12 Cái "Ngu" Của Việt Kiều Khi Hồi Hương Về Việt Nam - Saigon Life

Cười Cho Bớt Căng Thẳng

Ba người đàn ông tham gia một cuộc thi kể chuyện kỳ lạ: ai kể xong mà khiến hai người còn lại phải thốt lên “Không thể có được!” thì người đó thắng. 

Người đầu tiên, quê ở Lạng Sơn, kể:

“Đợt rét vừa rồi trên Mẫu Sơn lạnh đến mức đi tiểu xong nước tiểu đóng băng ngay lập tức. Bẻ ra làm kiếm có thể đấu được luôn.”

Hai người kia bình thản: 

“Biết rồi.”

Người thứ hai, quê ở Lào Cai, kể:

“Trên đỉnh Phan Xi Păng, sương mù dày đến mức có thể đóng đinh để treo đồ vật lên.”

Hai người kia vẫn bình thản:

“Biết rồi.” 

Người thứ ba, không rõ quê quán, kể: 

“Ở tỉnh tôi chẳng có cái biệt phủ nào của quan chức cả.”

Hai người kia đồng thanh:

“Không thể có được!”

Người thứ ba thắng cuộc.

Trăm năm một kiếp con người

Đàn ông thiếu vợ là đời thiếu vui

Lấy ai chia ngọt sẻ bùi

Lấy ai giặt giũ, lau chùi, nấu cơm

Lấy ai tranh cái thua hơn

Lấy ai quản lý lũ con ở nhà

Lấy ai trách móc gần xa

Lấy ai giúp sức cho ta kiếm tiền

Lấy ai lục lọi ví tiền

Lấy ai tám chuyện triền miên vui nhà

Lấy ai hủ hỉ về già

Đàn ông không vợ sẽ rầu bỏ ăn

Trong giờ thực hành môn giải phẫu, giáo sư cho sinh viên nhận dạng các bộ phận trên thi thể nam giới.

Ông cho từng bộ phận vào các túi đen để sinh viên dùng tay nhận dạng.

Đầu tiên, một nữ sinh được mời. Cô ngập ngừng thò tay vào túi, mặt đỏ dần lên trong khi cả lớp cười rúc rích.

Giáo sư nghiêm nghị:

"Đây là giờ học nghiêm túc, em hãy nói cho tôi biết đó là bộ phận gì?"

Cô sinh viên ngập ngừng một lát rồi mạnh dạn:

"Dạ thưa thầy… đây là một cái xúc xích Đức ạ."

Cả lớp cười ồ, giáo sư bực tức nói:

"Không sao, tôi tôn trọng ý kiến của em. Giờ hãy lấy nó ra ngoài xem có đúng không."

Cô run run lấy ra… quả đúng là một cái xúc xích!

Cả lớp vỗ tay rầm rầm, còn khuôn mặt giáo sư thì tái dần. Ông lẩm bẩm:

"Chết… không biết lúc sáng mình kẹp gì vào bánh mì nhỉ?!"

Sau khi chụp hơn 300 tấm selfie mà không chọn được tấm nào ưng ý, Tún nhăn nhó nói với chồng: 

"Anh à, hình như càng chụp em càng xấu đi." 

Chồng liền an ủi:

"Đừng lo, vấn đề nằm ở cái điện thoại chứ không phải ở em."

Tún mỉm cười rạng rỡ: 

"Thật hả anh?" 

Chồng nhẹ nhàng xoa đầu vợ:

"Thật mà, nhan sắc của em vẫn vậy thôi. Chỉ là độ phân giải của điện thoại ngày càng cao, nên ảnh càng ngày càng… chi tiết hơn!" 

Trong bữa cơm, thấy con dâu mới cứ vừa ăn vừa ngó nghiêng xem ai sắp hết cơm thì đứng lên xới thêm.

Bà mẹ chồng thấy thương con dâu liền bảo: 

"Con cứ ngồi xuống ăn đàng hoàng, không phải như vậy đâu. Ai hết cơm thì tự ra lấy được, chạy đi chạy lại cho mệt."

Cô con dâu xua tay: 

"Không mệt đâu ạ. Ở bên nhà con, một lúc con chăm cả trăm con lợn ăn uống. Nhà mình có mấy người thì thấm gì!!!"

Anh Phước chuyển

250 Nước Mỹ - Đỗ Công Luận

Chăm Sóc Bộ Não - BS. Lương Lễ Hoàng

 

Trong khi ngủ, não sàng lọc thông tin trong ngày để đưa vào bộ nhớ. Muốn được vậy thì giấc ngủ phải sâu, phải ngon đến độ có nhiều giấc mơ. Tốt hơn nữa là làm sao để bận cách mấy cũng có giấc ngủ trưa. Không cần ngủ lâu, không cần hơn 30 phút, chỉ cần mươi phút đã đủ để dọn đường “phần cứng” của não bộ.

Trong khi thầy thuốc khắp nơi nghiên cứu cách chữa bệnh Alzheimer đụng gì quên đó của người già thì tình trạng đãng trí vừa nghe quên liền, chưa nói hết đã quên của người trẻ đã từ lâu vượt xa mức báo động.

Nhờ ngủ ngon mà nhớ

Nếu tưởng não nghỉ xả hơi khi gia chủ mơ giấc nam kha, thì lầm. Não cần giấc ngủ để... làm việc. Chính vì chất lượng của trí nhớ gắn liền với độ sâu của giấc ngủ, theo kết quả nghiên cứu ở Đại học Schleiweg-Holstein (CHLB Đức), nên người mất ngủ mất luôn trí nhớ.

Tất cả tín hiệu thần kinh trong ngày được bộ não tập trung, nhưng để đó. Chính trong lúc ngủ là lúc não sàng lọc thông tin để đưa vào bộ nhớ.

Muốn được vậy thì giấc ngủ phải sâu, phải ngon đến độ có nhiều giấc mơ. Tốt hơn nữa là làm sao để bận cách mấy cũng có giấc ngủ trưa. Không cần ngủ lâu, không cần hơn 30 phút, chỉ cần mươi phút đã đủ để dọn đường “phần cứng” của não bộ.

Biết là giấc ngủ quan trọng nhưng nếu tưởng chỉ cần dùng thuốc an thần để ngủ cho được nhằm tăng cường trí nhớ, thì lầm to. Thuốc an thần tuy tạo được giấc ngủ nhưng não bộ đồng thời cũng mê một lèo khiến quên luôn công việc ghi vào bộ nhớ.

20% năng lượng cho tư duy

Đừng thấy não nhỏ nên nghĩ não ít ăn. Não lúc nào cũng tiêu thụ không dưới 20% năng lượng của cơ thể riêng cho chức năng tư duy. Não vì thế rất cần nước và chất đường cho tiến trình sinh năng lượng.

Theo các chuyên gia ở Đại học Erlangen (CHLB Đức), uống không đủ nước trong ngày lại thêm bữa ăn chiều thiếu chất ngọt là một trong các lý do khiến bao nhiêu tín hiệu thần kinh vừa nhập vào lại ra ngay, cứ như nước đổ đầu vịt.

Không béo không bổ

Bên cạnh nước và chất đường, chất béo lại cần thiết cho cấu trúc của tế bào thần kinh, như 3-Omega, acid linoleic... là món ăn chính của bộ não. Đừng tưởng cử béo thì tốt cho não.

Trái lại là khác. Đừng để tăng mỡ trong máu vì đó là yếu tố bất lợi cho hoạt động của bộ não. Nhưng thiếu chất mỡ trong cơ thể cũng tai hại tương tự. Thêm vào đó, não không thể dẫn tín hiệu thần kinh, dù là hình ảnh hay âm thanh vào bộ nhớ nếu thiếu dưỡng khí.

Chính vì thế mà nhiều thầy thuốc khuyên dùng cây thuốc có công năng cải thiện hàm lượng dưỡng khí trong não bộ, như bạch quả, việt quất, ngay cả cho người chưa có triệu chứng đụng đâu quên đó.

Đừng ngồi yên nếu còn thương não

Nhiều công trình nghiên cứu về bệnh lý do stress cho thấy, người vận động thể dục thể thao trong ngày ít quên hơn người thích ngồi nhiều hơn đi. Theo các nhà nghiên cứu về lão khoa ở Hoa Kỳ, vận động là điều kiện để bộ não không thiếu dưỡng khí trong đêm.

Tỷ lệ tai biến mạch máu não cũng như bệnh trầm uất thấp hơn thấy rõ ở nhóm người cao tuổi nhưng còn hăng hái hoạt động. Không cần nhiều nhưng đều. Cũng không cần thái quá, nhẹ nhàng thôi, như đi bộ, bơi lội, đạp xe, khí công, miễn là ngày nào cũng có.

Trăm hay không bằng tay quen

Cũng như các nội tạng khác, muốn não ngày nào cũng “bén nhọn” mà không tập luyện chẳng khác nào đi thi mà không học bài. Kiểu nào cũng được, chơi ô chữ, sudoku, học ngoại ngữ, vẽ tranh..., kiểu nào cũng tốt, miễn là đừng ngồi yên mỗi ngày nhiều giờ trước máy truyền hình vì nó tai hại vô cùng cho bộ não, ngay cả ở người còn trẻ, ngay cả ở trẻ con.

Căng thì căng, nhưng đừng quá thẳng

Stress là khó tránh trong cuộc sống được tiếng văn minh này. Khó tránh nhưng thiếu stress cũng không xong. Chỉ khổ cho não bộ vì nội tiết tố nẩy sinh trong tình huống stress bôi sạch bộ nhớ, chẳng khác nào virút trong máy tính. Biết vậy thì đừng già néo rồi tự làm đứt dây.

Trái lại, nên hai mặt đôi công, vừa tìm cách pha loãng stress bằng thể dục thể thao, thiền định, kiểu nào cũng được, miễn vui là chính, để chủ động bảo vệ tế bào thần kinh bằng hoạt chất sinh học có tác dụng kháng oxy-hóa.

Thêm vào đó, đừng tự đầu độc cơ thể và bộ não bằng thuốc lá, rượu bia, thịt mỡ... Với bộ não “ngập rác” thì quên là cái chắc vì đâu còn chỗ nào để nhớ!

BS. LƯƠNG LỄ HOÀNG

Đừng Bắt Tô Phở Gà Gánh Cả Ngàn Năm Văn Hiến - Lữ Thị Đoan Trang

Dạo gần đây, thỉnh thoảng tôi đọc được vài bài viết nghe rất “lên đời” về văn hóa, nghệ thuật và ẩm thực ở miền ngoài. Nào là ca sĩ miền Bắc có vẻ hợp với nhạc thính phòng hơn, còn ca sĩ miền Nam thì hình như chỉ chuyên trị bolero, nhạc sến, nhạc mùi. Rồi lại có những lời quảng cáo nghe rất trang trọng, kiểu như “Phở gà Hà Nội, nét di sản tinh tế của đất Kinh kỳ.” Thoáng đọc qua thì thấy chữ nghĩa rất có mùi văn hóa, bay lượn như khói trầm trong đình làng. Nhưng ngẫm kỹ, cũng nên thong thả một chút, kẻo tô phở gà chưa kịp nguội mà đã bị bắt đội mão “di sản”, mặc áo “ngàn năm văn hiến”, rồi đứng nghiêm chào lịch sử.

Nói cho ngay, gà thì đâu chẳng có. Phở gà cũng không phải món từ trời rơi xuống riêng cho một vùng đất nào. Món ăn ngon hay dở, phần lớn vẫn nằm ở tay nghề người nấu, kinh nghiệm nêm nếm, cách xử lý nước dùng, và nhất là nguyên liệu có thật sự tươi, sạch, đúng chất hay không. Gà thả vườn, chạy bộ ngoài sân, thịt chắc, da giòn, thơm tự nhiên, dĩ nhiên khác xa với gà công nghiệp nuôi theo lịch trình tăng trưởng nhanh như cán bộ chạy chỉ tiêu cuối quý. Mà giữa Hà thành thời nay, đất còn phải tính từng mét vuông, nhà còn chen nhau thở, thì chuyện nuôi gà thả vườn cho đúng nghĩa ngay đất Kinh kỳ nghe cũng hơi giống một thứ truyền thuyết dân gian thời đô thị hóa.

Những ai từng sống ở Sài Gòn trước đây hẳn cũng dễ nhớ tới quán phở gà Hiền Vương ở quận 3, một quán phở gà nổi tiếng do người gốc Bắc lập nên sau 1954. Sài Gòn thuở đó vốn là đất mở, ai mang theo món ngon, nghề hay, cách nấu khéo, thì cứ tự nhiên góp vào cái nồi chung của thành phố. Người Bắc đem phở vào Nam, người Nam thêm cái rộng rãi, phóng khoáng của mình, rồi món ăn cứ vậy mà sống trong lòng thực khách, không cần phải treo bảng “ngàn năm văn hiến” trước cửa.

Cả Sài Gòn ngày xưa đâu thiếu phở ngon. Có quán lớn, có quán nhỏ, có gánh phở đêm, có xe phở đầu hẻm, có tô phở ăn xong nhớ hoài mà chủ quán chẳng cần biết tới hai chữ “di sản”. Họ chỉ biết nấu cho ngon, bán cho tử tế, khách ăn thấy vừa miệng thì hôm sau quay lại. Vậy thôi mà bền. Cái hay của ẩm thực Sài Gòn là ở chỗ đó, không ồn ào xưng danh, không bắt tô phở phải gồng mình làm đại sứ văn hóa, càng không cần thổi nước dùng thành huyền thoại để chứng minh mình thanh lịch hơn ai.

Tôi không phủ nhận Hà Nội có nét ẩm thực riêng. Không ai rảnh tới mức đi cãi chuyện một tô phở ngon, một bát bún thang khéo, hay một chén nước dùng được nấu có tay nghề. Nhưng ngon là một chuyện, còn đem chữ “di sản”, “tinh tế”, “Kinh kỳ” treo lên khắp nơi lại là chuyện khác. Có khi món ăn chưa kịp đi vào lòng người đã bị quảng cáo kéo lên sân khấu, bắt mặc áo gấm, đội khăn xếp, rồi đọc diễn văn về truyền thống. Tô phở lúc đó không còn là tô phở nữa, mà giống như một đại biểu văn hóa đang bị bắt phát biểu quá giờ.

Chuyện nghệ thuật cũng vậy. Bây giờ nói ca sĩ miền Bắc hợp với thính phòng, ca sĩ miền Nam chỉ hợp bolero, nghe qua tưởng là nhận xét chuyên môn, nhưng thật ra dễ trượt qua kiểu phân chia văn hóa rất buồn cười. Bolero có cái hay của bolero, thính phòng có cái khó của thính phòng. Người hát hay thì ở đâu cũng hay. Người hát dở thì có đứng giữa nhà hát lớn, đèn chùm sáng rực, micro xịn tới đâu, khán giả cũng chỉ mong mau tới giờ nghỉ giải lao. Nghệ thuật không phải cứ khoác áo “bác học” là tự nhiên cao hơn người khác, cũng không phải cứ hát về đời thường, tình nghèo, phận người là thấp hơn ai. Có khi một câu bolero hát đúng nỗi đời còn thật hơn cả một buổi thính phòng mà người nghe chỉ dám vỗ tay vì sợ mình bị coi là thiếu trình độ.

Điều đáng nói là sự “lên đời” văn hóa hôm nay thật ra mới diễn ra trong vài mươi năm gần đây. Trước đó, trong thời bao cấp, thử hỏi cả Hà thành có được bao nhiêu phòng nghe nhạc cho ra hồn, để người ta thong dong thưởng thức thính phòng, jazz, hay những dòng nhạc không phục vụ khẩu hiệu? Lúc ấy, muốn thoát ra khỏi kiểu “tiếng hát át tiếng bom” cũng đâu phải dễ. Chỉ cần thích nghe, thích hát, thích mặc, thích sống hơi khác một chút thôi, người ta đã có thể bị chụp cho cái nón “tiểu tư sản”, “lai căng”, hay nặng hơn nữa là “có vấn đề lập trường”. Cái nón đó hồi xưa không cần chọn size, ai bị chụp cũng vừa.

Ẩm thực cũng vậy. Bây giờ đi đâu cũng thấy bảng hiệu “gia truyền”, “truyền thống ba đời”, “nấu theo lối xưa”, “hương vị Kinh kỳ”, nghe cứ như nhà nào cũng từng có bếp than hồng, nồi nước lèo nghi ngút, gà thả vườn chạy vòng vòng ngoài sân, gia vị tinh tuyển từ đời cụ cố. Nhưng mới đây thôi, trong thời bao cấp, nhiều gia đình củi còn không đủ để đun nồi nước sôi, gạo còn theo tem phiếu, thịt cá là chuyện phải tính từng lạng, nói gì tới chuyện ngày ngày nấu nướng tinh tế, truyền đời, thanh lịch như trong tờ quảng cáo. Không phải quá khứ không có cái hay, nhưng cũng không nên đem cái thiếu thốn, chật vật, kham khổ ngày xưa sơn phết lại thành một bức tranh vàng son để vừa mắt khách hàng hôm nay.

Điều buồn cười hơn nữa là bây giờ người ta rất thích nói tới “di sản”, “phố cổ”, “tinh hoa buôn bán”, “văn hóa hàng quán”, “nghề gia truyền”, “doanh nhân dân tộc”, nghe cứ như cái mạch thương nghiệp tư nhân ấy được nâng niu liên tục từ đời ông cố tới đời cháu nội. Nhưng lịch sử đâu có hiền như tờ quảng cáo. Đã có một thời, người buôn bán bị nhìn bằng con mắt nghi ngại, tiểu thương bị xếp vào diện phải cải tạo, chủ tiệm, chủ xưởng, người có chút vốn liếng, chút nghề nghiệp, chút cửa hàng riêng, đều có thể bị khoác lên người những nhãn hiệu rất nặng như “tư sản”, “tiểu tư sản”, “tư sản mại bản”. Hồi đó mở tiệm thì bị coi là có vấn đề, còn bây giờ mở chuỗi nhà hàng thì được gọi là khởi nghiệp văn hóa. Đúng là lịch sử cũng biết thay áo, chỉ có điều cái áo mới đôi khi che chưa hết vết vá cũ.

Cho nên, khi thấy hôm nay người ta dựng lại những khu phố ẩm thực, những quán cà phê phong cách xưa, những bảng hiệu “gia truyền ba đời”, những nhà hàng treo đèn lồng, bày bàn ghế gỗ, kể chuyện “nét thanh lịch đất Kinh kỳ”, tôi chỉ thấy nên cười nhẹ một cái. Không phải vì những thứ đó không đẹp, mà vì cái đẹp ấy đã từng có lúc bị chính những khẩu hiệu ngày xưa xem là tàn dư của lối sống tư sản. Ngày trước, một cái máy may, một tiệm tạp hóa, một quán ăn đông khách, một hiệu buôn nhỏ cũng có thể thành lý lịch kinh tế đáng ngại. Ngày nay, cũng những thứ đó, nếu biết trang trí lại cho sang, gắn thêm chữ “di sản”, “bản sắc”, “tinh hoa”, thì bỗng nhiên trở thành niềm tự hào văn hóa. Cái bàn gỗ ngày xưa là dấu hiệu tiểu tư sản, hôm nay đem lau bóng lại thì thành phong cách hoài cổ.

Cái nghịch lý nằm ở chỗ đó. Một thời thì đánh tư sản, cải tạo thương nghiệp, xem kinh doanh tư nhân như thứ cần uốn nắn. Một thời sau thì lại tôn vinh doanh nhân, cổ vũ kinh tế tư nhân, vỗ tay cho cửa hàng, quán xá, thương hiệu, nhà hàng, khách sạn mọc lên như nấm sau mưa. Lên đời là chuyện đáng mừng, nhưng lên đời mà quên mất cái thời từng đập bể cái thang để người khác không leo lên được, thì câu chuyện văn hóa nghe hơi thiếu thành thật. Hôm qua còn cấm người ta buôn bán, hôm nay lại khen ai biết làm ăn là có “tinh thần dân tộc”, nghe cũng vui, chỉ tiếc là nhiều người bị tịch thu bàn ghế ngày xưa không còn đủ sức ngồi lại để vỗ tay.

Nói vậy không phải để phủ nhận hiện tại. Đất nước khá hơn, người dân làm ăn được hơn, hàng quán đẹp hơn, món ăn phong phú hơn, đời sống có màu sắc hơn, đó là điều đáng quý. Nhưng nếu đã gọi là di sản thì phải nhớ đủ cả hai mặt. Di sản không chỉ là tô phở gà được bày trong cái tô sứ đẹp, với mấy lát lá chanh xắt nhuyễn nằm duyên dáng bên trên. Di sản còn có cả cái thời người ta phải xếp hàng mua gạo, phải đong dầu, phải tính từng bó củi, và phải giấu bớt sự tháo vát của mình vì sợ bị nhìn thành “thành phần kinh tế có vấn đề”. Di sản không chỉ có mùi nước dùng, nó còn có mùi khói bếp, mùi tem phiếu, mùi mồ hôi của những người từng sống qua một thời nói thật cũng khó, nói ngon lại càng khó hơn.

Lên đời là có thật. Kinh tế khá hơn, đời sống mở ra, người ta ăn ngon hơn, mặc đẹp hơn, nghe nhạc đa dạng hơn, đi nhà hàng nhiều hơn, có điều kiện chăm chút cho văn hóa hơn. Đó là điều đáng mừng. Nhưng lịch sử vẫn là lịch sử. Có cũ mới có mới. Có nghèo khó mới hiểu giá trị của no đủ. Có một thời tem phiếu, củi than, xếp hàng, thiếu thốn, thì hôm nay mới thấy một tô phở nóng, một ly cà phê ngon, một buổi hòa nhạc tử tế là điều quý. Nhưng quý không có nghĩa là phải dựng lại quá khứ theo kiểu lộng lẫy hóa, biến những năm tháng chưa mấy sáng sủa thành cái phông nền sang trọng để đánh bóng cái hào nhoáng hiện giờ. Nói nôm na, cái nồi từng thiếu củi thì đừng kể lại như thể lúc nào cũng hầm xương bằng lửa văn hiến.

Nói thật chẳng có gì khó. Khó là nói thật mà vẫn không làm mất vui. Phở gà ngon thì cứ khen ngon. Phở gà Hà Nội ngon thì cứ khen phở gà Hà Nội. Phở gà Hiền Vương ở Sài Gòn từng được nhiều người nhớ thì cứ ghi nhận là đáng nhớ. Ca sĩ hát hay thì cứ khen hát hay. Hà Nội có nét riêng thì cứ ghi nhận nét riêng. Miền Nam có bolero, có cải lương, có giọng ca mùi mẫn, có cái hồn bình dân, thì cũng chẳng có gì phải xấu hổ. Văn hóa không phải cái thang máy để ai đó bấm nút lên tầng cao rồi nhìn xuống người khác. Văn hóa, nếu thật sự là văn hóa, thì phải đủ rộng để chứa cả nhà hát lớn lẫn quán cóc, cả thính phòng lẫn bolero, cả phở gà Hà Nội lẫn tô hủ tiếu miền Tây lúc sáng sớm bên bờ sông.

Cho nên, xin cứ thưởng thức, cứ quảng bá, cứ tự hào, nhưng cũng nên chừa lại một khoảng trống cho sự thật. Bởi cái gì ngon thì tự nó có hương. Cái gì đẹp thì tự nó có dáng. Còn cái gì phải nhờ quá nhiều mỹ từ để đứng vững, thì đôi khi không phải vì nó quá tinh tế, mà vì nó đang hơi thiếu nước dùng. Phở ngon thì để người ăn nhớ, không cần bắt người ăn phải học sử trước khi húp nước lèo.

Nhìn thẳng vào đó thì câu chuyện văn hóa mới có chiều sâu. Còn chỉ đánh bóng cho sáng, rồi gọi đó là “di sản”, thì e rằng không phải văn hóa đang lên đời, mà chỉ là cái bảng hiệu đang được thay phông chữ @.

Lữ Thị Đoan Trang

Chiếc Roi - Đoàn Xuân Thu

 

Cành dâu tằm

Má về với ba khi còn rất trẻ. Ba, hai mươi tuổi. Má, mười tám tuổi. Má dứt sữa anh Nhiên không lâu thì có mang tôi. Tôi được sanh ra cách anh Nhiên tôi hai tuổi. Theo tập tục dân giã truyền thống của ngưòi dân vùng đồng bằng sông Cửu Long Tây Nam Việt Nam, người khác thường gọi anh mình bằng thứ: chẳng hạn anh hai, anh ba. Riêng tôi, tôi đặc biệt gọi anh mình bằng tên: anh Nhiên.

Anh Nhiên là con đầu lòng, sức khỏe kém, quặt quòa quặt quẹo, nay đau, mai yếu, nay ấm đầu, mai sổ mũi. Bịnh hoạn rề rề làm anh nhỏ con, ốm nhom ốm nhách, nên đi chơi hoặc đi học thường hay bị những thằng, không biết thế nào là phải trái, xúm lại hiếp đáp.

Một tối anh dẫn tôi đi xem truyền hình công cộng trong xóm, có thằng lớn con hơn giành chỗ, lấn tôi té xuống đất. Anh Nhiên tôi binh em, nhào vô ăn thua đủ.

Tội nghiệp! anh Nhiên tôi nhỏ con, ốm yếu bị nó bự con, khỏe mạnh, đè muốn chết. Tôi nóng mũi, binh anh mình, hốt một bụm cát vụt vô mặt nó. Thằng mắc dịch đó hét lên vì không thấy đường, lo lấy hai tay dụi mắt. Tôi thừa cơ nhảy vô đấm, đá tưng bừng, rồi hai anh em chạy tuốt về nhà.

Bữa sau ba nó đến mắng vốn. Ba nó nói : hai anh em tôi ỷ đông đánh con ổng. Ba tôi chỉ giả lả cho qua chuyện. Sau đó ba tôi hỏi đầu đuôi gốc ngọn. Anh chỉ nói: “Con hổng muốn quánh nhau với nó. Mà hổng quánh hông được.”

Lớn lên, hai anh em cùng học chung trường Petrus Ký. Anh học trước tôi hai lớp. Không biết bao nhiêu lần anh bị buộc phải đánh nhau với mấy thằng bạn học hay ăn hiếp anh, tôi đều nhào vô ăn thua đủ, đến nỗi phải bị gọi lên văn phòng gặp thầy tổng giám thị. Thầy hỏi: “Sao hai anh em tụi bây quánh nó?” Tôi trả lời: “Tại nó ăn hiếp anh con”. Còn anh Nhiên tôi thì lại nói: “Con hổng muốn quánh nhau với nó. Con muốn yên thôi mà nó hổng cho yên. Hổng quánh hông được.”

Một chiều, tan học, từ trong lớp tôi tà tà ra nhà giữ xe đạp bên hông trường để anh Nhiên chở tôi về. Trận đánh lộn mới vừa tan. Cái thằng bạn học cùng lớp với anh, cái thằng vừa mới đánh anh, đã chạy mất tiêu. Mấy thằng khác chỉ đứng nhìn, không nói, không can ngăn gì hết mà còn hò reo inh ỏi trong khi anh Nhiên tôi bị đánh, bị bầm tím một bên mắt và chảy máu mũi.

Tôi tức mình quá, vừa giận vừa thương anh, nên cự nự: “Sao anh không đợi tui ra rồi hãy quánh” Anh trả lời: “Tao đâu muốn quánh nhau với nó. Tao chỉ muốn yên thôi mà nó hổng cho yên. Hổng quánh hông được.”

Tôi xé một tờ giấy tập, vò cho nhầu, mềm, chậm máu mũi cho anh.

Tôi giận mình sao lại tà tà ra trể. Tôi giận mấy thằng kia chỉ khoanh tay đứng nhìn, không làm gì hết, mà còn khoái chí đứng xem một đứa hung hăng, mạnh bạo bức hiếp một người yếu đuối, thế cô. Tôi giận luôn cả anh nên suốt đường về, tôi không thèm nói với anh lấy một câu.

Về nhà má tôi nấu nước sôi, pha muối, thấm vảo hai miếng bông gòn, miếng thì lau máu mũi cho anh, miếng thì chậm lên con mắt bị bầm. Anh nằm trên chiếc đi-văng, nhìn lên trần nhà bằng một con mắt, có vẽ suy nghĩ lung lắm, rồi lẩm bẩm: “Mình hổng muốn quánh nhau với nó. Mà hổng quánh hông được.”

Tôi thì đi tới, đi lui, hậm hực nói: “Lần sau anh đợi tui ra tới rồi hãy quánh. Anh với tui cho nó một trận để cho nó bỏ cái tật cà khịa.”

Năm tháng trôi qua, khi anh đang học đệ nhứt thì Tổng công kích Tết Mậu Thân bùng nổ. Hình ảnh trẻ con, bà già chết còng queo trong lửa đạn, nhà cửa tan hoang cháy làm anh xúc động. Anh trầm ngâm, ít nói hẳn đi.

Tối ngày chỉ nghe anh lẩm bẩm: “Mình hổng muốn quánh nhau với nó. Mình chỉ muốn yên thôi mà nó hổng cho yên. Hổng quánh hông được.”

Anh suy nghĩ gì lung lắm - phải làm một cái gì đó -.

Một cái gì đó anh phảỉ làm là: bỏ học giữa chừng năm đệ nhứt, không thi tú tài hai và đăng lính.

Năm năm sau, anh Nhiên tôi tử trận ở Quảng Trị. Xác anh được mang về Huế, bỏ vô hòm kẽm, cò chì, đưa lên máy bay chở về Nghĩa Trang Quân Đội Biên Hòa. Ba má tôi nhận tin báo tử. Chỉ một đêm chờ sáng, lên nhận xác anh Nhiên mà tôi thấy ba, má tôi già háp, gầy sọm hẳn đi.

Anh Nhiên tôi chết trẻ, hai mươi ba tuổi, chưa lập gia đình, chưa vợ, chưa con. Vì không có vợ con nên không có ai để chít cho anh một vành khăn tang trắng. Ngược lại, theo phong tục mà ông ngoại tôi biểu: trên đầu chiếc quan tài của anh Nhiên tôi có một vành khăn tang trắng dành cho anh để tang ba má.

Trước giờ di quan, ông ngoại tôi cầm chiếc roi bằng nhánh cây dâu giá giá lên chiếc quan tài của anh giả bộ làm như đánh, để trị anh tội bất hiếu: chết trước khi ba má qua đời.

Ba tôi đứng kế bên, đột nhiên dằn lấy chiếc roi dâu trong tay ông ngoại, bẻ làm hai quăng xuống đất, rồi nói:

“ Thằng Nhiên, nó chết trận, nó đền nợ nước. Nó có tội gì đâu? mà ba lại đánh nó.”

Nghe ba tôi nói vậy, tôi không thể nào cầm được nước mắt. Tôi òa lên khóc.

 

Đoàn Xuân Thu

Bến Mê Ký Ức - Kim Oanh

 

Thời gian dẫu biết chẳng quay về, 

Vẫn muốn thêm lần lạc bến mê. 

Cái thuở dại khờ ngơ ngẩn ấy, 

Một đời vương vấn đất hương quê.

Tuy biết ngày qua đã rất lâu,

Mà lòng luyến nhớ đến âu sầu. 

Dư âm kỷ niệm hoài tha thiết, 

Da diết tuổi hoa... bạc mái đầu.

Cuộc đời ly khách nhuốm bụi sương

Mà lòng vẫn trẻ thuở đến trường

Bởi tình khờ dại ngày xưa đó

Thắm đậm tâm hồn dáng người thương!

Kim Oanh

Long Hồ Vĩnh Long: Bến Mê Ký Ức

Những Cây Đinh Đóng Nắp Quan Tài - Mười Lúa

Chuyện chính trị Mỹ không bao giờ là chuyện dễ viết, bởi vì nó thiên hình vạn trạng. Mỹ là một Liên Bang gồm 50 Tiểu Bang, có luật lệ Liên Bang, Tiểu Bang chồng chéo, và chủng tộc thì y như nồi xà bần sau đám cưới miệt vườn! Rồi các đảng phái chính ngày đêm ủ mưu, và lúc nào cũng canh cơ hội để choảng nhau như chó với mèo. Những thế lực ngoại bang, bạn và thù, cũng khó phân định....

Phải theo dõi thời cuộc, phải có óc phán đoán để gom nhặt dữ liệu rồi phân tích, tổng hợp, để có được một nhận định, hay một tiên đoán chính xác, không phải là dễ. Những đầu óc lớn, nhận định và tiên đoán trúng nhiều hơn trật, người ta phong cho họ là “bình luận gia” nầy kia kia nọ. 

Mười Lúa không thích viết về chính trị, vì biết mình là nông dân, dở ẹc, không đời nào dám cầm cái rìu múa với ai. Lâu lâu viết chơi cho vui thôi. Hôm nay thử viết về hai chuyện mà Mười Lúa cho là vô cùng quan trọng khiến tui quan tâm nhiều hơn bất cứ vấn đề thời sự nào. Đó là chuyện di dân lậu, và việc đi bầu buộc phải có căn cước hay giấy tờ chứng minh là công dân Mỹ.

Tui đã viết rất nhiều lần rằng: Thứ nhứt, nếu đảng CH không dẹp được chuyện “nhập khẩu” di dân lậu của phe DC, thì CH sẽ thua triền miên, sẽ sa lầy vào viễn cảnh “đánh đâu thua đó, đánh lớn thua lớn, đánh nhỏ thua nhỏ, càng đánh càng thua”. Thứ hai, nếu đảng CH không thông qua Quốc Hội để có được luật bầu cử thống nhứt cho toàn Liên Bang, mà để cho các Tiểu Bang tự tung tự tác viết luật theo ý mình, có lợi cho mình, thì CH không những chỉ thua toàn tập, mà nước Mỹ này sẽ trở thành một quốc gia độc đảng, độc tài và đương nhiên đảng CH coi như bị khai tử.

1. Di dân lậu

Di dân lậu, thì nói cho rõ là di dân lậu, có chữ lậu là tĩnh từ xác định họ là ai, chớ không có nói khơi khơi, nói kiểu gian trá “treo đầu dê bán thịt chó”, ma le, lấp liếm, mà bọn cánh tả DCCS (Dân Chủ Cơm Sườn) xài trên đầu môi chót lưỡi của chúng! 

Di dân lậu là một vũ khí, là một chiêu trò, mà phe DC dùng trong hằng chục năm qua. Nó bắt đầu trở nên con ách chủ, từ khi TT Ronald Reagan vấp phải cái lỗi lầm của thế kỷ, là ân xá cho khoảng 2 đến 3 triệu di dân lậu năm 1986, để họ trở thành công dân Mỹ. Đó là lần ân xá lớn nhứt, và cũng tai hại nhứt cho nước Mỹ. Dĩ nhiên vô cùng tai hại cho phe CH! Tai hại vì phe DC dùng chiêu bài di dân lậu để mua phiếu cho họ. Tai hại vì ai cũng muốn vượt biên vào Mỹ với hy vọng ở lì sẽ có ngày được ân xá.

Đó là một nghĩa cử hết sức nhân đạo của Reagan, nhưng nó lại là con dao hai lưỡi bén ngót, mà phe DC dùng để lụi lại đảng CH một nhát chí mạng! 

Người di dân lậu thập niên 1980, nhiều nhứt ở California, nơi Reagan từng là Thống Đốc trước khi trở thành Tổng Thống. Đáng lẽ họ phải mang ơn, đội ơn vị cứu tinh đã “ân xá” để họ và hậu duệ của họ được đổi đời, mới là đạo nghĩa giang hồ. Họ có mang ơn trong tâm can họ hay không, không biết, nhưng cái mặt của họ thì rõ ràng trở như bánh tráng, khi hầu như tất cả những người nầy quay sang bầu cho DC! Tương tự như TT Lincoln giải phóng nô lệ, nhưng người da đen sau đó bỏ phiếu cho DC mà quên mất mẹ TT Cộng Hoà đã giải phóng cho mình. Nói họ vô ơn bội nghĩa chỉ trúng một phần. Họ bị đảng DC “mua” họ bằng nhiều ưu đãi của chính sách mị dân, đó là chiêu trò “cho cá thay vì cho cần câu”. 

Một Tiểu Bang đỏ CH trở thành Tiểu Bang xanh lè của DC kể từ sau cái vụ ân xá đó, và theo Mười Lúa, Chúa có xuống thế lần nữa cũng không cứu nổi Cali!  

Lý do họ bầu cho DC cũng đơn giản, dễ hiểu thôi. Cali là một TB giàu có, cho nên các dịch vụ giúp người nghèo rất hào sảng, rất sang chảnh so với các TB khác, mà di dân lậu thì có mấy ai giàu? Họ càng ưu đãi dân nghèo thì di dân nghèo càng tràn về và phiếu bầu càng lúc càng nhiều. Đảng DC khai thác điểm nầy, dùng cái chiêu trợ cấp, ưu đãi vấn đề an sinh xã hội,... bla..., bla...., thì thử hỏi mấy triệu lá phiếu mới tinh đó sẽ bỏ cho ai? Hỏi cái biết câu trả lời! 

Cali bi giờ vẫn là TB giàu, vẫn cùng một chính sách dụ khị đó, thì cách gì CH trở mình? Một kẻ cho cần câu và một kẻ cho cá ăn hàng ngày, chọn ai? Có cần câu thì cũng phải xăn quần lên đi câu! Cho cá thì chỉ ngồi đó, có người nhét vào miệng, chọn theo ai? Hỏi cái cũng biết câu trả lời! 

Không phải chỉ Cali đâu, cái chiêu này bọn mị dân trên khắp thế giới đều dùng còn nhuần nhuyễn hơn Cali nữa! Coi nước Pháp và các nước Âu Châu bị bọn chính trị xôi thịt biến quốc gia của họ ra nông nỗi nào thì rõ. Đây là đề tài khác, nói nhiều sẽ lạc đề.

Từ bài học của vụ ân xá đó, đám DCCS mới có chính sách mở toang biên giới để chào đón thêm di dân lậu. Càng nhiều càng tốt. Họ “nhập khẩu” di dân lậu vô điều kiện. Thời Bác Bảy Đần, biên giới coi như không có! TT Trump xây tường biên giới dang dở, Bảy Đần cho bán sắt thép và vật liệu xây tường còn rẻ hơn bán lạc xoong! Hết sức khốn nạn!  

Trong 4 năm ngắn ngủi bác Bảy Ba Bê (BBB=Build Back Better, khẩu hiệu của tên phá hoại này), người ta ước tính có gần 20 triệu di dân lậu tràn vào nước Mỹ. Họ đi công khai, đi từng đoàn, vừa đi vừa ca hát chớ không phải đi như cái kiểu vượt biên sợ công an biên phòng bắn lòi ruột ở xứ Chiều Nay thập niên 80 đâu! 

Chuyện gì sẽ xảy ra tiếp theo nếu Trump không tái xuất giang hồ và trở thành minh chủ võ lâm trong 4 năm tới? Nếu con mẹ “chưa đi đã chạy, chưa nói đã cười”, giống một mụ bị bịnh tâm thần kamalie, mà thắng kỳ bầu cử 2024 vừa rồi, thì nhận định của Elon Musk sẽ 100% trở thành sự thật.  

Elon Musk đã từng viết trước ngày bầu cử: “Nếu Trump thua trận này, thì coi như kỳ bầu cử này là lần bầu cử sau cùng của nước Mỹ!...”  Đâu có gì khó hiểu! Bọn DCCS chỉ cần hợp thức hoá, cho nhập tịch cấp tốc chừng 10% của con số 20 triệu, họ có ngay 2 triệu lá phiếu cho họ. Ở 7 TB chiến địa, Swing States, không xanh không đỏ, họ chỉ cần đem máy bay rải chừng 300 ngàn những cử tri mới này, cung phụng cho họ đầy đủ đến tận răng, thì bất cứ thằng chó con mèo nào họ đưa ra tranh cử với CH, cũng thắng xiềng, thắng như trở bàn tay, thắng 99.97% luôn! Từ đó về sau, bầu cho có bầu, theo kiểu “Đảng chọn dân bầu”, như cái trò mèo ở mấy xứ độc đảng thôi! 

Tôi ngưỡng mộ Elon Musk không phải chỉ vì anh ta thông minh tuyệt đỉnh về mặt khoa học, phát minh, hay vì anh ta giàu không ai giàu bằng, mà còn vì tấm lòng yêu nước Mỹ của anh ta. Không phải chỉ nhận định suông, anh ta tra tay vào giúp Trump hết linh hồn hết trí khôn! Không có Elon Musk, Trump khó lòng gom phiếu của 7 TB kia để chiến thắng vẻ vang! Chuyện anh ta mấy vợ, bao nhiêu con, kệ anh ta! Chuyện anh ta và Trump có xích mích này nọ, với tui cũng chỉ là một màn kịch chính trị thôi. Anh ta là một người yêu nước thật sự chớ không phải là một kẻ chỉ yêu tiền, đó mơi là điểm son mà lịch sử Mỹ sẽ ghi tên. 

Người dân Mỹ nhờ Elon Musk mà mở mắt, mà thấy được nguy cơ độc đảng, độc tài, cho nên họ bầu cho Trump, ủng hộ Trump giải quyết vấn đề biên giới rốt ráo. Bọn DCCS bị đánh vào tử huyệt, giãy giụa, tung nhiều thủ đoạn đê hèn. Cụ thể là phán quyết của những tên Thẩm Phán cắc ké miệt vườn, và những tên chính khách xôi thịt, liều mạng binh vực di dân lậu. Nhưng cũng may, vì còn có lòng dân và nhứt là có Tối Cao Pháp Viện đứng về phe chánh nghĩa. 

Mấy đứa theo DCCS để trục lợi, có chửi tui cuồng Trump này nọ, kệ con bà chúng. Với tui, ai cho tui thấy được họ là người yêu nước, đặt quyền lợi quốc gia dân tộc lên trên quyền lợi cá nhân của mình, thì tui tôn, tui thờ luôn cũng được. Tui nể Trump 10, thì Elon Musk cũng chín rưỡi, vì tui biết hai người đàn ông này là những người yêu nước thật sự. Họ không sợ trời, không sợ đất, quyết tử cho đất nước hồi sinh. Không có hai người nầy cùng xuất hiện, song kiếm hợp bích, thì không biết nước Mỹ sẽ ra sao nếu lọt vào tay bọn buôn dân bán nước cầu vinh thên 4 năm nữa? 

2. Bầu cử gian lận

Hiến Pháp qui định về bầu cử rất tổng quát, chung chung. Luật bầu cử dành cho các Tiểu Bang tự đặt ra, cho nên mỗi TB có luật lệ bầu cử không ai giống ai. Đó là một lỗ hổng rất lớn đưa tới việc bầu cử có nhiều khuất tất, nói rõ hơn là gian lận. 

Prop 1 ở California, về việc chi tiền cho tệ nạn người vô gia cư (homeless), được đưa ra bỏ phiếu ngày 5-3-2024 với tỷ số thắng là 50.18%. Yes là 3,636,743 phiếu, còn bên thua (có Mười Lúa trong đó) là 3.610.511 phiếu. Trong 7,242,254 lá phiếu, chỉ có 26,232 người gật đầu nhiều hơn lắc đầu, là nó được thông qua. Điều đáng nói không phải là số phiếu hay % thắng, vì theo nguyên tắc phổ thông đầu phiếu, khi quá thái bán, dù quá 1 phiếu, cũng thắng, mà là cách California bầu và đếm phiếu. 

Trong bất cứ cuộc bầu cử nào ở Tiểu Bang xanh lè này, người ta thấy kết quả khi các phòng phiếu còn chưa đóng cửa, mà tỷ lệ thắng cho các ứng cử viên gà nhà của đảng DC thường trên 60%! Chỉ có Prop 1 họ phải đếm phiếu đến 15 ngày mới công bố kết quả. 

Họ đếm hoài. Đếm cho tới khi nào họ thắng thì ngừng! Phiếu từ đâu cho họ đếm, có hợp lệ hay không, chỉ có trời biết và họ biết! 

Một TB mà từ Thống Đốc, Nghị sĩ, Dân Biểu, và hầu hết quan chức của các ban ngành đều lọt vô tay đảng DC, thì chuyện họ tác oai tác quái đâu có gì khó! Họ làm luật, cho phép: Tất cả cử tri đều có thể bầu bằng thư. Đi bầu không cần ID. Cho phép đếm phiếu bằng thư gần như vô hạn, miễn còn phiếu là còn đếm. 

Nội cái luật cho phép bầu không cần ID thôi, cũng thấy chóng mặt rồi. Điều đó có nghĩa là ai đi bầu cũng được và họ bầu cho ai cũng được luôn, kể cả người chết nằm ngoài nghĩa địa! 

Trump và phe CH đang ráo riết vận động để thông qua dự luật SAVE, đòi buộc cử tri phải là công dân Mỹ mới được đi bầu và đi bầu bắt buộc phải có ID. 

 Các thăm dò từ các nguồn, dù ủng hộ hay chống, đều cho thấy hơn 80% dân Mỹ ủng hộ đạo luật này. Nhưng 100% Dân Biểu phe DC ở Hạ Viện bỏ phiếu chống. Thượng viện phe DC cũng chống tới còn cái lai quần cũng chống! 

Cũng rất dễ hiểu, vì đây là tử huyệt của họ. Dự luật được thông qua thì coi như họ hết đường gian lận! Chúng đã tự vạch lưng cho người Mỹ thấy chúng là bọn kh.ốn nạ.n! Chúng chỉ biết có quyền và lợi, bất chấp thủ đoạn, dù nó trơ trẽn đến phát ói!  

Một người thật sự là công dân Mỹ, thì việc đi bầu không thành vấn đề và đưa ID ra cũng đâu có là chuyện lớn. Ở Mỹ đi mua chai beer, gói thuốc lá cũng phải cho họ coi ID mà! Tại sao việc bầu cử hệ trọng hơn ngàn lần, lại thối thoát? Chỉ có kẻ gian mới sợ lộ mặt. Chỉ có phường gian manh mới cổ suý và bao che cho chuyện ẩn danh đó! 

Nhiệm kỳ đầu, ông Trump bị trói tay gần như không làm được bao nhiêu việc ông hứa. Ông bị đám ma quái đầm lầy không hề để yên. Chúng ra sức tấn công không ngừng nghỉ một giây phút nào. Cộng thêm cái đám xôi thịt xung quanh ông vì ông chưa từng có kinh nghiệm chọn người trong lãnh vực chính trị. Hết nhiệm kỳ, chúng cũng đâu có để yên. Chúng trù dập ông lên bờ xuống ruộng. Hãm hại ông đủ thứ, kể cả muốn tống ngục ông. 

Trump như một Câu Tiễn kiên trì nằm gai nếm mật. Bốn năm đó ông đã vạch sẵn kế hoạch chi li từng centimet, để khi quay trở lại, ông từng bước, từng bước một, thực hiện kế hoạch tát cạn đầm lầy của mình một cách chắc chắn, không sai chạy một bước nào. Bộ sậu của ông ở nhiệm kỳ 2 hoàn toàn tuyệt hảo. Từ PTT JD Vance đến các tay chơi không hề sợ mưa rơi như Rubio, Hegseth, Bondi, Noem, Garbard, sa hoàng biên giới Tom Homan... và đừng quên cái mỏ bén hơn mỏ con chim gõ kiến, Caroline Leavitt từng làm cho đám fake news kinh hồn bạt vía! Từ đối nội cho tới đối ngoại, mọi kế hoạch được các tay chơi này răm rắp tuân thủ mệnh lệnh của đại ka, và đánh đẹp không chê được chỗ nào! 

Mười Lúa không quan tâm việc một “kẻ du côn” làm Tổng Thống, hay một TT giống “du côn”, như đám DCCS ngày đêm nhồi nhét vào đầu những kẻ chỉ biết dùng cảm tính thương ghét. Tui quan tâm nhứt, là người đó có phải là người yêu nước, mọi việc làm đều vì nước, vì con dân của nước mình hay không? Trong nước, tát cạn đầm lầy lúc nhúc thuỷ quái, trấn áp và tiêu diệt bọn tội phạm, bỏ tù đám sâu mọt đục khoét ngân quỹ guốc gia, đem đất nước quay về nguồn cội đạo đức,... Đối ngoại: đánh dập mật Iran, bắt 10 tên Maduro, mua vài chục cái đảo như Green Land, cúp hết tiền cho đám ăn hại Liên Hiệp Quốc hay đám xôi thịt Âu Châu,... cũng ok! Miễn là mọi việc vì mục đích bảo vệ nước Mỹ, vì quyền lợi của người còng lưng đóng thuế, là tui ủng hộ. 

Với Mười Lúa, dẹp được di dân lậu để chấm dứt cái trò mua phiếu gian manh, và bắt các TB phải có luật lệ bầu cử trong sáng là hai chuyện tui quan tâm nhiều hơn hết. Làm được hai điều đó, coi như Trump đã đóng được hai cây đinh vừa to vừa dài và dĩ nhiên vô cùng chắc chắn vào nắp quan tài của những “thế lực thù địch” đang nhẫn tâm phá hoại đất nước nầy. 

Mười Lúa. 

Xuân Bính Ngọ 2026

Cảnh Việt Nam Xưa Rõ Nét Sau khi Phục Chế Màu - Hình Ảnh Tư Liệu Lịch Sử Hiếm Có

Báo Hiếu - Trần Xuân

Hình minh họa

Cụ Giáo về làm dâu phố này đã sáu chục năm nhưng không ai biết tên tục là gì; người lớn trẻ con đều gọi bà Giáo, cụ Giáo, vì ngày trước cụ ông làm nghề dạy học.

Mấy người con gái cụ đều ăn về nhà chồng, ai cũng khá giả, anh con trai duy nhất được hưởng thừa tự nhà đất. Khi ông cụ mất, nhiều người xui cụ bán nhà chia ra, con trai chia hẳn hai suất rồi mua một gian đủ ở, thừa gửi tiết kiệm rút lãi… Cụ giãy nảy: “Chết, không làm thế, làng nước người ta cười cho!” Ít năm sau vợ chồng người con buôn bán phát tài, đập cái nhà cũ xây lên ba tầng, dọn tất lên hai tầng trên; gian dưới chứa hàng, để xe, kê cho cụ cái giường một sát chân cầu thang. Hàng ngày cụ chỉ vịn thang leo gác hai lần vào hai bữa cơm, còn cứ y lời con dâu “Bà quanh quẩn dưới ấy nghỉ ngơi trông nhà cho khỏe, leo trèo làm gì nhỡ ngã.”

Một hôm anh con rút biếu cụ năm mươi nghìn, cụ chưa kịp cầm thì chị vợ đứng sau giằng lại bảo: “Hôm qua mới đưa hai chục đã tiêu gì đến!” Chỉ trong một tuần mà cụ lóng ngóng làm rơi vỡ bát hai lần, thấy con dâu lườm, cụ cúi nhặt mảnh vỡ, hót cơm vãi, mời thì cảm ơn bảo “tôi đủ rồi” rồi lẳng lặng ra giường ngồi. Từ đấy cụ được sắm riêng một cái bát nhựa. Cụ kém răng, ăn chậm và hay nghẹn, thường bị nhắc nhở: “Bà cứ gảy gót, bao giờ mới được dọn để còn nghỉ ngơi!” Sau bận ấy hễ mâm không có canh, cụ để cạnh cốc nước nguội, nhai trệu trạo rõ nhanh rồi chiêu; thấy mọi người bỏ đũa cụ cũng lẩy bẩy chống tay đứng dậy.

Cụ thấy ngày dài quá, chả biết làm gì cho hết ngày, nằm lắm cũng sinh đau mỏi. Cả tháng không nghe thấy tiếng cụ, vì nói với ai, mà cũng chẳng có gì để nói. Làm bạn với cụ là quyển Kiều thiếu trang, rách nham nhở, thỉnh thoảng giở đọc nhưng chả nhớ sách viết gì, lát sau mỏi mắt gấp nhét dưới gối…

Tháng trước cụ lên cơn sốt, bỏ ăn hai ngày rồi chết. Buổi sáng chị con dâu thấy đầu cụ nằm ngoẹo sang bên, hai mắt trợn ngược toàn lòng trắng, mồm há hốc, gọi chồng xuống bảo: “Hình như bà mất rồi!”

Đám tang cụ Giáo tổ chức linh đình trọng thể, có cái máy khóc chạy đĩa xiđi kể lể công đức to như trời biển chen tiếng thổn thức não ruột. Ông Hội trưởng Hội người cao tuổi ngân nga đọc bài điếu văn dài nửa giờ, lời lẽ văn hoa chau chuốt, cảm động nhất là câu “Cụ đã sống những năm cuối đời an nhàn thảnh thơi trong vòng tay yêu thương tôn kính và sự chăm sóc tận tụy nặng tình nặng nghĩa của con cái…”. Ở phố người ta bảo xưa nay chưa có đám ma nào to như đám cụ Giáo. Đi đầu là đội kèn tây đồng phục trắng, đeo dây thao như lính gác cung Sa Hoàng, rồi đến xe đen chở linh cữu trên mui có tượng Quan Âm kết hoa, tiếp đó là đội bát âm và rất đông sư sãi, hàng chục ô tô, hàng trăm xe máy…

Mấy ông bà đứng tuổi giàu có quanh đấy ngắm nghía rất kỹ đám tang, tấm tắc khen ngợi tang chủ rồi lên giọng với con cái: “Các anh các chị nhìn mà làm gương, chỉ những người hiếu thảo mới báo đáp cha mẹ thành kính chu đáo như thế.”

Trần Xuân

Fb Tuan Mai SG