Ông Mỹ Phi Công Hải Quân Hàng Xóm

Hình minh hoạ của usni.org

Ông hàng xóm cạnh nhà tôi là một cựu Phi Công Hải Quân Hoa Kỳ. Ông không bao giờ nói nhiều về những tấm huân chương cất kỹ trong ngăn kéo, nhưng dáng đứng thẳng lưng như một cây tùng trước hiên nhà mỗi buổi sáng đã nói lên tất cả. Ông là James, người hàng xóm, và với tôi, ông là một “niệm khúc” sống động về tình “Quân Ngũ Đồng Minh” một thời xa xăm. Mỗi buổi sáng, ông lặng lẽ bước ra sân, dựng lá cờ trước hiên nhà, động tác chậm rãi nhưng dứt khoát, như thể đang thực hiện một nghi thức quân phong còn sót lại từ thời trai trẻ. Ông từng phục vụ trong lực lượng Không Quân Hải Quân của United States Navy, trên Hàng Không Mẫu Hạm ngoài biển Đông giữa những năm tháng chiến tranh khốc liệt tại Việt Nam.

Ông không nói nhiều về chiến công. Chỉ thỉnh thoảng, khi ngồi trước hiên nhà nhìn chiều xuống, ông mới kể vài mẩu chuyện ngắn, giọng trầm và chậm. Ông kể về những lần cất cánh ban đêm, boong tàu rung chuyển dưới chân, tiếng động cơ phản lực gầm lên xé toang màn đêm biển Đông. Ông kể về cảm giác khi chiếc máy bay rời khỏi “runway” ngắn ngủi trên boong tàu. Phía trước là bóng tối mênh mông, phía sau là đồng đội đang nhìn theo.

Ông từng lái chiếc Chiến Đấu Cơ Phản Lực McDonnell Douglas, F-4 Phantom II, mang trên cánh không chỉ là bom đạn mà còn là niềm tin của Đồng Minh. Ông nói với tôi, trong chiến tranh, điều giữ người ta đứng vững không phải là lòng thù hận, mà là trách nhiệm với người bên cạnh. “We fly for each other,” ông chậm rãi nhắc lại câu khẩu hiệu cũ.

Lần đầu, khi biết tôi từng là lính Hải Quân Việt Nam Cộng Hòa, ông đứng nghiêm lại, bắt tay tôi thật chặt. Không cần nhiều lời. Cái siết tay ấy chứa cả một thời Đồng Minh đã qua. Ông nhắc đến những chuyến yểm trợ hỏa lực trong rừng núi Trường Sơn, những lần bảo vệ những đơn vị Bộ Binh bị Vi Xi bao vây. Những lần nghe tin một căn cứ bị tấn công mà lòng ông nóng như lửa đốt vì chiếc Phản Lực Cơ Phantom II của ông bay quá… chậm. Ông nói ông chưa bao giờ quên những người lính Việt Nam Cộng Hòa đã chiến đấu bên cạnh Hoa Kỳ.

Chiều hôm ấy, hai chúng tôi ngồi bên nhau, không phải với tư cách hàng xóm, mà như hai người lính già của hai Quốc Gia từng đứng chung một chiến tuyến. Ông kể về những người bạn Phi Công của ông không bao giờ trở về, tên họ được khắc trên bức tường đá đen của Vietnam Veterans Memorial. Mỗi năm, ông đều đến đó, đặt một nhành hoa nhỏ, đứng lặng thật lâu. Ông nói, điều đau đớn nhất của người lính không phải là cái chết, mà là sự lãng quên.

Có những đêm, ông mất ngủ. Tiếng gió rít qua mái nhà làm ông nhớ tiếng gió quét trên boong tàu. Ông bảo, ký ức chiến tranh không ồn ào, nó âm thầm như một vết sẹo dưới lớp áo sơ mi. Ông không tự hào theo kiểu khoe khoang, mà là một thứ tự hào lặng lẽ, tự hào vì đã làm tròn bổn phận.

Tôi cảm động trước cách ông nâng niu kỷ vật, cái nón cũ kỹ sờn rách. Ông bảo, đó là phần đời rực rỡ nhất nhưng cũng đau đớn nhất. Sự tiếc nuối của ông không phải cho bản thân, mà cho một thời đại đã qua, cho những lý tưởng và cả những mất mát mà chiến tranh đã hằn sâu lên tâm khảm. Tôi nhớ có lần ông mang ra cho tôi một chiếc phù hiệu cũ của phi đoàn. Ông nói: “Giữ lấy. Chúng ta từng là Đồng Minh.” Thân hình to con, cao hơn hẳn tôi một cái đầu, trong ánh mắt xanh đã nhạt màu theo năm tháng, tôi thấy hiện lên một nỗi tiếc nuối sâu xa, tiếc cho những hy sinh, cho những lời hứa còn dang dở, cho một miền đất mà ông từng bay qua bao lần nhưng không kịp hiểu hết.

Ông không oán trách. Ông chỉ buồn khi nhắc đến ngày rút quân. Ông nói, với người lính, rút lui không phải là thất bại cá nhân, mà là một quyết định vượt ngoài tầm tay. Nhưng trong lòng, ông vẫn mang cảm giác chưa hoàn thành trọn vẹn nghĩa tình với những người bạn phương xa.

Mỗi dịp Memorial Day, ông mặc lại bộ quân phục cũ, dù vai đã gầy, lưng đã còng. Ông đứng nghiêm trang trước hiên nhà, đưa tay lên chào kính khi Quốc Ca vang lên từ chiếc radio nhỏ. Tôi nhìn ông mà thấy cả một thế hệ đang dần đi qua. Những con người từng sống giữa lằn ranh sinh tử, nay lặng lẽ chăm sóc vườn hoa và cho chim ăn.

Tình quân ngũ giữa chúng tôi không cần những lời hoa mỹ. Chỉ cần một cái gật đầu khi nhắc đến biển, đến tàu, đến đồng đội. Chúng tôi hiểu rằng, dẫu thời cuộc thay đổi, sự tôn trọng dành cho nhau không hề phai nhạt.

Ông già Phi Công ấy giờ bước đi chậm hơn trước. Giờ đây, nhìn dáng ông cao, gầy gò đi dạo ngoài vườn, lòng tôi dâng lên một nỗi buồn man mác. Những “con chim ưng” của biển cả rồi cũng đến lúc mỏi cánh. James không chỉ là một người hàng xóm, ông là chứng nhân của lịch sử, là người anh em Đồng Minh mà định mệnh đã đặt cạnh nhà tôi để cùng nhau ôn lại những bài ca về bổn phận, trách nhiệm và lòng yêu nước. Một mai khi ông không còn đứng đó, khoảng sân ấy sẽ trống trải biết bao, và bầu trời này sẽ vắng bóng một linh hồn đầy nhân hậu.

Mỗi sáng, khi lá cờ tung bay trước hiên nhà ông, tôi lại thấy trong ông hình bóng của một người lính trẻ năm nào, đang ngồi trong buồng lái, mắt nhìn thẳng về phía chân trời. Và tôi thầm biết, trong trái tim của ông, cũng như trong trái tim của tôi, tình Đồng Minh ấy vẫn còn đó, bền bỉ như biển rộng, cao vút tận mây xanh, sâu lắng như ký ức của chúng tôi, không bao giờ tắt.

(4) Hải Quân QL.VNCH | ÔNG MỸ PHI CÔNG HẢI QUÂN HÀNG XÓM | Facebook

Anh Phước chuyển

DONOT ENTER - Trần Doãn Nho

Quãng mê lối sống tự nhiên, nhất định là vì chịu ảnh hưởng của ông nội. Ông từng sống một cuộc đời viên mãn, năm 86 tuổi, giã từ trần gian êm thắm, không quằn quại vì bệnh nan y, cũng không nằm liệt giường liệt chiếu hành hạ người thân năm này qua tháng khác. Trước giờ ra đi về một nơi vô danh nào đó, ông còn gọi con cháu đến, nhắn nhủ: tao sống lâu, sống khỏe là vì tao luôn luôn nương theo cái tự nhiên mà cư xử với cuộc đời. 

Những năm đầu thập niên 1980, Quãng theo một phong trào không có bàn tay nhà nước sờ vào:“niệu liệu pháp”. Cái tập sách nhỏ, in ấn lem nhem vài ba chục trang đuợc chuyền tay nhau như một cứu tinh của thời hậu-30-tháng-tư. Trước hết, nó hợp thời: phòng bệnh và trị bệnh không cần thuốc. Nó hơi hướm triết lý: dùng chính mình để chữa bệnh cho mình. Nó giản tiện: có sẵn ngay trong người, không cần toa. Nó thích hợp với cái túi không tiền của mọi người, không sợ chạy vạy chợ đen chợ đỏ: miễn phí. Và còn đặc biệt hơn nữa: nó khoa học. Người ta bảo nước tiểu là chất thải độc hại. Sai! Này nhé, sách niệu liệu pháp dạy: nước tiểu bao gồm 95% nước, 2,5% là hỗn hợp các khoáng chất, muối, hormon và enzim, còn chất gây độc hại là urê chỉ chiếm có 2,5%, không đáng kể. Đã thế, cái lượng nhỏ xíu này, khi uống vào, thay vì hại, nó lại có lợi vì giúp thanh lọc và làm sạch các chất nhầy dư thừa trong cơ thể. Kết luận: nước tiểu hoàn toàn vô trùng sau khi bài tiết và lại có tác dụng khử trùng, có thể dùng nước tiểu để uống, súc miệng, rửa ráy bộ phận sinh dục, nhỏ mắt, nhỏ tai, xao bóp da, tóc….Nó trị nhiều thứ bệnh, kể cả ung thư. Thực đa dụng và đa hiệu hết biết. Một liệu pháp tuyệt vời dựa trên nguyên tắc “chu trình tự nhiên” xuất hiện trong thời buổi tiến lên xã hội chủ nghĩa khi người người không có tiền mua thuốc mà có tiền cũng không có thuốc để mua. 

Quãng uống nước tiểu của mình rất chăm chỉ. Riết, đâm nghiện cái mùi vị khai khai của thứ chất lỏng vàng nhờ nhờ hứng từ cơ thể mình đựng trong chiếc chén nhỏ; ngày nào quên uống, nhớ. Thế mà bỗng dưng có ngày Quãng phát ngán, vả, cũng chả thấy bệnh hoạn gì, bèn âm thầm nghỉ. Tưởng thôi chuyện đã qua thì cho qua bỗng nhận được một tin lạ làm Quãng sửng sốt và bối rối. Số là người cô ruột của Quãng bị đủ thứ bệnh lặt vặt của một phụ nữ hơn mười lần sinh nở, có lần ngất xỉu giữa đường, bác sĩ tìm không ra nguyên nhân, bèn nghe lời Quãng, uống nước tiểu đều đặn, cho đến một hôm, bỗng nhiên, bà tìm thấy trong cái ly đựng nước tiểu của mình hàng ngày kiến ở đâu chen chúc bu vào tùm lum. Giật mình, bà đi bác sĩ làm xét nghiệm thì hóa ra, bà bị bệnh đái tháo đường. Tin buồn thành vui. Niệu liệu pháp đã giúp người cô phát hiện một thứ bệnh mà hồi đó ở Việt Nam không mấy người biết. 

Chạy ra được nước ngoài qua một con đường bảo lãnh vòng vo dài ngày tốn kém, điều trước tiên, Quãng khám phá ở cái đất nước Mỹ, nơi Tây y được tiếng là nhất toàn cầu, bệnh gì cũng chữa được, hóa ra ngoại khoa lại rất thịnh thời. Bên cạnh những quảng cáo thuốc Tây và các chẩn đoán phòng ngừa, vừa giới thiệu lại vừa dọa nạt, không thiếu những quảng cáo thuốc đông y và ngoại khoa tràn đầy lạc quan nhan nhãn trên truyền hình, liên tu bất tận trên truyền thanh và đầy ắp trên các báo phát không chất đầy chợ. Quãng thú nhất là vừa lái xe vừa mở đài phát thanh nghe quảng cáo. Nhiều quảng cáo nghe riết đâm thuộc lòng như thuộc các tình khúc bolero đến nỗi xướng ngôn viên chưa đọc, Quãng đã nghe trong đầu mình vang vang lời thoại, nhất là từ các nhân vật nổi tiếng trong làng giải trí. Các vị này tự quảng cáo bệnh tật của chính mình thành thật quá đến nỗi Quãng cũng đâm ra thương cảm và mừng thầm cho họ tìm được thuốc tiên chế biến từ ngoại khoa. Về sau, Quãng còn tìm ra là ngay trong các tiệm thuốc Tây, thuốc chế biến từ cây cỏ được đóng chai đóng hộp rất quy cách mà gọi cho văn hoa là dược thảo cũng nằm ràng ràng trên kệ thuốc, đề giá cao ngất ngưởng nhưng khi nào cũng mua một biếu một, có khi mua một biếu hai.

Chả thế mà do làm việc hợp đồng, đóng bảo hiểm quá tốn tiền trong lúc chẳng có nhu cầu khám bệnh, Quãng mạnh dạn tự chăm sóc sức khỏe cơ thể bằng ngoại khoa. Quãng khôn hơn người ở chỗ ngoại khoa Quãng không đông trùng hạ thảo cũng không sữa ong chúa cũng không colagen hay tổ yến mà chỉ bằng những thứ rất bình dân vừa dễ kiếm lại vừa rẻ tiền, tiện lợi, tự nhiên, nương theo lẽ âm dương của trời đất. Thuốc tây thì là trị bịnh nhưng cũng sinh bệnh còn ngoại khoa là thuốc mà không phải thuốc. Nếu nó không chữa được bệnh thì nó cũng chẳng gây thêm bệnh. Càng tìm hiểu thành phần cấu tạo và đặc tính của các loại thảo mộc, Quãng càng khoái. Quãng đọc báo trong nước, ngoài nước, sưu tập cẩn thận lý lịch và dược tính của từng món thuốc. Từ mè đen, nấm linh chi, rau câu phơi khô, quế, tỏi bột, bột nghệ, hà thủ ô, náng hoa trắng, cho đến tỏi, nghệ, gừng, hành, chuối sứ, chanh, sắn, đu đủ, aloe vera, rau húng, ớt...Quãng mua đủ loại, thứ thì phơi khô, thứ thì rang, thứ thì ngâm rượu, cất kỹ vào từng lọ để dành. Bạn bè bà con ai cần là Quãng tận tình giải thích, chỉ vẽ cách pha chế, cách uống. Quãng rành dược tính của mỗi loại như dược sĩ rành công thức thuốc tây.Ai hỏi là Quãng tuôn ra một tràng như giáo sư giảng bài. Bạn bè Quãng gọi Quãng là một chuyên viên thuốc ngoại khoa, ai đau gì cũng tìm đến Quãng để hỏi.

Quãng bảo: cái hay của ngoại khoa là tìm thấy cái tối ưu trong cái tối bình thường. Thuốc ở quanh chúng ta, trời sinh trời dưỡng mà. Chuối chẳng hạn, là thực phẩm hữu cơ rất giàu kali và magnesium, đặc biệt là vỏ chuối, có thể chống co thắt cơ bắp trong khi luyện tập những môn thể thao khó. Quế giúp cân bằng lượng đường trong máu, thúc đẩy tiêu hóa và sự tuần hoàn máu trong cơ thể. Ớt cay là nguồn chất chống oxy hóa tuyệt vời, dồi dào vitamin A và C, cũng như các khoáng chất sắt và kali; ăn ớt tươi thường xuyên có thể giảm nguy cơ ung thư, bệnh tim mạch và tiểu đường. Sả vị cay, mùi thơm, tính ấm trị ho, giảm cân, giải rượu, giải nhiệt, lợi tiểu, tiêu thực, chữa rối loạn tiêu hóa, giảm huyết áp, ngăn ngừa ung thư. Nấm ngăn ngừa và trị ung thư gan, tỏi ngăn ung thư dạ dày, rong biển chống ung thư phổi, măng tây trị ung thư bàng quan… 

Bạn Quãng, có người nói kháy: 

- Thuốc ngoại khoa của ông, ngày nào người ta chả ăn, uống, cần gì phải mất công nghiên cứu, sưu tầm cho mệt!

Quãng chỉ cười trừ, chẳng cảm thấy phiền hà gì. Dè bỉu việc làm người khác vốn cũng là nét hồn nhiên của bản tính con người. 

****

Ấy thế mà, đột nhiên, Quãng có những cơn đau nhức bất thường, khi thì ở cổ họng, khi thì trong lồng ngực, khi thì quanh vùng bụng, khi thì sau lưng, khi thì ở bụng dưới, khi thì âm ỉ sâu thật sâu đâu đó trong cơ thể, mắt thỉnh thoảng nhìn một ra hai, đi tiêu đi tiểu càng lúc càng bất thường. Chúng chưa đủ nặng để Quãng trở thành bệnh nhân, nhưng cũng thừa khó chịu để Quãng phải băn khoăn. Các phương thuốc ngoại khoa được Quãng huy động tối đa để đối phó mà chưa thấy tác dụng gì đối với những triệu chứng bất thường này. Dùng thì vẫn dùng, nhưng Quãng âm thầm nghe ngóng, săm soi cơ thể mình, ngờ ngờ vực vực. Nghĩ đến chiếc xe cũ hư lên hư xuống mấy tháng nay, Quãng nhủ thầm chắc cái máy người xài lâu quá đã bắt đầu rệu rã rồi đây. Những dấu hiệu nhỏ nhoi biết đâu lại là điềm báo cho những điều trọng đại. Quãng nói với vợ: 

- Chắc anh bệnh. 

Vợ Quãng hớn hở: 

- Thấy chưa! Em đã nói nhiều lần rồi mà không nghe. Cứ tiếc tiền đóng bảo hiểm, không chịu đi khám bệnh, hễ đụng tới là ngoại khoa này ngoại khoa nọ. Anh đã có tuổi rồi, phải đi khám bác sĩ. Sớm chừng nào tốt chừng đó.

Quãng nói cứng:

- Hở cái là bác sĩ, bác sĩ, bác sĩ. Làm như ngày mai chết không bằng. Hồi xưa ông bà mình không hề biết bác sĩ là gì mà vẫn cứ sống lâu trăm tuổi. Em không thấy cả đống người cứ đi bác sĩ hoài vẫn cứ đau, cứ bệnh, cứ chết như thường.

Nàng cương quyết:

- Khi anh lành, muốn ngoại khoa kiểu gì cũng được, anh làm chủ anh, nhưng giờ đã bệnh, anh không còn thuộc quyền của anh nữa. Bệnh là chuyện của bác sĩ không phải là chuyện của anh. 

- Ô hay, cái bà này! Anh đâu có bệnh. Anh chỉ mới đau thôi. Bác sĩ lo cho anh sao bằng chính anh lo cho anh.

- Lại bướng nữa! Đau là bệnh mà bệnh là đau. Đời người là đau, là bệnh. Bệnh cũng là chuyện tự nhiên như ngoại khoa của anh, chẳng phải từ trên trời rớt xuống đâu. Anh đừng tưởng anh ngon.

Ô hay, cái bà vợ này học ở đâu mà nghe ra cũng có lý. Quả là Quãng luôn luôn cảm thấy mình ngon, luôn luôn ngon, rất ngon nữa là khác. Chả là khi lạc quan, lúc bình an vô sự, con người ta lúc nào cũng nghĩ là mình sẽ không bao giờ bị tai nạn, không bao giờ bị bệnh, cơ thể luôn luôn chịu khó nghe mình. Nhậu nhẹt, hút xách, chơi bời, ăn ngọt ăn chua ăn mỡ ăn đường ăn cay ăn đắng không sao hết. Tên khách bất lương gọi là bệnh này thường chỉ đi viếng những ai khác, nhưng nhất định không mất công viếng thăm những người như Quãng. Quãng sống đạo đức, ăn hiền ở lành, chẳng hề rắp tâm hại ai, sống theo lẽ đất trời, hồn nhiên cây cỏ, mắc mớ gì mà bệnh tìm tới hại Quãng nhỉ!

Đúng là Quãng lầm. Cái thằng bệnh không chừa một ai cả, kể cả những đấng thiêng liêng.

*****

Quãng ghi danh vào ObamaCare đúng vào lúc chương trình này đang ở một khúc quanh nguy hiểm: quốc hội Hoa Kỳ với sự chỉ đạo của tổng thống Trump đang tìm cách loại bỏ nó. Nhờ lá phiếu bất ngờ của ông thượng nghị sĩ McCain nào đó, nó tạm thời vẫn tồn tại. Dẫu vậy, các văn phòng bác sĩ vùng Quãng ở không mấy ai dám nhận chương trình bảo hiểm đang như treo trên đầu sợi tóc này. Cũng may, hỏi thăm vòng vòng, cuối cùng, Quãng tìm được một bác sĩ khác mấy ông bác sĩ khác. Ông bác sĩ Việt quá tuổi trung niên này đáng gọi là lạ. Trong lúc ai cũng chọn cái an toàn, ông chơi ngon, nhận hết ObamaCare, chẳng biết vì ông tính toán khôn ngoan hay đầu tư liều lĩnh hay vì lòng nhân đạo hay cả ba. Thì sao cũng được, được cho khám là mừng rồi. Vào phòng đợi, Quãng nhìn quanh, thấy toàn người là người, lớn bé già trẻ chen chúc từ trong ra ngoài, từ tầng lầu cho đến phòng khách, đứng, ngồi tràn tới ngay trước nhà vệ sinh, bàn tán râm ran về những trò chơi chính trị nghẹt thở của các chính trị gia Hoa Kỳ, về chuyện bảo hiểm sức khỏe. Quãng lắng nghe tiếng hát văng vẳng hãy nói về cuộc đời ngày mai không còn nữa sẽ lấy được những gì về bên kia thế giới…hạt bụi nào hóa kiếp thân tôi để một mai tôi về làm cát bụi…rỉ rả, da diết vang lên từ cái loa nhỏ gắn trên trần nhà pha lẫn với tiếng bệnh nhân rì rầm to nhỏ chuyện bệnh tật đủ dạng đủ loại. Người thì u bướu, kẻ thì tiền liệt tuyến, người thì thận, kẻ thì phổi, người thì đau khớp, kẻ thì mất ngủ, người thì ăn không tiêu, kẻ thì tiểu đường. Bệnh đúng là trẻ không tha già không chừa, nghe mà sốt ruột, ai kể bệnh gì Quãng cũng cảm thấy mình bị bệnh đó. Bên ngoài chỉ thấy người ta chạy xe, vui chơi, ăn nhậu, tranh cãi những chuyện trên trời dưới đất, dự tính chuyện tương lai y như thể đời là mãi mãi như thế, nhưng khi đi khám bệnh, người ta mới chợt nhớ ra cái khối vật chất gọi là cơ thể đeo đẳng theo mình suốt đời quả là quá yếu đuối, quá phiền nhiễu, dễ sứt dễ mẻ dễ thủng dễ méo dễ ung dễ rã, nó chẳng đẹp đẽ tươm tất gì mà toàn sinh ra lắm chuyện rầy rà!

Dưới con mắt soi mói của những nhà nghiên cứu y khoa, bệnh vốn đã nhiều và vẫn cứ tiếp tục nhiều lên, không bệnh nào giống bệnh nào. Phòng bệnh, chữa bệnh, thuốc men không chạy theo kịp theo danh sách bệnh cứ mãi dài lần. Quả là nghịch lý: cơ thể sống được cấu tạo hoàn hảo quá, đến nỗi bất cứ một lệch lạc dù nhỏ đến đâu, cũng đều có thể biến nó thành gánh nặng cho chính nó. Đã thế, lại còn họa vi trùng. Đám sinh vật nhỏ nhoi, bần tiện và giấu mặt này tìm tất cả mọi cơ hội, đột nhập vào cơ thể, thuộc địa hóa bộ phận này, chiếm lĩnh cơ quan kia, đục khoét thành phần nọ. Chúng chui lên não, núp trong gan, bò vào phổi, chen chúc trong tim, lặn vào từng tế bào, ẩn trong những kẽ xương, tụ tập chật ních trong bao tử, phục kích dưới bàng quan, tuồn vào trong mạch máu. Chúng hoành hành, khuấy phá bất kể đêm ngày. Hàng triệu triệu cư dân không mời mà đến này lúc nhúc sốt ruột nằm chờ chực, đợi dịp là nhảy ra múa may, cấu xé, hành hạ các tế bào thân yêu của cơ thể. Chúng ác ôn, năng nổ thầm lặng rỉa rói thân xác con người như chỗ không người. Chúng hồn nhiên sinh sản, bành trướng, chẳng băn khoăn nạn bùng nổ dân số, không lo thiếu lương thực, không sợ ô nhiễm môi trường. Thân xác con người quả là cái sân chơi miễn phí. Quãng la con mắng vợ, tranh cãi với bạn bè, gây gỗ với đồng nghiệp, suy nghĩ những điều cao siêu thâm viễn cổ kim, nhưng bất lực, và hoàn toàn mù mịt cái thế giới nhỏ nhoi đầy định mệnh tồn tại chính bên trong Quãng. Chao ơi, cái cơ thể mà Quãng vận dụng hàng ngày như của riêng, hóa ra là một bí ẩn không nguôi. Rất quen và hoàn toàn xa lạ. Nó tự nhiên, nhưng chẳng tự nhiên chút nào. Càng lớn tuổi, nó càng trở nên bí ẩn. Nghĩ đến chuyện cơ thể mình bướng bỉnh sinh chứng với mình, Quãng mất tự tin. 

 

Khám xong, sau mấy ngày hồi hộp chờ đợi, Quãng trở lại phòng bác sĩ để lấy kết quả thử nghiệm. Người phụ tá bác sĩ dẫn Quãng tới trước cái máy vi tính chỉ cho Quãng xem kết quả các xét nghiệm máu và nước tiểu. Nhìn vào, chao ơi, lúc nhúc chữ và số. Quãng bồn chồn nhìn theo cái mũi tên chỉ trên màn hình những con số và chữ vô tâm vừa nghe giọng nói nhẹ nhàng của cô bác sĩ trẻ phụ tá như nghe lời phán quyết của quan tòa:

- Chú xem, cột phía bên trái là tên thành phần xét nghiệm còn cột phía bên phải là kết quả xét nghiệm, cột kế đó cho thấy số đo bình thường, thành phần nào có chỉ số cao thấp bất thường thì được ghi chú vào cột này. Chú thấy không, chỉ số tiền liệt tuyến PSA chú cao, trên 5 chấm, như thế là có vấn đề với tiền liệt tuyến, cần phải xét nghiệm và theo dõi kỹ. Chú bị cao mỡ, đến gần 250. Cao mỡ là rất nguy hiểm, dễ đưa đến đột quỵ, áp huyết chú cũng quá cao, chú cần phải uống thuốc ngay cho cả hai, càng để lâu càng khó trị. Đường thì chú cũng cao, chưa đến giai đoạn tiểu đường, nhưng đang ở giai đoạn tiền tiểu đường, chú thấy không, chỉ sốA1C gần 6.4. Hemoglobin chú lại thấp, dưới 10 như thế là thiếu chất sắt, thiếu máu, có thể gây bệnh gan, thận. Độ ALT của chú cao, là gan có vấn đề. Sodium của chú thấp, đưa đến nhức đầu, nôn mửa, hay mệt mỏi, potassium cao ảnh hưởng đến thận; hai thứ này không cân bằng ảnh hưởng đến tim mạch và sức khỏe nói chung. Chú cũng thiếu vitamin D, không tốt cho xương và có thể gây ra bệnh tim mạch…

Quãng sốt ruột: 

- Cô bác sĩ ơi, tôi như thế này mà toàn là bệnh với bệnh sao hả cô? Mấy cái chỉ số tùm lum đó ở đâu ra mà nhiều thế. Tôi thì ăn cũng ngon, ngủ cũng yên làm việc cũng xốc vác… 

Cô bác sĩ cười: 

- Chú nói đúng. Đúng là chú chưa có bệnh, nhưng kết quả thử máu cho thấy là nếu không chữa, chú sẽ bị bệnh. Bệnh là một quá trình chứ không phải là một cái tên. Cháu không đẻ ra bệnh, chỉ mô tả bệnh. Chú cần phải đi siêu âm cổ, siêu âm gan. Tuy chú chưa tiểu đường nhưng phải đi thử máu thường xuyên, định kỳ. Chú cũng phải tới trung tâm niệu khoa để làm xét nghiệm tiền liệt tuyến, và tới trung tâm bài lao để chụp hình phổi vì chú khai là trước đây chú hút thuốc nhiều. Cháu đã làm hẹn cho chú rồi, chốc nữa cô y tá sẽ đưa cho chú mấy giấy giới thiệu. Kể từ giờ, chú cần phải ăn uống kiêng cử, ba tháng sau chú trở lại thử máu nhé. Chú theo hướng dẫn chuyện ăn uống trong này này… 

Cô đưa cho Quãng hai mảnh giấy đánh máy cẩn thận.

Mảnh giấy 1: Giảm năng lượng (calories) để xuống cân. Uống thêm nhiều nước. Hạn chế các loại nước ngọt, nước trái cây, sinh tố, đồ ngọt. Ăn thêm nhiều rau cải, dưa chuột, cà chua. Tránh đồ xào. Ngoài ra, bớt ăn tất cả trái cây, ngũ cốc, các loại bột, các loại hột, thịt cá. Nói chung là thay thế các đồ ăn bằng nước và rau cải. Ngay trước khi ăn, nhớ uống một hay hai ly nước to để đầy bao tử thì sẽ ăn ít lại. Tập thể dục thường xuyên. 

Mảnh giấy 2: Đồ ăn cần cữ: dầu dừa, nước cốt dừa, dừa khô, da và mỡ của gà/heo/bò/vịt, gạch cua/tôm/crawfish, lòng đỏ trứng, các loại chả/giò lụa, xúc xích, lạp xưởng, đồ chiên, dầu, bơ (butter, magarine), phô mai (cheese), cà rem, da-ua có fat, sữa tươi có fat, sữa đặc. 

Lúc sắp bước ra khỏi cửa phòng mạch, cô y tá còn chạy theo giúi vào tay thêm một mảnh giấy nữa, nói chú đường cao, nhớ là không nên ăn những thứ này, bác sĩ dặn như thế.  

Mảnh giấy 3: Đừng ăn bánh ngọt, kẹo, nước ngọt có ga và tất cả các thực phẩm ngọt nhân tạo hoặc vị ngọt quá đậm như mía đường, hoa quả quá ngọt... Hạn chế các thực phẩm như cơm, phở, bún. Tuyệt đối kiêng kỵ các loại thức ăn liền như phở, cháo.

Đúng là cái kết quả thử máu ác ôn. Không thử thì máu là máu. Mà thử rồi thì máu chẳng còn là máu. Cứ tưởng máu thì đỏ, hóa ra nó chẳng đỏ chẳng xanh chẳng vàng mà toàn là những thứ vớ vẩn gì đâu.  

Về nhà, Quãng vứt mấy tấm giấy nhỏ ghi các thứ đồ ăn phải kiêng cữ cho vợ:

- Xem này, đây là lệnh từ bác sĩ: từ nay anh phải tuyệt thực. 

- Tuyệt thực?

Nàng cầm giấy đọc, cười xòa: 

- Bác sĩ nói đúng. Xưa nay anh ăn uống thoải mái, cho nên bây giờ rước bệnh vào thân. Phải lo kiêng cữ là vừa. Em biết mà. Đây này, anh xem cái tài liệu y khoa này này. Trên facebook người ta chuyền nhau để mà biết mà đề phòng. Này nhé, tim thì sợ mặn, phổi thì sợ khói, dạ dày thì sợ lạnh, gan thì sợ béo, túi mật thì sợ ngọt, ruột thì sợ ngồi, bàng quang thì sợ nín… 

Quãng nói: 

- Em đọc bệnh mà nghe như đọc thơ… 

- Đừng ngồi đó mà mỉa mai. Cái gì hay, cái gì đúng thì mình nghe, có mất mát gì đâu, lại có lợi nữa. Mấy thứ đồ ăn bác sĩ dặn kiêng cử là y chang như người ta nói. Anh có biết vì sao tim sợ mặn không? Em đọc cho nghe nhé: hấp thụ thực phẩm chứa nhiều muối có thể mắc áp huyết cao, và các nguy cơ tiềm ẩn khác. Lượng ion natri lớn trong muối có thể làm tăng dung lượng máu trong cơ thể, do đó, ăn nhiều muối làm tăng áp huyết, tăng gánh nặng cho tim. Còn phổi thì sợ khói vì trong cuộc sống hàng ngày… 

Quãng xua tay: 

- Thôi đủ rồi, đủ rồi… Từ đây anh sẽ nhịn đói. Cũng như niệu liệu pháp, phương pháp nhịn đói là dùng mình để chữa mình. Các nhà triết học Hy Lạp vĩ đại như Socrates, Plato… thường nhịn đói trước khi viết các tác phẩm về triết học hoặc trước khi phải trải qua những kỳ kiểm tra đặc biệt vì họ biết rằng nhịn đói sẽ kích thích khả năng trí tuệ. Ở Phương Đông, y học cổ truyền đã bàn luận và sử dụng phương pháp nhịn ăn với những tên gọi là “đoạn thực”, “đoạn cốc”, “tịch cốc” để phòng chống bệnh tật, bảo vệ và nâng cao sức khỏe dưới hình thức đơn độc hoặc phối hợp với các biện pháp không dùng thuốc khác như châm cứu, xoa bóp, tập luyện khí công dưỡng sinh, yoga, thiền… 

Đến lượt vợ Quãng xua tay:

- Nữa! Lại ngoại khoa! Học sao mà thuộc lòng như cháo. Thôi, em biết rồi. 

Nàng nhìn Quãng, giọng nghiêm túc:

- Bây giờ anh đã là một con bệnh, đã bệnh thì phải lo mà chữa…

- Con bệnh? Anh đã đau gì đâu mà em gọi là con bệnh. Bác sĩ nói anh mới có vấn đề chứ chưa phải bệnh. 

Nàng hạ giọng:

- Người ta nói để anh bớt lo thôi. Muốn còn sống vui vầy với vợ con, anh phải diet. Từ nay, em sẽ không nấu bún bò, không nấu phở, không nấu xôi, không chiên xào, không nấu chè, nấu cháo, không thịt bò xào lăn, không thịt bò tái, không bít tết… Không phải em không muốn cho anh ăn ngon. Nhưng ngon nhiều, khoái khẩu nhiều thì bệnh cũng nhiều. Theo em, món ngon nhất là đừng đau ốm bệnh tật gì hết. 

Ngừng một lát, nàng nói chậm lại: 

- Trong những thứ diet, còn có một thứ rất quan trọng nữa mà bác sĩ không nói, những anh phải biết.

- Gì nữa đây trời, diet chừng đó là xem như anh hết làm người rồi.

Nàng nghiêm giọng:

- Anh phải diet cả em nữa. 

Quãng thắc mắc:

- Diet cả em? 

- Chứ sao! Từ nay, đừng có này nọ… coi chừng có ngày…

Nàng lẳng lặng bỏ đi. Quãng nhìn theo, nhủ thầm, cái bà này trông ngộ thiệt, hình như bà ta vui vì mình bị bệnh. 

Một mình, Quãng nhìn bảng kết quả thử máu, thử phân, thử nước tiểu, tưởng như cầm bản cáo trạng, cảm thấy mình là tội nhân hơn là bệnh nhân, bỗng liên tưởng đến lá số tử vi mà ông nội nhờ ai đó chấm hồi còn nhỏ, cất giữ cẩn thận trong cái tráp để dưới bàn thờ như của gia bảo. Nào là cung thiên di, cung tài lộc, cung điền trạch… rồi những là thái tuế, thái dương, hóa kỵ, liêm trinh, thiên đồng, những là thất sát, kình, đà, tham lang… nghe vừa lạ vừa bí ẩn, nhưng chúng là số mệnh Quãng. Ông nội bảo: số mệnh thì tất định, đã sao thì chịu vây. Ấy thế mà mỗi lúc gặp trắc trở khó khăn, không hanh thông trong cuộc đời là Quãng lại giở lá số ra, hy vọng có một con sao tử vi nào đi lạc để đời Quãng vui hơn. Bây giờ Quãng có một lá số mới, rất hiện đại, lá số này buồn một cái là chỉ có một cung thôi: cung tật ách. Chẳng thất sát, hóa kỵ, tham lang… mà những là potassium, triglycerine, albumin, bilirubin, AST, Alt, BUN, A1c.. Trước một đống đủ thứ hỗ lốn như một phương trình đa nghiệm này, Quãng trở thành vô nghĩa. Chính chúng làm chủ, chứ không là Quãng. Chúng nó chẳng liên hệ gì đến thiên đường địa ngục dân chủ nhân quyền tự do công bằng bác ái, chúng vô tri vô giác tương tác với nhau trong cơ thể Quãng y như thể Quãng không có mặt trên cõi đời này.

Khuya, Quãng vào phòng, sửng sốt khi thấy trước cửa phòng mình tấm giấy dán hờ hững, chắc vừa mới làm vội, tô màu đỏ chói. 

DO.NOT.ENTER

Tấm bảng cảnh báo giao thông dựng, treo, gắn tùm lum ở các nơi công cộng đột nhiên vào nằm chình ình ngay cửa phòng ngủ Quãng! Cái bà vợ thân yêu này đã hớn hở khi nghe Quãng bệnh, bây giờ lại chơi trò cấm đoán. Quãng giựt cái donotenter ra vứt xuống sàn, vặn mạnh chốt. Cửa khóa, không mở. Gõ mạnh. Im lặng. Lại gõ. Im lặng. Tiếp tục gõ lớn hơn. Im lặng. Em em em em, Ngân, Ngân, Ngân, Ngân…mở cửa, mở cửa, mở…Vẫn im lặng.

Quãng bực dọc, ra phòng khách, nằm trên ghế sa lông, trăn trở mãi với tờ kết quả thử nghiệm, lơ mơ thấy mình rất lạ lẫm mình. Buồn tình, Quãng trôi tuột vào giấc ngủ như một ẩn số.

 

TDN

12/2019

Vần Thơ Tự Tình - Nguyễn Duy Phước

Những Câu Kinh

Những câu kinh có khả năng gom hết những bất an trong lòng người rồi trả lại cho họ những tháng ngày bình yên.

Câu kinh như mưa, thấm vào đất, phân hủy nỗi buồn riêng, làm mềm nỗi đau chung, rồi chuyển hóa chúng và trả lại cho nhân gian những mùa hoa bình yên. 

Những câu kinh là hiện thân của hiểu biết và tình thương; không phủ nhận nỗi đau, không coi thường nước mắt, mà nhẹ nhàng đón nhận tất cả, như dòng sông bao dung đón nhận tất cả mọi thứ trôi về từ thượng nguồn.

Những chiếc ô không làm mưa ngừng rơi, nhưng có thể giúp chúng ta đi trong mưa mà không bị ướt.  Những câu kinh cũng vậy, không thể ngăn những biến cố tràn qua cuộc sống, nhưng có thể giúp ta nhìn những biến cố bằng đôi mắt từ bi và hiểu biết, để thấy những biến cố không còn đáng sợ nữa.

Ta từng thấy nhiều người mang trái tim thật buồn về ngồi trước Phật, nghe một thời kinh, rồi nhẹ lòng quay trở lại cuộc sống ngoài kia. Không phải cuộc sống ngoài kia đã đổi thay, mà chính tâm hồn họ đã tìm được cho mình một điểm tựa, và những câu kinh như một người bạn chân thành, lắng nghe nhưng không phán xét, thấu hiểu mà không can thiệp, an ủi mà không thương hại.

Hạnh phúc từ những câu kinh mang lại không phải là thứ hạnh phúc ồn ào, náo nhiệt, mà đó là sự bình yên rất nhẹ rất sâu. Những câu kinh dạy ta biết trân quý những khoảnh khắc hiện tại, biết nhìn mọi thứ chung quanh bằng ánh mắt tươi mới, biết buông bỏ những gì không thuộc về mình.

Những câu kinh như dòng sông mang nặng phù sa, sẽ tiếp tục chảy qua bao kiếp người, gom nhặt tất cả những giọt mồ hôi và nước mắt trong nhân gian và ươm mầm cho cuộc sống những mùa hạnh phúc.

Nguồn: FB

Kim Duncan chuyển

Ngọn Đèn Dầu Trong Góc Khuất - T. Nguyen

Ở thành phố London, Ontario, có một hội trường nhỏ sát bờ sông Thames, mỗi tuần mở cửa một lần cho mấy người già Việt Nam tới ngồi với nhau. Căn phòng lúc nào cũng ấm hơn ngoài trời, dù mùa đông hay mùa hạ, bởi mùi trà nóng, mùi dầu gió xanh quen thuộc tỏa ra từ vạt áo của những người già xa xứ, và những câu chuyện quen như gió thổi qua hàng dừa quê cũ.

Ông và bà quen nhau ở đó. Ông ngoài 70, quê miền Tây, lưng đã còng nhẹ như cây tre già sau nhiều mùa gió. Vợ ông mất 10 năm trước, một buổi sáng mùa thu, đi nhẹ như chiếc lá rụng không kịp báo. Từ đó, căn nhà nhỏ của ông chỉ còn tiếng đồng hồ treo tường và tiếng tuyết cào vào cửa sổ mỗi khi đông về. Ông đến Canada vài năm sau miền nam sụp đổ, ông làm nghề lao động cho đến khi về hưu nên đời sống kinh tế hơi bị eo hẹp.

Bà cũng ngoài 70, tóc bạc gọn gàng, giọng Huế ấm áp. Bà đang ở với đứa con trai và gia đình của nó, khá giả nhờ kinh doanh, sáng lo bữa ăn, chiều đưa đón, nhà lúc nào cũng có người, nhưng đông người không có nghĩa là không trống. Có những nỗi cô đơn không nói ra được.

Họ quen nhau vì được sắp chung nhóm “thất thập niên”. Ban đầu chỉ là gật đầu chào, rồi vài câu hỏi thăm sức khỏe. Sau quen dần, mỗi tuần gặp lại, họ bắt đầu kể cho nhau nghe những chuyện nhỏ nhặt: ông kể tuần rồi tuyết dày, ông phải tự xúc sân; bà kể cháu nội mới biết nói, gọi bà bằng giọng còn ngọng nghịu. Những chuyện không lớn, nhưng đủ để lấp đầy khoảng trống của một ngày cuối tuần ấm áp.

Ông hay im lặng nghe bà nói. Ông nghe bằng cả người, như người miền Tây nghe nước lớn lên nước ròng xuống. Trong câu chuyện của bà thường có bóng dáng quê nhà: con rạch nhỏ, bờ ao có bụi chuối, những đêm canh nồi bánh tét dịp xuân mà bây giờ ông chỉ còn gặp trong giấc ngủ trưa. Ông ít khi kể về mình. Đời ông sau khi vợ mất, ngày nào cũng giống ngày nào, như con đường phủ tuyết, đi hoài vẫn chỉ một màu trắng. Bà tuy còn con cháu, nhưng nhiều khi ngồi giữa phòng khách sang trọng, nghe chúng nó nói tiếng Anh với nhau, bà thấy mình như một người khách lạ trong chính gia đình mình. Cái cô đơn của bà là cái cô đơn trong đông đúc, còn cái cô đơn của ông là cái cô đơn trong tịnh không.

Bà biết ông cô đơn hơn bà. Bà không nói ra. Ở tuổi này, người ta thương nhau bằng cách giữ im lặng đúng lúc. Bà chỉ để ý những chi tiết nhỏ: hôm nào ông ho nhiều, bà pha trà gừng mang theo; hôm nào ông quên mang áo khoác, bà nhắc nhẹ một câu. Những quan tâm kín đáo như mưa phùn, không ướt áo liền nhưng ngấm lúc nào không hay.

Có những buổi họ không nói gì nhiều. Chỉ ngồi nhìn ra cửa sổ, nơi hàng cây trụi lá đứng im, chờ xuân. Trong khoảng lặng đó, ông nghĩ tới vợ mình, tới những năm tháng hai người còn trẻ, còn nghèo mà vui. Bà nghĩ tới quãng đường đã đi qua, tới cái ngày rời quê, mang theo cả một đời ký ức. Hai nỗi nghĩ khác nhau, nhưng cùng chung một màu buồn tênh.

Ông hiểu, bà không thuộc về ông. Bà có gia đình, có những sợi dây ràng buộc ấm áp. Còn ông, chỉ là một bến nước cũ, may mắn có người ghé lại ngồi nghỉ chân. Nghĩ vậy, ông càng quý những buổi họp mặt hơn, quý từng lần được nghe bà kể chuyện.

Ở tuổi xế chiều, tình cảm không còn ồn ào. Nó giống như ngọn đèn dầu đặt trong góc nhà: không sáng rực, nhưng đủ soi cho người ta thấy mình chưa hoàn toàn ở trong bóng tối. Ông và bà không gọi tên mối gắn bó đó. Họ chỉ biết, mỗi tuần còn có một buổi để chờ, một người để nhớ, là lòng đã bớt lạnh đi một chút giữa xứ người xa lạ. Và thế là đủ.

Con cháu bà dần dần biết chuyện....

Chiều London hôm ấy tuyết rơi lất phất, cái lạnh như kim châm vào những khớp xương già nua. Trong góc phòng họp mặt, ông ngồi khép nép hơn mọi khi, chiếc áo khoác cũ đã sờn cổ được ông cài kín mít như để che đi cái nghèo nàn đang bị người đời dòm ngó.

Hôm nay sinh nhật bà. Con trai và con dâu vừa đưa bà đến. Lúc bước vào, họ lướt nhìn ông bằng ánh mắt lạnh lẽo như băng giá ngoài kia. Tiếng xầm xì của chúng bằng tiếng Anh, ông hiểu hết từ cái giọng điệu khinh khỉnh đến cái nhếch môi khi nhìn vào đôi giày cũ mòn của ông cũng đủ làm một người đàn ông từng là trụ cột gia đình thấy lòng nhói buốt. Họ không muốn bà "gần gũi" với một ông già đơn độc, nghèo nàn, sợ ông là gánh nặng, hoặc đơn giản là sợ cái hình ảnh "không môn đăng hộ đối" làm mờ đi cái vẻ thành đạt của họ ở xứ sở này.

Đến giờ giải lao, mọi người cùng ăn nhẹ. Con bà bày ra những hộp thức ăn sang trọng, nhưng khi ông lại gần, họ ý tứ kéo ghế ra xa, hoặc giả vờ bận rộn để không phải mời ông một tiếng. Ông đứng lặng, bàn tay run run cầm mẩu bánh mì khô khốc. Bà nhìn thấy hết. Bà đau cái đau của người đàn bà kẹt giữa một bên là thâm tình con cái, một bên là sự tri âm của người bạn già. Bà lẳng lặng gắp miếng chả lụa vào đĩa của ông, nói nhỏ, giọng run run:

- Ông đừng có để bụng... tụi nhỏ nó sống bên này lâu quá, cái tâm nó bị đóng băng rồi. Để tui ăn với ông cho vui.

Ông nhìn bà, đôi mắt u uất khẽ gợn sóng. Ông muốn đứng dậy bỏ về, cái tự trọng của một người đàn ông miền Tây "đói cho sạch, rách cho thơm" đang trỗi dậy. Nhưng nhìn thấy bàn tay bà đang run rẩy vì lo lắng cho mình, ông lại ngồi xuống. Ông thương bà hơn là giận lũ trẻ. Ông buồn. Buồn lặng. Không phải vì nghèo, mà vì cảm giác mình bị làm phiền. Cái nghèo ông đã mang theo từ quê qua tới xứ người, ông quen rồi. Nhưng ánh mắt coi thường thì vẫn làm tim người ta nhói, dù đã sống gần trọn một đời. Ông bắt đầu nghĩ tới việc không nên đến nữa, không nên làm bà khó xử giữa con cháu và một người dưng như ông. Bà biết. Bà luôn biết những điều người khác không nói ra.

Lúc ra về, khi con cháu bà đang mải mê chào hỏi những người khác, bà nhanh tay dúi vào túi áo khoác rộng thùng thình của ông một bọc nilon trong đó có vài hộp nhỏ được gói kỷ trong giấy bạc. Bên trong là mấy cuốn gỏi cuốn bà tự tay làm, là miếng thịt kho tàu mềm rục đậm đà vị quê hương. Bà thầm thì: 

- Nè, đem về chung cư, tối hâm lại mà ăn cho ấm bụng. Đừng có nhịn, tui xót...

Ông nắm chặt lấy bọc đồ ăn qua lớp vải áo, cảm giác nó nóng hổi như vừa mới vớt ra từ nồi áp suất, hay chính là hơi ấm từ trái tim bà truyền qua? Ông không nói được lời nào, chỉ khẽ gật đầu, cổ họng nghẹn đắng.

Ông lầm lũi đi ra trạm xe buýt. Bóng ông đổ dài trên mặt đường sũng nước mưa xuân. Ông hiểu, trong mắt lũ trẻ, ông là kẻ "đào mỏ" hay một ông già lẩm cẩm, nhưng trong mắt bà, ông là cả một khung trời kỷ niệm, là người duy nhất hiểu được tại sao bà lại khóc khi nghe một câu hò giữa lòng London.

Tình già ở đây sao mà u uất quá. Nó không được phô trương dưới ánh đèn, mà phải giấu diếm trong túi áo, trong những món ăn vụn vặt và những lờidặn dò lén lút.

Ông mang những gói thức ăn ấy về căn chung cư im lìm của mình. Ông ăn chậm, ăn kỹ, như sợ hết quá nhanh. Mỗi miếng ăn không chỉ là no bụng, mà là một sự xác nhận âm thầm rằng trên đời này vẫn có người coi ông là người, không phải là gánh nặng hay cái bóng bên lề.

Ông không dám đòi hỏi gì hơn. Ông giữ khoảng cách, giữ lòng tự trọng, giữ cả nỗi buồn cho riêng mình. Nhưng trong những đêm tuyết phủ kín ban công, khi hâm lại nồi cá kho bà giấu cho, mùi nước mắm bốc lên rất khẽ, ông biết: có những thứ không cần gọi tên, vẫn đủ để một người già sống tiếp qua mùa đông dài.

Rồi tới một buổi họp, chỗ ngồi quen đã trống.

Một tuần, rồi hai tuần... cái ghế trống đối diện ông trong câu lạc bộ đã bắt đầu lạnh lẽo cho đến khi người trưởng hội thông báo bà đã trút hơi thở cuối cùng đêm qua, trái tim ông như có một mảnh sành cứa vào, không đau rát nhưng máu rỉ ra âm thầm, lạnh ngắt.

Ông đến đám tang với tư cách một người bạn đồng hương xa lạ. Ông mặc chiếc áo vest cũ kỹ, cài nút thật chặt để ngăn những cơn run rẩy của tuổi già và cả nỗi đau đang cuộn lên trong lồng ngực. Ông đứng lẫn vào đám đông, giữ khoảng cách với con cháu bà. Họ vẫn vậy, vẫn ánh mắt sắc lạnh, bận rộn với những nghi thức sang trọng mà có lẽ bà khi còn sống cũng chẳng mấy mặn mà.

Ông sợ họ thấy ông khóc. Ông sợ cái tình cảm kín đáo, tinh sạch như sương sớm của hai tâm hồn già nua bị họ vấy bẩn bằng những suy nghĩ thường tình. Ông cố nuốt nước mắt vào trong, khiến đôi mắt đục mờ càng thêm u uất.

Lợi dụng lúc con cháu bà đang bận tiếp khách phía sảnh ngoài, ông lầm lũi tiến lại gần linh cữu. Đôi bàn tay đồi mồi run run đặt lên bàn thờ những món quà mộc mạc mà ông đã chắt chiu mua từ những đồng tiền già ít ỏi: Một hộp mè xửng Thiên Hương chính hảng từ Huế, một bịch trà Bảo Lộc hiệu Cây Thông mà bà ưa thích, thứ trà chát đắng lúc đầu nhưng ngọt hậu về sau. Một hộp bánh pía Sóc Trăng: Món quà quê hương của ông, cái vị ngọt của đậu xanh, vị béo của sầu riêng. Và cuối cùng, chai dầu gió xanh: Kỷ vật ngày đầu quen nhau bà đã tặng ông. Ông trả lại cho bà, không phải vì muốn đoạn tuyệt, mà vì ông muốn hơi ấm của nó sẽ theo bà sang bên kia thế giới.

Ông đứng lặng, bóng dáng cô độc in trên nền hoa trắng xóa. Ông lâm râm, tiếng khấn chỉ đủ cho mình ông và linh hồn bà nghe thấy:

- Bà đi trước nha... Về dưới đó, chỗ có nắng ấm, có mùi bùn non, không còn tuyết lạnh, không còn những ánh nhìn ghẻ lạnh đâu bà. Cầu ơn trên rước bà về cõi Phật. Thỉnh thoảng... bà có nhớ tui, nhớ cái mùi trà này, thì về thăm tui trong giấc chiêm bao, để tui còn thấy mình không đơn độc giữa cái thành phố mênh mông này...

Lúc ông quay lưng bước đi, một cơn gió lạnh lùa qua cửa sổ làm khói nhang bay vòng rồi tan mất. Ông bước ra phố, chiếc bóng gầy guộc lọt thỏm giữa những tòa nhà cao tầng.

Từ nay, bọc thức ăn trong túi áo sẽ không còn nóng hổi, những câu chuyện về tiền già, về con cái sẽ chẳng còn ai để sẻ chia. Ông đi, mang theo cái nghèo, cái tự trọng và một khoảng trống mênh mông mà cả thành phố London này cũng không thể lấp đầy.

Hóa ra, cái chết không đáng sợ bằng việc người duy nhất hiểu mình đã không còn nữa.

 

T. Nguyen

London

Tám Con Mắt Ngó - Đỗ Công Luận

 

Thằng Việt Kiều Phản Động - Nguyễn Sơn

Ngồi trên chuyến bay từ Mã lai về Đức. Trong chuyến bay, ngồi chung hàng ghế với một cán bộ Cộng sản. Ông ta tự giới thiệu là cán bộ đi công tác. Vì là người Việt Nam và tánh tôi hay thích tìm hiểu nên mới trò chuyện. Trông điệu bộ ông cán này tỏ ra là người có hiểu biết trong xã hội chủ nghĩa cộng sản. Hay xưng bác và tôi. "Bác đi du lịch đó hả, bác làm cơ quan nào.?".

Tôi trả lời: "Không, tôi đi thăm người thân ở Úc, máy bay ghé qua Mã Lai rồi về Đức, tôi hiện nay sống ở Đức". Ông ta nói: "À thế bác là Việt kiều". Tôi nhanh miệng nói: "Vâng Việt kiều yêu nước", để coi ông ta nói gì.

Ông ấy nói: "Thì ra không phải là Việt kiều phản động".

Tôi cười và nói: "Việt kiều phản động là sao vậy ông.?".

Ông ta trả lời: "Bác có biết họ là một lũ ngụy đánh thuê cho thằng Mỹ, bị quân dân ta đánh một trận sấm sét cho Mỹ chạy ngụy nhào, rồi bỏ chạy ra nước ngoài, quay lại đánh phá nhà nước ta".

Tôi chỉ nói: "Họ có đánh gì đâu, súng ống đâu mà đánh.?".

“Ấy bác không biết, súng ống làm gì mà đánh lại quân dân anh hùng ta. Chúng đánh phá là hô hào, viết và nói xấu đảng ta trên Internet đó".

Tôi nói: "Họ nói đúng thì đảng phải biết sửa chữa chứ. Tôi có đọc, thấy họ nói cán bộ đảng viên hiện nay ăn hối lộ, họ nói đúng, thì thế nào là phản động.? Họ nói miền Bắc nghèo đói, miền Nam giầu sang, vào miền Nam ăn cướp mà gọi là giải phóng. Tôi nghĩ cái đảng csvn chỉ vì qúa ngu lại thích làm anh hùng, thích chiến thắng, nên đã đánh mất đi một cơ hội lớn để xây dựng nước Việt Nam sau chiến tranh do hiệp định đình chiến ký tại Paris. Là xây dựng và tái thiết Việt Nam sau chiến tranh tàn phá. Đảng có nói cho ông biết không.?".

Ông ta nhìn tôi có vẻ tức tối và nói: "Bác láo thật, nếu bác nói là đảng ta ngu, thì tất cả trí thức và nhân dân miền Nam còn ngu hơn đảng. Tại sao họ nghe theo đảng và cùng với đảng đứng lên để giải phóng miền Nam. Những người trí thức như Bs Dương Quỳnh Hoa, Huỳnh Tấn Mẫn v.v...."

Tôi nói: "Họ không phải là những người trí thức. Ông lầm rồi. Họ là những người khoa bảng".

Ông ta hỏi: "Khoa bảng là gì.?".

Tôi trả lời: "Là những người có bằng cấp cao".

Ông nói: "Thì bằng cấp cao là người trí thức".

Tôi nói: "Không.! Người trí thức phải hội đủ 3 điều kiện ắt có và đủ để trở thành người trí thức là bằng cấp cao và kiến thức sâu rộng cùng với đạo đức tốt. Có đủ 3 điều kiện này mới trở thành người trí thức".

Ông ta hỏi: "Kiến thức là cái gì.?".

Tôi cười và nói: "Là người thấy sâu hiểu rộng, người từng trải trong cuộc sống, đi đó đây để tự học hỏi và tìm hiểu tra cứu, tự tìm hiểu về khoa học kỹ thuật, văn hóa xã hội, nghệ thuật v.v..."

"Bác nói lung tung qúa, người có bằng cấp cao là họ biết hết tất cả".

Tôi nói: "Ông lầm rồi. Họ học cái nghành nghề của họ mà thôi, để có bằng cấp đi làm. Nếu họ về hưu thì bằng cấp ấy cũng hết gía trị. Nếu người có bằng cấp cao mà không có kiến thức và đạo đức. Thì ông biết người đó như thế nào không.? Người đó hay tự phụ, tự cao và coi ta đây là người học cao, nếu có quyền chức thì xem những người khác không ra gì. Thích thị uy và đánh đập người khác, ăn hối lộ, ám hại người nếu chống lại.

Còn người có bằng cấp cao, mà lại có kiến thức rộng mà không có đạo đức. Loại này ỷ vào mình học cao hiểu rộng, nên rất khôn khéo biết luồn lách pháp luật để làm những điều gian ác. Nếu có chức phận quyền hành thì xảo quyệt, lưu manh, hại người.

Còn loại người có bằng cấp cao, có đạo đức tốt mà không có kiến thức sâu rộng. Là những người hay bị kẻ khác dụ dỗ như Huỳnh Tân Mẫn, Bs Dương Quỳnh Hoa v.v... vì thiếu kiến thức rộng nên không phân biệt được đâu là tà, đâu là đúng và đâu là sai.

Còn một loại này nữa. Là người không bằng cấp, không đạo đức chỉ có kiến thức nhưng không cao, không sâu và không rộng. Thứ này rất nguy hiểm, họ khôn vặt, lém lỉnh, láu cá, xảo quyệt..."

Ông ta không nghe nữa, bỏ đi chỗ khác, tìm chỗ có ghế trống ngồi. Sau khi nghe người tiếp viên hàng không thông báo: "Đã tới Đức, xin đừng tháo giây an toàn chờ máy bay ngừng hẳn...." mới thấy ông ấy tới lấy hành lý, và thòng theo một câu: "Nếu mà mày ở Việt Nam tao sẽ cho mày nhừ xương và ở tù không có ngày ra. Thằng Việt kiều phản động".

Nguyễn Sơn Germany

Tên Việt Kiều Phản Động 

Tuy Hòa Và Con Lộ Máu - Vĩnh Hiếu

Riêng tặng cho cố Trung Tá Khưu Văn Phát, nguyên Phi đoàn Trưởng phi đoàn 215, Thần Tượng, người đã đề nghị và khuyến khích tôi viết bài Tuy Hòa và Con Lộ Máu khi anh đang còn hiện hữu trong cuộc đời nầy.

Một nén hương thắp đến cho vong hồn anh được an vui nơi vùng trời miên viễn.

Phần mở đầu:

Sau khi Ban Mê Thuột thất thủ, ngày 14 tháng 3 năm 1975, trong cuộc họp khẩn cấp của các tướng lãnh cao cấp và TổngThống Nguyễn Văn Thiệu tại Cam Ranh đã đưa đến quyết định triệt thoái tất cả chủ lực quân của Quân Đoàn 2 và tất cả chiến xa, pháo binh cũng như máy bay ra khỏi Pleiku và Kontum.Lệnh triệt thoái được giữ kín trong vòng bí mật giữa những cấp chỉ huy Quân đoàn để tránh sự hoang mang cho tầng lớp hành chánh cũng như dân chúng địa phương. Phần còn lại của các lực lượng Địa Phương Quân và các cơ sở hành chánh vẫn tiếp tục làm việc với cấp tỉnh trưởng cũng như các cấp quận trưởng, như không có gì thay đổi (!).

Con đường cho cuộc triệt thoái lịch sử này đã được chọn là con đường hoang phế Liên Tỉnh Lộ 7B.

Từ Pleiku theo con Quốc lộ 14 về hướng Ban Mê Thuột khoảng 40 cây số sẽ gặp đầu mối đường Liên Tỉnh Lộ 7B. Ngã ba đường này thường được gọi là "chĩa ba" Mỹ Thạnh. Từ đây, con lộ 7B dài hơn 200 cây số xuyên qua vùng rừng núi hiểm trở, đi ngang qua thị xã Phú Bổn (Cheo Reo) và huyện Phú Túc trước khi đến Tuy Hòa. Con đường đất này uốn lượn theo những ngọn đồi cao, đôi khi ôm dài theo mé bờ sông hay băng ngang những con suối cạn; có những đoạn, đường đã bị sụp lở vì bị mưa xoi mòn hay cây cối chắn ngang lối đi. 3 chiếc cầu chính trên con lộ này là Phú Thiện (50m) , Lê Bạc (600m) và Cà Lúi (40m), lâu ngày không sửa chữa tu bổ, hư hao, gãy đổ... và đây là con đường cho hàng trăm ngàn người và gần 4 ngàn chiếc xe đủ loại, đủ cỡ, ngay cả cho những chiếc chiến xa M48 nặng gần 50 tấn đi ngang qua.

Đêm 16 tháng 3/75 tất cả lực lượng của Quân Đoàn 2 hơn cả trăm ngàn quân nhân đủ mọi thành phần cùng hàng ngàn quân xa và chiến xa hạng nặng được lệnh di chuyển. Cuộc triệt thoái âm thầm bất ngờ được êm xuôi trong đêm đầu tiên cho đến sáng hôm sau. Khi tin đồn về cuộc lui quân tới tai quần chúng địa phương, dân chúng hoang mang, hốt hoảng tột cùng, cả thành phố vội vã ùa chạy theo đuôi đoàn quân với bất cứ phương tiện di chuyển nào sẵn có trong tay. Một cuộc triệt thoái hỗn loạn bắt đầu...

Nguyên tắc căn bản của một cuộc lui quân, phần đoạn hậu tối thiểu phải có một lực lượng đủ khả năng chặn đường truy kích hoặc làm chậm bước tiến của địch quân nếu bị truy đuổi, để bảo vệ cho sự an toàn của đoàn quân. Mỉa mai thay, phần đuôi của đoàn quân này là hàng trăm ngàn người dân vô tội, tất tả bám theo mang trên tay chỉ là những gói áo quần hay những đồ cần thiết tối thiểu. Con đường lộ hiểm trở, đổ nát này đã thành một con lộ kinh hoàng, một dòng sông của xác người và máu. Những cái chết kiệt lực vì đói, khát, thời tiết ngày nóng đêm lạnh, của những trận mưa pháo, địch quân ngày đêm rót vào đoàn người không ngưng nghỉ. Một ký giả lão thành Nguyễn Tú đã viết lại:

Thật thương tâm khi phải mục kích cảnh người dân không có khả năng di tản bằng xe hơi, xe vận tải, hay bất kỳ phương tiện chuyên chở nào có được. Họ thật cơ cực, phải di tản bằng đôi chân, và họ chiếm đa số, bao gồm phụ nữ, trẻ em, người lớn tuổi, đi tất tả như chạy, không được dù chỉ một giọt nước để làm dịu cơn khát như cháy cổ....

Không thể nào đếm được bao nhiêu trẻ em đã ngã xuống trên đường đi, bao nhiêu cụ già bơ vơ phải đứng lại dọc đường, không còn cất bước đi được nữa, và còn bao nhiêu người khác phải chịu đựng đói khát trên suốt chặng đường tìm đến Tự do và Dân chủ.

Một sĩ quan biệt động bảo tôi: "Lần này, tôi không thể nào còn nhìn thẳng vào mặt đồng bào mình lần nữa."

Một anh binh nhì nói: "Thật khốn kiếp, chúng ta rút lui không hề kháng cự. Tôi thà chiến đấu, rồi chạy trốn nếu thua và tôi chấp nhận như vậy."

Một Đại Úy Không Quân than: "Thật thảm thương, nhất là khi nhìn lại Pleiku, giờ chỉ còn là một thành phố bỏ hoang. Chỉ còn thấy lửa cháy khắp nơi. Tôi buồn quá!

Một người lính khác nói thêm: "Tôi ngạc nhiên quá. Hãy nhìn những con người này, những trẻ em này. Thật khốn khổ, đáng thương quá!"

Dưới ngòi bút của nhà văn Phan Nhật Nam đã mô tả:

Cuộc di tản lớn quá, mối đau thương dài đặt trên 200 cây số đường núi với 200 ngàn người dân thường đi từ Kontum, Pleiku... Trời cao nguyên buổi tàn Xuân gây gây rét vào sáng, càng về trưa nắng cao và nóng khô khan, đường bụi mù tung đỏ bám vào thành xe, nòng pháo, khí cụ, tóc và da mặt người,vạn tròng mắt đỏ rực. Những tròng mắt mệt mỏi, lo âu, tuyệt vọng, lính gục ngã trên mũi súng, đàn bà, con trẻ nằm rũ trên hành lý, thành xe, đất cát. Được sống, được ngủ là hạnh phúc quá lớn hở trời? Còn biết kêu vào đâu? Với ai?

Nhà văn Phạm Huấn đã viết:

Liên Tỉnh Lộ 7 Pleiku-Phú Bổn-Phú Yên con đường máu dài 300 cây số đã là nơi chôn vùi hàng ngàn xác đồng bào và trẻ thơ vô tội.

Thật kinh hoàng, khủng khiếp. Biển người và biển máu.

Và sau cùng một nhân chứng trong đoàn người khốn cùng đó đã viết về những chiến sĩ Không Quân Việt Nam Cộng Hòa:

10 phi tuần phản lực A 37 đánh bom CBU và Napalm yểm trợ cho đoàn quân triệt thoái ngày 24-3-1975 sau đó đã được thực hiện đúng như Đại Tá Thảo, Chỉ Huy Trưởng Căn Cứ Không Quân Phan Rang "hứa" với Tướng Phú. Những phi công anh hùng đã khắc phục, chế ngự mọi hiểm nguy, mọi trở ngại kỹ thuật, thời tiết và sự an toàn cho chính bản thân mình; để cứu đồng bào và các chiến hữu anh em. Những phi công cảm tử anh hùng của QLVNCH đã bay xuất trận hôm ấy trong tinh thần của những hiệp sĩ. Trên vùng trời Phú Yên lúc 17 giờ ngày 24-3-1975, khi những cánh đại bàng xuất hiện "họ" thật sự là những cứu tinh, là những người đã mang theo sự sống cho Đoàn người, Đoàn quân phía dưới. Như hàng trăm ngàn đồng bào và các chiến hữu khác có mặt hôm đó tại Liên Tỉnh Lộ 7, tôi muốn được bày tỏ sự kính phục đặc biệt và ca ngợi những phi công anh hùng này.

Những điều đã được mô tả chỉ là một giọt nước mắt trong đại dương thống khổ của tất cả những ai đã đi trên con lộ này. Hàng vạn người dân vô tội đã bỏ mạng cũng như hằng vạn những chiến sĩ đã gục ngã dưới lằn đạn địch quân mà chưa hề có cơ hội để chống trả. Tất cả đó là hậu quả của một quyết định vội vã, sai lầm của cấp lãnh đạo.

Súng đạn và bánh mì 

8 giờ sáng, tại Không Đoàn 62 Chiến Thuật, những chiếc máy bay đủ loại bận rộn chuẩn bị rời phi trường. Vừa cất cánh chiếc trực thăng võ trang ra khỏi phi đạo, tôi cho con tàu giữ ở cao độ thấp bay dọc theo ven biển Nha Trang hướng về phía bắc, trực chỉ thành phố Tuy Hòa. Sáng hôm nay nắng đẹp, những giải mây như lụa trắng nhẹ nhàng treo lơ lững trên bầu trời trong xanh. Trên mặt biển mênh mông lấp lánh như một tấm gương bạc khổng lồ, những chiếc thuyền đánh cá cỏn con nuối đuôi nhấp nhô hướng về phía chân trời. Ngoài khơi lác đác vài hòn đảo một màu xanh thẩm đang im lìm tắm nắng mai. Ngồi trên chiếc ghế bay từ căn phòng lái tôi lặng yên thưởng thức vẻ đẹp thiên nhiên tuyệt vời của miền duyên hải, chiêm ngưỡng một không gian diễm lệ trữ tình của quê hương. Trong tiếng nổ đều đặn của động cơ cùng tiếng chém gió của cánh quạt quen thuộc từ khoảng không gian nhỏ bé này, tôi cảm thấy mình như là một cánh chim tự do đang xoải cánh bay lượn trên vòm trời thân yêu. Cho dù mỗi ngày phải đương đầu với hiểm nghèo, với cái sống chết, với phong sương gian khổ tôi thấy mình vẫn còn được may mắn và hạnh phúc hơn nhiều người trai cùng thế hệ. Nhưng từ khi Ban Mê Thuột đột nhiên rơi vào tay địch quân, tâm tư tôi bắt đầu lo ngại và hoài nghi về cuộc chiến, viễn ảnh chiến thắng quân thù mỗi lúc một xa vời. Thời thế đã đổi thay quá nhanh, tôi vẫn chưa chấp nhận được tình huống của thực tại, những tư tưởng bi quan, yếm thế thường lẩn quẩn trong đầu óc tôi. Rít dài hơi thuốc phà vào khoảng không gian trước mặt, tôi trầm ngâm, suy tư...

- Chút nữa mình đáp Tuy Hòa hay bay thẳng ra vùng luôn vậy?

Trong intercom đột nhiên câu hỏi của Thiếu úy Nguyễn Đức Liên đưa tôi trở lại với hiện tại. Tôi quay qua nhìn người bạn đồng nghiệp, rồi trả lời:

- Chắc mình ghé phi trường Đồng Tác đổ thêm xăng và liên lạc với Bộ binh xem thử có phi vụ nào không, sau đó mình sẽ bay tới vùng thả bánh mì cho đồng bào sau cũng được.

Từ khi tuyến phòng thủ của Liên Đoàn 3 Dù tại Khánh Dương trên Quốc Lộ 21 nối liền Ban Mê Thuột và Nha Trang bị Bắc Quân áp đảo lung lay, phi đoàn Thần Tượng đã được lệnh thay đổi vùng hành quân, chuyển hướng qua yểm trợ cho cuộc rút quân của Quân Đoàn 2 tại Pleiku về Tuy Hòa. Hằng ngày nhiều phi vụ đơn độc của Phi đoàn 215 được biệt phái ra vùng đồng bằng Phú Yên hổ trợ cho đoàn người di tản trên con lộ 7B. Ngoài mục đích tiếp tế, rải thức ăn của tiểu khu Tuy Hòa cho đồng bào, mục đích chính yếu của những chiếc trực thăng là bốc tất cả những ai có thể chở được từ con lộ 7B đem về tập trung tại vài trung tâm tiếp cư như phi trường Đồng Tác, một phi trường khổng lồ của Mỹ đã bỏ lại, nằm phía nam Tuy Hòa chừng 5-7 cây số.

Trong thời gian rối loạn này với những biến cố dồn dập, những phi vụ ít được kiểm soát, công việc của những hoa tiêu được đặt nặng trên tinh thần tự giác và trách nhiệm của mỗi người. Như ngày hôm nay, tôi được chỉ thị ra vùng hành quân trên chiếc trực thăng võ trang, không có chiếc C@C (Command and Control) đi dẩn đầu để tiếp xúc với Bộ binh, không có chiếc Hổ 2 (chiếc võ trang số 2) theo sát cánh như bao ngày qua. Một mình một ngựa lên vùng, tùy cơ ứng biến. Gunship bay vào vùng hành quân đơn độc là trái với chiến thuật và nguyên tắc căn bản của trực thăng võ trang. Nhưng đây là lệnh của cấp trên, tôi không có sự chọn lựa nào hơn là cố chu toàn nhiệm vụ được giao phó.

Tôi tiếp tục cho con tàu bay thật thấp trên đầu con Quốc lộ 1. Gió biển mát lạnh lộng vào khung cửa mở toang, phía sau khoang tàu 2 người mê vô xạ thủ đang ngồi bên nhau trên chiếc ghế sát cửa, nhìn xuống con đường trải nhựa đen chạy viền theo bờ biển cát trắng. Những ghềnh đá nằm sát bên đường, sóng vỗ tung lên trắng xóa. Vài chiếc xe hàng, trên nóc chất đầy hành lý, chạy ngược chiều, những cánh tay vẫy chào khi chiếc trực thăng bay ngang. Một vài chiếc xe hai bánh đang phóng nhanh trên đường, trên xe mang nặng những bao bị,vội vã rời xa vùng lửa đạn hướng về nơi an toàn. Sau sàn tàu, những bao vải lớn nằm chất đống chứa đầy bánh mì tôi đã mua đem theo, kế bên, ông anh rể tôi tháp tùng theo từ sáng sớm đang thích thú quan sát cảnh vật chạy lùi phía dưới bụng chiếc trực thăng.

Hôm qua khi cả nhà đang quây quần trong bữa cơm chiều, sau một vài câu chuyện qua lại trong ngày, bỗng Me tôi chợt nhìn tôi rồi hỏi:

- Này con..., Me thấy hình như con có điều gì không vui phải không? Con đang có vấn đề gì không?

Tôi ngập ngừng chưa trả lời, nhưng vì không muốn để cho bà lo lắng tôi nói:

- Dạ..., đâu có vấn đề gì, con chỉ hơi mệt vì bay hơi nhiều... thêm vào đó... ngày hôm nay con đã gặp nhiều đồng bào mình chạy loạn, đói khát khổ sở, thấy tội nghiệp cho họ quá.

Ông anh rể tôi đang ngồi ăn kế bên với bà chị ruột của tôi, nghe câu chuyện xen vào hỏi:

- Nè, mấy hôm nay tôi đọc báo thấy tin về vụ rút quân trên Pleiku về Tuy Hòa, có phải em bay trên vùng đó không? 

Tôi gật đầu:

- Đúng rồi... hằng trăm ngàn người bỏ chạy, thiếu thốn cực khổ... không có ai giúp đỡ gì cả. Tụi Việt Cộng pháo kích và bắn loạn xạ vào dân lành không phân biệt già trẻ, đàn bà con nít. Chết nhiều lắm. 

Tôi nói tiếp:

- Hồi trưa nay tôi có gặp một nhóm người nhỏ chạy vào trong rừng trốn đạn rồi bị lạc luôn,tôi đáp tàu xuống bốc tất cả về Tuy Hòa.Nguyên phi hànhđoàn lấy bánh mì ăn trưa của mình cho họ ăn làm cả ngày tụi này đói meo.

Nghe nói tới đây, Me tôi chắc lưỡi, lắc đầu:

- Tội nghiệp quá... vậy mình có thể làm gì được để giúp họ không con?

- Dạ, con đã có ý định mai mua bánh mì đem theo thả cho họ đó. Con biết đó chỉ như là muối bỏ biển thôi, nhưng có lẽ mình giúp được người nào hay người nấy. Vả lại con nghĩ một ổ bánh mì cũng có thể làm cho một người bớt đói một ngày để họ có sức tiếp tục đi tới nơi. Tôi nói tiếp:

- Nhưng chỉ có một mình con nên hơi khó khăn vì không biết làm sao chở được nhiều bánh mì vào phi đoàn được?

Nghe tôi nói xong, mọi người im lặng. Tôi chợt nhìn ông anh rể rồi đột ngột nói:

- Này anh Lộc, ngày mai đi bay với tôi không?

Bất ngờ bị hỏi, anh rể tôi lúng túng nhìn qua bà chị tôi đang chăm chú theo dõi câu chuyện.

- Tôi à, tôi đi theo để làm gì hả?

- Anh đi theo tôi ngày mai để phụ tôi mua và chở bánh mì đem vô phi trường thôi, rồi anh có thể về nhà sau đó hay là đi bay với tôi luôn thì tùy anh.

Nghe tôi nói xong, anh Lộc ngập ngừng rồi xoay qua nhìn vợ nói:

- Sao em, em nghĩ sao? Có để cho anh đi theo giúp hay không?

Bà chị tôi nuốt xong miếng cơm trong miệng, lúng búng trả lời:

- Này, đi bay có nguy hiểm không vậy? Chứ giúp đồng bào mình trong lúc này thì là chuyện nên làm, anh muốn thì cứ đi, tùy ý anh thôi.

Được sự đồng ý của bà chị tôi, anh rể tôi quyết định:

- Được, mai anh sẽ đi giúp em.

Me tôi nghe tới đó chen vào:

- Còn vấn đề tiền bạc, con có nhiều tiền đâu mà mua, để Me đưa phụ cho con mua bánh mì thêm. Con cần bao nhiêu cứ nói.

Nghe tới đây miếng cơm trong miệng tôi chưa kịp nuốt, bỗng dưng bị nghẹn lại, tôi không ngờ Me tôi dám để đứa con rể cưng độc nhất cũng như chị tôi dám để cho người chồng mới cưới, một ông thầy giáo mạo hiểm ra một mặt trận nóng bỏng như thế này. Tôi nhắc lại cho ông anh rể trước khi đứng dậy rút lui về phòng mình:

- Anh chắc chưa? Suy nghĩ cho kỹ đó, sáng mai tôi sẽ đánh thức anh dậy, tối nay đi ngủ sớm đi nghe. 

Sáng hôm sau thức dậy sớm hơn mọi khi, trời còn tờ mờ tối tôi gõ cửa phòng ông anh rể. Anh đã dậy từ lúc nào, áo quần sẵn sàng đang ngồi uống trà nóng chờ tôi. Tôi đưa cho anh chiếc áo bay của tôi bảo anh mặc để vào cổng phi trường khỏi bị hỏi giấy.

Hai anh em chở nhau trên chiếc xe Honda 90 già nua của tôi chạy ra lò bánh mì ở chợ. Khả năng xe chỉ chở được 4 bao bố bột mì nhét đầy những ổ bánh mới ra lò. Tôi cột từng cặp hai bao lại với nhau, đeo hai bên xe rồi chạy thẳng vào phi đoàn. Xe phóng ngang cổng Long Vân, mấy anh Quân Cảnh quen đưa tay chào rồi chỉ vào mấy bao bánh mì, có lẽ tò mò về những cái túi vải lớn treo hai bên chiếc xe.

Vào tới phi đoàn, tôi dựng xe trước cửa bảo ông anh rể đứng chờ, xong hấp tấp chạy ngay vào phòng phi đoàn trưởng. Trước cửa phi đoàn một đám hoa tiêu nai nịt gọn gàng tay xách túi nón bay, đang đứng nói chuyện hút thuốc lá chờ xe chở ra bãi đi bay, tò mò nhìn tôi đưa tay chào. Bước vào phòng phi đoàn trưởng, tôi gặp ngay Trung Tá Khưu Văn Phát đang ngồi sau bàn giấy:

- Chào Trung Tá, hôm nay tôi đi bay phi vụ ở Tuy Hòa, nhân tiện chở theo một số bánh mì thả giúp đồng bào, xin hỏi ý kiến Trung Tá trước. 

Trung Tá Phát mở mắt lớn nhìn tôi có vẻ ngạc nhiên, ngần ngừ một lúc rồi nói:

- À, chuyện đó cũng tốt thôi, nhưng anh bay gunship nặng đi thả bánh mình thì nên cẩn thận.

- Không sao đâu Trung Tá đừng lo. 

- Tôi chỉ nhắc cho anh biết thôi, tốt nhất là sau khi bắn đạn dược hết rồi thì làm gì cũng an toàn hơn. Hôm qua phi đoàn mình có một chiếc đáp chở đồng bào bị "over run" nặng quá cất cánh không nổi bị "crash" anh có biết không? Thôi, tôi nói vậy anh nên cẩn thận.

Tôi nghe xong, đưa tay chào rồi vội vã trở lui. Vừa ra khỏi phòng gặp ngay Thiếu tá phi đoàn phó Sơn Thái Huyền đang bước vào. Vị Thiếu tá này là một huyền thoại trong phi đoàn 215, gốc người Miên, da ngăm đen và nhỏ con. Nghe anh em nói rằng Thiếu tá Huyền rất tin tưởng vào bùa ngải, thần chú. Có một lần đi bay với Trung úy Tôn Thất Kim trên một mặt trận lớn đang bùng nổ, bị phòng không bắn như pháo bông xung quanh tàu. Trung úy Kim ngồi trên ghế bay mặt xanh như tàu lá chuối, rút người trong chiếc áo giáp mang trước ngực liếc mắt nhìn qua ghế bên cạnh, Thiếu tá Huyền đang cầm cần lái, tỉnh bơ không hề có một phản ứng, nhưng miệng thì đọc to những câu thần chú khó hiểu. Lạ lùng thay, không biết vì sự mầu nhiệm huyền bí của những lời thần chú đó hay là vì số mạng lớn của phi hành đoàn,hôm đó tàu không hề bị 1 miểng đạn nào cả.

Chạy ra tới chiếc xe Honda, ông anh rể đang đứng chờ bên 4 bao bánh mì, tôi vội nói:

- Tôi nghĩ mình nên gửi bánh mì tại đây, rồi chạy ra lò bánh làm 1 chuyến nữa còn kịp giờ, tàu còn trống lắm.

Một khoảng thời gian sau, chiếc trực thăng võ trang đơn thương độc mã cất cánh rời thành phố Nha Trang hướng về Tuy Hòa chở đầy súng đạn hỏa tiễn và những bao bánh mì nóng hổi.

Sau hơn 20 phút bay dọc trên Quốc Lộ 1, con tàu vừa tới trên đầu một vườn dừa xanh tươi bao la nằm kế bên bãi biển Đại Lãnh hình vòng cung cát trắng phau. Trước mặt không xa là đèo Cả cao ngất, tôi kéo con tàu vươn lên cao, mặt đất rời xa, con đường lộ và vườn dừa xanh nhỏ dần. Trước mặt tôi, dãy núi Đại Lãnh chạy dài ra ngoài biển theo hình dáng một cái móc câu bao bọc một vùng nước xanh, tạo thành một vùng vịnh lý tưởng, đó là vịnh Vũng Rô.Tại đây, Cộng Sản Bắc Việt lợi dụng địa thế kín đáo này đã dùng làm địa điểm tiếp nhận vũ khí của những tàu từ ngoài bắc vào. Ngày 16 tháng 2 năm 1965, Không Quân Việt Nam do hai phi công "Phượng Hoàng Kim Cương" và Trung úy Chánh bay hai chiếc A1 đã đánh đắm một chiếc tàu của địch đang bỏ neo tại đây chứa đầy vũ khí đạn dược.

Chiếc trực thăng bắt đầu vào vùng vịnh Vũng Rô. Con tàu đột nhiên chao đảo, rung chuyển, nhồi lên rớt xuống như chiếc ghe con bồng bềnh trên giòng nước lũ. Đằng sau khoang tàu ông anh rể tôi ngồi trên thùng đạn, mặt mày hốt hoảng nhợt nhạt, tôi ghì cần lái cố giữ cho con tàu bớt rung. Chiếc trực thăng đang đi vào một vùng "nổi tiếng" về không khí nhiểu loạn (turbulence), nhiều phi hành đoàn thường tránh bay qua vùng này, nhất là trực thăng bay ở cao độ thấp.

Cách đây mấy năm, Thiếu úy Sơn, với cái tên Sơn "phu gạo" vì một thân thể "vai u thịt bắp" của anh, là một hoa tiêu trong phi đội trực thăng võ trang của tôi,trên đường từ Phù Cát về Nha Trang, phòng Hành Quân Chiến Cuộc đã được báo cáo vị trí của Sơn đang ở trên Vũng Rô và từ đó phi hành đoàn cùng chiếc trực thăng biệt vô âm tín. Suốt 1 tuần lễ sau, mỗi ngày phi đoàn đều cử một phi vụ đặc biệt đến vùng này tìm chiếc tàu mất tích, nhưng không ai hề thấy một dấu vết nào của chiếc trực thăng này. Riêng tôi còn nhớ, trong phi vụ đi tìm chiếc tàu của Sơn "phu gạo", tôi suy luận rằng nếu chiếc trực thăng bị rơi xuống biển thì một vài ngày sau xác của phi hành đoàn sẽ nổi lên và trôi dạt vào bãi cát hay 1 ghềnh đá nào đó. Sau hơn 1 tiếng đồng hồ bay ở cao độ để mắt tìm kiếm xục xạo dọc theo bờ biển hay mõm đá, bỗng trước mũi tàu dưới thấp, xuất hiện 2 vật màu đen nho nhỏ nằm kế bên nhau nổi bật trên bãi cát vàng sát mé nước, hình thù như 2 xác người bị cháy đen trôi dạt lên bờ. Vừa mừng vừa hồi hộp, tôi chỉ cho người hoa tiêu phụ và 2 anh mê vô xạ thủ xem. Tất cả chồm lên phía trước chăm chú nhìn, trong lòng phấn khởi hy vọng đã tìm được xác phi hành đoàn. Tôi hạ cao độ, khi con tàu chỉ còn chừng một vài trăm bộ trên mặt biển, trước sự ngạc nhiên của tất cả mọi người, 2 "xác chết" cháy đen bỗng dưng di động về mé biển rồi biến mất dạng dưới làn nước trong. Tò mò tôi cho chiếc trực thăng xuống thấp, bay vòng nhìn xuống mặt nước. 

Qua làn nước trong vắt, 2 "chú" kỳ đà khổng lồ đen đủi như 2 con cá sấu lớn đang nằm sát bên nhau dưới đáy cát, im ru bất động. Vừa ngạc nhiên lẫn thất vọng, tôi kéo con tàu lên cao, khi vừa đủ năm bảy trăm bộ, đột ngột tôi quay đầu trở lại mở nút rockets "on" rồi chúi mũi "dộng" 2 trái hỏa tiễn xuống ngay chỗ 2 con kỳ đà "vô tội" sát mé biển. Mặt nước đang phẳng lặng bỗng nổ tung, hai cột nước trắng xóa phụt lên cao xao động cả vùng biển đang êm ả. 3 người trong tàu có vẻ ngạc nhiên trước hành động bất ngờ không lý do của tôi, nhưng không ai nói một câu gì, cho đến khi tôi quay đầu chuyển hướng bay thì người xạ thủ lên tiếng:

- "Ông Thầy", sao mình không xuống coi thử có con nào chết không? Tôi nghe nói mấy con kỳ đà biển này thịt ăn ngon lắm.

Trong lòng đang bực dọc không vui và nhất là khi liên tưởng tới hình dạng xấu xí của con vật, tôi im lặng không trả lời tiếp tục bay thẳng, trong lòng phân vân tự hỏi về những hành động hung hăng hay háo sát vô lối của mình vừa qua,không biết có phải làdo bản chất hay là do hậu quả của những ngày tháng vào sanh ra tử? 

Con tàu đi quá Vũng Rô, tôi cho chiếc trực thăng băng qua rặng núi cao án ngữ trước mặt chia đôi hai tỉnh Phú Yên và Khánh Hòa, dưới thấp đèo Cả ngoằn ngoèo giữa vùng núi xanh. Đèo Cả không hùng vĩ như đèo Hải Vân, nhưng là một nơi có nhiều di tích lịch sử. Nhiều trận chiến giữa hai nhà Nguyễn, Tây Sơn và Nguyễn Ánh trong 3 thập niên nội chiến (1771-1802) đã xảy ra tại đây, và ngọn đèo này được coi như là "Đệ nhất Hùng Sơn". Bên phải tôi, ngọn Núi Đá Bia sừng sững, một trong những danh lam thắng cảnh của miền Trung. Khối đá to lớn, trơ trụi cao hơn 80 mét tọa lạc ngay trên đỉnh núi cao sát phía đông ngọn đèo Cả, ở xa hàng chục cây số vẫn nhìn thấy rõ. Khối đá này người Phú Yên thường gọi là Linga, biểu tượng của thần Siva theo tín ngưỡng Chămpa (Chàm) là sinh thực khí của nam giới. Lúc xưa khi công phá Chiêm Thành, theo truyền thuyết năm 1471, Vua Lê Thánh Tông đã cho khắc chữ vào khối đá của ngọn núi này, nên được gọi là núi Đá Bia, tuy nhiên đời sau này chưa ai có được cơ may để đọc những dòng chữ đó, có lẽ thời gian đã xóa mất dấu tích.

 

Vượt qua đèo Cả, trước mũi tàu hiện ra một vùng đồng bằng tỉnh Phú Yên bao la bát ngát, đây là một vựa lúa lớn nhất của miền Trung phần được bồi bổ bởi nước sông Đà Rằng chảy qua trước khi ra cửa biển. Sông Đà Rằng theo tiếng Chàm có nghĩa là "con sông lau sậy", mạch máu chính của nền kinh tế thị trấn Tuy Hòa, rất rộng lớn và có độ dốc cao nên mùa khô nước cạn trơ ra những cồn cát vàng nằm giữa lòng sông, hai bên bờ mọc đầy lau sậy. Phần thượng lưu của con sông này thường được gọi là Sông Ba.

Hướng về phi trường Đồng Tác nằm sát bờ biển, một phi trường khổng lồ của quân đội Mỹ bỏ lại, cách Tuy Hòa khoảng 7 cây số phía nam, tôi cho tàu giảm cao độ chuẩn bị đáp lấy thêm nhiên liệu.Từ trên tàu nhìn xuống phi trường một vùng đất mênh mông bỏ hoang còn lại chỉ là phi đạo chạy dài, đa số nhà cửa đã bị tháo gở hết chỉ còn chừa những nền xi măng. Cho con tàu chạy dọc theo taxiway, từ xa tôi có thể thấy 2 tòa nhà hậu trạm quân đội, bên ngoài hàng ngàn người đang tụ tập gồm những những nguòi tỵ nạn hoặc những quân nhân vừa mới được trực thăng bốc về từ con lộ 7B cùng với thân nhân đến hỏi thăm hoặc chờ đợi tin tức người nhà. Đây cũng là trung tâm hoạt động của những cơ quan cứu giúp người tỵ nạn và cũng là nơi dùng cho những ban điều hành Bộ binh phối hợp với những phi vụ trực thăng của Không quân.

Tôi cho tàu đến trạm đổ xăng dã chiến gần đó, bên những bọc cao su đen khổng lồ căng phồng đựng JP-4 (xăng máy bay phản lực). Trong khi chờ đợi, tôi mở cửa bước xuống đất làm vài động tác cho giãn gân cốt thì một chiếc xe Jeep vừa đến đậu sát bên tôi, trên xe viên Đại úy tay áo mang phù hiệu đầu con cọp đen của Biệt Động Quân bước xuống, tay xách một cái máy radio FM. Sau khi đưa tay chào, viên Đại úy hỏi tôi:

- Đây có phải là trực thăng võ trang của phi đoàn Thần Tượng biệt phái cho Tiểu khu Tuy Hòa không? Hiện tại một đơn vị của chúng tôi trên đường lộ 7 tại Phú Túc bị một nhóm chốt của tiền sát của tụi VC pháo kích súng cối và đang cần sự yểm trợ của trực thăng võ trang. Mình có thể đi ngay bây giờ hay không?

- Đại úy chờ đổ xăng xong rồi mình sẽ đi. Nhân tiện tôi có đem theo một số bánh mì trên tàu để giúp đồng bào trên đường chạy loạn về đây, sau khi yểm trợ xong tôi sẽ bay đi thả bánh mì xuống cho họ, nói cho Đại úy biết trước.

Người sĩ quan này quay đầu nhìn vào khoang tàu tỏ vẻ ngạc nhiên rồi trả lời:

- Vâng, tôi sẽ phụ với phi hành đoàn làm chuyện này. Viên Đai úy vừa nói xong thì từ xa một người đàn ông ngoại quốc cỡ trung niên trong bộ đồ kaki bốn túi vội vã chạy đến, trên người đeo mấy cái mấy ảnh. Gặp tôi đứng dưới đất kế bên cửa cockpit, anh ta bắt tay tôi và tự giới thiệu bằng tiếng Anh:

- Tôi là Richard Blystone*, đặc phái viên của thông tấn xã AP (Associated Press). Tôi đang làm việc tại vùng này, nếu có thể được xin anh vui lòng cho tôi đi theo tàu, cám ơn anh rất nhiều.

Chuyện xảy ra hơi bất ngờ, tôi chưa trả lời, im lặng nhìn người đàn ông ngoại quốc này một lúc, thấy ông ta có đeo tấm thẻ ký giả trên túi áo, tôi gật đầu đồng ý xong mở cửa leo lên ghế bay. Con tàu đã đầy xăng, tôi chuẩn bị cất cánh. Trên sàn tàu chiếc trực thăng võ trang là một hỗn hợp lạ lùng: một viên Đại úy Biệt Động Quân, một anh ký giả ngoại quốc, một ông thầy giáo, hai anh phụ tá và một đống bánh mì chất cao ngay giữa sàn. Chiếc trực thăng chúi mũi rời mặt đất bay về hướng Tây, trước mắt con sông Đà Rằng lững lờ uốn quanh những cồn cát vàng và những bãi lau sậy.

Sau hơn 20 phút bay, tàu đã đến khu vực huyện Phú Túc nằm kế con lộ 7B nơi đơn vị Biệt Động Quân đang đụng độ với đám tiền quân Cộng sản. Viên Đại úy chồm lên trên cockpit chỉ cho tôi ngọn đồi kế con sông nơi Cộng quân đặt súng pháo xuống con lộ phía dưới. Dưới chân đồi chạy dài ra là bãi cỏ lau mọc song song với bờ sông rồi đến bãi cát kế dòng nước.

Đang quan sát địa thế trước khi ước định vị trí tác xạ, bỗng tôi giật mình nghe tiếng người xạ thủ bên cánh phải la hốt hoảng trong intercom:

- Việt Cộng...Việt Cộng...a...ngay bờ lau...hướng 3 giờ ... tụi nó đang chạy trong bụi lau... đó.. đó...

Tôi nghiêng đầu nhìn xuống dưới, qua tấm thép sắt chắn đạn, sát bãi cát 3-4 bóng đen nhỏ nổi bật trong đám lau đang vạch cỏ chạy nhanh hướng về cái miểu nhỏ. Ở trên cao cái miểu trông nhỏ xíu như con tem, mái nâu đậm tường gạch vàng nhạt chỉ cách những bóng người đang chạy chừng vài chục mét. Tôi tức thời chỉ cho viên Đại úy đang chồm sau lưng tôi. Viên Đại úy nhìn theo qua khung cửa và trong một cử chỉ vội vã ghé tai tôi hét:

- Bắn đi... bắn đi... tụi nó đó... mau lên... coi chừng tụi nó chạy mất...

Vừa nghe xong câu nói, mạch đập tim tôi đột nhiên tăng vọt, tôi tức khắc vòng con tàu ra xa để lấy trục tác xạ đồng thời hạ chiếc máy nhắm hỏa tiễn đem xuống trước mặt, nheo mắt nhìn vào hồng tâm. Cái máy nhắm bị cháy bóng đèn, tắt ngúm không xử dụng được. Tôi nghiến răng bực mình chửi thầm trong bụng, đẩy nhanh cái máy vô dụng về vị trí cũ. Chợt nghĩ đến ổ bánh mì nhét dưới túi quần bay, tôi thò tay xuống mò mẫm móc ra một mẩu ruột nhỏ vo tròn lại xong ịn vào mặt kiếng chắn gió trước mặt làm điểm chuẩn để tác xạ. Không còn thì giờ để chậm trễ tôi đẩy con tàu chúi mũi xuống mục tiêu. Mấy tên Việt Cộng chạy vào ẩn náu bên trong chiếc miểu con vẫn còn đó, tin chắc chúng chưa bị phát giác. Tôi đưa viên bánh mì nhỏ dán trên tấm kiếng vào cái miểu con đang hiện rõ dần trước mặt, khi mẩu ruột bánh mì vừa vào đúng ngay trên mục tiêu tôi bấm nút... Xoẹt...trái hỏa tiễn đầu tiên rời dàn phóng lao xuống nổ tung ngoài bãi cát, cách xa cái miểu cả trăm thước. Mẩu bánh mì gắn quá thấp! Tôi tiếp tục đẩy cần lái về phía trước, chiếc trực thăng chúi mũi xuống mục tiêu gia tăng tốc độ, bắt đầu rung lên bần bật, lắc lư như chiếc võng, tôi cảm tưởng trục cánh quạt có thể gãy lìa bất cứ lúc nào...Xoẹt...xoẹt...xoẹt... 3 trái hỏa tiễn nối đuôi nhau lao xuống mục tiêu, 1 trái chui ngay vào mái ngói đen nổ tung khói mù mịt.

Trong khóe mắt tôi, Thiếu úy Liên ngồi im bất động, hai tay đang bấu chặt vào thành ghế bay, bỗng nhảy chồm lên reo to:

- Hay quá!... Hay quá!...

Trong đám khói bụi đen đang bốc lên cao, một bóng đen đang bò lết ra hướng bờ cỏ lau... Con tàu quẹo lại, rung chuyển. Tay bật qua nút minigun tôi hét lên trong intercom:

- Minigun!... minigun!...

Người xạ thủ bên phải nhoài người ra hẳn bên ngoài bóp cò súng, khẩu minigun quay vù, rống lên âm thanh nhức nhối, hàng ngàn viên đan tua tủa bắn xuống vào đám bụi mù, đất cát văng lên khắp nơi. Thoáng đâu đây trong những tiếng động hổn độn, tôi nghe tiếng cóc... cóc... của khẩu AK47 bắn trả. Tôi quẹo gắt con tàu lấy lại cao độ, vội vàng bay ra khỏi vùng, trong đầu tôi thần kinh vẫn còn căng thẳng. Đây là lần đầu tiên trong những ngày chinh chiến tôi đã vào vùng địch một mình, không có chiếc gun số 2 theo sau yểm trợ. Điều này đã làm cho tôi cảm thấy rất bất an trong lòng.

Quay người lại phía sau tôi nhìn ông anh rể giáo sư của tôi ngồi trên sàn tàu kế bên những bao bánh mì, mặt mày thất thần, chưa hoàn hồn, còn anh ký giả ngoại quốc tóc tai rối bời vì gió lộng, đang hí hoáy viết, nhưng tôi chắc chắn rằng anh ta chẳng hiểu chuyện gì đã xảy ra trong vài phút ngắn ngủi vừa qua. Vói tay ra hiệu cho vị sĩ quan Biệt Động Quân đang liên lạc với quân bạn bên dưới trên tầng số FM, tôi nói:

- Đại úy... tôi muốn đi thanh toán mấy bao bánh mì này cho xong, sợ không đủ xăng. Sau đó trên đường về tôi sẽ tống hết đạn dược xuống ngọn đồi này, nếu Đại úy đồng ý.

Nói xong không đợi câu trả lời tôi quay mũi về hướng bắc bay dọc theo dòng sông Ba đang ngoằn ngoèo uốn khúc giữa vùng rừng cây rời rạc. Chỉ dăm ba phút sau, từ xa vài cây số tôi đã thấy đoàn người chạy giặc chen chúc trên con lộ, phần đầu của đoàn người dừng lại tại bờ phía bắc đầu cầu sông Ba. Chiếc cầu một phần giữa bị sập, một nửa nhịp chìm dưới đáy sông cạn. Xung quanh đó, một nhóm công binh đang xúm lại nối cây cầu. Từ xa trên cao tôi thấy 1 chiếc trực thăng Chinook đang bay đến, dưới bụng treo "tòng teng" (sling) tấm sắt rất lớn trông như một nhịp cầu.

Tại đây đoàn người đang dậm chân tại chỗ. Đàng sau cả hàng cây số những người chạy nạn cùng hàng ngàn chiếc xe vẫn tiếp tục đi tới, dồn cục càng ngày càng đông tràn ra hai bên phía bìa rừng. Đủ mọi loại xe, cam nhông nhà binh, chiến xa M113, xe hàng, xe ba bánh và cả hàng ngàn chiếc xe hai bánh của dân chúng chất chứa đèo bồng tất cả những gì có thể mang theo được. Nhìn hàng vạn người nối đuôi nhau chen chúc đói khát bên dưới, 5-7 bao bánh mì trên sàn tàu của tôi như một giọt nước nhỏ bé trên bãi sa mạc mênh mông nắng cháy, sự hăng say phấn khởi trong lòng tôi buổi sáng hôm nay tự nhiên tan biến tự lúc nào.

- Chắc mình phải đem thả nơi nào có ít người, chứ thả đây người ta đạp nhau đủ chết. 

Tiếng người mê vô phía sau tàu đề nghị. Thấy hợp lý, tôi cho tàu rời con đường lộ, bay dọc theo bãi cát bên bờ sông.

- Phía sau sẵn sàng nghe, mở hết mấy bao bánh mì ra đi, khi nào tôi bảo thì mọi người bắt đầu thả xuống. 

Tôi nói với 2 anh mê vô xạ thủ: 

- Nhờ mấy người kia thả phụ cho nhanh.

Tại bờ sông cạn kế trên những cồn cát, từng nhóm người đang tắm rửa, hoặc lấy nước uống. Tôi cho con tàu bay rà xuống thấp, hàng trăm cánh tay đưa lên cao, như van xin cầu khẩn hơn là chào đón. Một số khác, trên tay cầm những xấp giấy hình như là tiền đưa lên vẫy vẫy như mời mọc, "khiêu gợi" chiếc trực thăng đang bay ngang qua đầu. Hình ảnh những xấp tiền trên bàn tay của những người dân chạy giặc, có thể là cả một gia tài mồ hôi nước mắt của họ dành dụm mang theo được, và ngay giây phút này sẵn sàng đánh đổi một chỗ ngồi trên chiếc trực thăng để bay ra khỏi con lộ máu. Tôi bỗng dưng thấy mủi lòng thương xót cho đồng bào đang đau khổ cùng cực, nhưng đồng thời hành động vô tình của họ đã làm va chạm và tổn thương tự ái của tôi không ít. Tôi quay qua Thiếu úy Liên ngồi bên ghế trái đang nhìn xuống phía dưới, bất giác cả 2 cùng quay lại, không ai nói gì nhưng trong đầu hình như cùng có một ý nghĩ cay đắng và xót xa. Con tàu lướt qua một đám người nhỏ, tôi bay chậm lại rồi nói vội trong intercom:

- Thả đi...

Hàng chục ổ bánh mì rơi rải rác trên bãi các vàng, từng nhóm người ùa chạy theo, nhào trên đất vồ vập, chen lấn giành giựt, một vài người già, con nít ngã lăn trên cát. Chỉ trong chốc lát, những bao bánh mì đã sạch nhẵn. Tôi lấy cao độ bay trở về, chợt nghĩ rằng mặc dù tàu còn một số đạn dược và rockets nhưng còn có thể chở được 5-7 người. Tôi bay vòng lại nhìn dọc theo dòng sông, tìm một nhóm người nhỏ, riêng rẽ để có thể bốc họ mà không bị tràn ngập như chiếc trực thăng của Thần Tượng đã bị rơi ngày hôm qua.

Bay qua một vùng rừng cây thấp, tôi thấy chừng 5-7 người đang núp nắng dưới bóng cây, hình như là một gia đình. Tôi lạng chiếc trực thăng xuống thấp và đáp kế bên tàn cây chừng vài chục mét, cát bụi bay mù mịt, nhóm người trong bụi cây ùa ra. Người đàn bà khuôn mặt mếu máo vì khủng hoảng, lấy chiếc nón lá che đứa bé đang ôm trong lòng cúi đầu chạy đến cùng với vài người đàn ông nhảy lên tàu. Phía sau không xa chừng vài chục người đang tràn tới chiếc trực thăng. Không một giây chậm trể, tôi nhấc tàu quay mũi ra hướng bờ sông cất cánh, để lại sau lưng một đám bụi mù và đám người đứng khựng lại vì thất vọng. Tàu lên cao, gió mát lồng lộng vào khung cửa, khác hẳn với cái nóng hừng hực trên cồn cát nắng cháy.Phía dưới đất, những người tỵ nạn đứng bên những bờ lau sậy đưa tay vẫy vẫy trong tuyệt vọng. Tôi quay đầu nhìn xuống một lần cuối cùng trước khi quyết định rời vùng. Chợt bên mé bờ sông tôi nhìn thấy 2 người, đúng hơn là 2 cô bé hình như đang giặt áo quần. Nghĩ rằng tàu có thể đủ chỗ cho 2 người nhỏ nữa tôi lạng một vòng và hạ con tàu xuống cách 2 cô bé chừng vài chục mét. Mọi người trong khoang tàu nhìn ra chờ,anh xạ thủ đưa tay ngoắc, 2 cô bé thản nhiên bỏ đi về phía đám người đang đứng dưới những tàn cây đằng xa. Gần đó 2 đứa trẻ con đứng tắm sợ hãi bỏ chạy, vấp té ngã lăn trên đám cỏ dại. Tôi kéo con tàu cất cánh và nói với phi hành đoàn:

- Chắc 2 cô bé này đang đi với gia đình, không muốn đi một mình.

Thiếu úy Liên gật đầu đồng ý. Nhìn đồng hồ xăng đã xuống khá thấp, tôi vội vã hướng về Tuy Hòa. Trong tiếng động ầm ỉ của tiếng động cơ, tôi bỗng nghe tiếng người xa thủ nói rất to sau khoang tàu, hình như đang có gì lộn xộn. Tôi quay qua hỏi người hoa tiêu phụ:

- Liên, coi thử chuyện gì vậy?

- Mấy người mới lên tàu dành nhau vô ngồi giữa, thấy tàu mở cửa họ sợ bị rớt ra ngoài.

Đang suy nghĩ vì con tàu bay qua ngọn đồi lúc nãy, phân vân không biết nên bắn xuống ngọn đồi như đã hứa với viên Đại úy trong khi tình trạng xăng trên tàu chỉ còn đủ để bay trở về. Tôi hơi bực mình quay qua nhìn Thiếu úy Liên và nói:

- Liên, bạn giải quyết giùm đi, biểu họ ngồi yên và coi chừng, tôi sắp sửa bắn rockets xuống ngọn đồi này đó.

Nói xong tôi quay lại ra hiệu cho viên Đại úy Biệt Động Quân biết, rồi quay đầu tàu vòng lại, chúi mũi phóng những trái rockets còn lại xuống ngay lưng đồi. Người xạ thủ nhoài người ra ngoài trút hết những viên đạn cuối cùng xuống đầu địch trước khi con tàu rời vùng. Âm thanh của những trái hỏa tiễn rít lên cùng với tiếng súng 6 nòng minigun rú lên như bò rống đinh tai nhức óc, đứa bé trong lòng người mẹ sau khoang tàu khóc thét lên, còn đứa con trai lớn hơn kế bên, mở trừng mắt, trên khuôn mặt lộ vẻ kinh hoàng, ngồi chết cứng, mếu máo vì sợ hãi, khóc không ra tiếng.

Tàu đã cạn xăng và đạn dược, tôi phóng nhanh về Tuy Hòa. Bên cạnh, tôi thấy Liên móc gói thuốc mời người đàn ông hút và 2 người nói chuyện rất hăng say. Người đàn ông trong bộ áo quần nhàu nát, xốc xếch có lẽ là chồng của người đàn bà đang ôm đứa bé, trên khuôn mặt gầy ốm, mệt mỏi và xạm đen vì nắng nhưng đôi mắt lộ vẻ sung sướng với nụ cười nở rạng rỡ trên môi. Tôi hỏi Liên:

- Quen à ?

- Anh có tin không, đây là thằng bạn học cùng lớp với tôi hồi xưa, em ruột của Thượng Sĩ Kim y tá phi đoàn mình đó. Thật là một chuyện hi hữu, đúng là ý trời. Trong giọng nói của Liên tôi nghe như đang ẩn chứa một niềm vui bất chợt. Tôi trao cần lái cho Liên rồi móc thuốc ra hút, nghĩ xả hơi sau 1 thời gian dài căng thẳng.

Tôi hỏi Liên:

- Hôm qua bạn làm gì? 

- À, tôi bay cho tiểu khu Tuy Hòa thả cơm vắt, mía khúc xuống cho dân chạy loạn và bốc người. Có chuyện này tôi quên kể cho anh nghe. Lúc bay ra vùng có một Ma Soeur đi theo tàu để thả đồ tiếp tế của tiểu khu TuyHòa. Khi tôi đáp xuống bãi cát, một toán người tràn tới leo lên tàu, Ma Soeur lẵng lặng nhảy xuống đất nhường chỗ không lên lại tàu, tôi cứ chần chờ, bà ngoắc tay bảo tôi bay đi. Thấy một đám người đang chạy đến, tôi không thể chờ lâu hơn nữa được phải cất cánh. Trước đó tôi có nghe Ma Soeur nói là muốn được xuống con lộ gia nhập với đoàn người chạy nạn để giúp đỡ họ, nhưng tôi không ngờ.

Liên nói tiếp:

- Anh có biết không, khi chiếc tàu cất cánh, nhìn xuống thấy người nữ tu trong bộ áo dòng đứng chơ vơ, hai tay giữ chiếc khăn bịt đầu trên bãi cát nóng cháy, gió bụi mịt mù như muốn cuốn thổi bay tấm thân nhỏ bé, hình ảnh đó có lẽ sẽ không bao giờ phai nhạt trong trí óc của tôi anh à.

Khi nói tới đây, giọng của Liên đột nhiên như nghẹn ngào vì xúc động. Tôi vội quay mặt nhìn ra ngoài khung cửa, bất giác liên tưởng đến cái gọi là "giải phóng miền Nam" của quân CộngSản khát máu và những nổi thống khổ tận cùng mà cả hàng trăm ngàn người dân lành vô tội đang phải chịu đựng trên con lộ máu kinh hoàng này.

Thành phố Tuy Hòa ẩn hiện trước mặt, nằm im lìm bên cửa sông Đà Rằng mênh mông mở rộng. Trên bầu trời trong xanh, những chiếc trực thăng như những con ong dập dìu bay tìm kiếm những người dân trên con lộ Liên tỉnh 7B, chở về trung tâm tỵ nạn.Tôi hạ cánh đáp xuống phi trường Đồng Tác, đám đông bu quanh những bãi đậu trực thăng, ào chạy đến gần nhìn những người trên tàu tôi vừa thả xuống đất, hy vọng sẽ gặp lại được những khuôn mặt thân quen của họ.

Một chiếc xe Jeep chạy đến kế bên tàu, viên Đại úy tay xách chiếc radio FM nhảy xuống đất, leo lên xe rồi đưa tay chào phi hành đoàn. Người ký giả Mỹ còn nấn ná ở lại trên sàn tàu, trong tiếng ầm ĩ của động cơ, anh ta chồm lên từ phía sau ghé vào tai tôi nói lớn:

- Cám ơn anh rất nhiều về chuyến bay vừa qua. Tôi rất muốn giúp đỡ những người chạy loạn nhưng bất ngờ không đem theo nhiều tiền.Tôi chỉ có hơn 10 ngàn đồng trong túi, xin gửi hết cho anh để ngày mai mua bánh mì giùm tôi. 

Nói xong anh dúi vội vào tay tôi xấp giấy bạc rồi nhảy xuống đất đưa tay vẫy chào. Cầm xấp giấy bạc trong tay, tôi ngỡ ngàng nhìn theo người ký giả biến mất hút vào đám đông người...

Đà Nẵng Di Tản và Một Sự Gặp Gở Bất Ngờ

Tỉnh đường Tuy Hòa là một tòa nhà lớn nằm trên một vị trí đẹp nhất thành phố, kế bên bờ biển, mặt đông khu vườn cỏ nhìn xuống bãi cát vàng, phía nam nhìn ra cửa sông Đà Rằng mênh mông bát ngát. Từ trên cao nhìn xuống sân cỏ rộng của tỉnh đường đã có 7-8 chiếc trực thăng tắt máy đậu sẵn. Tôi lượn một vòng nhìn xuống, thấy có chỗ trống vừa đủ cho 1 chiếc trực thăng, tôi hạ cao độ và chen vào đáp. Trên bãi cỏ của tỉnh đường, đứng lố nhố những phi hành đoàn và nhiều người ngoại quốc đủ mọi quốc tịch, trên người đeo đầy máy ảnh chạy lui chạy tới rất là bận rộn. Có lẽ họ là những nhà báo khắp thế giới đến săn tin tức về mặt trận đang sôi động tại chiến trường vùng 2. Tắt máy tàu, mở cửa bước xuống sân cởi chiếc áo giáp nặng chịch trên người, trước mặt tôi đậu những chiếc trực thăng lẫn lộn của nhiều phi đoàn mang đủ loại phù hiệu như Hoàng Ưng, Thiên Ưng, Song Chùy v...v... từ Đà Nẵng di tản vào. Một chiếc trực thăng tản thương của phi đoàn 257 Cứu Tinh vừa đáp xuống, bụi mù tung lên, những người ký giả chạy ùa đến săn tin tức.

Ngày 27 tháng 3 năm 75, Cộng Quân gia tăng áp lực vào thị trấn Đà Nẵng, phi trường bị pháo kích liên tục. Tất cả máy bay được lịnh cất cánh lên trời để tránh thiệt hại. Pháo kích kéo dài không ngưng, tất cả trực thăng được lệnh rời bỏ phi trường Đà Nẵng đáp xuống phi trường Non Nước đậu qua đêm.Đây là 1 phi trường nhỏ của Mỹ bỏ lại cách trung tâm thành phố Đà Nẵng khoảng 5 cây số hướng đông nam. Suốt đêm đó tất cả phi hành đoàn đều ngủ tại những "bunker" hoặc giao thông hào của những đơn vị Thủy Quân Lục Chiến trú đóng tại đó, đang chờ các tàu Hải Quân trên đường cập bến di tản tất cả lực lượng tại đây.

Sáng hôm sau, tình thế tại Đà Nẵng rất nguy ngập, Cộng quân tiến sát vào thành phố. Trong tình thế hỗn loạn đó, tất cả trực thăng của các phi đoàn đậu tại phi trường Non Nước được lệnh cất cánh di tản về Phù Cát. Thời tiết ngày đó rất xấu, trần mây thấp không hơn 500 bộ che kín bầu trời (overcast). Tất cả hoa tiêu trực thăng cất cánh tại phi trường Non Nước về căn cứ Phù Cát, Bình Định có 2 giải pháp phải chọn lựa, một là bay trên trần mây mù mịt, hai là bay thấp dọc theo bờ biển. Đa số trực thăng tối hôm qua bay chờ khá lâu trên trời để tránh pháo của địch đã tiêu thụ một số xăng khá nhiều, bây giờ bình xăng không còn đầy để có thể bay xa. Nếu phải chọn con đường bay trên trần mây, và khi đến phi trường Phù Cát không tìm được khoảng trống để đáp xuống thì tàu có thể rớt vì hết xăng. Cũng nên biết rằng, đa số trực thăng không được trang bị những khí cụ hay máy móc để bay trong mây hay thời tiết xấu, cho nên đối với những hoa tiêu trực thăng bay trên trần mây không thấy được mặt đất là một điều tối kỵ. Giải pháp thứ hai bay thấp dưới trần mây, dọc theo bờ biển, nhưng những chiếc trực thăng phải đối phó với hỏa lực phòng không của địch qua nhiều vùng đã bị chiếm đóng. Cả 2 giải pháp đều là nan giải cho những phi hành đoàn trong hoàn cảnh nguy ngập đó. Một trong những hoa tiêu của Phi đoàn tản thương Cứu Tinh 257 đang đậu tại phi trường Non Nước là Trung úy Phạm Mẫn, cựu hoa tiêu phi đoàn Thần Tượng 215, đã chọn con đường thứ hai, bay thấp dưới trần mây về Phù Cát. Trên tàu khi đó chở đầy những quân nhân Không quân cũng như một số dân sự. Để tránh những súng nhỏ có thể bắn từ những làng mạc đã bị địch chiếm đóng, Trung úy Mẫn bay con tàu cách xa bờ biển chừng nửa cây số. Trên đường đi, trong tần số radio, những hoa tiêu liên lạc với nhau, kêu nhau ơi ới. Những chiếc trực thăng bay thấp bị đủ mọi loại súng của địch từ những ngôi làng dọc theo Quốc Lộ 1 bắn tới tấp, những chiếc máy bay bay trên cao thì trần mây mù mịt không tìm được đường xuống. Tình trạng rất bi đát.

Riêng Trung úy Mẫn, sau chừng nửa tiếng đồng hồ bay, khi vừa đi ngang quận Dục Đức, từ trong bờ một tràng đạn phòng không cỡ lớn nổ liên tục nhắm vào chiếc trực thăng đang bay thấp trên mặt biển. Một viên đạn trúng tàu nổ tung, một số người chết ngay trên sàn tàu, Trung úy Mẫn cố lết con tàu bay sát mặt biển tới được gần đèo Phù Củ thì rơi xuống bãi cát sát bờ nước. Từ phía sau đuôi của chiếc trực thăng, một nhóm Việt cộng từ một làng sát mé biển chạy đến. Những người nào còn sống sót trên tàu mạnh ai nấy chạy. Mẫn bị một vết thương ngay chân, lết ra khỏi tàu chạy về phía trước dọc theo bờ biển, những tiếng súng AK47 nổ dòn vang vọng đàng sau. 

Chạy được chừng 3-4 cây số thì trước mặt khoảng 5-7 trăm mét, chừng 4-5 tên đầu đội nón cối chạy ngược lại chận đường, biết là không còn đường thoát, trong một hành động tuyệt vọng Trung úy Phạm Mẫn nhảy xuống biển bơi vòng ra khơi, hy vọng sẽ lẩn tránh được quân thù. Trên bờ mấy tên Việt Cộng vừa tới nơi đứng giương súng chờ đợi. Sức người có hạn, sau một chặng đường dài chạy trên biển với vết thương ngay chân, anh đã kiệt lực và đành buông xuôi giao thân cho địch. Anh bị trói thúc ké dẩn đi vào hướng đất liền, giữa một vùng bụi cây thấp mọc dọc theo ven biển. Trên trời cao những chiếc trực thăng của phi đoàn 243 Mãnh Sư tại căn cứ Phù Cát được lệnh bay ngược về hướng Đà Nẵng, hy vọng cứu cấp những phi hành đoàn bị rơi rớt dọc đường. Một chiếc trực thăng của phi đoàn Mãnh sư vừa bay ngang, tiếng động cơ và tiếng cánh quạt kêu ầm ỉ, bên dưới Trung úy Mẫn bị mấy tên Cộng Sản xô chúi nhủi vào một bụi rậm, dí súng AK47 vào đầu không cho anh nhúc nhích. Trong giây phút dưới áp lực của mũi súng quân thù, Mẫn* vẫn còn đủ bình tĩnh để ngửng lên nhìn chiếc trực thăng đang bay qua đầu, lòng thầm biết ơn những người hoa tiêu bạn trong giây phút tận cùng của cuộc chiến vẫn "không bỏ anh em không bỏ bạn bè", đúng như tinh thần bất diệt của Quân chủng Không quân.

- Ê, Mãnh Hổ!

Đang đứng hút thuốc kế bên tàu tôi nghe tiếng ai kêu từ phía sau. Tôi quay lại. Một hoa tiêu mang phù hiệu trực thăng của phi đoàn 239 Hoàng Ưng đang đứng sau lưng nhìn tôi cười. Tôi nhíu mắt nhìn. Khuôn mặt rất quen thuộc, tôi cố moi lại trong trí nhớ.

- Mày quên tao rồi à, Nguyễn Hào đây!

- Hào,trời đất! Hào"gàn"phải không? Mẹ, lâu ngày quá!

Vừa nói xong tôi mừng rỡ ôm choàng lấy người bạn thân cùng khóa bay. Từ lúc chia tay nhau sau khi du học ở Mỹ trở về nước, mỗi thằng đi một vùng chiến thuật, chưa bao giờ chúng tôi có cơ hội gặp lại nhau. Hình ảnh của thằng bạn có giọng nói Bắc kỳ Hà Nội chậm rãi, ngọt ngào như mía lùi lại ẩn chứa một tánh tình "ngang tàng" nếu không nói là có tí "ngông", trên một khuôn mặt rất là "boyish" đã trở lại trong tâm trí tôi. Những ngày bên trường bay vào những buổi đi học về, trong khi mấy anh "hoa tiêu học trò" vội vã chen nhau xuống chiếc xe buýt thì Hào lửng thửng một tay xách túi bay, một tay đút vào túi quần chậm rãi đi từng bước một về phòng, hình như chưa bao giờ tôi thấy anh ta vội vã cả. Tôi ngạc nhiên hỏi:

- Chuyện gì đã đưa đẩy bạn lưu lạc nơi phương trời này vậy, Hào?

- Thì lúc Ban Mê Thuột bị tụi nó chiếm, từ Đà Nẵng tao tình nguyện biệt phái dẫn 5 chiếc tàu lên Pleiku cho phi vụ không vận Sư đoàn 23 về tái chiếm Ban Mê Thuột. Chừng 2 ngày sau thì phi vụ đó bị "xù", tụi tao bị "xỉ" về vùng này bốc dân. Mấy lần tao nghe tiếng mày trên tần số mà chưa có cơ hội để gặp. Này, mày bay gunship phải không, tao có chuyện này muốn nói với mày.

- Có gì quan trọng không? 

Vừa nói tôi vừa móc ổ bánh mì dưới túi bay rồi hỏi:

- Mày ăn chưa?

- Tao ăn rồi, mày ăn đi. Lúc nãy tao đi chở dân về, gần tới Tuy Hòa bên mấy thửa ruộng hoang tao thấy 2-3 con bò đang đứng ăn cỏ, tao định xuống "dớt" một con đem về cho lính mình ăn, tao thấy nhiều lính bộ binh đi lạc trong rừng được bốc về phi trường Đồng Tác tơi tả, tội nghiệp quá. Một mình không có gunship "cover" tao hơi ngại, bây giờ gặp mày đây tao mới hỏi mày đi bay yễm trợ cho tao "dớt" con bò về được không?

- Chuyện nhỏ thôi, nhưng coi chừng, nhiều lúc là bò của dân đó mày.

- Dân đếch gì, xa tuốt trong rừng, giờ này dân chạy hết rồi, để lại cho tụi Việt Cộng ăn cũng vậy thôi.

Cầm ổ bánh mì trên tay tôi vừa ăn vừa nói:

- OK, làm gì thì làm để tao "thanh toán" ổ bánh mì này cho xong đã rồi đi đâu thì đi.

Hơn 10 phút sau 2 chiếc trực thăng bắt đầu quay máy, tôi cất cánh chiếc trực thăng võ trang nối đuôi theo chiếc Hoàng Ưng của Hào rời bãi đậu. Hai con tàu lấy cao độ hướng ra phía bờ sông. Trên cao nhìn xuống, từ cửa sông Đà Rằng chạy dài về phía tây, cửa sông trông giống như đầu của một con bạch tuột với những sợi râu nằm giữa vựa lúa lớn nhất miền Trung phần, những mảnh ruộng hình vuông con con màu vàng cỏ rạ, nối tiếp nhau từ bờ sông chạy dài đến gần chân núi Đại Lãnh. Nhìn thằng bạn thân cắm đầu bay trước mặt, trên tần số riêng tôi gọi:

- Hào, mày còn nhớ chỗ không đó?

- Yên chí đi, cứ theo tao, 5 phút nữa sẽ đến, cách con sông vài cây số ngay bìa rừng tao nhớ rõ.

Đúng như lời Hào nói, chỉ trong vài phút bay tôi thấy chiếc trực thăng trước mặt nghiêng cánh, hạ cao độ. Từ trên cao nhìn xuống, tôi có thể thấy một vùng ruộng bỏ hoang, không canh tác, cỏ vàng úa mọc đầy, nằm kế bên bìa rừng, ở giữa là một con suối cạn uốn éo, cỏ mọc xanh hai bên bờ.

- Hổ, mày thấy chưa, bãi ruộng gần con suối, cách đây 2 tiếng đồng hồ tao đã bay qua đây rồi.

Tôi nhìn theo nôn nóng:

- Biết rồi, mấy con bò đâu không thấy?

- Từ từ đừng nóng, lẩn quẩn đâu đây thôi.

Hào bay dưới thấp chừng vài trăm bộ, tôi giữ vị thế cao hơn để quan sát tình hình, theo dõi tàu của Hào trong trường hợp có biến cố nào tôi có thể phản ứng kịp thời. Bỗng tôi nghe tiếng Hào trong tần số, giọng nói phấn khởi:

- Đây rồi, đây rồi, 3 "chú" đang ăn cỏ đây.

Nhìn xuống dưới thấp, tàu Hào đang bay bỗng quay vòng lại, cánh quạt chiếc trực thăng chấp chóa, 3 con bò đang đứng thản nhiên gặm cỏ trên một bãi ruộng hoang, kế bên một đám cỏ tranh vàng úa. Hào nói:

- Hổ, mày trên cao cover nghe, tao xuống đây. 

Tôi hạ cao độ, bay vòng rộng quanh chiếc tàu phía dưới, quan sát tình hình. Xung quanh đều là đồng không mông quạnh, không có dấu vết gì khả nghi cả, trừ đám rừng xa xa khoảng vài cây số. Chiếc trực thăng của Hào bay chậm lại và ngừng lại trên đầu 3 con bò màu nâu đang bình thản đứng kế bên nhau. Bên hông cửa tàu của chiếc trực thăng phía dưới tôi có thể nhìn thấy khẩu đại liên đang khạc đạn, phóng ra những làn khói trắng nho nhỏ. Một con bò nhỏ nhất trong đám ngã quỵ xuống, hai con kia tức thời phóng chạy.

- Hổ, tao đáp xuống đây... coi chừng dùm tao nghe...

Quay qua khung cửa, tay cầm cần lái, mắt tôi chăm chú theo dõi tất cả mọi diễn tiến bên dưới. Chiếc trực thăng đáp kế con bò đang nằm trên mặt đất,cách đó 1 khoảng gần là một đám cỏ tranh cao tới ngực. 2 người mê vô xạ thủ nhảy xuống đất đồng thời một bên cánh cửa cockpit mở ra, người hoa tiêu phụ nhảy xuống theo. 

3 người chạy đến kế bên con bò. Từ trên cao tôi theo dõi một hoạt cảnh ngoạn mục, 3 anh phi hành trong bộ đồ bay, người mặc áo giáp, đội nón helmet ì ạch kéo con bò không nhúc nhích. Mấy ông mê vô xạ thủ và ông anh rể tôi ngồi sau sàn tàu chồm ra ngoài cửa hồi hộp nhìn xuống phía dưới theo dõi. Từ trên cao nhìn xuống, tôi thầm nghĩ con bò quá nặng không thể nào 3 người có thể đủ sức đem nó lên sàn tàu. Đúng như tôi đã dự đoán, trên tần số tiếng nói của Hà:

- Nặng quá tụi nó kéo không nổi, Hổ, tao xuống phụ với tụi nó, cover cho tao nghe...

Hào nói xong chưa chờ tôi trả lời, mở cửa nhảy xuống, chạy đến bên con bò. 4 người xúm nhau, tiếp tục kéo. Cho con tàu bay thấp vài trăm bộ tôi nghiêng đầu theo dõi. Bỗng dưng cách chiếc trực thăng đang đậu phía dưới chừng vài chục mét, tôi phát giác một bóng người bận đồ đen vừa mới đứng lên giữa đám cỏ tranh mọc cao ngang ngực. Tôi la lớn cho mấy anh mê vô xạ thủ tôi nghe thấy để chuẩn bị:

- Có người, đằng sau, coi chừng...

Người xạ thủ hình như cũng thấy như tôi đã thấy, đến chụp khẩu minigun chỉa xuống ngay chỗ đám cỏ tranh. Phía dưới là chiếc tàu của Hào đang nổ máy hoàn toàn không có người nào ở trên tàu, tôi không biết làm cách nào để thông báo cho phi hành đoàn bên dưới biết tình trạng đang xảy ra. Tôi sà con tàu xuống thấp bay ngang đầu chiếc trực thăng đang đậu dưới đất, bay vòng thật nhỏ như để báo hiệu cho bạn mình biết để đề phòng có người lạ khả nghi đang ở gần đấy.

Một cuộc diễn tiến bất ngờ xảy ra phía dưới như một cuốn phim đang quay chậm. Bóng người đang đứng giữa đám cỏ tranh bỗng vạch cỏ bước hẳn ra ngoài, tiến về hướng chiếc trực thăng đang đậu kế con bò, hai tay cầm khẩu AK47 đưa cao lên khỏi đầu. 4 người đang hì hục kéo con bò, bất ngờ ngưng lại, quay mặt về phía bóng người đang bước tới. Tôi thấy Hào rút khẩu "rouleaux" chỉa về phía người lạ. Hình như có một cuộc đối thoại ngắn đang xảy ra, tôi đoán vậy. Hào bước đến gần, tay vẫn chỉa súng vào người lạ, tay kia vói giật khẩu AK47. Bây giờ một người xạ thủ của Hào đã tỉnh hồn, nhảy lên tàu chĩa khẩu đại liên M60 về phía "nhân vật" mới xuất hiện. Hình như cuộc đối thoại vẫn đang còn tiếp diễn. Đột nhiên trước sự ngạc nhiên, nếu không nói là sửng sốt của tất cả mọi người trên tàu tôi, "nhân vật" mới cùng phi hành đoàn 4 người của Hào xúm nhau lại kéo con bò lên sàn tàu. Nôn nóng muốn biết chuyện gì đã xảy ra, chờ khi Hào đã an tọa trên ghế bay, tôi la trên tần số:

- Hào, chuyện gì vậy, chuyện gì đã xảy ra vậy? 

Trong hơi thở hổn hển có lẽ vì quá mệt sau khi khiêng con bò lên sàn tàu, tiếng nói của Hào đứt đoạn:

- Thằng... Việt cộng... nó muốn hồi chánh... nó xin tao chở về Tuy Hòa...

Tôi ngắt lời:

- Mày có chắc không? Coi chừng đó!

- Không sao...đâu, tao lấy súng nó rồi. Nó là dân du kích địa phương... có gia đình ở Tuy Hòa...

Nghe xong tôi thở phào nhẹ nhõm. Có lẽ tên Việt Cộng này đang chăn bò, thấy trực thăng đến chạy núp trong đám cỏ tranh, và sau khi thấy chiếc gunship quần trên đầu tưởng là đã bị phát giác nên ra đầu hàng. 

Tôi gọi Hào:

- Mày làm tao hú hồn, thôi, chở con bò về phi trường Đồng Tác giao cho bộ binh và nhân tiện giao thằng Việt Cộng luôn.

Rồi tôi nói tiếp:

- Nhớ cắt một cái đùi tối về Nha Trang tụi mình nhậu nghe. 

Vĩnh Hiếu
Phi đoàn Thần Tượng, 215

*Richard Blystone was a correspondent for Associated Press (ap) for 15 years, reporting mainly from Southeast Asia, where he was bureau chief in Bangkok, before moving on to Cable News Network. He is also an Associate of Producers International Media, and one of the world’s top journalists and writers... Now he is a retired senior correspondent for CNN...

*Trung úy Phạm Mẫn bị Cộng quân bắt làm tù binh sau khi chiếc tàu anh bị bắn rớt trên bờ biển Quảng Nam ngày 28 tháng 3 năm 1975. Sau 3 năm bị cầm tù, năm 1981 anh cùng hai đứa con trai vượt biển đến được bến bờ tự do.

Xin cám ơn KQ Nguyễn Đức Liên, Phạm Mẫn, Nguyễn Hào đã đóng góp những chi tiết trong bài Ngày Tàn Cuộc Chiến (Phần 2), cùng anh Herky428 về tác phẩm rất đẹp của Mãnh Hổ trên biển Nha Trang.

Riêng cám ơn Cánh Thép.com, là nguyên nhân để tôi tìm lại được Thiếu úy Nguyễn Đức Liên, một hoa tiêu phi đoànThần Tượng mà tôi đã mất liên lạc từ năm 1975, qua những bài viết về cuộc chiến của tôi.

Một bài viết của đặc phái viên AP, Richard Blyslone, về phi vụ tại Tuy Hòa.