Vinh Danh Bà Mẹ Việt Nam - Nguyễn Duy Phước

Những Gì Quan Trọng Nhất Trong Đời Chúng Ta? - BS. Nguyễn Thượng Vũ

Trong 1 forum tiếng Pháp mà tôi là thành viên, mấy ngày trước chúng tôi có bàn về một đề tài quan trong cho tất cả chúng ta: những gì quan trọng nhất trong đời chúng ta?

    Có nhiều câu trả lời khác nhau, tùy theo tuổi tác, tùy theo giới tính, tùy theo từng lớp trong xã hội.

    Phần lớn không phải là một lựa cọn duy nhất, mà là một nhóm lựa chọn.

Tôi tóm tắt  phía dưới các bàn luận chung cho cuộc bàn luận nhiều ngày này. Tôi ước mong các anh chị sẽ cho thêm ý kiến cho bài viết đầy đủ hơn

Nguyen Thuong Vu 

****** 

    Phần lớn lựa chọn là: Sức Khòe, Vợ hay chồng, bạn hữu, Tiền Nong, Giáo dục, nghề nghiệp, bằng cấp. 

    Chúng tôi gạt bỏ lựa chọn như Bố Mẹ, con cái , vì chúng ta không lựa chon được bố, mẹ, con cái hay anh em.

    Lựa chọn bạn hữu thì được chứ không lựa chon được anh em. 

    Mỗi người chúng ta có những ưu tiên riêng tư cho chính mình. 

    Không có một tỷ lệ “đúng tuyệt đối” nào cho  tất cả mọi người, vì ưu tiên trong cuộc sống thay đổi theo tuổi tác, văn hóa, tính cách và hoàn cảnh.

    Nhưng các nghiên cứu về tâm lý học, y học và hạnh phúc lâu dài thường đồng ý với nhau ở một điểm quan trọng:

    Một cuộc sống tốt đẹp thường được xây dựng trên sự cân bằng, / balance/equilibre/  chứ không phải chỉ tối đa hóa một yếu tố như tiền bạc hay sự nghiệp. 

Một cách thực tế để nhìn về các ưu tiên trong đời sống có thể là:

• Sức khỏe (thể chất và tinh thần): 30%. 
• Không thể quên/loại bỏ/ coi rẻ/ sức khỏe tinh thần được. 
• 
  

Không có sức khỏe thì hầu như mọi điều khác đều khó tận hưởng. 

• Quan hệ gia đình và tình cảm (vợ/chồng, gia đình, bạn thân): 25% 
• 
  
•  Khổng thể gạt bỏ  tính cách quan trọng tình cảm giữa những liên hệ đồng tình luyến ái được 
• 
  
• Những mối quan hệ bền vững là một trong các yếu tố dự đoán mạnh nhất về hạnh phúc và tuổi thọ.
•  
• Giáo dục và học hỏi liên tục: 15%
•  
• Việc học / giáo dục/ kiến thức/ giúp con người có phán đoán tốt hơn, thích nghi tốt hơn và có nhiều cơ hội hơn trong suốt cuộc đời.
•  
• Ý nghĩa sống / lý tưởng / giá trị tinh thần: 15%
•  
• Con người cần một lý do để thức dậy mỗi ngày, vượt lên trên chuyện chỉ kiếm sống hay tiêu dùng.

Đức tin tôn giáo rất quan trọng 

• Ổn định tài chính: 10%
• Tiền bạc giúp giảm căng thẳng và tạo sự tự do.
• Nhưng sau khi đã đủ an toàn và ổn định, tác động của tiền đến hạnh phúc giảm dần. 
• Giải trí / nghệ thuật / đời sống tinh thần: 5%
• Âm nhạc, nghệ thuật, thiên nhiên, niềm vui hay đời sống tâm linh giúp nuôi dưỡng sự cân bằng nội tâm.

    Các bài khảo cứu về Thi thơ, Âm nhạc cổ điên hay tân nhạc của BS Nguyễn Văn Bảo, BS Phạm Anh Dũng , Nguyên Bích,  Khanh Phương , thuộc về địa hạt này.

Các tỷ lệ này không chỉ nói về thời gian, mà còn nói đến:

• mức độ quan tâm,
•  
• năng lượng tinh thần,
•  
• sự đầu tư cảm xúc, (emotional investment) 
•  
• và tầm quan trọng lâu dài. ( long-term importance) .Một người ban quen trong khi du lich thì hường ít có đầu tư cám xúc. 
•  

Một điều đáng suy nghĩ là:

Nhiều người lớn tuổi thường nói rằng:

• Ít ai hối tiếc vì mình đã không kiếm thêm được một ít tiền.
•  
• Nhưng rất nhiều người hối tiếc vì đã làm hỏng sức khỏe, đánh mất gia đình hay bỏ quên những người thân yêu.
•  

    Điều đó không có nghĩa tiền bạc không quan trọng.

Thiếu an toàn tài chính có thể gây áp lực rất lớn. Nhưng tiền bạc khác với sức khỏe và tình cảm:

• Đến một mức nào đó, tiền giúp cuộc sống tốt hơn rất nhiều.
•  
• Nhưng vượt quá mức cần thiết, hiệu quả  tiền bạc đem lại hạnh phúc sẽ giảm dần.

Có thể hình dung cuộc sống như một cái bàn có bốn chân:

1. Sức khỏe
2. Quan hệ tình cảm
3. Ý nghĩa sống
4. Ổn định tài chính

Nếu một chân gãy hoàn toàn, cái bàn sẽ mất cân bằng.

Theo tuổi tác, ưu tiên cũng thay đổi:

• Tuổi trẻ (15–30): học hành, kỹ năng và xây dựng bản thân có thể chiếm tỷ trọng cao hơn.
•  
• Trung niên (30–55): gia đình, con cái, sự nghiệp và tài chính trở nên quan trọng hơn.
•  
• Tuổi lớn hơn: sức khỏe và những mối quan hệ ý nghĩa thường trở thành ưu tiên hàng đầu.  (Health and meaningful relationships usually become dominant)  priorities.) 

Một thứ tự ưu tiên mà nhiều người cuối cùng nhận ra là:

1. Sức khỏe
2. Nhân cách và khả năng phán đoán .     
3. Tình cảm và gia đình
4. Công việc có ý nghĩa
5. An toàn tài chính
6. Danh vọng và địa vị

Điều đáng chú ý là “địa vị” thường đứng khá thấp. Nhiều người dành quá nhiều năng lượng để theo đuổi danh tiếng / địa vị/ tiền bạc/ mà quên mất sức khỏe hoặc gia đình.

Nếu muốn tóm gọn thành một công thức đơn giản:

• 30% Sức khỏe
• 25% Tình yêu và các mối quan hệ gia đình, bạn hữu 
• 20% Học hỏi , giáo duc và phát triển bản thân
• 15% Ý nghĩa sống và cống hiến, giúp đỡ xã hội và nhân loại 
• 10% Tiền bạc , nhà cửa và vật chất

Điều quan trọng không phải là các con số chính xác, mà là tránh cực đoan:

• chỉ có tiền mà không có sức khỏe,
• chỉ có sự nghiệp mà không có gia đình,
• chỉ hưởng thụ mà thiếu kỷ luật,
• chỉ làm việc mà thiếu ý nghĩa sống tâm linh .

Một cuộc đời cân bằng thường gồm:

• đủ tiền để sống an ổn,
• sức khỏe tốt,
• có người để yêu thương,
• có việc làm có ý nghĩa,
• và luôn tiếp tục học hỏi. ( nghe âm nhạc hàng  ngày, chơi cờ, ca hát, nhẩy múa, đọc sách...)  

Nguyễn Thượng Vũ

10 Kiểu Bạn Bè Nên Tránh "Càng Xa Càng Tốt"

Có một câu nói vô cùng chuẩn và tâm đắc khi nói về tình bạn, đó là “bạn bè không cần số lượng, quan trọng là chất lượng”, chính vì thế khi chọn người để kết bạn. Chúng ta nên lựa chọn những người bạn thực sự có thể kết giao, những người bạn mang lại cho chúng ta sự tích cực và chân thành, chứ không phải những loại bạn dụ dỗ ta vào con đường xấu. Cũng bởi thế mà bố mẹ luôn nhắc nhở chúng ta “chọn bạn mà chơi con ạ” bạn tốt thì mình tốt lây, bạn xấu thì kiểu gì mình cũng xấu theo. Đó là lý do mà khi kết bạn giao hữu chúng ta nên tránh xa những kiểu bạn không tốt, bạn không nên chơi. Có những người bạn càng chơi càng cảm thấy trân quý, nhưng có những thể loại càng chơi càng thấy mình thật ngu ngốc khi kết bạn với nó. Đó chính là những kiểu bạn bè mà chúng ta nên tránh xa càng sớm càng tốt.

1. Bạn có tính lợi dụng

Loại bạn này nên tránh xa đầu tiên này, nó chơi với mình chẳng có mục đích gì tốt đẹp hết. Nó kết bạn với mình chỉ vì muốn lợi dụng mình, nó nhìn thấy ở mình có điểm mang lại lợi ích cho nó, nên nó làm thân để nó lợi dụng. Còn khi mình hết giá trị lợi dụng, nó sẵn sàng hãm hại mình bất cứ lúc nào, nó sẵn sàng bán đứng mình để chuộc lợi cá nhân mà không cần suy nghĩ đến hai chữ “tình bạn”. Với những loại người như thế này, chúng chỉ coi ta là bạn khi ta có gì đó để chúng lợi dụng, còn khi ta không có gì thì chúng ngoảnh mặt làm ngơ ngay lập tức. Lúc mình có tiền có của, lúc mình giúp đỡ nó, mình chia sẻ với nó thì nó gọi “bạn”, còn khi mình trắng tay, mình chẳng còn gì có giá trị, mình cần nhờ đến nó, thì nó coi như không quen mình luôn, sẵn sàng lật mặt ngay. Tốt nhất tránh xa mấy thể loại lợi dụng, đào mỏ này sớm bao nhiêu, tốt bấy nhiêu.

2. Bạn có tính đố kỵ, hơn thua từng tý

Đã coi nhau là bạn thì nên ủng hộ nhau, vui vì bạn mình thành công hay may mắn, không tính toán so đo với nhau. Chứ cái kiểu cứ thấy bạn hơn mình là tức, thấy bạn thành công là tỏ thái độ không vui, hậm hực thì tốt nhất tránh xa cho lành. Chơi với loại đấy cũng không có gì tốt đẹp, lúc nào nó cũng muốn mình thua nó, cùng lắm thì ngang bằng nó, chứ mình mà hơn nó cái là không được, nó thái độ ngay. Kiểu bạn đó chơi cùng nó kéo mình xuống, nó đì mình không phát triển được chứ tốt đẹp gì. Mình có vợ xinh đẹp, nó không có kiểu gì nó chả nghĩ cách phá hoại hạnh phúc gia đình mình, có khi nó còn tính kế cướp vợ mình như chơi.

3. Hay than vãn

Cuộc sống chưa đủ mệt mỏi, chưa đủ đau đầu hay sao mà còn rước thêm một của nợ bên cạnh nữa. Loại bạn bè lúc nào mở mồm ra cũng than vãn này nọ, kể nể khổ sở này kia thì không nên dây. Chơi với loại bạn này, trước sau nó cũng kép tinh thần mình đi xuống, sớm muộn mình cũng trở thành một kẻ bất lực chỉ giỏi ngồi kêu ca, than nghèo kể khổ như nó. Nói chung là nhọc lắm, chẳng hay ho gì đâu. Cuộc sống của mình vốn dĩ đang tươi đẹp, tự nhiên chơi với nó, mình lại cảm thấy cuộc sống thật đen tối, mọi thứ chẳng có gì tốt đẹp. Đó có phải nó kéo mình từ con người lạc quan, vui vẻ xuống thành một kẻ tiêu cực, mất niềm tin vào cuộc sống không. Tốt nhất là tránh xa.

4. Không sòng phẳng

Những thành phần bạn bè mà lúc nào cũng cho tao vay, cho tao mượn, tao đang cần gấp mày giúp tao…nhưng sau khi mình giúp nó xong thì nó cũng quên luôn, nó chẳng nghĩ gì đến những gì mình cho nó vay, cho nó mượn, nó cứ coi như vay với mượn đồng nghĩa với cho luôn vậy. Thế ngay từ đầu mày nói là xin luôn đi cho xong. Bạn bè vẫn biết là không tính toán, so đo với nhau nhưng riêng về vấn đề tiền bạc thì phải rõ ràng. Không có cái kiểu mượn xong rồi mất hút con mẹ hàng lươn luôn, kiểu ở đâu cứ như mình là cái ngân hàng của nó vậy, rút ra mà chẳng bao giờ nghĩ đến việc nhét lại. Ăn chơi, nhậu nhẹt đã chẳng bao giờ trả tiền hay chia cắt gì. Giờ lại còn vay mượn không trả nữa thì tốt nhất là cắt băng chấm hết tại đây.

5. Hai mặt

Cái thể loại mà trước mặt mình thì nói một kiểu, sau mặt mình nó lại nói một kiểu khác thì cũng nên tránh xa nó ra. Đây là thể loại người hai mặt, chơi với nó chẳng biết đường nào mà lần, chẳng biết nó đang nói thật hay nói dối, chẳng biết lúc nào nó khen mình, lúc nào nó chê mình, chẳng biết lúc nào nó thật lòng, lúc nào nó giả tạo. Nói chung là vô cùng hoang mang và bấn loạn, tốt nhất là không dây.

6. Không đáng tin

Có một số thể loại mới đầu chơi rất vui, cảm thấy rất thú vị nhưng lâu dần nó mới lộ rõ bản chất của nó ra. Nó không hề tốt đẹp gì, là người không đáng tin, chẳng biết lúc nào nó hãm hại hay chơi xấu mình. Với những thể loại mình cảm thấy không thể tin tưởng thì tốt nhất không nên chơi. Chơi mà lúc nào cũng phải đề phòng, cảnh giác, sợ nó đâm sau lưng thì tốt nhất là nghỉ chơi cho lành.

7. Thảo mai

Đây là cái thể loại 3 phải 9 đúng, ai nó cũng khen, ai nó cũng tán dương. Với nó không có ai xấu, không có ai không hoàn hảo, gió chiều nào nó theo chiều ấy. Ở với mình thì nó khen mình, ở với đứa khác thì nó nịnh hót đứa khác. Nói chung đây là những thành phần chỉ nên xa giao qua đương, nghe nó nịnh cho vui tai, chứ không tin được những gì nó nói. Thế nên là không nên kết giao làm bạn với nó làm chi cho mệt đầu.

8. Ích kỷ

Con người thì ai cũng có chút lòng ích kỷ trong người, nhưng có những người có tính ích kỷ rất cao. Với những thể lọa này chúng ta cũng không nên thân thiết. Lúc có lợi thì nó hăm hở, ngọt nhạt, chứ lúc mình gặp họa đố thấy cái mặt nó đâu. Đúng cái kiểu có ăn thì đến, không có là mất mặt luôn. Thành phần này nó chỉ nghĩ đến bản thân nó thôi, chơi với nó đừng mơ nó nghĩ cho mình, nó quan tâm đến mình. Nó chỉ coi nó là nhất, nó là trên hết mà thôi, bạn bè với nó không quan trọng.

9. Những kẻ nhiều chuyện

Đây là những thể loại mà khi chơi với nó, chuyện gì của mình cũng được nó mang đi rêu rao, tuyên truyền như hát hay vậy. Có thể nói là là một cái vô tuyến truyền miệng vô cùng đáng sợ, có những chuyện mình còn chưa rõ thực hư thế nào, mà nó đã đi rêu rao khắp thôn bản, làng xóm rồi. Chơi với loại bạn này có ngày nó lôi hết cả dòng họ mình ra buôn chuyện mất. Nó sẽ chẳng có cái gọi là giữ bí mật hay bảo vệ danh dự cho bạn bè đâu. Nó chỉ nói cho đã, cho sướng cái mồm nó thôi ah.

10. Coi mình là người thay thế

Với những thể loại bạn mà với nó mình chỉ là sự lựa chọn thứ 2, sự lựa chọn khi mà nó không còn lựa chọn nào khác, hoặc khi hết sự lựa chọn tốt nó mới nghĩ đến mình, thì thôi nói tạm biệt nó ngay đi. Chơi với nó, chẳng tốt đẹp hay ho gì đâu. Bạn bè gì mà nó hẹn mình đi chơi, xong có ai đó hơn mình là nó sẵn sàng bỏ rơi mình ngay, nó coi mình chỉ như một sự lựa chọn thay thế, dự bị. Tránh xa nó ra nếu bạn không muốn cả đời mình chỉ là một sự lựa chọn thứ 2 đối với nó.

Trên đây là tất cả những thành phần bạn mà chúng ta nên liệt kê vào “danh sách đen”, với những thành phần này, tốt hơn hết tránh càng xa càng tốt. Chơi với nó không những không mang lại điều gì tốt đẹp mà có khi còn rước họa vào thân.

 

Thanh Loan chuyển

Tiếng Mưa Đêm - Tùy Bút Phạm Gia Đại

 

Lá vàng trong "xóm vắng"

Tôi dọn về khu Apartments này đã trên một năm với hai mùa mưa nắng, qua những ngày mùa hè nắng gắt trên một trăm độ F, hay những ngày trời đổ cơn mưa rào, hay chỉ là những giọt mưa lất phất bay trong gió, nhưng chưa bao giờ nghe thấy tiếng mưa nhè nhẹ rơi trong đêm vắng. Tiếng mưa tí tách rơi bên thềm trong đêm khuya, có lẽ chỉ những ngày còn ở Sài Gòn năm xưa, mới được nghe khi những cơn mưa chợt kéo về thành phố và nhiều đêm mưa chợt ngớt chỉ còn rơi từng giọt bên hiên nhà, tiếng mưa rơi êm đềm như tiếng nhạc quê hương. 

Khu Apartments for Seniors này nằm vài dặm đường phía bắc của Disneyland thuộc thành phố Anaheim, California. Trong nhiều thập niên qua, thành phố phồn thịnh và nhộn nhịp cũng chính nhờ vào hàng triệu du khách đến thăm Disneyland. Bởi thế, nhiều đêm tham dự các hội đoàn dưới vùng Bolsa về nhà, tôi vẫn lái xe về hướng bắc dọc theo con đường Harbor để thấy những hàng cây thắp bóng sáng hai bên đường, những nhà hàng còn mở cửa, để thấy thiên hạ nhất là giới trẻ còn sắp hàng trước những quầy bán nước giải khát hay fast food, và thấy một chút nào bớt đơn côi trên đường lái xe một mình.

Rồi hai tháng trước, tôi dọn qua căn apartment ngay trước mặt, cũng trong khu dành cho seniors này và thấy nó thật xinh xắn và ấm cúng. Căn phòng ngủ của tôi lại có cái view thật dễ thương nhìn xuống ngã tư đường trong lòng con xóm vắng này với ngọn đèn đường mỗi chiều lại thắp sáng và ban đêm lung linh chiếu qua khung cửa sổ vào căn phòng ngủ của tôi. Tôi gọi nó là xóm vắng vì suốt ngày thật yên tĩnh, thỉnh thoảng mới thấy một senior đi lững thững, hay đẩy walker đi tản bộ. Xóm vắng và lòng đường trước căn phòng ngủ của tôi có hàng cây cao mà mỗi mùa đông giá lạnh về, lá vàng lại rụng đầy dưới gốc phủ cả một góc phố trông thật nên thơ và lãng mạn. Nhưng những cơn mưa mùa đông lại làm trôi đi hết những lá vàng dưới sân của tôi và làm cho hàng cây thêm trơ trụi chỉ còn thưa thớt vài chiếc lá vàng úa trên cành, một thoáng buồn.

Miền nam California hay bị nạn hạn hán và thiếu nước nhưng mùa đông năm nay những cơn mưa bất chợt kéo về, mưa gió bão bùng nhiều hôm trắng xóa cả bầu trời. Cơn mưa lớn bắt đầu ngay trước lễ Giáng Sinh và cứ thế trời mưa mưa mãi qua cả năm mới, và cũng bất ngờ tôi được nghe tiếng mưa rơi tí tách trong đêm khuya lạnh vắng. Cũng trong khu này, nhưng khi ở apartment trước, tôi không nghe thấy bao giờ tiếng mưa rơi nhè nhẹ trong đêm như thế. Bây giờ mỗi đêm khi cơn mưa vừa ngớt, tôi lại nghe thấy tiếng mưa rơi, từng tiếng một bên hiên nhà. Tiếng mưa cứ nhè nhẹ rơi tí tách như những nốt nhạc trên phím đàn và ru tôi vào giấc ngủ lúc nào không hay. Nhiều khi mưa rả rích suốt đêm và cũng chính những tiếng mưa đó lại như nốt nhạc đánh thức tôi dậy khi trời mới hừng sáng.

Tôi tin vào định mệnh, vào sự an bài của một đấng sáng tạo thật quyền uy ở trên trời, và tin rằng ngay cả nơi ở của mình cũng là định sẵn, là đã dành sẵn cho mình. Sau khi miền Nam sụp đổ năm một chín bẩy lăm, tôi đi vào trại tập trung lưu đày khổ sai biệt xứ trong 17 năm, sau đó về lại thành phố kỷ niệm hơn một năm thì qua Mỹ định cư theo chương trình nhân đạo  H.O. 17 của chính phủ Hoa Kỳ. Đi làm cho các công ty Mỹ, Việt trong 17 năm thì về hưu. Năm 2011 tôi ra mắt cuốn hồi ký "Những Người Tù Cuối Cùng" có 17 chương, và đang ở trên lầu căn apartment này có 17 bực thang. Cuộc đời con người ta quả thật không biết lúc nào mình may mắn hay vận hạn, cho nên cứ tâm niệm làm điều Phước Thiện như Thượng Tọa Thích Thanh Long dậy tôi trong tù, bởi lẽ đời là Vô Thường.

Những đêm nằm nghe mưa nhẹ rơi bên thềm, tiếng mưa tí tách rơi tựa như liều thuốc an thần lan tỏa vào tâm hồn, như xoa dịu đi những bất hạnh một đời người. Tôi chợt nhớ đến câu chuyện trong Tự Lực Văn Đoàn về hai chị em trong đêm mùa đông giá rét đi nhặt lá bàng về cho mẹ ngày mai ra chợ bán, dù trời lạnh căm căm vẫn cầu trời cho gió nổi lên để lá bàng rụng nhiều đem về cho mẹ. Đẹp quá tấm lòng hiếu thảo. Đêm nay, mưa vẫn rơi rơi bên hiên nhà trong xóm vắng, cầu trời cho mưa nữa để còn được nghe những nốt nhạc thiên nhiên tuyệt vời, cho tâm hồn được thăng hoa và an bình trong năm mới./.

Phạm Gia Đại 

#648 - Câu Hỏi Sức Khỏe Cho Người Lớn Tuổi. Cần Xét Nghiệm Gì? Loãng Xương, Mỡ Máu Cao - Bs. Phạm Hiếu Liêm

 

Mặt Trăng Nằm Nghiêng - Vĩnh Chánh

Tôi là trai út, nhỏ nhất trong nhà. Ba tôi mất vài tháng trước khi tôi được sinh ra. Măng tôi buộc phải dấn thân bên ngoài buôn bán kiếm tiền nuôi đàn con dại 6 đứa. Anh đầu tôi vừa qua 11 tuổi, được các cha Đan Viện Thiên An, Huế, nhận vào học nội trú. Chị lớn của tôi, bấy giờ mới 9 tuổi, đang học tiểu học ở trường Đồng Khánh, đã phải gánh vác trọng trách coi trong ngó ngoài. Mỗi xế chiều, trên đường đi học về thường ghé chợ Bến Ngự để mua thức ăn với giá rẻ trước khi chợ vãn, rồi phụ với o người làm nấu nướng. Ngoài chuyện theo dỏi học hành của 3 người em kế mình, Chị còn phải lo săn sóc tôi trong những năm đầu tiên. Tôi nghe kể lại, những khi tôi khóc vì đói mà Măng tôi không có nhà, Chị vội bồng tôi sang nhà Cô tôi ở gần đó, xin cho tôi được bú vú chung với con trai của Cô cùng lứa tuổi tôi. Chị bồng ẳm tôi, cho tôi ăn, ru tôi ngủ, tắm rửa cho tôi, may quần áo từ đồ cũ cho tôi mặc theo kiểu may cho búp bê tuy với cở lớn hơn. 

Khi tôi bắt đầu có trí nhớ và đã biết loanh quanh chạy chơi một mình, Chị vẫn thường dẫn tôi đi tè ngoài sân cỏ bên hông nhà trước khi ngủ đêm, và đôi khi còn cầm đèn manchon dẫn tôi ra tận cầu xí ở vườn sau vì tính sợ rắn và sợ ma kinh niên của tôi. Trên bộ ván kê sát cửa sổ, tôi được nằm giữa Măng và Chị. Vào những đêm trăng, tôi nằm nghiêng hướng về cửa sổ, theo dỏi mặt trăng khi sáng trong, khi lu mờ vì mây. Bóng cây bên ngoài và của các song cửa từ từ xoay chuyễn theo hướng ánh trăng, tạo ra những hình ảnh di động nhảy múa, chập chùng trong đêm khuya, mãi cho đến khi trăng rời dần khung cửa sổ để bóng tối từ từ chiếm ngự cả căn phòng. Dưới ánh trăng nằm nghiêng ấy, tôi chơi trò giăng tay đưa chân lên múa trong lúc chờ ngủ.

Trăng luôn là hình ảnh tuyệt đẹp của tuổi thơ tôi ở bất cứ thời điểm nào, nơi nào. Vui trăng với anh chị em trong nhà, nghe kể bao câu chuyện thần tiên về trăng, thêu dệt mộng mơ với trăng. Chạy chơi, trốn núp rượt nhau dưới trăng với bạn bè trong xóm. Cầm lồng đèn rước Ông Trăng mỗi Trung Thu. Tranh dành trăng chạy theo mình. Nhìn trăng khi trăng vừa chớm lên, treo ngang đỉnh cây hoặc khi trăng ngã mình vào sáng. Trong tuổi thơ của tôi, từ tuổi đái dầm cho đến năm 7-8 tuổi, nhìn mặt trăng nằm nghiêng từ trên bộ ván khi tôi được nằm giữa Măng và Chị luôn là kỷ niệm sâu đậm. Tôi đã hỏi Chị không biết bao nhiêu câu về trăng, về Ông Trăng, chú Cuội, chị Hằng Nga, Cây Đa…Hỏi trăng chạy theo mây hay mây chạy theo trăng để được nghe Chị luôn trả lời mây nhẹ nên mây bị gió thổi phải chạy theo trăng.

Xong cuối năm lớp Nhất tiểu học, Măng tôi quyết định gởi Chị lên học trường Couvent des Oiseaux, Đà Lạt. Lý do duy nhất mãi sau này tôi mới rõ là Măng tôi nghĩ Chị sẽ chóng lớn và mập mạnh nhờ được dinh dưỡng tốt với bơ sữa nếu được học và ở nội trú tại trường nổi tiếng này... Mỗi lần về thăm nhà trong những dịp trường tạm đóng cửa nhiều ngày như Giáng Sinh, Tết hoặc hè, Chị luôn để dành tiền mua chút quà , khi thì dâu tây, mận, cà rốt, khi thì bắp su, khoai lang khô… Đó là những khi nhà tôi vang ngập tiếng cười. Chị kể không biết bao câu chuyện của đời nội trú, của mấy người bạn nhà giàu cùng lớp được người nhà đem xe đến rước đi chơi mỗi cuối tuần, hay câu chuyện của các nàng công chúa xứ Lào, xứ Cao Mên. Toàn những câu chuyện xa lạ tuyệt vời khiến thằng bé như tôi luôn hả miệng nghe một cách say sưa. Măng tôi thỉnh thoảng chen vào, nhắc nhở các bà chị tôi đều là công chúa hết đấy vì tên họ là Công Huyền Tôn Nữ, được láng giềng trong xóm Đường Đá của Phủ Cam kính cẩn kêu bằng Mụ.

Một trong những câu chuyện thần tiên Chị kể đã để lại ấn tượng mãnh liệt vào trí tôi trong bao năm là mỗi khi Chị ngồi trên máy bay từ Đà Lạt về thăm nhà, Chị đưa tay ra bên ngoài cửa sổ với bốc những cụm mây trắng vào để ăn, thơm ngọt y như kẹo bông gòn nếu nhẹ, hoặc giống như kẹo kéo sợi nếu nặng hơn vì có mưa. Câu chuyện tôi sợ nhất là mấy con đười ươi vừa đưa tay đập thình thịch vào ngực chúng vừa hả miệng đỏ như máu cười từng tràng dài khi nhìn chăm hẳm vào mặt trời lặn. Qua trí tưởng tượng của tôi, tôi hỏi Chị có thấy Tôn Ngộ Không đằng vân giá vỏ trong mây không? Chị trả lời không thấy được vì ngồi phía cửa sồ bên này, chứ nếu ngồi ngả bên kia cũng sẽ thấy như con bạn của Chị đã thấy vậy. Mỗi khi trời nổi gió mang theo nhiều sợi tơ bay trong bầu trời, Chị giải thích đấy là những tơ trời do mây trên cao bị gió cuốn xuống đậu trên các cây vườn nhà tôi. Mãi sau này tôi mới biết đó chỉ là những sợi mạng nhện từ rừng thông bên cạnh nhà bay qua. 

Chị từng hứa sẽ đem về cho tôi một ít mây trên trời lấy từ phi cơ trong lần tới, nhưng chuyện đó đã không xẩy ra được vì Măng tôi chỉ đủ tiền gởi Chị đi học xa 2 năm thôi, dù Chị học rất giỏi và có thư giới thiệu từ các cha ở Nhà Dòng Thiên An. Thời gian Chị trở lại Huế và vào học trường Lycée Francais cũng là thời gian tôi bắt đầu được cho học lớp Mẫu Giáo của cô Thỏa ở trường Đồng Khánh. Không như Thanh Tịnh viết “mẹ tôi âu yếm nắm lấy tay tôi dẫn đi trên con đường làng dài và đẹp…” của ngày đầu tiên đến trường, Chị là người dẫn tôi đến trường buổi đầu tiên. Tôi nhớ mình không hề khóc, vật vã hay gây khó khăn mà ngược lại tôi tung tăng vui vẻ đi bên cạnh Chị, vì tôi đã được Chị mớm cho nghe bao chuyện vui, bao trò chơi, bạn mới tại trường. Ngoài ra tôi cũng an tâm vì biết Măng tôi bấy giờ đang dạy học ở đó. Và từ đấy, sáng nào tôi cũng lẻo đẻo theo chân các chị, khi gần đến trường ĐK Chị tách đi về hướng trường Lycée của Chị, để 2 chị sinh đôi và tôi tiếp tục đến thẳng trường ĐK.

Một năm sau khi xong phần Rước Lễ Vở Lòng tại trường tư của các Sơ gần nhà, tôi trở về học tiếp lớp Tư trong niên khóa mới ở tiểu học Đồng Khánh, cùng lúc Chị được cho vào học lớp Đệ Tứ cũng ở ĐK vì trường Lycée không mở tiếp lớp Troisième. Nên tôi lại có dịp đi cùng về cùng với các chị. Đó cũng là thời gian Chị được Măng tôi giao thêm trọng trách giữ tiền chợ búa và chi tiêu lặt vặt cho gia đình. Song song với sự hãnh diện, Chị lo lắng toan tính để chắc bóp chi tiêu khi biết Măng tôi bắt đầu mang nợ vì nuôi cả bầy con 6 đứa.

Năm 1954, gia đình tôi được bà hiệu trưởng giúp đỡ cho vào ở khu vực dành riêng cho gia đình các giáo sư dạy trong trường Đồng Khánh. Lần tôi bị bệnh thương hàn thoi thóp nằm liệt giường, cứ sau mỗi giờ học từ lớp học ở lầu dưới Chị chạy lên tầng 3 của nhà để chăm sóc tôi, canh chừng người làm không cho tôi ăn đồ đặc vì sợ tôi bị lũng ruột, tôi chỉ được uống nước cháo, sữa…Đến khi tôi ăn trả bửa, Chị mua gà về để người làm hầm cho tôi ăn và mua luôn cả nho, loại trái cây tôi rất thích nhưng hiếm và rất mắc. Rồi tôi chuyễn qua trường Providence theo học chương trình Pháp ngay sau hè lớp Nhì ở tiểu học ĐK, Chị là người dạy tôi đọc, học tiếng Pháp từ căn bản, và đố chử ngay trên hình của đầu trang mỗi alphabet từ cuốn tự điển Larousse.

Khi Chị quyết định vào Saigon theo học trường Dược, Măng tôi lo lắng nhiều nhưng hoàn toàn tin tưởng vào lời giải thích của Chị rằng tuy học 1 năm nhiều hơn so với 4 năm ở ĐH Huế, nhưng khi tốt nghiệp Chị có thể làm nghề tư dễ sống hơn dạy học mà Chị cảm thấy không mấy thích hợp. Anh đầu tôi đang học trường Y Saigon, bây giờ thêm Chị đi học xa nữa, Măng tôi sẽ khó khăn nhiều về tài chánh. Nhưng rồi Chị cũng vào Saigon học, và ra trường đúng 5 năm sau. Chị xin vào ở trong cư xá của các Sơ Regina Pacis tại đường Tú Xương, tằn tiện từng đồng, dành tất cả số tiền nhỏ nhoi cho chuyện học và mua sách vở. Nếu có dư chút tiền nào, Chị cho người anh đầu vì “con trai bao giờ cũng có chuyện cần tiêu nhiều hơn con gái” Chị thường giải thích cho trong nhà như vậy.

Khi con gái đầu của Chị bị đau liên miên, Chị cầu nguyện Mẹ Maria giúp Chị thêm sức mạnh tinh thần. Hai năm sau khi khám phá căn bệnh tim làm cho cháu yếu đuối và chướng kinh niên, Chị kiên trì chầu chực ở Bộ Y Tế xin cho bằng được giấy phép đem con gái mình  qua Thụy Sĩ để mổ tim qua chương trình Terre Des Hommes, dù đang bụng mang dạ chữa đứa con thứ ba.

Trong thời gian anh rể tôi bị trưng tập vào Quân Y và làm việc ở Quân Y Viện Nguyễn Huệ, Nha Trang, Chị mở dược phòng ngay trung tâm chợ Cầu Muối. Đó là thời gian Măng tôi vừa sung sướng vừa hãnh diện vì tháng tháng bà ra Bưu Điện Huế lãnh mandat mấy chục ngàn do Chị gởi về. Tôi cũng cảm thấy hãnh diện lây khi được Măng sai đem số tiền lớn đi trả cho từng chủ nợ mà đa số là những người quen biết trong đại gia đình hay trong giới bạn làm chung ở trường ĐK. Chưa đến 3 năm thì Măng tôi trả được hết nợ. Bao người quen thân khen Măng tôi thật có phước khi có con gái đầu không những học hành kiêm toàn, như lời phê của một cô giáo tiểu học của Chị, mà còn biết thương mẹ và gia đình, chịu khó tảo tần cho mẹ và giỏi từ khi còn nhỏ tuổi, hiếu thảo trả hết nợ cho mẹ dù có gia đình riêng.

Sau biến cố Mậu Thân 1968, tôi theo trường YK Huế di chuyễn vào Saigon tiếp tục học trong 2 niên khóa. Tôi thật xúc động khi được anh chị mua sẳn một xe Mini Lambretta mới nguyên để tôi có ngay phương tiện đi học dễ dàng. Bấy giờ Chị đã có 4 đứa con gái và chồng Chị được biệt phái về Saigon làm việc ở Nha Tiếp Liệu thuôc Bộ Y Tế. Vài năm sau, với tinh thần luôn học hỏi, anh theo học và đậu Cao Học Quản Trị Kinh Tế, được đưa về làm giám đốc trường Quản Lý Bệnh Viện. Đó cũng là thời điểm anh chị tôi mở hảng bào chế thuốc Alpha, nằm ngay trên lầu 2 và lầu 3 của dược phòng của Chị; anh lo về phần điều hành quản trị, Chị lo về phần chuyên môn nghiên cứu, sản xuất các món thuốc thông dụng và tiếp thị.

Hảng Alpha chuyên sản xuất những gói bột chửa trị những bệnh thông thường ở trẻ con như nóng sốt, ho, ban sưởi, thương hàn, tiêu chảy, ói mữa… Đồng thời hảng sản xuất luôn cả dầu gió xanh, dầu gió nóng. Những dược phẩm này rất được ưa chuộng và bán hầu như trong mọi chợ, các tiệm tạp hóa, các bến xe đò. Thương nghiệp tốt dần, cơ sở kinh doanh đang trên đà phát triển mạnh thì Miền Nam sụp đổ. Anh chị tôi chỉ kịp mang 4 đứa con chạy ra khỏi nước trong ngày 29 tháng 4, 75, bỏ lại tất cả sự nghiệp xây dựng trong hơn chục năm qua.

Tại Mỹ, anh rể tôi làm thợ cắt cỏ, chị tôi làm ở một hãng may kỹ nghệ mà tiền trả lương dựa trên số sản phẩm may được mỗi giờ. Chị siêng năng làm việc ngày đêm, lúc mới vào nghề được trả 50 cents mỗi giờ, năm sau lên đến cả $15.00 mỗi giờ và được chủ tin cậy giao chìa khóa hãng vào may ngày đêm lúc nào cũng được. Sau gần một năm cắt cỏ, anh rể tôi mới xin được vào làm việc ở hãng Allergan tại Irvine. Và chưa đến 2 năm sau khi rời trại Pendleton, anh chị mua căn nhà đầu tiên ở Mission Viejo, bắt đầu thực hiện giấc mơ an cư lạc nghiệp trên xứ người.

Không thoả mãn vì tương lai bấp bênh của chính mình và nhất là các con kề cận tuổi vào đại học, cả anh chị tôi vừa làm việc ban ngày vừa thức đêm kèm nhau học lại chuyên môn. Năm 1978 cả hai đều đậu cùng một lúc chứng chỉ Clinical Lab. Scientist (tức là Medical Technologist sau này) và nhanh chóng xin được việc làm trong phòng thí nghiệm của bệnh viện, cùng là khi hãng may của Chị dời đi nơi xa hơn.  Anh làm 2 full time jobs tại 2 bệnh viện khác nhau, Chị làm 2 ½ full time jobs, cũng ở 2 bệnh viện cách xa nhau cả 50 miles. Như một giàn máy hoạt động nhịp nhàng ăn khớp, anh chị tiếp tục làm việc không nghỉ, xây dựng và cũng cố tương lai gia đình, chu cấp cho các con vào các đại học công và tư, CSU Fullerton, UC Riverside, rồi UC San Francisco, Loma Linda, UOP... ròng rã trong suốt hơn 18 năm, riêng chị vượt thoát 3 tai nạn giao thông trầm trọng với xe hoàn toàn phá hủy nhưng lại không một chấn thương nặng.

Dù bận rộn bao nhiêu, từ công việc ở sở, cho đến việc nhà, nuôi dạy các con, Chị luôn tìm cách cầu nguyện giữa những khi rảnh rổi, trong ca trực đêm ở bệnh viện, xin Đức Mẹ giúp Chị vượt qua những lúc đuối sức hay trở ngại căng thẳng trong công việc, cho gia đình bình an và các con nên người – như Măng tôi từng đưa gia đình đi hành hương nhiều lần tại Nhà Thờ La Vang, và mỗi tối cùng nhau đọc kinh Đức Mẹ, cầu xin Mẹ ban ơn cho gia đình qua mọi sự dữ. Như một sắp đặt nhiệm mầu, cứ sau mỗi đứa con tốt nghiệp, anh hoặc chị mất đi một công việc vì các bệnh viện liên doanh và sát nhập với nhau. Vài năm sau, khi con gái út tốt nghiệp Nha Sĩ và thành hôn, chị nghĩ hẳn luôn ở nhà, chỉ anh còn đi làm thêm vài ba năm rồi cũng về hưu luôn.  

Vì hoàn cảnh chồng mất sớm, Măng tôi phải đóng vai vừa của một người cha đi ra bên ngoài làm việc nuôi gia đình, nghiêm trang cứng rắn dạy dổ con cái bên trong nhà, vừa mang trọng trách của một người mẹ luôn lo lắng đến phúc lợi của con mình, cảm thông và nhạy cảm với những nhu cầu của con. Riêng phận tôi là con út, đôi khi tôi cảm thấy thiếu thốn tình thương. Chị là người san sẻ bù đắp bao thiếu thốn cho tôi, đem đến cho tôi bao dịu ngọt trong tình thương qua săn sóc lo lắng, kể cả dạy dổ khuyên răn. Từ thưở còn bé cho đến bây giờ. Khó kể cho hết tình thương Chị đổ xuống cho tôi, từ chuyện giúp đỡ tiền bạc cho Tôi ăn học trong những năm ĐH, tiền tiêu xài những khi tôi vào chơi Saigon 4-5 lần mỗi năm, tiền in luận án y khoa, gởi tiền nuôi vợ chồng chúng tôi sau 1975 khi tôi tù tội cho đến khi chúng tôi đến được bến bờ tự do… Thời gian gần đây, nhân dịp ghé thăm thân phụ của anh rể ở gần nhà tôi, anh chị thường tạt ngang nhà chúng tôi một hai lần mỗi tuần, lần nào cũng mang theo chút quà, ngồi chơi năm mười phút, nói đôi ba câu chuyện thân tình, như để khích lệ, năng đở tinh thần và sẳn sàng chia xẻ buồn vui. Anh chị nhẹ nhàng nhắc nhở đến việc cầu nguyện, gìn giữ linh hồn, thật sự quan tâm đến hạnh phúc gia đình của thằng em út.

Nơi Chị, tôi học đưọc cách ăn ở tử tế phúc hậu, cách cư xữ ngay thẳng công minh, sự cảm thông và tính rộng lượng. Nơi Chị, tôi biết được sự cao quý của hy sinh cho gia đình cha mẹ anh chị em song song với sự đảm đang chu toàn bổn phận làm vợ làm mẹ, vun xới tương lai cho con cái. Qua Chị tôi thấy được hình ảnh của một người mẹ nhân từ, kiên nhẫn, hiền hòa nhưng cứng rắn nếu cần. Chị đã từng lập lại câu nói của Măng tôi khi dạy con mình “Nghèo không phải là cái tội. Học dốt và nhất là không chịu học để thành người tốt mới là cái tội”.

Và qua Chị, tôi nhìn thấy được sự thiêng liêng của đức tin và sự tin tưởng vào cầu nguyện khi khổ cực cũng như trong sung sướng. Cũng bởi lẽ đó, Chị tôi mới có được người chồng đúng theo nghĩa “đằng sau sự thành công của người vợ là một người chồng vĩ đại”. Và cũng vì vậy, Ơn Trên mới ban phước cho 4 con gái của anh chị, gồm 3 nha sĩ và 1 bác sĩ, đều là những công dân ưu tú trên nước Mỹ.

Chị không ngừng khẳng định nước Mỹ là xứ sở của cơ hội, chỉ cần chịu khó và cầu tiến thì ai cũng sẽ thành công. Đồng thời Chị luôn nhắc nhở các em và con cái mình, những người di dân được nước Mỹ tiếp nhận cho làm lại cuộc đời và ân hưỡng sự an sinh xả hội tốt đẹp, nên biết ơn và trả ơn nước Mỹ. Tôi cũng từng được gặp những người bảo trợ anh chị trước tại nhiều buổi tiệc Cám Ơn do anh chị tổ chức trong những năm trước đây.   

Trong những lúc nhớ đến Măng tôi, những thoáng nghĩ đến Chị cũng chợt kéo về. Tuyệt diệu, trìu mến và lung linh như ánh sáng mặt trăng nằm nghiêng của tôi một dạo nào. Bù lại cho sự thiếu vắng hình ảnh của người cha, tôi luôn nhận thức Thiên Chúa và Mẹ Maria đã cho tôi may mắn có 2 bà mẹ. Hai bà tiên thay phiên cưu mang tôi từ bé cho đến khi thành người. Để khi Măng tôi mất, chị tôi tiếp tục quan phòng cho tôi.

Ngày Lễ Mẹ 2022.

Vĩnh Chánh 

Tháng Năm Lễ Mẹ - Đỗ Công Luận

Một Nén Hương Thơm Và Một Lời Xin Lỗi Muộn Màng - Nguyễn Doãn Đôn

Hôm nay ngày 25.04.2026 tại Thủ đô Berlin, Liên hội người Việt tỵ nạn tại Cộng hòa Liên bang Đức đã tổ chức ngày Việt Nam Cộng Hòa mất nước. Tức là mất Miền Nam, mà họ gọi là ngày "Quốc hận".

Tôi là người Bắc, từng vào Nam xung trận và là Đảng viên đảng lao động VN, ngay nay là Đảng CS VN. Vì tò mò nên tôi cũng đi tham gia xem người Miền Nam họ tổ chức về ngày này ra sao. Tôi để ý thấy họ đi biểu tình không ồn ào, huyên náo, khuân mặt ai cũng vui vẻ, hiền hòa, êm ả.

Nụ cười nhẹ, lời nói êm như từ tâm phát ra. Rất nhiều người biết tôi, nhưng tôi lại không biết họ. Vì họ vào đọc Facebook của tôi. Xin cảm ơn.

Tôi quan sát khi họ biểu tình thì Ban tổ chức hướng dẫn thế nào là họ tôn trọng nghe và làm theo như thế, chứ họ không cãi lộn hay chạy nhảy lăng xăng, rồi gào la, to tiếng đóng góp ý kiến, rằng là phải thế này, rằng là phải thế kia, để cố thể hiện ta đây nói có lý hơn người khác, như dân Bắc mình.

Họ tổ chức rất khoan thai, bình tĩnh, bài bản, lịch sự và văn minh. Tôi thấy có hai xe ô tô của cảnh sát Đức và một số nhân viên của họ đi bộ với đoàn diễu hành để bảo vệ khâu an ninh. 

Họ hô vang những khẩu hiệu bằng cả tiếng Đức lẫn tiếng Việt với Nội dung như là ; Đả đảo CS, Đả đảo Tô Lâm, Tự do cho VN, Dân chủ cho VN. Nhiều bài phát biểu của các vị trong Ban tổ chức bằng tiếng Đức và tiếng Việt rất đanh thép tại sân nhà Quốc hội và tại Cổng thành Brandenburger Tor đòi tự do, dân chủ, nhân quyền, xóa bỏ CS và yêu cầu thả tù nhân Chính trị đã vang lên và được nhiều khách Đức và khách du lịch đi qua giơ tay chào đón và ủng hộ.

Có lẽ họ cũng cho rằng những đòi hỏi đó là chính đáng.

Tôi nghe thấy họ Đả đảo CS mà buồn thiu, vì tôi là Đảng viên, lại từng đã vào Nam xâm lược Đất nước của họ. Một Đất nước có chủ quyền, có cờ, có Quốc ca và có một Thể chế dân chủ văn minh. 

Vâng tôi phải đau lòng nhận lấy câu đả đảo của họ. Vì họ đả đảo đúng. Không đời thủa nào một Đất nước tối tăm lạc hậu, đói rách triền miên, phi dân chủ, trọng bạo lực lại đi giải phóng một Dân tộc văn minh hơn mình, giàu có hơn mình để "giúp" cho họ trở thành khổ và ngu ngốc như mình. 

Tôi thương họ và buồn cho họ vì để mất Tổ quốc. Tôi trách họ, vì đã để chúng tôi thắng; để rồi cả nước thua. Nên hôm nay họ kỷ niệm ngày đen tối của họ, thì cũng là ngày đen tối trong trái tim tôi-Một người từng bên kia chiến tuyến, khi nhận ra bộ mặt thật của CS Bắc Kỳ. 

Vâng, thưa bà con, thế hệ chúng tôi đã bồng súng lên đường đi giải phóng ngược! Lẽ ra Bắc tiến mới thực là giải phóng. 

Thật cảm động và xót xa khi thấy bà con người Miền Nam họ cúi mặt mặc niệm những người lính của họ, người dân của họ đã ngã xuống do chúng tôi vượt suối băng rừng ngày xưa từ ngoài Bắc vào gây ra . Họ cũng tưởng nhớ tới hàng ngàn người chết vì vượt biển làm mồi cho cá sau này.

Những người đứng giữa 3 lựa chọn ngày đó; mà một phần không nhỏ đã ra đi nằm dưới đại dương...

"Nhất con nuôi má 

Nhì má nuôi con 

Ba con nuôi cá." 

Có nghĩa là nếu vượt biên thoát được con sẽ gửi tiền về nuôi má; nhưng chẳng may con bị CS bắt thì má phải mang cơm vào nhà tu nuôi con. Còn cuối cùng rất có thể con sẽ phải làm mồi nuôi cá ngoài biển khơi mênh mông...

 

Tôi thật buồn rằng chúng ta hô hào hòa giải, hòa hợp mà 51 năm rồi vẫn chỉ là "võ miệng". Người Bắc chúng ta đã không nhận ra hay cố tình không muốn nhận ra là chúng ta đã bị CS lừa. Chúng ta không như Dân Ukraine ngày nay là họ đánh độc tài, để bảo vệ nền Dân chủ; còn chúng ta u minh lại đi đánh Dân chủ để bảo vệ độc tài. Muốn hòa giải hòa hợp được chúng ta phải nhận ra rằng đó là một cuộc chiến vô nghĩa và ngu xuẩn. 

Giải phóng ngược như thế, thà rằng không thống nhất còn hơn. Thì chúng ta còn vớt vát được một nửa nước như Nam Hàn và hơn Nam Hàn . Ai ngờ giờ đây mất cả nước rơi vào tay CS. do Ngoại bang chỉ đạo, giật dây.  

Bà con yêu quý ơi, không có bên thắng cuộc đâu. Mà chúng ta ở cả hai miền đều thua cuộc mốt cách đau đớn xót xa! 

Ngày này chúng ta hãy thắp một nén hương lòng không chỉ cho đồng bào và Chiến sỹ VN Cộng hòa; mà cả cho những người dân chết vì Chiến tranh ở ngoài Bắc của tôi. Và không thể nào được phép quên là hãy thắp cả cho những người đồng đội của tôi. Các anh đã ra đi trên mảnh đất Cha ông mà không được may mắn như tôi, để sống, để biết rằng, chúng ta đã sai lầm.

Trước khi nhắm mắt xuôi tay chắc các anh vẫn cứ đinh ninh rằng các anh hy sinh vì Dân vì Nước; chứ không ngờ: 

"Cả cuộc đời ta hy sinh cuồng nhiệt  

Lại dựng nên chính cỗ máy này" (Thơ Bùi Minh Quốc)

Xin chia buồn cùng với bà con Miền Nam thương đau trong tháng 4 u sầu và đen tối này.  

Nhân đây tôi cũng cúi đầu xin lỗi bà con, vì tôi đã từng nghe Đảng và Bác xui dại mà vào xâm lược Tổ quốc, Quê hương yêu dấu của bà con. Để giờ đây tôi và bà con từ hai chiến tuyến đều trở thành kẻ chiến bại bi hùng...

Cầu Chúa ban phước lành cho tất cả chúng ta.

 

Thủ đô Berlin, 25.04.2026

Nguyễn Doãn Đôn

Những Ốc Đảo Đẹp Nhất Hành Tinh

Những ốc đảo tươi tốt này - …chúng là một huyết mạch sống còn trong các sa mạc nóng bỏng, khắc nghiệt. Đồng thời chúng cũng nằm trong top nhữngnơi đẹp nhất trên hành tinh.

 

Wadi Bani Khalid, Ô-man 

Mặc dù nằm ở một đất nước không thiếu ốc đảo, nhưng Wadi Bani Khalid nổi bật hơn tất cả những ốc đảo khác bởi một dòng nước trong xanh nhìn thấy cả đáy chảy qua thung lũng xanh tươi gồm những cây chà là mọc um tùm, tươi tốt. 

Ốc đảo Huacachina, Peru 

Nằm trong cồn cát phía tây nam của Peru là một hồ nước trong veo, xanh ngắt. Xung quanh bờ hồ là những hàng cây tươi xa là các cồn cát cao trông như sắp đổ ụp xuống cả ốc đảo. 

Siwa Oasis, Ai Cập 

Chỉ cách biên giới Libya 50km và nằm giữa mộtbiển cát lớn, lưu vực màu mỡ này là nơi sinh sống của  33.000 người.  

Hồ Bán Nguyệt, Đôn Hoàng, Trung Quốc 

Đây chỉ là một “vũng” nước nhỏ giữa sa mạc ở phía tây bắc Trung Quốc, hồ Bán Nguyệt ở Đôn Hoàng trông lúc nào có nguy cơ bị nuốt chửng bởi những cồn cát khổng lồ xung quanh. 

Ốc đảo Chebika, Tunisia 

Còn có tên là “Lâu đài Mặt trời”, ốc đảo Chebika Oasis cung cấp nước, nơi nghỉ ngơi mát mẻ và mang lại sự sống  cho khu vực dưới chân dãy núi Djebel el Negueb của Tunisia.

Timia, Nigeria 

Nằm sâu trong trung tâm lãnh thổ Tuareg là ốc đảo huyền thoại ở Timia. Ốc đảo nổi tiếng với những cây chà là xanh tươi rực rỡ nổi bật trong một khung cảnh cằn cỗi. Dải cây xanh này được nuôi dưỡng bởi một thác nước chỉ xuất hiện vài tháng trong năm.

Thác Havasu, Grand Canyon, Hoa Kỳ 

Hồ nước trong xanh nằm dưới Lạch Havasu, hẻm núi Grand Canyon này được nuôi dưỡng bởi các thác nước chảy ra từ núi đá vôi, tạo cho nước một màu xanh lam rất mát mắt, dễ chịu.

Tafilalt, Ma-rốc 

Nằm dọc theo bờ sông Ziz, Tafilalt là ốc đảo Sahara lớn nhất ở Morocco. Ốc đào này nổi tiếng với những ngôi làng kiên cố và những rặng cây xanh mát. 

Đây là điểm dừng chân quan trọng trên tuyến đường caravan Sahara từ sông Nigeria đến Tangiers.

Ốc đảo Ubari, Libya 

Ubari là ốc đảo xinh đẹp với hồ nước lớn, trong veo nuôi dưỡng sự sống cho khu vực toàn những cồn cát khổng lồ ở phía nam Libya. 

Seba, Libya

Nằm gần thành phố Sabha ở phía nam Libya, ốc đảo Seba trở thành trung tâm của sa mạc lớn nhất thế giới Sahara. 

Những cây cọ xanh tốt đứng giữa biển cát vàng bất tận, khiến những người dừng chân tại đây tạm thời quên đi nhiệt độ nóng khủng khiếp trên sa mạc.

Ein Gedi, Israel

Ốc đảo Ein Gedi nằm ở phía tây Biển Chết, trên sa mạc Judean giữa hang Masada và Qumran ở Israel. 

Nơi đây nổi tiếng với lịch sử lâu đời, các công trìnhkiến trúc và thiên nhiên hoang dã. Ein Gedi cũng được coi là ốc đảo quan trọng nhất ở Israel.

 

Nguồn Internet