Một Mùa Trăng - Kim Oanh

 Mở cửa tìm ánh trăng xuân

Đón lấy hương gió bâng khuâng giao mùa

Khơi lại vương vấn thời xưa

Ấp yêu choàng lấy chợt vừa đâu đây

Cạn chén hương vị nồng say

Luyến lưu chưa kịp môi cay đắng lòng

Buông dòng tư tưởng hư không

Cài then đóng cửa tim hồng vì ai

Xót xa hạnh phúc an bày

Căn nhà k​ý​ ức chia hai ngăn đời

Ngậm ngùi bắt bóng mù khơi

Trăng tàn canh vắng tình vời vợi xa....

Trăng xuân lặng lẽ rời ta

Tình trầm ngậm ngải trăng già vẫn son

Kim Oanh

Đêm trăng 2026

Long Hồ Vĩnh Long: Một Mùa Trăng

Cher Ami: Chú Chim Bồ Câu Trúng Đạn Nát Chân, Bay 40km Cứu Sống 194 Binh Sĩ

Cher Ami: Chú chim bồ câu trúng đạn nát chân, bay 40km cứu sống 194 binh sĩ.

Bạn có tin một sinh vật nhỏ bé nặng chưa đầy 500g lại có thể thay đổi số phận của hàng trăm con người giữa làn mưa bom bão đạn?

Đó chính là câu chuyện phi thường về Cher Ami – chú chim bồ câu đưa thư anh hùng của Thế chiến I.

 Bối cảnh nghẹt thở: "Tiểu đoàn bị mất tích"

Tháng 10/1918, hơn 500 lính Mỹ thuộc Sư đoàn 77 bị quân Đức bao vây hoàn toàn trong rừng Argonne. Không thức ăn, không đạn dược, bi kịch hơn là họ còn bị chính pháo binh Đồng minh bắn nhầm do sai lệch tọa độ.

Hy vọng cuối cùng để cầu cứu là những chú bồ câu đưa thư. Nhưng hai chú chim đầu tiên cất cánh đều bị quân Đức nổ súng bắn hạ ngay lập tức. Cher Ami là cơ hội cuối cùng!

 Chuyến bay sinh tử vượt lên thần ch*t

Chỉ huy nhét bức thư khẩn cấp vào chiếc ống nhỏ trên chân Cher Ami với nội dung tuyệt vọng: "Vì Chúa, xin hãy dừng lại!". Ngay khi vừa tung cánh, Cher Ami lọt vào tầm ngắm của địch. Một viên đạn găm thẳng vào ngực, chú chim nhỏ đổ gục xuống đất.

Nhưng một phép màu đã xảy ra...

Thay vì bỏ cuộc, Cher Ami gượng dậy bằng chút sức tàn, tiếp tục đập cánh cất cao một lần nữa. Chú chim kiên cường bay xuyên qua màn khói súng, vượt chặng đường 40km chỉ trong vòng 25 phút để về đến căn cứ.

 Vết thương rùng mình và chiếc chân gỗ huyền thoại

Khi Cher Ami đáp xuống tổng hành dinh, các sĩ quan quân y đã phải bàng hoàng:

Ngực bị đạn cày xước sâu.

Một mắt bị mù hoàn toàn.

Một bên chân bị bắn gãy nát, chiếc ống tre chứa thông điệp cứu mạng chỉ còn lủng lẳng trên phần da thịt dính lại.

Nhờ thông điệp rướm máu ấy, pháo binh Mỹ lập tức ngừng bắn. 194 binh sĩ đã được giải cứu thành công khỏi miệng hố tử thần!

 Sự vinh danh bất tử

Sau trận chiến, Cher Ami được các bác sĩ quân y tận tình cứu chữa và được tặng một chiếc chân giả bằng gỗ nhỏ xíu. Chú chim được chính phủ Pháp trao tặng Huân chương Croix de Guerre cao quý.

Dù đã qua đời vào năm 1919 do di chứng vết thương, nhưng ngày nay, tiêu bản nhồi bông của Cher Ami vẫn được trưng bày trang trọng tại Bảo tàng Lịch sử Quốc gia Hoa Kỳ (Smithsonian) như một biểu tượng bất tử của lòng quả cảm.

Đôi khi, những người hùng vĩ đại nhất lại mang những hình hài nhỏ bé nhất!

LUDA TV

Nguồn FB

Chế Biến Món Ngon Từ Trái Sake - Đặc Sản Miền Sông Nước

Lợi Ích Sức Khỏe Đằng Sau Dáng "Ngồi Xổm Kiểu Châu Á"

Huấn luyện viên Matt Hsu từng mất khả năng ngồi xổm do chấn thương nhưng đã hồi phục hoàn toàn nhờ kiên trì tập luyện. Ảnh: Matt Hsu

Động tác ngồi xổm sâu giúp tăng độ dẻo dai và giảm đau lưng hiệu quả, tuy nhiên các chuyên gia vật lý trị liệu khuyến cáo người có bệnh lý khớp không nên cố ép bản thân.

Tại Trung Quốc, Nhật Bản và phần lớn các quốc gia châu Á, ngồi xổm là một phần quen thuộc trong đời sống hàng ngày. Người dân có thể dễ dàng ngồi xổm khi chờ xe buýt, trò chuyện hay lúc ăn uống. Những đoạn video ghi lại cảnh khách du lịch phương Tây cố gắng bắt chước tư thế này nhanh chóng lan truyền trên mạng xã hội. Tuy nhiên, phần lớn họ bị ngã ngửa ra sau, nghiêng sang hai bên hoặc phải bám vào tường để giữ thăng bằng.

Các chuyên gia về chuyển động học cho biết sự chú ý của cộng đồng dành cho tư thế này thực chất đang phản ánh một vấn đề lớn hơn: tầm quan trọng của việc duy trì khả năng vận động linh hoạt của cơ thể khi chúng ta già đi. Vậy tại sao một số người có thể ngồi xổm rất dễ dàng, trong khi những người khác lại gặp khó khăn ngay cả khi đứng? Liệu tư thế "ngồi xổm kiểu châu Á" có thực sự mang lại nhiều lợi ích sức khỏe?

Ngồi xổm được coi là một trong những vận động cơ bản nhất của con người. Giáo sư Christopher Powers, chuyên gia về chuyển động tại Đại học Nam California (Mỹ), khẳng định: "Nếu không ngồi xổm, bạn hầu như không thể làm được gì. Từ việc ngồi vào ghế, bước ra khỏi ôtô, đi vệ sinh đến cúi người nhặt đồ vật, tất cả đều liên quan đến động tác này".

Nhiều người đã quen với bài tập ngồi xổm cơ bản (squat) tại các phòng tập thể hình, nơi người tập hạ thấp trọng tâm như thể đang ngồi ghế cho đến khi đùi song song với mặt đất. Tuy nhiên, tư thế "ngồi xổm kiểu châu Á", hay còn gọi là ngồi xổm sâu, lại có sự khác biệt rất lớn. Tư thế này đòi hỏi người thực hiện phải gập hoàn toàn khớp gối và đẩy gối ra ngoài, hai bàn chân mở rộng tách rời, giữ ngực thẳng và áp sát phần đùi sau vào bắp chân.

Matt Hsu, một huấn luyện viên người Mỹ gốc Á chuyên về cải thiện sức mạnh và khả năng vận động, thu hút hàng triệu lượt xem khi chia sẻ các video về tư thế này. Anh cho rằng tên gọi "ngồi xổm kiểu châu Á" đôi khi dễ gây hiểu nhầm: "Bạn sẽ thấy người châu Phi nói đây là cách ngồi xổm của họ, người Đông Âu cũng sẽ bảo tương tự. Thực chất, đây là cách ngồi xổm của toàn nhân loại".

Các bác sĩ vật lý trị liệu giải thích kiểu ngồi xổm sâu này đòi hỏi các khớp hông, khớp gối và cổ chân phải cực kỳ linh hoạt, đồng thời huy động nhiều nhóm cơ hơn so với động tác ngồi xổm thông thường. Các nghiên cứu cho thấy trạng thái kéo căng toàn bộ này giúp cải thiện độ dẻo dai, giảm đau lưng và duy trì khả năng tự chăm sóc bản thân về lâu dài.

Khi còn nhỏ, mọi người đều có thể thực hiện tư thế này nhờ các khớp xương có biên độ vận động lớn và tỷ lệ cơ thể đặc thù.

Tuy nhiên, việc mất đi khả năng này khi trưởng thành không đơn thuần là do biến đổi sinh lý, mà chủ yếu bắt nguồn từ lối sống phụ thuộc quá nhiều vào việc ngồi ghế và sử dụng bồn cầu bệt, khiến các cơ và khớp dần suy giảm khả năng vận động và sức mạnh.

Sự thay đổi trong lối sống hiện đại ít ảnh hưởng hơn tại một số khu vực ở châu Á như Nhật Bản, nơi người dân vẫn duy trì thói quen ngồi xổm khi ăn uống.

Huấn luyện viên Matt Hsu cho hay: "Nhiều người Nhật khi vào nhà hàng vẫn giữ nét văn hóa cởi giày, ngồi xổm trên chiếu tatami rồi mới hạ người xuống dùng bữa".

Sức mạnh của cơ chân và vùng hông này cũng được rèn luyện qua các sinh hoạt cơ bản hàng ngày, ví dụ sử dụng nhà vệ sinh ngồi xổm vẫn còn phổ biến ở một số vùng thuộc châu Á.

Ngay cả khi trả lời phỏng vấn hãng BBC, anh vẫn có thể duy trì tư thế ngồi xổm trong một thời gian dài và chỉ thỉnh thoảng đứng dậy nghỉ ngắn. Matt Hsu chia sẻ biến cố từ chính gia đình đã khiến anh nhận thức sâu sắc về tầm quan trọng của khả năng này: "Cha tôi từng bị ngã và chúng tôi phải gọi xe cấp cứu vì ông không thể tự đứng dậy khỏi mặt sàn".

Bản thân anh, dù là người gốc Á, cũng từng mất khả năng ngồi xổm ở độ tuổi 20 do chấn thương thể thao và thói quen ngồi quá lâu do tính chất công việc. Sau một thời gian kiên trì tập luyện, anh đã lấy lại được khả năng đó và khẳng định đây là một kỹ năng hoàn toàn có thể rèn luyện được.

Với những người muốn học cách ngồi xổm sâu, huấn luyện viên khuyến cáo không nên nóng vội để tránh chấn thương. Người tập nên bắt đầu bằng cách vịn tay vào ghế hoặc bàn để hỗ trợ, chỉ hạ người xuống mức cơ thể cảm thấy thoải mái, sau đó mới tăng dần độ sâu theo thời gian. Việc kiên trì thực hiện vài lần mỗi ngày sẽ giúp các cơ khớp thích nghi đáng kể sau vài tuần.

Tuy nhiên, việc tập luyện này sẽ trở nên phức tạp hơn khi tuổi tác ngày một cao. Giáo sư Powers lưu ý: "Càng lớn tuổi, biên độ vận động của các khớp, cột sống, hông và cổ chân sẽ càng giảm, gây cản trở khả năng ngồi xổm".

Mặc dù các nghiên cứu chứng minh ngồi xổm ở bất kỳ mức độ nào cũng mang lại lợi ích, đối với những người có tiền sử mắc các bệnh lý về khớp gối, khớp hông hoặc cột sống, việc cố gắng ngồi xổm sâu không phải là giải pháp tối ưu cho họ.

Trong y học lâm sàng, bài tập ngồi xổm luôn được điều chỉnh linh hoạt dựa trên vóc dáng, tiền sử chấn thương và mục tiêu riêng của từng cá nhân. Những ai có xương đùi dài, cổ chân cứng hoặc cấu trúc khớp hông đặc biệt sẽ gặp nhiều khó khăn khi ngồi xổm sâu, dù cơ thể hoàn toàn khỏe mạnh.

Do đó, các chuyên gia vật lý trị liệu cho rằng điều quan trọng nhất khi bước vào tuổi già là duy trì được khả năng vận động độc lập, chứ không phải là việc có thể ngồi xổm thấp đến mức nào. Mục tiêu cốt lõi của việc rèn luyện là giúp mỗi người làm chủ được cơ thể, có thể tự đứng vững và chống lại tác động của trọng lực để nâng cao chất lượng cuộc sống.

Bình Minh Theo BBC

Ly Cà Phê Bên Sông Hàn, Đà Nẵng - Phạm Sơn Liêm

Đà Nẵng, mùa hè năm 1974.

Buổi chiều, gió từ sông Hàn thổi mát rượi.

Quán cà phê nhỏ lợp mái tôn nằm sát bờ sông Hàn. Chỉ vài chiếc bàn gỗ, mấy cái ghế thấp và chiếc radio National rè rè phát bản Sầu Lẻ Bóng.

Ngày nào cũng đúng bốn giờ. Một anh lính trẻ của Quân lực VNCH lại chạy chiếc Honda Dame màu xanh đến quán.

Vừa dựng xe, cô bán cà phê đã chống nạnh cười:

— Ủa… hôm nay cũng “tuần tra” ngang đây nữa hả ông lính?

Anh cười tỉnh bơ:

— Không. Hôm nay tôi làm nhiệm vụ của mình. — Nhiệm vụ gì?

— nhìn xem cô chủ quán có còn dễ thương như hôm qua không.

Cô gái đỏ mặt.

— Xạo vừa thôi!

— Tôi là lính. Có chứ, nhưng với người đẹp thì không.

Cô bật cười khúc khích.

Đặt ly cà phê xuống bàn, cô cố tình để chiếc muỗng kêu leng keng.

— Một ngày ông uống hai ly rồi đó. Coi chừng tim đập mạnh.

Anh nhấp một ngụm.

— Tim tôi đập mạnh từ lúc bước vô quán rồi, đâu phải vì cà phê.

— Thôi đi ông!

— Thiệt mà.

Cô lườm yêu.

— Bộ doanh trại không có ai đẹp sao?

— Có.

— Rồi sao?

— Toàn lính.

Cô ôm bụng cười muốn nghiêng cả bàn.

Hôm sau… Anh lại đến.

Hôm sau nữa… Lại đến.

Đến mức mấy cô bán hàng bên cạnh nhìn thấy chiếc Honda từ xa là cười:

— Kìa… “khách ruột” của con Thu tới nữa rồi!

Thu giả bộ bực.

— Khách gì! Ổng ghi sổ nợ đầy ra đó!

Anh nghe được, bước vào liền nói lớn:

— Ghi tiếp đi! Bao giờ cưới thì trừ vô của hồi môn!

Cả quán cười ồ.

Thu đỏ bừng hai má.

— Ai nói cưới ông?

— Chưa nói.

— Vậy?

— Tôi đang chờ cô nói.

Thu cắn môi.

— Đồ… mặt dày!

Một buổi chiều khác. Anh mặc đồ lính chuẩn bị theo đơn vị ra công tác.

Vừa ngồi xuống, Thu bưng ly cà phê mà không đùa như mọi khi.

Cô nhỏ giọng:

— Đi bao lâu?

— Chưa biết.

— Có… nhớ quán không?

Anh nhìn thẳng vào mắt cô.

— Nhớ người bán quán nhiều hơn.

Thu cúi đầu.

Một lát sau, cô lấy trong túi áo ra chiếc khăn tay trắng nhỏ xíu.

— Mẹ em thêu đó.

— Cho tôi?

— Ừ…

— Để lau mồ hôi?

— Không.

— Vậy làm gì?

Thu cười tinh nghịch:

— Để lúc nhớ em thì lấy ra ngửi…

Anh giả bộ làm theo ngay.

— Ừm… thơm thiệt!

Thu đánh yêu lên vai anh.

— Ê! Giữa quán đó!

— Có sao đâu.

— Người ta nhìn kìa!

— Kệ.

— Ông gan dữ!

Anh ghé sát, hạ giọng vừa đủ để chỉ mình cô nghe:

— Ra trận còn không sợ… chỉ sợ mai này về, quán cà phê đổi chủ, còn cô thì theo chồng.

Thu nhìn anh thật lâu.

Rồi bất ngờ nhéo nhẹ vào cánh tay anh.

— Đau!

— Cho nhớ.

— Sao nhéo?

— Để biết mình còn có người chờ.

Ngoài kia, nắng chiều phủ vàng lên mặt nước sông Hàn.

Tiếng xe Jeep, tiếng Honda, tiếng radio và tiếng cười của cô gái bán cà phê hòa vào nhau, tạo nên một ký ức rất riêng của Sơn Chà Đà Nẵng trước năm 1975. Có những mối tình chỉ bắt đầu bằng… một ly cà phê đen ít đường.

Nhưng đủ ngọt để một người lính mang theo suốt cả đời.

 

Phạm Sơn Liêm

Nguồn: https://www.facebook.com/liem.pham.806140

Anh Phước chuyển

Có Chi Muộn Phiền - Đỗ Công Luận

 

Cám Ơn Đất Nước Hoa Kỳ - Thank You, America - Trần Kiêm Đoàn

Sinh 1946, tôi rời Việt Nam năm 1982 – 36 tuổi – và sống tại Mỹ từ đó cho đến bây giờ ở tuổi 80. Năm nay – 2026 – Mỹ kỷ niệm 250 năm ngày lập quốc. Nhìn lại bản thân và gia đình mình, chúng tôi đã được sống trên đất nước này ngót một phần năm chặng đường của dòng lịch sử Hiệp Chủng Quốc Hoa Kỳ.

Càng đến tuổi xế chiều, rồi… chạng vạng cuộc đời, sự ra đi vĩnh viễn không còn là vấn đề bận tâm như thời còn trẻ mà chỉ còn lại nỗi ám ảnh tuổi già là “ra đi như thế nào”. Có lúc nghe tin người bạn, người thân làm ăn kiếm bạc triệu đô la tôi vẫn chúc mừng nhưng với tâm trạng dửng dưng như mùa thu lá rụng. Nhưng nghe tin một bạn già vừa thảnh thơi an nhiên ra đi nhanh như khuất bóng chiều, tôi lại mừng đến xúc động và ước chi mình cũng sẽ ra đi nhanh và nhẹ như giấc ngủ qua đêm. Thì ra, cái “nỗi niềm canh cánh” của đời người cũng đổi thay theo thời gian qua những chặng đường đời.

Hôm nay, ngày 4-7-2026, Quốc Khánh 250 năm kỷ niệm ngày Ngày Độc Lập (Independence Day) của Mỹ, tôi thức dậy sớm và bên chén trà mai, viết đôi điều cám ơn nước Mỹ.

Nhiều bằng hữu từ Việt Nam mới qua vẫn thường bày tỏ sự ngạc nhiên vì rất ít khi thấy nhà nào treo cờ hay băng đèn trong các dịp quốc lễ như thế này.

Người Mỹ không thường treo nhiều cờ quạt, khẩu hiệu rợp đường như một số quốc gia khác, dù họ mừng Quốc Khánh rất lớn bằng pháo hoa, diễn hành, picnic, barbecue, ca nhạc và lễ hội. Lý do chính là vì tinh thần yêu nước của người Mỹ thường thiên về sinh hoạt tự do cá nhân hơn là hình thức tập thể có khẩu hiệu.

Họ mừng bằng cách tụ họp, ăn uống, xem pháo hoa, đi parade, nghe nhạc, mặc áo màu cờ Mỹ, hơn là treo khẩu hiệu chính trị. Ở Mỹ, treo cờ hay thể hiện mọi hình thức yêu ghét là quyền tự nguyện, không phải bổn phận bắt buộc. Văn hóa Mỹ rất ngại sự tuyên truyền hình thức nên tuy họ vẫn tổ chức mừng Quốc Khánh rất trọng thể, nhưng cách mừng của họ là vui, tự do, dân sự và gia đình. Nó phản ánh một văn hóa trong đó lòng yêu nước được để cho mỗi người tự biểu hiện theo cách riêng của mình. Đó mới chính là tinh thần cốt tủy về khái niệm Độc Lập, Tự Do trong Hiến Pháp Mỹ từ thời 1787 và 1791.

Mỗi lần chào mừng Quốc Khánh Mỹ, tôi lại nhớ Việt Nam với ước mơ gần trăm năm chưa thành là một ngày Quốc Khánh chỉ có niềm vui và chúc tụng; quanh ta và khắp năm châu không còn mảy may dấu vết phân hóa, hận thù. Mỹ là một nước của 50 nước và một quốc gia của hơn 200 nhóm chủng tộc trên toàn thế giới. Tôi suy niệm là muốn được thế thì nơi ta ở phải là nơi đất ở trọn vẹn như tâm trạng người lưu dân từ những ngày đầu tiên đặt chân lên đất Mỹ.

Ngày rời quê hương Việt Nam ra đi, tôi có mang theo trong gói hành trang tâm thức của mình hai câu thơ của Chế Lan Viên:

“Khi ta ở chỉ là nơi đất ở,

Khi ta đi đất bỗng hóa tâm hồn.”

Hai câu thơ mà những năm còn ở trong nước tôi thường suy ngẫm về cái tâm đi lạc giữa đời như Nguyễn Bính xưa với Huế: “Ở Ngự Viên mà nhớ Ngự Viên”. Và luôn cả những thi sĩ gạo cội của dòng thi ca truyền thống như trong thi ca thế giới, có nhiều thi sĩ đã diễn tả ý tưởng rằng một nơi chốn chỉ thực sự trở thành quê hương khi con người rời xa nó. Tuy nhiên, rất hiếm câu thơ nào đạt đến sự cô đọng và sức khái quát như hai câu thơ của Chế Lan Viên.

T. S. Eliot viết:

Ta vẫn miên du vĩnh cửu đi tìm

Tận cùng trong cuộc lữ lặng im

Có về quê cũ nơi cất bước

Mới hiểu ban đầu trong trái tim

(We shall not cease from exploration,

And the end of all our exploring

Will be to arrive where we started

And know the place for the first time)

Ý thơ cho thấy sau mọi cuộc hành trình, con người trở về nơi cũ với một tâm hồn khác, và chính lúc ấy mới thật sự hiểu và yêu nơi mình đã sống.

Hay như Kahlil Gibran lại viết:

Tình yêu nào biết nông sâu,

Phải chờ đến phút khởi đầu chia ly.

(And ever has it been that love knows not

its own depth until the hour of separation.)

Phải chăng vì thế mà con người thường bị lạc loài với thực tại vì chỉ chỉ khi xa cách, con người mới nhận ra giá trị sâu xa của điều mình từng gắn bó.

Phương Đông và phương Tây đã thành lão hóa nên thường nhìn thực tại qua dĩ vãng “ở Ngự Viên mà nhớ Ngự Viên”; bởi vậy mà có những bóng dài nghìn năm không thay đổi; trong khi đó Mỹ như một vùng đất mới đón bước lưu dân:

Ta ở nơi đây, ta thuộc chốn này

Nơi chiếm ngự lòng ta vừa bước tới

Mai đã có nhưng chân trời tươi mới…

Đón bước lưu dân thắp sáng một chân trời

(Here I am, and here I belong;

This place has shaped my heart so long.

Tomorrow waits beyond the blue,

With fresh horizons, wide and true.

James Hawley (Boat People)

Ở Mỹ hơn nửa cuộc đời, từ tuổi trưởng thành cho đến về già, trải nghiệm thực tế qua từng bước đi hòa điệu của đàn con cháu đã trưởng thành trong xã hội Mỹ trong suốt 44 năm qua từ ngày chập chững những bước đầu tiên cho đến lúc trưởng thành, tôi đã đi qua nhiều tiểu bang, cư trú nhiều nơi trên đất Mỹ và nơi đâu cũng là “nơi đất ở” trọn vẹn từ bước đầu đặt chân đến. Sự hòa điệu của con người với mạch đất về cả tâm hồn và thể chất không đợi đến khi xa rồi thì mới biết “khi ta đi đất bỗng hóa tâm hồn”!

Nếu có một giấc mơ hoang tưởng là được gặp lại Nhà thơ Chế Lan Viên (mất năm 1989), tôi chỉ xin phép được thay một chữ trong hai câu thơ nổi tiếng của Thi Sĩ cho hợp với hoàn cảnh của tôi: Tôi xin được thay chữ CHỈ bằng chữ “MỚI” trong câu:

“Khi ta ở CHỈ là nơi đất ở,

Khi ta đi đất bỗng hóa tâm hồn.”

Thành ra:

“Khi ta ở MỚI là nơi đất ở,

Khi ta đi đất bỗng hóa tâm hồn.”

Nước Mỹ có gì khác nước Việt chăng?

Lưu dân đến Mỹ từ những ngày bình minh lịch sử cho đến lúc này đã nguyện lòng đến đất này để ở như vọng âm đầy thực tế và huyền thoại về biểu tượng Nữ Thần Tự Do:

LỜI NỮ THẦN TỰ DO

Hỡi người lưu dân, hãy đến đây và đừng sợ hãi.

Hãy mang theo quê hương cũ trong tim, nhưng hãy mở lòng đón nhận quê hương mới.

Nơi đây, người có quyền sống, quyền mơ ước và quyền tự chọn con đường đi tới. Hãy gieo xuống mảnh đất này những giọt mồ hôi, những ước vọng và tình yêu của mình.

Rồi một ngày, người sẽ hiểu:

Khi ta ở, mới là nơi đất ở,

Khi ta đi, đất bỗng hóa tâm hồn.

Tôi đã chọn xứ Hoa Kỳ làm nơi đất ở suốt 44 năm nay.

HAI THIÊNG LIÊNG: Hoa Kỳ là trái tim và Việt Nam là dòng máu.

Xin cám ơn đất nước Hoa Kỳ.

Thương nhớ Việt Nam.

Thủ phủ California 

July 4th 2026

Trần Kiêm Đoàn

34 Species Of Mushrooms That Come In All Sizes And Colors

1. Eastern yellow fly agaric mushroom, Amanita muscaria var. guessowii

2. The cup-fungus, Sarcoscypha coccinea

3. The Ghost Fungus, Omphalotus nidiformi

4. Marasmiellus coilobasis

5. Turkey Tail, also known as Trametes versicolor

6. Laetiporus sulphureus, Yellow mushroom on an old oak tree

7. Fruit bodies of Polyporus sp. 

8. Elmerina holophaea, a polypore with gills

9. Hygrocybe firma

10. Amanita caesarea, Caesar's mushroom

11. Entoloma chytrophilum

12. Mycena pura

13. Cortinarius magellanicus

14. The black trumpet, Craterellus cornucopioides 

15. Amanita phalloides, the death cap mushroom

16. Yellow flower pot mushrooms, Leucocoprinus birnbaumii

17. The pink waxcap, Hygrocybe calyptriformis

18. Jack-o'-lantern mushroom, Omphalotus olearius

19. Verdigris agaric (Stropharia aeruginosa), a toadstool fungus

20. Marasmius grandiviridis 

21. Chrysomphalina aurantiaca

22. Gomphus floccosus, orange chantarelle mushroom

23. Marasmius haematocephalus

24. Pleurotus djamor, pink oyster mushroom

25. Ascocoryne sarcoides, purple jellydisc

26. Laccaria ochropurpurea

27. Mycena haematopus, the bleeding fairy helmet

28. Cortinarius puniceus 

29. Hygrocybe cuspidata, the candy apple waxy cup

30. Fly Agaric, or Amanita musca

31. Cortinarius porphyroideus, the purple pouch fungus

32. Clavaria alboglobospora

33. Lachnum fasciculare Velen

34. Calbovista subsculpta, sculptured puffball

The End

Chuyện Người Việt Làm Việc Tại Nhật - Truong Nhat Linh

Có một thời gian, mỗi lần ngồi trên xe đi làm công trình ở Nhật mà tivi phát bản tin có chữ ベトナム人, cả nhóm người Việt tụi tôi im ngang.

Tôi là dân công trình, nên ngày đó thường xuyên phải di chuyển bằng ô tô. Sáng sớm lên xe, người còn ngái ngủ, người cầm lon cà phê, người mở điện thoại xem tin nhắn ở nhà. Trên xe hay bật tivi, có khi là bản tin buổi sáng, có khi là thời sự chạy qua chạy lại.

Rồi lâu lâu, trên đó lại hiện lên một vụ gì đó liên quan tới người Việt. Trộm cắp. Bỏ trốn. Đánh nhau. Mấy chuyện phạm pháp khác.

Tin có khi chỉ vài chục giây thôi, nhưng cái chữ nghe rõ nhất vẫn là ベトナム人 (Người Việt Nam).

Lúc đó cả xe im rất kỳ. Không ai nói gì. Không ai chửi. Cũng không ai bênh. Chỉ im thôi. Cái im đó không phải vì không có gì để nói, mà vì nhục quá nên không biết nói gì.

Mình đang mặc đồ công trình, tay chân còn mùi sắt thép, bụi bặm, mồ hôi. Tự nhiên cái tên quê hương mình bị kéo lên tivi, đọc ra giữa nước Nhật, trước mặt cả người Việt lẫn người Nhật. Cảm giác đó rất khó chịu. Chỉ muốn cúi mặt xuống sàn xe cho qua cái đoạn đó.

Mà nó lên báo một lần còn đỡ. Lâu lâu lại nghe. Nghe nhiều tới mức có thời gian trong đầu tôi cứ vang cái câu ベトナム人、ベトナム人... Ám ảnh thật sự.

Tổn thương nhất chắc là mấy bạn mang họ Nguyễn. Ở Nhật, người ta hay gọi nhau bằng họ. Mà người Việt mình họ Nguyễn rất nhiều. Đi làm nghe グエンさん riết, nhiều khi không biết người ta đang gọi mình, gọi bạn mình, hay trong đầu họ đang dính luôn mấy bản tin xấu nào đó trên tivi.

Một cái họ rất bình thường ở quê mình, qua tới Nhật có lúc lại gánh theo một lớp áp lực rất khó nói.

Tôi kể chuyện này không phải để tự nhục. Tôi cũng không đứng ngoài để chửi người Việt, vì tôi từng là một người lao động Việt ở Nhật. Tôi hiểu cảm giác nợ tiền để đi. Hiểu cảm giác tháng nào cũng nhìn lịch để tính tiền gửi về. Hiểu cái mệt của những ngày làm tới kiệt sức mà vẫn thấy mình chưa thoát khỏi áp lực.

Ngoài kia có rất nhiều người Việt tử tế. Họ đi làm đàng hoàng, sống sạch sẽ, gửi tiền về nhà, không làm phiền ai. Có người làm trong xưởng cả ngày, tối về phòng chỉ đủ sức nấu tô mì rồi ngủ. Có người làm công trường lạnh muốn cứng tay, cuối tháng vẫn chắt từng đồng gửi về cho gia đình.

Những người đó rất nhiều.

Nhưng đời nó oái oăm ở chỗ, người tử tế thường im lặng. Còn người làm bậy thì tạo tiếng động rất lớn.

Một người Việt ăn cắp một món đồ trong siêu thị, vài nghìn yên thôi, nghe qua tưởng nhỏ. Nhưng cái mất không chỉ nằm ở món đồ đó. Cái mất nằm ở ánh mắt của người quản lý ngày hôm sau. Nằm ở tấm bảng cảnh báo phải viết thêm tiếng Việt. Nằm ở việc một bạn Việt Nam tử tế bước vào sau đó, chưa làm gì sai, nhưng vẫn bị nhìn kỹ hơn.

Người sau trả giá cho người trước.

Đó mới là cái giá thật.

Tôi không nghĩ có thể nói đơn giản là “người Việt xấu đi”. Nói vậy quá cạn, và cũng không công bằng. Người Việt ở Nhật đông lên rất nhanh. Mình xuất hiện nhiều hơn trong nhà máy, công trường, nông trại, nhà hàng, trường tiếng Nhật, ký túc xá. Đông hơn thì lỗi cũng dễ bị nhìn thấy hơn.

Nhưng công bằng không có nghĩa là giả mù.

Nếu một nhóm nhỏ làm bậy đủ nhiều, cái nhìn dành cho cả cộng đồng sẽ khác. Đó là sự thật rất khó chịu, nhưng nó vẫn là sự thật.

Có nhiều người sang Nhật với một giấc mơ rất đẹp. Nghĩ rằng qua đó là kiếm được nhiều tiền, đổi đời, về quê xây nhà, trả nợ, lo cho cha mẹ. Nhưng sang rồi mới biết, lương có đó, mà nợ, tiền sống, tiền gửi về nhà cũng đứng chờ sẵn đó.

Cái đời thật nó không lung linh như lời người ta vẽ lúc còn ở Việt Nam.

Khi kỳ vọng sụp xuống, một số người bắt đầu lệch. Ban đầu chỉ là nghĩ: “Lấy một chút chắc không sao.” Một món đồ nhỏ trong combini. Một cây dù để ngoài cửa. Một chiếc xe đạp. Một lần trốn vé. Một lần lấy đồ công ty mang về. Một lần gian dối mà tự nhủ mình khổ quá rồi, mình chỉ lấy chút xíu thôi.

Nhưng cái “chút xíu” đó, nếu lặp lại đủ nhiều, nó không còn là chút xíu nữa.

Nó thành hình ảnh.

Ở Nhật, niềm tin không đến từ lời nói. Người ta không nghe mình kể mình chăm chỉ, mình hiền, mình đàng hoàng. Người ta nhìn cách mình xếp hàng, trả tiền, giữ lời, giữ sạch sẽ, giữ cái tay của mình trước thứ không thuộc về mình.

Xã hội Nhật không hoàn hảo. Tôi không thần tượng Nhật. Tôi từng sống ở đó đủ lâu để biết Nhật cũng lạnh, cũng cô đơn, cũng có những góc rất mệt cho người lao động nước ngoài. Nhưng có một điều phải công nhận: họ rất coi trọng cảm giác an toàn.

Có những nơi ở Nhật, hàng hóa có thể để ngoài cửa. Có những chiếc xe đạp chỉ khóa sơ. Có những cái ví rơi vẫn còn cơ hội tìm lại. Những thứ đó không tự nhiên mà có. Nó được xây bằng niềm tin lặp lại mỗi ngày.

Và khi niềm tin bị phá, người ta sẽ dựng hàng rào.

Hàng rào đó không chỉ chặn người xấu. Nó làm người tốt cũng thấy mình bị xa ra.

Có người cũng nợ. Cũng lạnh. Cũng gửi tiền về nhà. Cũng có những đêm nằm nhìn trần nhà mà không biết đời mình đang đi về đâu. Nhưng sáng ra họ vẫn đi làm, vẫn trả tiền, vẫn không đưa tay lấy thứ không phải của mình.

Cho nên nghèo có thể giải thích một phần. Nợ có thể giải thích một phần. Bị môi giới vẽ giấc mơ quá đẹp cũng có thể giải thích một phần. Nhưng không có cái nào trong đó đủ quyền để rửa sạch chuyện trộm cắp.

Nếu lấy cái nghèo ra để xin giảm án đạo đức, thì rốt cuộc mình đang nuôi cái xấu bằng một cái cớ nghe có vẻ tội nghiệp.

Còn chuyện người Trung Quốc trước đây từng bị dè chừng hơn, tôi nghĩ không nên so sánh rẻ tiền. Có thể họ đã đi qua một giai đoạn khác, cộng đồng ổn định hơn, nhiều người định cư lâu hơn. Còn người Việt mình đang đông lên rất nhanh, nhưng danh dự cộng đồng chưa kịp xây cho chắc.

Nếu không nhìn thẳng giai đoạn này, sau này cái giá sẽ không chỉ nằm trong thống kê của cảnh sát. Nó nằm trong cách người Nhật nghĩ về hai chữ “người Việt”.

Tôi viết chuyện này không phải để chửi đồng bào. Tôi viết vì thương những người Việt tử tế ở Nhật. Những người đang im lặng làm việc, đang trả nợ, đang gửi tiền về, đang sống sạch sẽ, đang cố không làm phiền ai, họ không đáng bị kéo xuống bởi vài người nghĩ rằng “lấy một chút không sao”.

Tôi không nói người Việt xấu.

Tôi nói một nhóm nhỏ đang làm người Việt tử tế phải mệt hơn.

Người ta không coi thường mình vì mình nghèo. Người ta bắt đầu dè chừng khi mình quen lấy cái nghèo ra để bao che cho cái sai.

Ở Nhật, có những thứ mất rồi không nằm trên hóa đơn. Nó nằm trong ánh mắt người ta nhìn mình lần sau.

 

Truong Nhat Linh

(1) Truong Nhat Linh Có một thời gian, mỗi... - Câu Lạc Bộ Nhà Báo Tự Do | Facebook