnh Hoạch.

Tiểu Đoàn chúng tôi, một đơn vị lưu động, đặt dưới sự điều động trực tiếp của Quân Đoàn, có nhiệm vụ khai thông Quốc Lộ số 1 từ Bình Thuận ra đến Khánh Hòa, đặc biệt quãng đường dài hơn 50 cây số chạy dọc theo mật khu Lê Hồng Phong, địch quân đang kiểm soát, đồng thời truy diệt mọi lực lượng địch trong vùng, giúp các Tiểu Khu bình định lãnh thổ. Sau một ngày dưỡng quân, nhận tiếp tế lương thực và đạn dược, chúng tôi bắt đầu cuộc hành quân dài hạn từ tuyến xuất phát Phú Long. Quốc Lộ số 1 là trục tiến quân chính. Tiểu Đoàn (-) mở rộng đội hình hai bên quốc lộ, một đại đội tùng thiết và Chi Đoàn Thiết Quân Vận vừa làm lực lượng xung kích, vừa làm lực lượng yểm trợ hỏa lực di động cho các cánh quân còn lại. Ra đến làng Tùy Hòa thì đụng địch. Chúng tôi nhận lệnh khai triển đội hình. Chi Đoàn Thiết Quân Vận vượt lên đánh một trận thần tốc tiêu diệt một lực lượng địa phương của địch cố thủ ở làng Sara, các cánh quân còn lại nhanh chóng tiêu diệt mọi lực lượng địch trong vùng để tiến chiếm mục tiêu Núi Tà Dôm, một cao điểm trọng yếu, lập đài tiếp vận truyền tin, giao lại cho một đơn vị Địa Phương Quân trấn giữ trước khi tiếp tục lộ trình.

Lần đầu tiên bất ngờ đụng độ với một lực lương chủ lực quân hùng mạnh, địch quân - mà đa số là đám lính địa phương và du kích - bị đánh tan tác khắp nơi. Đơn vị chúng tôi dễ dàng làm chủ tình hình. Giao trách nhiệm cao điểm Tà Dôm cho Tiểu Khu Bình Thuận, chúng tôi nhận lệnh tiếp tục di chuyển thêm hơn năm cây số về hướng Bắc đến đóng quân tại xã Long Hoa, giữ an ninh cho một đơn vị công binh thiết lập căn cứ Nora trên một đỉnh đồi nằm gần Quốc Lộ, để trung đội Pháo Binh 105 ly di chuyển từ Phan Thiết đến căn cứ này trực tiếp yểm trợ cuộc hành quân.

Đại Đội tôi trách nhiệm đi đầu. Nhưng vừa xuống chân núi Tà Dôm, qua khỏi cầu Ông Tầm vài trăm thước, tôi nhận lệnh ông Tiểu Đoàn Trưởng dắt đại đội rẽ về bên phải chiếm lại một khu làng hiện do địch kiểm soát. Sau đó đóng quân tại đây để cơ quan Tỉnh thiết lập lại chính quyền. Khi cùng đoàn quân vượt lên để đến Long Hoa, ông Tiểu ĐoànTrưởng dặn dò tôi phải hết sức cẩn thận, vì mục tiêu nằm sát mật khu lớn của địch, số lượng du kích trong làng khá đông và hầu hết những gia đình ở đây đều có thân nhân theo VC. Sau khi nghiên cứu địa hình, tôi cho ba trung đội tiến vào khu làng bằng ba hướng khác nhau, tạo thành ba mũi giáp công. Dù chờ đợi, nhưng không hề có sự kháng cự nào. Tôi nghĩ đám du kích đã biết cuộc hành quân qui mô này, nên đã kịp chạy ra khỏi làng, nhưng nhất định chúng đang ẩn nấp đâu đó rình mò chờ những sơ hở của chúng tôi.

Khu làng nằm cách quốc lộ chừng 500 mét. Dọc theo con đường đất dẫn vào làng là một hàng me cao. Chỉ có chừng một trăm nóc gia, lưa thưa vài căn nhà ngói cổ, còn hầu hết là nhà tranh. Phía sau làng là một con suối khá lớn, bên kia là khu rừng tiếp giáp với mật khu Lê Hùng Phong của địch. Bất cứ ai cũng đoán được là đám du kích đang ẩn trốn trong khu rừng ấy, vì tương đối an toàn cho chúng, và nếu bị truy kích sẽ chạy thoát vào mật khu rộng lớn. Tôi cho một trung đội khá nhất thường xuyên hoạt đông bên ấy, và chấm sẵn các điểm tác xạ tiên liệu Pháo Binh, để trường hợp có đụng độ, sẽ kịp thời yểm trợ, đề phòng lực lượng địa phương của địch có thể từ mật khu kéo ra tăng cường cho đám du kích.

Sau khi đi một vòng kiểm soát kỹ lưỡng, tôi chọn khu vườn của một ngôi nhà ngói cổ nằm giữa làng, có nhiều cây cối chung quanh, làm nơi đóng quân cho ban chỉ huy đại đội. Cũng như nhiều nhà khác ở đây, trong nhà này cũng có một bàn thờ nghi ngút khói hương. Trên bàn thờ là tấm ảnh chân dung của một người đàn ông trẻ. Chủ nhà là một bà già khoảng 60, sống với một chị đàn bà trẻ là mẹ của một đứa con trai chừng 7, 8 tuổi. Hai mẹ con đều để tang trên ngực áo bằng một miếng vải trắng. Chúng tôi hỏi thì được bà già cho biết người con trai của bà là một nghĩa quân bị tử trận hơn 6 tháng. Bà đang sống với người con dâu trẻ góa bụa và thằng cháu nội đích tôn. Bà còn đưa cho tôi xem tờ khai gia đình của chính quyền cấp đã lâu. Đọc qua tôi thấy tên bà là Lê Thị Đúng và người con trai là Nguyễn Cho được gạch ngang và ghi chú với nét chữ vụng về: tử trận.

Cả nhà rất tốt với chúng tôi. Ngày nào cũng mang củi về cho chúng tôi nấu cơm. Nước đổ đầy các chum đất cho chúng tôi dùng. Lúc nào cũng tỏ ra vui vẻ. Tôi luôn nhắc nhở lính tráng phải cẩn thận, đặc biệt khi dùng nước uống, cảnh giác, theo dõi mọi hành động, nhưng phải đối xử tốt với họ, đừng lộ ra điều gì để họ biết là nghi ngờ họ. Thằng bé rất thích mấy anh lính. Một vài chú lính có con nhỏ nhưng lâu lắm chưa gặp, nên thấy thằng bé thật thà cũng thương. Được cho các hộp trái cây lương khô, có khi cả tiền nữa, nên thằng bé lúc nào cũng lân la bên các chú lính. Cứ mỗi lần thấy con mình gần gũi với lính, bà mẹ thường canh chừng, lâu lâu gọi thằng con ra xa dặn dò điều gì đó. Một hôm ngồi xem anh lính lau chùi khẩu súng tiểu liên, thằng bé xin được mang thử và ra điều thích thú lắm. Rồi bất ngờ buột miệng:

- Ba cháu cũng có khẩu súng, nhưng dài quá, cháu mang không vừa và không đẹp bằng khẩu súng này của chú.

Nói vừa xong, thằng bé biết lỡ lời, nên vội đưa tay lên bụm miệng.

Được báo cáo, tôi bảo anh lính tiếp tục khai thác thằng bé. Và cuối cùng chúng tôi biết được cha nó là trưởng mũi công tác, chỉ huy hơn 30 tay du kích trong làng này. Cùng lúc tôi nhận được báo cáo của anh trung đội trưởng đóng ở bìa làng, cho biết là cứ mỗi buổi chiều, bà già chủ nhà tôi ở đi kiếm củi dọc mé suối, nhưng thỉnh thoảng hướng về phía bên kia rừng nói lớn: “Thằng Hai ơi! Cứ cho trâu ăn bên ấy, bên này hết cỏ rồi!”. Tôi gọi máy báo cáo cho ông Tiểu Đoàn Trưởng và đề nghị một kế hoạch “Điệu Hổ Ly Sơn”. Tôi được ông chấp thuận.

Trưa hôm sau, tôi tìm vị trí thật kín đáo cho một trung đội ngụy trang nằm mai phục bên bờ suối cùng lúc rút trung đội bên kia suối về làng, và cho lệnh đại đội di chuyển ra khỏi làng, bảo lính tráng nói lời cám ơn chia tay dân chúng, để lại biếu họ một số gạo vừa mới được tiếp tế. Chúng tôi rời khỏi làng đi dọc theo Quốc Lộ tiến về hướng Nora và nhanh chóng ẩn trong bìa rừng bên khúc quanh của đường quốc lộ, trong tư thế sẵn sàng tiếp ứng. Đúng như dự đoán, khi trời sắp tối, nghe tiếng mìn Claymore và nhiều tiếng súng nổ trong làng, tôi được anh trung đội trưởng báo cáo đã tiêu diệt toàn bộ toán du kích, từ bên kia rừng lội suối về làng. Vì tưởng tất cả chúng tôi đã di chuyển đi nơi khác, nên đã lọt ổ phục kích. Tôi báo cáo cho ÔngTiểu Đoàn Trưởng và ra lệnh cho đại đội nhanh chóng quay trở lại làng, nhưng thay đổi các vị trí phòng thủ. Lần này tôi chọn một khu vườn bên bờ suối làm nơi đóng quân cho ban chỉ huy đại đội và trung đội vũ khí nặng, nhằm đối phó và yểm trợ kịp thời, nếu địch kéo từ mật khu ra phục hận.

Sáng hôm sau, một số cán bộ chính quyền đến nơi để xác nhận và giải quyết các tử thi. Anh cảnh sát cho tôi biết, trong số người chết có tên trưởng mũi công tác, con trai của bà Lê Thị Đúng, chủ nhà tôi đóng quân hôm trước. 

Nghe mấy chú lính thám sát tình hình cho biết, ban đầu bà không nhận người ấy là con bà, nhưng không khí trong nhà buồn thảm lắm, nhất là chị vợ lúc nào cũng giấu nước mắt. Chỉ có thằng con trai thì vẫn cứ vô tư chơi đùa. Dường như không ai nói với nó điều gì đã xảy ra.

Buổi chiều, chính quyền thông báo nếu tử thi nào không có người nhận, họ sẽ chôn cất, nhưng vì không biết tên nên không thể làm bia. Lúc ấy bà chủ nhà mới chịu đứng ra nhận lãnh, và với sự giúp đỡ của chính quyền, bà và cô con dâu lo xong mai táng. Dù người chết là kẻ thù, nhưng trong hoàn cảnh này, nhất là vừa đóng quân trong vườn nhà họ hai hôm nay, chúng tôi ai cũng động lòng tội nghiệp cho người vợ trẻ và nhất là đứa con trai vừa mới mất cha. Chúng tôi góp được một ít tiền, cho một anh lính thân tình với thằng bé nhất, mang lại biếu họ. Tôi hình dung tới cái bàn thờ hôm trước, bây giờ đã trở thành bàn thờ thực sự. Hai hôm sau, Đại Đội tôi được lệnh bàn giao làng lại cho chính quyền với một trung đội nghĩa quân mới tới.

Cuộc hành quân tiếp diễn về hướng Bắc và chỉ hai ngày sau, chúng tôi đã đến Sông Lũy, bắt tay với Trại Biệt Kích Lương Sơn do một số sĩ quan LLĐB chỉ huy. Giai đoạn 1 của cuộc hành quân hoàn tất, cả Tiểu Đoàn được lệnh tập trung dưỡng quân tại Sông Mao. Bản doanh Sư Đoàn 5 BB của ông Vòng A Sáng bỏ lại, sau khi di chuyển toàn bộ vào Vùng 3 CT. Bây giờ doanh trại trở thành một trung tâm huấn luyện Địa Phương Quân.

Tôi đã từng tham dự nhiều cuộc hành quân, đơn vị tôi từng giết nhiều quân địch, nhưng cuộc hành quân lần này làm tôi khó quên, ngay cả cái tên của gã du kích Nguyễn Cho và bà mẹ Lê Thị Đúng, mà tôi đã đóng quân ngay trong vườn nhà bà vỏn vẹn chỉ bốn ngày. 

***

Hơn bảy năm sau, chiến tranh đến thời kỳ ác liệt nhất. Ngay sau khi Bộ Tư Lệnh Tiền Phương SĐ 22 BB bị Cộng quân tràn ngập tại Tân Cảnh, lần đầu tiên một vị Tư Lệnh Sư Đoàn khí phách và liêm sỉ chấp nhận vùi thây nơi chiến địa, từ chối lên trực thăng thoát thân cùng với đám cố vấn Mỹ, đơn vị chúng tôi được không vận khẩn cấp lên Kontum, bây giờ là mục tiêu tiến chiếm của đại quân Cộng Sản đang tràn xuống từ hướng Bắc. Lúc này tôi đã được điều về Bộ Chỉ Huy Chiến Đoàn. Đơn vị chúng tôi đã chiến thắng oanh liệt, giữ vững được Kontum và trở thành tuyến đầu của trận chiến Cao Nguyên trong suốt mùa hè đỏ lửa.

Chiến thắng ngày ấy dù có vinh quang nhưng chúng tôi cũng đã phải trả một cái giá không nhỏ. Trong năm 1972 riêng đơn vị tôi đã có hơn 300 đồng đội hy sinh. Số tân binh từ các Trung Tâm Huấn Luyện không đủ bổ sung, nên Bộ Tổng Tham Mưu ban hành lệnh đôn quân khẩn cấp. Đầu năm 1973, chúng tôi tiếp nhận một số khá đông những người lính Địa Phương Quân từ các Tiểu Khu chuyển tới. Đại Đội Trinh Sát là một đơn vị thiện chiến, lập được nhiều chiến công hiển hách, luôn được dùng làm lực lượng xung kích cho Chiến Đoàn, đảm nhân các công tác hiểm nguy và sẵn sàng tăng cường cho các điểm trọng yếu. Vì vậy đơn vị này cần được ưu tiên bổ sung một số lính trẻ, thiện chiến.

Chúng tôi đã từng hành quân chung với các đơn vị đia phương quân Tiểu Khu Bình Thuận, và biết họ cũng được tôi luyện trong chiến tranh tại lãnh thổ địa phương, luôn phải đối đầu với một lực lượng địch đáng kể. Số lượng đôn quân từ Tiểu Khu này khá nhiều so với các Tiểu Khu khác trong Vùng 2. Vị Chiến Đoàn Trưởng ra lệnh ưu tiên chọn các anh lính trẻ Bình Thuận bổ sung cho Đại Đội Trinh Sát.

Được sự hướng dẫn của vị đại đội trưởng và các sĩ quan trẻ, nổi tiếng đánh đấm trên chiến trường, cùng học hỏi kinh nghiệm, noi gương gan dạ từ những người trinh sát cũ đã dạn dày chiến trận, một số lính địa phương quân được bổ sung cho đại đội Trinh Sát, sớm trở thành các chiến sĩ thiện chiến trên trận mạc. Trong số này có một anh rất trẻ, đã lập khá nhiều chiến công lẫm liệt, luôn được vị đại đội trưởng đề nghị cấp trên khen thưởng sau mỗi cuộc hành quân. Thành tích xuất sắc nhất là khi anh tình nguyện một mình ôm lựu đạn bò vào tiêu diệt cái chốt của địch gồm nhiều ổ súng phòng không, nằm trong một hốc đá kiên cố trên đỉnh núi Chu Pao. Chính cái chốt quỷ quái này đã gây cho các đơn vị ta nhiều thiệt hại và đe dọa không nhỏ đối với các phi cơ đổ quân và chiến đấu hoạt động trong vùng.

Tôi đã gặp anh lính trẻ này vài lần và rất quí mến cậu ta. Không ngờ với một khuôn mặt hiền hậu, khôi ngô mà lại là một chiến sĩ can trường, dũng cảm. Có lần anh thú nhận với tôi là đã làm khai sanh tăng thêm ba tuổi để xin đầu quân. Một đôi lần, tôi móc túi cho cậu ít tiền để uống cà phê, khi nghe nói hằng tháng phải gởi tiền về nuôi mẹ. Ngược lại, sau mỗi cuộc hành quân, cậu cũng tìm đến thăm tôi, kể lại cho tôi những gì xảy ra trong trận đánh, và chăm chú ngồi nghe tôi nhận định. Đôi mắt cậu lúc nào cũng sáng lên niềm kiêu hãnh về các cấp chỉ huy, cùng đơn vị mà cậu ta đang phục vụ.

Vào khoảng cuối năm 1973, Đại Đội Trinh Sát được trực thăng vận đổ xuống giữa một trân chiến đang mịt mù lửa đạn để giải cứu cho một đơn vị BĐQ Biên Phòng đang bị vây hãm vì đã cạn đạn dược sau hơn hai ngày kiên cường chiến đấu, mà không thể nhận được tiếp tế. Một cuộc chiến khốc liệt, đẫm máu, mà các chiến sĩ trinh sát phải đánh cận chiến bằng lưỡi lê và lựu đạn, tạo thời cơ cho các chiến sĩ BĐQ/BP bên trong phá vòng vây, dũng cảm xông ra. Địch quân bị tiêu diệt trong thế gọng kềm. Chiến trường kết thúc mau lẹ, đám địch còn sống sót, một số bị bắt, một số tháo chạy bị các trực thăng võ trang của Phi Đoàn 235 Sơn Dương truy kích. 

Anh trung úy đại đội trưởng Trinh Sát bị thương nhẹ, nhưng vẫn tiếp tục điều quân chiến đấu. Ngay sau khi vừa được tản thương về QYV Pleiku, anh được Ông Tướng Tư Lệnh Phó Quân Đoàn, nguyên là Chỉ Huy Trưởng Binh Chủng BĐQ, đến gắn cấp bậc đại úy và anh dũng bội tinh với nhành dương liễu. Khi ấy anh vừa đúng 25 tuồi.

Tôi tháp tùng ông Chiến Đoàn Trưởng đến thành Dak Pha dự lễ Tuyên Dương Công Trạng toàn thể Đại Đội Trinh Sát, và trao gắn cấp bậc, huy chương cho những chiến sĩ có chiến công xuất sắc trong trận chiến hào hùng này. Buổi lễ dưới sự chủ tọa của ông Tướng Tư Lệnh Quân Đoàn. Đại Đội được trình diện bởi anh trung úy Đại Đội Phó, xử lý thường vụ thay anh Đại Đội Trưởng còn đang điều trị trong QYV. Sau khi quân kỳ của Đại Đội được vị Tướng Chủ Tọa trịnh trọng choàng giây biểu chương màu Tam Hợp, các chiến sĩ xuất sắc được xướng danh ra trình diện trước thượng cấp.

Tôi vô cùng ngạc nhiên khi không nghe tên và cũng không thấy mặt người lính trẻ có tiếng can trường đôn quân từ Tiểu Khu Bình Thuận trong số những người được tưởng thưởng. Chờ buổi lễ chấm dứt, tôi hỏi anh đại đội phó. Tôi ngẩn người khi anh cho biết là cậu lính trẻ ấy đã hy sinh khi tình nguyện xông vào diệt ổ đại liên cản đường, để cả đại đôi tiến lên. Anh đã gục ngã ngay trên nắp hầm địch cùng lúc tiêu diệt toàn bộ tổ đại liên của địch. Vì không có phương tiện đưa thi hài anh về nguyên quán, hơn nữa anh chết không toàn thây, không muốn cho thân nhân quá đau đớn khi nhìn thấy, nên đơn vị đã làm lễ truy thăng và chôn cất anh tại nghĩa địa Kontum. Tôi hỏi kỹ vị trí ngôi mộ và dặn lòng sẽ đến thăm nơi an nghỉ của người lính trẻ can trường đáng mến này. Bỗng một hôm, thấy anh đại đội phó đưa một người đàn bà đến Bộ Chỉ Huy Chiến Đoàn để làm hồ sơ tử tuất. Tôi hỏi, mới biết ngươi đàn bà này là mẹ của người lính trẻ vừa mới hy sinh. Anh đại đội phó còn cho biết là sau khi làm hồ sơ xong, anh và vị Thiếu tá CTCT của Chiến Đoàn sẽ đưa bà ra thăm lại mộ con lần chót trước khi về quê. Tôi bảo anh đại đội phó là tôi sẽ tháp tùng. Tôi muốn một lần đưa tay chào vĩnh biệt người lính trẻ mà tôi hằng mến mộ.

 

Khi cùng với người mẹ đứng trước mộ, tôi ngạc nhiên khi thấy trêntấm bia, dưới tên của anh có ghi nơi sinh quán: Làng Long Giang – Xã Long Hoa - Bình Thuận. Tôi nhớ tới khu làng quê có hàng me cao nằm bên quốc lộ, mà tám năm trước có lần đại đội tôi đã đóng quân, và tiêu diệt tất cả đám du kích có tiếng của làng này. Chờ cho người mẹ thắp hương và bớt xúc động, tôi hỏi nhỏ: - Ở làng Long Giang, chị có biết bà Lê Thị Đúng, có người con chỉ huy du kích, bị chết cách nay khoảng tám năm?

Người mẹ ngạc nhiên nhìn tôi, thoáng dò xét rồi cúi xuống, nói thật nhỏ chỉ đủ tôi nghe:

- Bà là mẹ chồng tôi, và con tôi đây là đích tôn, cháu nội duy nhất của bà. Vừa nói chị vừa đưa tay chỉ vào nấm mồ mới toanh trước mặt. 

Khi về lại đơn vị, tôi xin Ban Tài Chánh ứng trước nửa tháng lương. Trích ra một phần, bỏ vào bì thơ, tôi tìm đến đại đội trinh sát gặp và biếu cho bà mẹ của người lính trẻ vừa mới lẫm liệt hy sinh. Bà thoáng một chút xúc động ngạc nhiên nhin tôi nói lời cám ơn. Tôi nghĩ là bà không nhận ra tôi, người đã chỉ huy cuộc hành quân năm xưa, và từng đóng quân ngay trong vườn của nhà bà. Chia tay bà, trên đường trở về Bộ Chỉ Huy Chiến Đoàn, tôi suy nghĩ mông lung. Trong cuộc chiến này, quả thật, có những điều mà người ta không thể nào hiểu được.

 

Phạm Tín An Ninh

Trường Ca Thương Về Miền Trung - Nguyễn Duy Phước

 

Ai về thăm lại miền Trung

Một miền xứ Quảng, Thừa Thiên tỉnh thành

Dải đất mang nặng nghĩa tình

Rạng danh sử sách địa linh anh hào

Dân tình vất vả, gian lao

Tháng ngày mưa nắng dãi dầu tấm thân

Dòng sông Bến Hải phân tranh

Vĩ tuyến 17 cách ngăn hai miền

 

Hiền Lương sầu hận triền miên

Gio Linh, Quảng Trị trung kiên tuyến đầu

Mùa hè đỏ lửa tự hào

Ngọn cờ chính nghĩa giương cao oai hùng

 

Đường về xứ Huế chập chùng

Trường Sơn trùng điệp, mông lung, bạt ngàn

Chân trời góc biển Thuận An

Non xanh nước biếc bên đầm Lăng Cô 

Thừa Thiên di sản cố đô

Đất thần kinh dải cơ đồ uy linh

Sông Hương, Núi Ngự hữu tình 

Ngọ môn, Ngũ Phụng cung đình danh lam

 Nhớ người em gái Hương Giang

Nhớ màu phượng vĩ chứa chan lòng người

« O mơ chừ ở nơi mô »  (Cô gái mơ giờ ở nơi đâu)

 Thương về xứ Huế mộng mơ trữ tình

Trăng in bóng nguyệt lung linh

 

Chùa thiêng Thiên Mụ nghiêng mình bên sông

Tiếng chuông văng vẳng dập dồn

Âm vang xao xuyến quyện hồn tao nhân

Trường Tiền mấy nhịp cong quanh

Qua cầu chung bóng, dung dăng bước đường

Sánh vai trong nắng vương vương

Gió lùa mái tóc ngát hương bồng bềnh

 

Văn Lâu tòa tháp đẹp xinh

Nam Giao lễ lạc triều đình nguy nga

Phủ Cam lộng lẫy chính tòa

Hưng Đạo, Phạm Ngũ Lão phồn hoa êm đềm

Tự tình dạo bước phố đêm

Lê Lợi rợp bóng công viên hẹn hò

 

Thuyền quyên, thục nữ dập dìu

Đông Ba phố chợ những chiều mơ say

Khung trời lất phất mưa bay

Chiều giăng mây tím qua đây thẫn thờ 

Rộn ràng Thừa Phủ bến đò  

Mái chèo khoan nhặt dật dờ lời ru

Thuyền ai mờ khuất sương mù

Xuôi thôn Vỹ Dạ chiều thu cuối trời

Thoảng trong tiếng gió ru hời

Điệu hò mái đẫy chơi vơi cõi lòng 

Đông Ba uốn khúc xuôi dòng

Vòng quanh phố chợ bên sông thì thào 

Phá Tam Giang sóng gợn sầu

Thanh Toàn cầu ngói đợi nhau từng chiều

 

Nữ sinh Đồng Khánh mỹ miều

Áo dài trong trắng yêu kiều vương tơ  

Nghiêng nghiêng chiếc nón bài thơ

Vờn che dáng nhỏ ngẩn ngơ tình nồng

Phượng rơi thổn thức dòng sông

Đẫm hồn lữ khách xác hồng tả tơi

Đường về nhặt cánh hoa rơi

Ngậm ngùi ép xác cho vơi nỗi niềm

Áo ai vạt tím ngàn sim  

Nửa nao nức gọi, nửa im lặng chờ

Áo ai thắm cả khung trời

Tôi nghe thành phố buông lơi tình sầu

Sông Hương nước chảy về đâu

Bóng người ngơ ngẩn bên cầu luyến thương

 Chiều tàn mây khói mờ sương

Giọng hò xứ Huế vấn vương ngập hồn

Dạt dào âm hưởng nước non

Huế mơ, Huế mộng, Huế thương trọn đời.

Chao ôi Huế đẹp nên thơ

Thần kinh dải đất mộng mơ hữu tình

Quảng Nam đất nặng nghĩa tình  

Miền Trung nhân kiệt địa linh ngàn đời

Trường Sơn sừng sững núi đồi

 Hải Vân đèo lượn quanh co gập ghềnh  

Non xanh nước biếc mông mênh

Lưng trời sương khói lênh đênh mây ngàn

 

Đà Nẵng nay thật sang trang

Biển xanh mây trắng thênh thang đón chào

Phố Đà nhộn nhịp xôn xao

Sông Hàn uốn khúc qua cầu tơ vương 

Tình Yêu bến hẹn thân thương

« Thành phố của những cây cầu » Hàn Giang

« Bàn tay cầu Vàng » mơn man

Cầu Rồng nối nhịp gió trăng thẫn thờ

Khoe màu bảy sắc rạng ngời

Đêm về phun lửa rợp trời sáng trưng

Cầu treo giăng mắc chập chùng

Cầu quay xoay nhịp mông lung giữa dòng

Thuận Phước cầu vắt ngang sông 

Pho tượng cá chép hóa rồng Chân Mây  

Rộn ràng hải cảng thuyền chài

Bến tàu du khách qua đây dập dìu

Cẩm Lệ tình tự thân yêu

 Dạt dào sóng nước, chắt chiu nỗi lòng

Biển bờ cát trắng mênh mông

Chân trời phiêu lãng, nắng hồng long lanh

Mỹ Khê bãi đẹp như tranh

Từng cơn sóng vỗ mộng lành đê mê

Ngân vang điệp khúc tình quê

Dư âm man mác vẹn thề thiên thu

Hàng dừa xào xạc vi vu

Thông reo, biển hát, gió ru ngập hồn 

Kỳ vĩ rặng Ngũ Hành Sơn

Thiên thai kiệt tác, núi non tuyệt vời

Hang động, đỉnh tháp chơi vơi

Bồng lai tiên cảnh ngạt mùi thiện duyên

Huyền Không cảnh sắc thần tiên

Tam Thai thiền tịch, Hoa Nghiêm phật đài

Bước lên Vọng Hải chân mây

Chùa thiêng Linh Ứng vãng lai sớm chiều

Bãi Non Nước thoáng phiêu diêu

Bức tranh sơn thủy luyến lưu mặn mà

Viếng thăm Núi Chúa Bà Nà

Lâng lâng sương khói, hài hòa núi sông

Cáp treo lờ lững trên không

Suối mơ thơ mộng quyện hồn tao nhân

Dang tay nâng chiếc Cầu Vàng

Như nâng giải lụa vắt ngang lưng trời

Tóc Tiên thác quyện sương mờ

 Nước reo trong gió, hồn thơ đậm đà

 

Ghé qua bán đảo Sơn Trà

Trùng khơi quyến rũ thiết tha gọi mời

Hải yến bay lượn khắp nơi

Tiếng kêu chíu chít như lời ru êm

Tiên Sa bến cảng du thuyền  

Núi Khỉ cảnh vật thiên nhiên bảo toàn

Rừng cây trong nắng lịm vàng 

Cây đa cổ thụ ngàn năm vẫn còn

 

Đến khu đền tháp Mỹ Sơn

Ngàn năm phế tích, rêu phong bời bời

Ẩn trong gạch đá hoang sơ

Thánh địa đổ nát một thời nguy nga

Ngậm ngùi văn hóa Chăm Pa

Cơ đồ trơ trọi, nhạt nhòa dân gian

Đảo Ngọc hay Cù Lao Chàm

Tám đảo lớn nhỏ mênh mang xanh rền

Bãi bờ sóng nước lăng yên

Một miền tiên cảnh, đào nguyên tuyệt vời

Rừng sâu suối mát hoang sơ

Hang đầm hải yến chơi vơi chân trời

Rạn san hô trong nước mờ

Rì rào ngọn gió, hồn thơ tuôn trào

Di tích trăm năm thuở nào

Chùa thiêng, giếng cổ xuyến xao cõi lòng 

 

Đà Nẵng vẳng tiếng thùy dương

Mảnh tình non nước sắt son muôn chiều.

Cũng trong Quảng Nam thân yêu

« Hội An Hoàn phố  » muôn người viếng thăm

Di sản Đông Tây trăm năm

Nét xưa trường cửu vang danh muôn đời 

Phố cổ tiếng tăm rạng ngời

Dù bao vật đổi sao dời không phai

  Vương mang dấu tích Chăm Pa

Việt Hoa chung sống chan hòa núi sông

Vùng hạ lưu sông Thu Bồn

Từng là hải cảng dập dồn giao thương

Thoát ra Cửa Đại, biển Đông

Tưới bồi bởi các nhánh sông hằnh hà

 

Trước tiên phố cũ ghé qua

Dáng xưa huyền ảo, thướt tha, tuyệt vời

Đèn lồng, hoa giấy ngập trời

Long lanh đẹp tựa tranh thơ mỹ miều 

Phố phường cổ kính, mến yêu 

Con hẻm ngõ ngách thật nhiều, quanh co 

Du khách tấp nập dạo chơi

Xích lô, xe đạp thảnh thơi sớm chiều

Dải nhà mái ngói phong rêu

Tường xưa vách cũ ấp yêu bóng hình

Trải bao sương gió chiến chinh

Tây phương kiến trúc văn minh vẫn còn

Từ thời Pháp thuộc không sờn

Một màu vàng sậm nước sơn hài hòa

Lại thêm khu phố người Hoa

Chùa chiền, thánh miếu, thiên tòa linh thiêng

Tân Ký nhà cổ thiên niên

Hội quán Phúc Kiến khách chen cúng đàn

Triều Châu chuông vẫn ngân vang

Thập phương bá tánh rộn ràng vãng lai

Tam Kỳ dạo phố ngất ngây 

Phố chợ đông đúc mê say ngút ngàn

Chợ che đầy rẫy món hàng

Chợ đêm nhộn nhịp, rộn ràng khách qua

Thức ăn đặc sản hằng hà

Cao lầu Trung Bắc, cơm gà Cẩm Nam

Bánh xèo, mì Quảng trứ danh

Bánh trái, chè cháo đậm tình quê hương

Hương vị đồng ruộng ngát ươm

Mùi rơm khoai bắp, mùi thơm cốm dừa

Sản phẩm may mặc, thêu thùa

Lụa là, gốm xứ thi đua chào hàng

Gỗ, mộc điêu khắc nghệ nhân

Tài hoa, thiện nghệ khắp miền vang danh

Lồng đèn lưu niệm tiếng tăm

Chiều tối rực rỡ giăng giăng đón chào

Lung linh phố hội ánh sao

Thiên đàng lấp lánh sắc màu hoa đêm

Dưới trăng cảnh vật êm đềm

Mơ màng sóng nước thỏa niềm ước ao

Đẹp xinh Nhật Bản Chùa Cầu

Kiến trúc thơ mộng dâng trào lâng lâng

Cầu giăng vắt vẻo sông Hoàn  

Gợi thương, gợi nhớ, thi nhân chạnh lòng

Bên trong Trần Vũ tôn thờ

Biểu tượng phố cổ muôn người viếng thăm

Hoàn Giang êm ả, dịu dàng

Đèn bông hoa sáng long lanh ngày rằm

Cầu An Tượng, cầu Cẩm Nam

Thẫn thờ ngắm bóng chiều tàn hoàng hôn

 Hồn thơ ngào ngạt bên sông

Thu Bồn uốn khúc trôi dòng ra khơi

Tựa như dải lụa xanh phơi

Hai bờ nhộn nhịp đón mời khách qua

Gian hàng, quán chợ hằng hà

Trên sông thắp sáng ánh màu lung linh

 Thuyền xuôi đôi bóng tự tình

Thả đèn cầu nguyện mối duyên trọn đời

 

Bến tàu ghe thuyền đón chờ

Đưa khách du ngoạn sông Thu về nguồn

Mái chèo dìu dặt mạn thuyền 

 

Giọng cô đò lái ru êm thẫn thờ

Dạo chơi thuyền thúng thảnh thơi

Đắm say ngọn sóng, ngẩn ngơ cõi trần

 Điệu hò xứ Quảng lâng lâng

Dư âm thánh thót quyện hồn chơi vơi

 

Cửa Đại sóng nước ngàn khơi

Biển bờ cát trắng nên thơ mặn nồng

Lặng nhìn sóng nước bềnh bồng

Non xanh núi biếc tơ lòng vấn vương 

Ai về xứ biển ngàn thương

Miền Trung nắng cháy, mưa tuôn tháng ngày

Quê hương đất Quảng ngày mai

Muôn người như một không phai tấc lòng

Tình người xứ Quảng mênh mông

Miền Trung yêu dấu vẫn mong ngày về.

  

 Nguyễn Duy Phước