Mưa Từ Ký Ức Xa Xôi - Trầm Vân

Hà Nội Trong Mắt Tôi...- Xuân Hồng

 

Sau 1975, ai cũng biết, đa số người miền Bắc ồ ạt vào Nam hơn là dân miền Nam ra Bắc. Ngoại trừ những nhân vật đặc biệt với công tác đặc biệt có giấy phép, còn hầu hết thường dân bị cấm, nhất là đối với thành phần “ngụy quân, ngụy quyền” như tôi.

Cho đến khoảng năm 1979-1980, lịnh cấm ra Bắc vẫn còn hữu hiệu. Tôi, do một nhân duyên, bà con phía chồng cũng như nhà mình đều ở ngoài Bắc. Tôi có người anh họ bên chồng sau 1975 vào Sài Gòn làm cơ quan nhà nước. Anh lại là trưởng đoàn trong chuyến công tác ra Bắc năm đó. Nhờ vậy mà tôi xin quá giang anh (xe tải) ra Bắc thăm chồng cải tạo. Anh làm cho tôi một giấy công nhân gõ rỉ của nhà máy theo đoàn công tác.

Để có bạn, tôi rủ thêm chị Nga, con dâu nhà văn Hoàng Đạo (Tự Lực Văn Đoàn). Chị có chồng cải tạo Hà Nam Ninh, và cũng mang giấy giả mạo như tôi do người nhà tôi giúp chị. Chuyến xe dong duổi cả tháng trời ngoài đường như du mục từ Sài Gòn ra tới Hà Nội. Tôi và chị trải một cuộc sống bụi đường lẫn… bụi đời, ngủ trên tấm ván kê trên những thùng phuy, hay lủng lẳng đu đưa trên chiếc võng máng móc vào thành xe.

Dọc đường, để tiết kiệm chi phí, và cũng để tỏ lòng cám ơn cho quá giang xe, tôi và chị tình nguyện làm “chị nuôi” nấu ăn cho đoàn (bảy người). Tôi làm sẵn một xô dưa cải muối mang theo. Ngoài những lúc bất đắc dĩ vào quán ăn, xe tắp vào một thị trấn, ghé chợ mua tí thịt, cà chua, củi lửa… rồi tìm một sân vườn nhà dân xin bắt bếp nấu ăn. Bếp chỉ là ba viên gạch hoặc kiềng sắt ba chân. Thế là chúng tôi có bữa cơm ngon: Một nồi canh dưa cải chua vàng vàng lẫn màu đỏ của cà chua, tí xanh xanh của hành ngò; ăn kèm rau sống. Vậy cũng là sang trọng, ở cái thời gạo châu củi quế.

Ra tới miền Bắc, sau khi tôi và chị hoàn thành xong việc thăm nuôi chồng, cả hai tự túc đi xe lửa ra Hà Nội, hẹn với đoàn tại nhà một giáo sư đại học, bà con chị Nga. Hai chúng tôi tạm ở đó. Trong khi chờ đoàn xe công tác Hải Phòng, Bắc Ninh xong trở lại đón, chúng tôi lại có công tác mới do đoàn giao phó. Số là khi ra Bắc, để kiếm tí tiền trang trải ăn tiêu, anh em trong đoàn mua dừa xanh giấu ở lòng xe tải; với một số khá lớn rổ rá bằng nhựa. Toàn là những tay bất đắc dĩ không biết làm ăn, không rành thương mại. Dừa xanh ra tới Bắc hư gần hết phải đổ đi. Rổ rá kềnh càng bán chả được bao nhiêu lời. Số vốn thu được, anh em nhờ tôi và chị Nga ra chợ Đông Xuân mua khoai tây để khi về mang vào Nam bán. Nhưng rồi khoai tây về đến nơi, thúi gần hết, lại đổ!

Suốt thời gian ở Hà Nội, trong nhà bà con chị Nga, tôi có dịp chứng kiến cuộc sống dân miền Bắc dưới chế độ XHCN. Vợ chồng anh chị Vĩnh, người mà chúng tôi xin tá túc, được đánh giá là thành phần trí thức của Hà Nội. Anh là giáo sư đại học; chị là giáo viên tiểu học. Anh chị được cấp một căn phòng ở tầng trệt trong căn nhà tập thể có hai tầng. Căn nhà không lớn lắm, cũ mèm, dành cho bốn hộ. Tầng trên hai hộ, tầng dưới hai hộ.

Căn phòng anh chị chỉ kê được một sofa nhỏ, một bàn con, vài chiếc ghế đẩu vừa tiếp khách vừa dùng ăn cơm. Anh chị bắc ván gỗ làm thêm gác xép, thấp lè tè, làm phòng ngủ. Lên đó chỉ có thể ngồi mà không đứng được. Anh chị trải chiếu gần chỗ anh chị nằm dành cho tôi và chị Nga. Sát vách phòng anh chị là mẹ con bà Huých, hàng xóm, được ngăn bởi liếp tre. Cứ ở trên căn gác nhìn xuống và qua cái liếp tre là nghe thấy hết mọi sinh hoạt của hai mẹ con bà.

Một buổi sớm tinh mơ, trời miền Bắc sắp vào Xuân se lạnh. Nằm cuộn mình trong chiếc chăn ấm, lòng nhẹ thênh thang, nghe tiếng rao lanh lảnh của người bán rong, tôi cảm nhận được nét sinh hoạt thực mà bao lâu nay chỉ đọc qua trong sách vở, trong Tự Lực Văn Đoàn. Bây giờ mới thực sự được thưởng thức: Ai bánh khúc nào? Ai xôi vò nào? Ai bánh cuốn nào? Ai… Tiếng rao ngọt ngào, trầm bổng, mời gọi như hót, dễ thương làm sao. Chỉ nghe đã thấy ruột gan lăn tăn réo gọiGiữa lúc tôi và chị Nga còn nằm nướng, xeo xéo ở góc gác, vợ chồng anh chị Vĩnh hình như cũng đang ngủ vùi, bất chợt giọng bà Huých cất lên, lanh lảnh: “Tiên sư bố nhà chúng nó. Cứ dòm… dòm… dòm…! Nhà bà chỉ có mỗi thằng bé. Lâu lâu nó đưa bạn gái về nhà chơi. Chúng có ‘làm ăn’ gì thì cũng như chúng mày làm, có khác gì nào, mà cứ rình mò?!”. Tôi giật mình đưa mắt nhìn quanh quất xem bà chửi ai. Vẫn không nghe động tịnh. Chỉ có tiếng bà tiếp tục hung dữ cất lên, phá tan sự tĩnh mịch.

Vẫn điệp khúc: “Tiên sư bố”… và “dòm… dòm… dòm…”, bà lặp đi lặp lại dai dẳng. Tuy chửi nhưng âm điệu lên bổng xuống trầm, có vần có điệu. Bỗng nhiên, có tiếng sột soạt chiếu kế bên. Chị Vĩnh ngồi dậy, quay mặt nhìn xuống nhà hàng xóm: “Này, tôi nói cho mà biết nhá. Mới sáng sớm hãy để cho mọi người ngủ nhá. Nhà chúng tôi không rỗi hơi đi dòm con bà đâu nhá. Bà có câm mồm đi không nào?”.

Lời nói của chị Vĩnh như dầu đổ thêm vào lửa. Bà Huých nổi xung thiên, chửi xối xả một hơi dài: “Tiên sư bố nhà chúng mày. Chúng mày vễnh tai lên, cái tai dài và cao như tai lừa ấy mà nghe bà chửi đây này. Con mắt nhà chúng mày là mắt cú vọ. Cú vọ chỉ một tròng chứ mắt nhà chúng mày đến bốn tròng cơ. Các tròng ấy để mày liếc, mày xéo, mày xiên, mày soi, mày rọi, mày chiếu vào nhà bà. Mày dòm từ hòn cát, mày liếc tới hòn than, mày rọi từng hòn sỏi, mày chiếu tới hòn gạch, mày soi tới cả hòn… thằng con bà…”.

Đến lúc này tôi chưng hửng, mới biết từ nãy giờ bà chửi nhà anh chị Vĩnh trong khi anh chị qua nay không đụng chạm gì tới bà. Tôi thở dài nghĩ tới viễn ảnh cái “thế giới đại đồng” mà nhà nước đang vẽ vời cho miền Nam mình…

“Thế giới đại đồng”

Trước khi ra Hà Nội, tôi vô cùng háo hức, phần được thăm lang quân sau ba năm không gặp kể từ khi anh bị tống ra Bắc, phần sắp thưởng thức nền văn minh XHCN như thế nào mà mỗi tối, sau giờ cơm, tôi cùng lối xóm “được” nhà nước thúc hối mời đi học nếp sống văn minh mới XHCN. Nhưng tới nơi, tôi chưng hửng, đặc biệt khi chứng kiến cái nhà xí tập thể của thủ đô ngàn năm văn vật tại nhà anh chị Vĩnh.

Nhà xí nhỏ như một cái chòi canh bằng gạch, nằm một bên sát tường sân sau, cao tầm một chiếc bàn, có tam cấp để bước lên. Một khoanh cửa nhỏ thấp lè tè phủ một tấm vải thô làm cửa vào nhà xí. Khi bước vào phải cúi gập xuống. Mỗi khi vén tấm màn lên để bước vào thì ruồi xanh, ruồi đen con nào con nấy to bằng móng tay cái bay ào ra. Bên trong là một ụ tro lớn trải rộng, chừa một cái lỗ vừa đủ để…! Hai bên có hai viên gạch để người hành sự đặt chân. Những con giòi mập ú trắng hếu bò lúc nhúc miệng lỗ. Mùi hôi thối nồng nặc.

Không hề có nước dội cầu. Mà nhà xí như vậy cũng không cần phải dội. Lại nữa, nước vốn không đủ cho bốn hộ tập thể sống với nhau. Phải tiết kiệm tối đa. Một cái vòi nước khiêm nhường, đặt trước buồng tắm giữa lối đi song song với nhà xí, nhỏ một cách yếu ớt xuống bốn cái thùng của bốn hộ xếp chờ sẵn, cứ đầy thùng này thì đẩy sang thùng khác. Ai muốn tắm phải lo hứng nước trước.

Trở lại cái nhà xí. Bên dưới cái lỗ, có một thùng lớn hứng phân nằm trong hầm cầu, có một cửa nhỏ để mở lấy thùng phân. Khi thùng phân đầy sẽ có ban vệ sinh đến lấy đem làm phân bón. Đường phố Hà Nội thỉnh thoảng gặp những chiếc xe chở phân vung vãi dọc đường. Phân là một trong những “sản phẩm” quí nộp cho hợp tác xã, nhờ đó được tăng thêm điểm để nhận thóc, do vậy, khi một con bò hay trâu phóng uế, người “có duyên” gặp thì hốt ngay bằng tay, chứ chạy về nhà tìm cuốc xẻng, chạy ra là mất.

Một ngày, tôi tìm thăm người cô ruột, em út của ba, mà tôi chưa hề biết mặt trước đó. Cô tôi ở phố Khâm Thiên. Cùng huyết thống nên dù lần đầu mới gặp, hai cô cháu đã cảm thấy gần gũi thân thiết, nhất là cả nhà luôn nói, tôi có khuôn mặt giống cô út. Chồng cô là cán bộ từng du học Liên Xô. Cả hai được cấp một căn nhà riêng diện tích độ 30 mét vuông nằm trong khu tập thể, tên gọi “Khu tập thể đường sắt Khâm Thiên Hà Nội”. Nhà cô tôi, không chung chạ như nhà anh chị Vĩnh, nhưng giếng nước và nhà vệ sinh thì chung với nhiều nhà trong khu.

Dãy nhà xí gồm bốn căn cho khu tập thể nằm chính giữa một khu đất rộng. Gần đó có một giếng nước chung, cách nhà cô tôi khoảng 50 mét. Từ sáng sớm, tôi đã nghe tiếng lào xào của mọi người quanh giếng, kẻ múc nước gánh về, người giặt giũ, tắm rửa… Ì xèo cả lên. Tôi bước về hướng nhà vệ sinh. Trước mắt tôi, trên hành lang nhỏ dẫn vào nhà xí, phân đầy lối đi. Mùi khai thối nồng nặc. Nhà xí này “văn minh” hơn, đúc bằng xi măng, ngồi xổm. Tôi nhìn qua cả bốn nhà xí. Không cái nào khá hơn. Tôi bịt mũi, nhắm mắt… Chao ôi, không thể tả nổi, thế giới đại đồng là đây sao?

Nhà cô tôi diện tích không lớn, nhưng để thực thi chính sách “lao động là vinh quang” và để thêm thu nhập, cô còn nuôi heo. Hai con heo trong chuồng gần sát giường tôi và cô nằm (khi tôi tới, chồng cô… di cư nơi khác, sáng mới về; như anh chị Vĩnh vậy – anh chị phải gởi đứa con duy nhất về nhà ông bà nội, ngoại). Con heo ụt ịt cả ngày lẫn đêm. May mắn là cô tôi tắm rửa heo và chuồng sạch sẽ nên không nghe mùi hôi lắm. Tuy nhiên, tiếng ụt ịt của heo thì chẳng bao giờ ngưng. Tôi thiếp đi trong “tiếng ru” của nó, và lại hãi hùng khi nghĩ về cái “thế giới đại đồng” mà tôi cũng như người miền Nam sắp đón nhận!

Ai “giải phóng” ai?

Niềm háo hức khi sắp ra Hà Nội là được ngắm “36 phố phường” của Thạch Lam với những quán ăn mệnh danh “đệ nhất Bắc Hà” mà Thạch Lam khẳng định… xém là đệ nhất Đông Dương; và những cô gái Hà Thành thanh lịch… Nhưng trước mắt tôi, quán ăn đâu không thấy, chỉ toàn những căn nhà nhỏ hẹp tối tăm nhiều năm không sơn phết. Rồi vài tiệm tạp hóa bán lèo tèo vài thứ gia dụng. Người đẹp Hà Thành cũng chẳng thấy đâu. Không có cảnh “Dập dìu tài tử giai nhân. Ngựa xe như nước áo quần như nêm”. Trên đường toàn xe đạp, lâu lâu mới thấy vài chiếc Honda được mang từ Nam ra. Nam thanh nữ tú đâu cả rồi? Sao vắng bóng?

Trước mắt tôi, tất cả, là những chiếc áo cộc (tập thể mà!) màu trắng hay xanh lơ, cổ bẻ, với quần vải đen. Hầu hết các cô đều thắt bím. Không một ai mặc áo dài (áo dài như trong Nam, với hai tà áo “dư thừa”, đã bị kết án là phí phạm, là tư sản). Đã thế, sự dinh dưỡng không đầy đủ, còn phải “lao động vinh quang”, nên chiều cao đa số rất khiêm nhường.

Một ngày, khi dạo phố, gặp người ngoại quốc, anh họ tôi nhắc: “Đừng đến gần họ, sẽ bị qui là CIA, công an đến còng ngay đấy”. Anh nói thêm: “Ra đây, muốn yên thân, câm mồm là thượng sách”. Trên đường trở về Nam, chị Nga thủ thỉ với tôi: “Thiên đường Cộng sản là vậy sao? Đời sống như thế mà… ‘giải phóng’ miền Nam trù phú nghe sao nghịch lý quá! Đúng là một cuộc chiến ‘chén kiểu đụng chén sành’! Thà trong Nam tụi mình cứ để ‘Mỹ Ngụy kềm kẹp”.

Ngày nay, sau gần 50 năm, thực tế càng chứng minh rõ hơn bao giờ hết. 30/4 chẳng là ngày “giải phóng miền Nam” gì cả. Gần nửa thế kỷ nay, người Bắc vẫn vào miền Nam chứ chẳng “ma” nào trong Nam muốn ra xây dựng sự nghiệp và tìm kiếm cơ hội “đổi đời” ở đất Bắc. Không chỉ vậy, bọn con ông cháu cha bây giờ thèm được Mỹ “kềm kẹp” hơn bất kỳ ai khác. Gần 50 năm qua, miền Nam VNCH đã dạy miền Bắc XHCN vô số bài học.

Gần nửa thế kỷ qua, miền Nam đã giải phóng miền Bắc hoàn toàn ra khỏi cuộc sống tối tăm…

Xuân Hồng

Phan Thế Nghĩa - • HÀ NỘI TRONG MẮT TÔI… Sau 1975, ai cũng biết,... | Facebook 

#745 - Cách Uống Cà Phê Tốt Nhất - Bơm Xi Măng Vào Đốt Sống Cần Lưu Ý Gì? - BS Phạm Hiếu Liêm

Chuyện Tnh Khó Quên – Trần Luyện

Khi nói đến “ tình một đêm “ hầu hết chúng ta đều nghĩ đến những cuộc truy hoan của các đấng mày râu với các cô gái làng chơi chỉ trong thoáng chốc và chẳng bao giờ lưu lại những dấu vết trong đời . Điều đó quả không sai vì chẳng có ai bận tâm đến chuyện gì sẽ xảy ra khi tiền trao cháo múc của cả hai bên .Thế nhưng cũng có nhiều trường hợp về những cuộc tình vội vã , đến rồi đi nhưng để lại nhiều ấn tượng và có khi còn được ghi nhớ trong lòng suốt thời gian dài, có thể cả cuộc đời nữa . Những cuộc tình này xảy ra rất nhiều trong thời chiến, nhất là đối với những đơn vị tác chiến ngày xưa . Các Anh chiến sĩ gặp được những em gái hậu phương khi dừng quân , hay đóng quân gần một ngôi làng bé nhỏ nào đó , để rồi qua ánh mắt , nụ cười và đến với nhau .

Mặc dù chỉ được gần nhau trong những giây phút ngắn ngủi ,cũng có khi vài ngày , một tháng rồi lại phải xa nhau nhưng nhớ thương luôn chất chứa trong lòng chẳng bao giờ quên được , chỉ mong có ngày gặp lại . Có thể nói đây là những cuộc tình thật đẹp của những “ người Em gái hậu phương còn Anh nơi chiến tuyến” mà Cố Nhạc Sĩ Minh Kỳ đã hết lòng ca tụng trong ca khúc của Ông và luôn mãi được khắc ghi trong lòng không giống như chuyện tình một đêm như chúng ta vẫn thường nghĩ đến .

Vào cuối năm 1973 , khi đơn vị Tôi đang tăng phái cho mặt trận Long Mỹ thuộc Tỉnh Chương Thiện . Tôi nhận được sự vụ lệnh của tiểu đoàn về theo học khóa chiến tranh chính trị tại Đà Lạt . Đang ngày đêm lo lắng không biết sống chết lúc nào thì may mắn Tôi được đi theo học khóa này . Lý do chính Tôi được gởi đi là vì mới ra trường , kinh nghiệm chiến trường không có nên Đại Đội Trưởng cho Tôi đi và giữ lại các sĩ quan khác có nhiều kinh nghiệm chiến đấu và thâm niên hơn Tôi .

Tôi thầm tạ ơn trên, đúng là hay không bằng hên .

Khóa Tôi là khóa 23 căn bản chiến tranh chính trị , dành cho các sĩ quan thuộc đủ mọi binh chủng về theo học . Trường đào tạo các khóa từ căn bản đến trung cấp, sau cùng là cao cấp . Trường tọa lạc tại số 78 đường Võ Tánh, Thị xã Đà Lạt .( cơ sở cũ của trung tâm huấn luyện Hiến Binh Quốc Gia ) và đây cũng là trường cũ của đại học CTCT mãi đến đầu năm 1973 tách rời thành hai cơ sở . Cơ sở mới nằm trong khu Chi Lăng ( trường chỉ huy Tham Mưu cũ ) dành huấn luyện cho SVSQ các khóa CTCT hiện dịch . Cơ sở cũ dành huấn luyện các Sĩ Quan khóa sinh CTCT các cấp từ các đơn vị về thụ huấn .

Khi lên đến trường trình diện , ghi danh và nhận lãnh mùng mền và được hướng dẫn xuống dẫy nhà ở . Tôi thật bỡ ngỡ khi nhìn chung quanh đã hiện hiện đầy đủ các sắc phục , các cấp bậc mọi binh chủng từ các nơi về tham dự khóa học . Tôi mỉm cười vẫy chào các huynh trưởng và nhận được một niềm vui khi ánh mắt thật hiền hòa của các sĩ quan đến trước đang hàn huyên tâm sự .

Ngoài những Anh cởi bỏ bộ quân phục, Tôi thấy toàn những sĩ quan cấp cao đa phần từ trung úy trở lên. Thấy Tôi đeo huy hiệu ( Sóng Thần ) và màu áo quân phục , các huynh trưởng nhận ra Tôi thuộc tiểu đoàn địa phương quân, cấp bậc lại nhỏ nên các huynh trưởng nhìn với ánh mắt rất thiện cảm .

Trung úy Vân thuộc tiểu đoàn 2 Thủy Quân Lục Chiến Trâu Điên nằm giường kế bên khi thấy Tôi đặt chiếc ba lô xuống giường . Anh ngồi dậy bắt tay , giới thiệu tên và sau này Anh cũng là người bạn Tôi nhớ nhiều nhất vì Anh rất hiền, mỗi sáng Chúa Nhật cùng nhau đi lễ ở nhà nguyện dưới thung lũng sát bên trường . Anh phụ trách công bố những bài đọc trong Thánh Lễ Chúa Nhật lúc 6 giớ sáng. Có lần Tôi thắc mắc hỏi Anh

– Em nghe nói bên Trâu Điên phải ngầu lắm sao Em thấy Anh hiền khô . Anh cười và nói .

– Cũng tùy , Anh làm việc trong Ban Tham Mưu của tiểu đoàn .

Giường bên phải là Thiếu úy Phước , có nước da ngăm đen mà sau này quen thân , Tôi gọi là Phước đen , nhà ở Thị Xã Đà Lạt , gần phi trường Liên Khương , hỏi ra mới biết cùng khóa 8 nhưng là 8c thụ huấn tại quân trường Đồng Đế , Nha Trang và đang phục vụ tại tiểu khu Pleiku.

Chiều đến xuống nhà ăn , ngồi chung với các huynh trưởng đủ mọi binh chủng , Tôi giống như con nai tơ lạc vào giữa rừng già . Nhìn những bậc đàn Anh mang cấp bậc trung úy , đại úy nhất là tướng mạo phong trần trong những bộ đồ bạc màu chiến trận làm Tôi nể phục . Hôm đó, Tôi ngồi đối diện với Đại Úy Đinh Tiến Luyện , sau này biết Anh là một nhà văn , đang theo học lớp trung cấp thì phải . Anh nhìn Tôi với nét mặt đầy thiện cảm , Anh hỏi Tôi từ đơn vị nào . Tôi trả lời . Em từ tiểu đoàn Địa Phương Quân Sóng Thần thuộc tiểu khu An Giang . Sau khi ăn , Tôi và Phước về lại phòng thì gặp Hậu cùng khóa từ Tỉnh Long An mới đến . Bộ ba chúng Tôi sáp lại với nhau vì cùng khóa 8, lại cùng trang lứa nên dễ nói chuyện .

Thời khóa biểu lớp học bắt đầu từ 8 giờ sáng đến 12 giờ trưa . Chiều từ 1 giờ cho đến 5 giờ chiều nhưng cũng có khi không có giảng sư chúng tôi được nghỉ . Thứ bẩy và chúa nhật không có lớp .

Ngoài giờ học , thường thì cuối tuần , chúng tôi dành nhiều thời giờ đi chơi vì biết rằng đời lính không dễ gì có những ngày tháng để được rong chơi ,nhất là ở ngay thành phố an bình và nhiều bóng hồng như Đà Lạt này .

Chiều thứ sáu xả trại và sáng thứ hai có mặt . Tôi và Hậu được Phước là thổ địa nơi đây dẫn đi các nơi . Thường thì đêm về ghé qua nhà Phước ngủ . Ba của Phước là một quân nhân đã tử trận , Phước được tuyển vào trường thiếu sinh quân . Nhà Phước còn một người Mẹ và đứa Em gái tên Huyền .

Ngày đó , cứ mỗi chiều thứ sáu nếu bộ ba không có mục gì thì chúng Tôi lại kéo về nhà Phước . Nhà Phước có khoảng chừng hai mẫu đất trồng rau bắp cải . Huyền năm đó đang học lớp mười một , sáng đi học chiều về giúp Mẹ làm rẫy . Về nhà Phước nhiều lần nên Mẹ Phước coi Tôi và Hậu như những người con .

Tôi còn nhớ, vào một chiều cuối tuần về nhà Phước nhậu lai rai . Tửu lượng Tôi dở nên say trước , cũng may không cho chó ăn chè . Nửa đêm thức giấc vì lạ nhà vả lại tháng mười hai trời Đà lạt lạnh buốt , từng cơn gió thổi qua khe hở của tấm ván ghép tường cộng thêm tiếng kêu vi vu từ hàng cây thông cao vút bên đường làm Tôi không ngủ được rồi lại nhớ nhà .

Nhà chỉ có một phòng cho Mẹ và Em gái Phước , ba đứa chúng tôi nằm trên tấm sạp ngay cửa sổ ở phòng khách . Gần về sáng đói quá , tính đánh thức Phước dậy kiếm cơm nguội ăn nhưng thấy nó ngủ như chết nên đành thôi . Tôi ngồi co ro bất động , suy nghĩ mông lung , mới mấy tuần trước đây còn đóng quân nơi tiền đồn , ngày đêm lo sợ về những bất trắc kề cận , thế mà bây giờ tự nhiên lại được ở một nơi thật thanh bình ngày đêm chẳng nghe tiếng súng . Rồi Tôi lại nghĩ về tương lai , một mai khi trở về đơn vị , cuộc đời sẽ ra sao ?

Ngủ không được , Tôi nhìn qua khe hở cửa sổ , có lẽ đêm nay là trăng thượng tuần thì phải . Tôi đoán vậy vì ánh trăng sáng lắm chiếu những vệt sáng vào tận trong nhà .Tự nhiên Tôi lại nhớ nhà , cũng vào những đêm trăng sáng như thế này , nhất là vào những ngày mùa , Thầy và Anh Em Tôi tranh thủ đập lúa để tránh sức nóng như lửa từ trời hất xuống vào ban ngày . Vào những đêm như thế , Anh Em chúng tôi lại có cơ hội nô đùa rồi nằm trên lớp rơm còn thơm mùi lúa để ngắm trăng ….. Tôi lại nhớ đến những lần chạm địch ở mặt trận Long Mỹ , Tỉnh Chương thiện vào một đêm cũng có trăng sáng như thế này và hai chiến sĩ trong đơn vị đã hy sinh .

Đà Lạt vào những tháng mùa đông đêm về lạnh buốt , cái lạnh mà chưa bao giờ Tôi thấy . Nhìn đồng hồ vẫn còn sớm , Tôi nằm xuống , đưa tay kéo tấm chăn mà Phước và Hậu đang cuốn , đắp cho đỡ lạnh nhưng lại thôi .Tôi ngồi dậy , bó gối trên tấm sạp run cầm cập , bất chợt nghe tiếng bước chân của ai từ trong phòng đi ra . Trong nhà không để đèn nhưng nhờ ánh trăng xuyên qua khe cửa nên Tôi nhận ra ngay là Huyền với mái tóc xõa ngang vai . Huyền áng chừng đi xuống nhà bếp làm gì đó nhưng khi nhìn thấy Tôi ngồi Nàng hỏi .

– Anh không ngủ sao mà thức chi sớm vậy ?

Tôi vội trả lời .

– Lạ nhà với lại không chịu được lạnh nên ngủ không được cô Huyền ạ ! Huyền nghe Tôi than lạnh Nàng hỏi .

– Anh có cần chăn đắp cho ấm không ? nhà còn , tối qua Em đã bảo Anh Phước lấy thêm chăn cho Anh và Anh Hậu nhưng các Anh uống tới khuya nên Anh Phước quên đấy.

Tôi nhìn đồng hồ đeo tay thấy đã hơn bốn giờ sáng và trả lời Huyền .

– Cảm ơn Huyền , trời cũng gần sáng rồi , chắc không ngủ lại được đâu , sao Huyền dậy sớm dữ vậy , mới có hơn bốn giờ mà .

Huyền bật ngọn đèn ở cửa bếp và nói .

– Em dậy nấu nồi cháo để mấy Anh thức dậy ăn sáng .

Nói xong Huyền đưa hai tay vuốt mái tóc và cột lại . Trong ánh sáng lờ mờ của bóng đèn Tôi không nhìn rõ được vẻ đoan trang , thùy mị của Huyền nhưng Tôi còn nhớ tuần trước khi Huyền cột tóc , Tôi thấy làn da trắng ngần mà vô tình nhìn được .

Biết giờ này chưa có ai thức giấc , Phước và Hậu tối qua say mèn , làm gì mà dậy được vào lúc này . Mẹ Huyền có lẽ đã thức nhưng chưa muốn ra khỏi phòng . Đúng ra đây là cơ hội cho Tôi được giúp Huyền làm cái gì đó để tạo điều kiện gần gũi nhưng chẳng hiểu sao Tôi nhát quá . Hai chân đã thòng xuống đất , chỉ cần đứng dậy , thế mà lực bất tòng tâm .

Đã hơn hai mươi mấy tuổi rồi mà Tôi thật sự nhát gái đến độ không biết cách phải mở lời làm sao và nói chuyện gì bây giờ , trước nay có ai dám xâm mình thương Tôi đâu và Tôi cũng chưa bao giờ có cơ hội hay đủ can đảm đứng trước một người con gái để nói những điều mình muốn nói mặc dù con tim cũng đã biết rung động ngay khi bước vào tuổi dậy thì .

Huyền thấy Tôi im lặng , chắc Huyền đoán Tôi vụng về trong cách xã giao , nhất là với con gái nên Huyền trả lại sự im lặng cho Tôi và lẳng lặng đi xuống nhà bếp . Ngồi bất động , đang thả hồn mơ mộng , bất chợt Tôi nghe thấy tiếng va chạm của nồi niêu xoong chảo gì đó từ nhà bếp làm Tôi giật mình rồi Tôi lấy hết can đảm , tụt xuống khỏi tấm sạp bước nhẹ xuống nhà bếp , ho nhẹ .

– Huyền có cần Anh giúp gì không ? nói được có thế , tim lại đập liên hồi và chẳng nói thêm được gì nữa . Huyền vừa làm nói

– Không cần đâu Anh , việc này Em làm quen rồi .

Tôi đứng chết trân ở cửa bếp , chẳng biết nói gì thêm . Thấy Huyền đong gạo từ cái khạp đặt ở góc bếp , Tôi nhanh miệng nói .

– Huyền để Anh giúp vo gạo , Huyền nhóm bếp đi , mấy việc này Anh làm quen lắm khi còn ở nhà Huyền ạ !

Huyền cười nhẹ khi nghe Tôi hỏi . Trong ánh sáng lờ mờ Tôi thấy nụ cười của Huyền thật hồn nhiên làm tim Tôi thấy xao xuyến . Vừa mở đề được vài câu , trong đầu lại trống rỗng ,Tôi vội nói bâng quơ để đánh tan sự im lặng .

– Trời Đà Lạt lạnh ghê , không như trong miền nam , nói được có thế với Huyền Tôi lại chẳng nghĩ ra được câu gì gọi là có chút ấn tượng . Có lẽ Huyền cũng hiểu khi thấy Tôi đứng sớ rớ ở cửa bếp , Nàng lên tiếng .

– Anh có cần uống cà phê Em pha cho .

Bụng đang đói , lại ngủ không được bây giờ mà uống cà phê vào thì .. Tôi lên tiếng .

– Cám ơn Huyền , chắc đợi Anh Phước và Hậu thức dậy uống cũng được .

Có lẽ Huyền thấy nét mặt thơ ngây, khờ khạo của Tôi từ ngày đầu tiên đến nhà Nàng mấy tuần trước, Nàng không ý kiến .

***

Huyền vừa đặt nồi cháo lên bếp và quay qua nói với Tôi điều gì nhưng Tôi nghe không rõ vì tiếng của Gia Đình Huyền pha lẫn âm hưởng của người xứ nghệ . Tôi cười hỏi lại và Huyền bảo .

– Anh không uống cà phê , trời lạnh như thế này , Anh vào trong bếp cho ấm .

Bàn tay Tôi đang tê cứng thế mà khi nghe Huyền mời Tôi vào trong bếp ngồi chung , tự nhiên cái lạnh biến mất . Tôi lưỡng lự đôi chút nhưng cũng theo Huyền vào bếp , ngồi trên chiếc ghế đẩu , nhìn Huyền nhóm lửa . Gái Đà Lạt má đã hồng tự nhiên nhưng khi qua sức nóng của ánh lửa, má Huyển còn hồng thêm làm tim Tôi bồi hồi . Huyền ngồi trên chiếc ghế đẩu kế bên , lấy thanh sắt cời than hồng từ cái lò nấu bằng củi . Thấy Tôi ngồi im rơ, Huyền lên tiếng phá tan sự yên tĩnh giữa tiếng nổ tí tách của những khúc củi đang cháy .

– Anh ở trong đó thuộc tỉnh nào ? đóng quân ở đâu .v.v Liếc nhìn vẻ mặt hồn nhiên của Huyền qua ánh lửa bập bùng Tôi thấy huyền giống như một nữ tu , có gì ấm áp đang ùa về trong lòng , Tôi bạo dạn trả lời:

– Nhà Anh ở mãi tận Rạch Giá , tỉnh Kiên Giang , Huyền có bao giờ nghe nói đến vùng Cái Sắn chưa .

Nét mặt Huyền vui hẳn lên quay qua nhìn Tôi .

– Cái sắn Em biết , nhà Em cũng có người Bác họ di cư xuống đó . Hồi Ba Em còn sống , Em có theo Ba Em xuống đó một lần nhưng ngày đó còn nhỏ chưa biết gì , hình như ở kinh gì…… Suy nghĩ một chút , Huyền reo lên . Kênh F .

Tôi vui lây , ít ra đời lính xa nhà lại gặp được người quen như thế này , bảo sao không ấm áp cõi lòng . Có lẽ Huyền đoán được tâm trạng Tôi nên Nàng hỏi tiếp .

– Gia Đình Anh cũng làm ruộng ở Cái Sắn phải không ?

Tôi giật mình , sao Huyền lại biết mình dân ruộng , ý nghĩ chợt thoáng qua , dân ruộng là mất điểm rồi nhưng Tôi lại tự an ủi , mình dân ruộng có sao đâu , trong lòng lại vui khi có ai đó hiểu thấu được nỗi lòng của những người nhà nông như Tôi . Tôi không sợ khi phải nói lên mình xuất thân từ đâu . Tôi vội trả lời .

– Gia đình Anh vào Nam rồi định cư ở đó cho tới ngày hôm nay . Tôi cũng chẳng ngần ngại thổ lộ hết tâm tư cho Huyền về những vất vả của người nhà nông , kể cho Huyền nghe về cuộc đời của Tôi trong suốt những tháng năm sống ở cái Sắn , từ lúc Gia Đình đến đây lập nghiệp cho đến khi nhập ngũ . Huyền lắng nghe lâu lâu lại ngước nhìn Tôi tỏ vẻ thương cảm . Tôi kể lại hết quãng đời niên thiếu sáng đi học, chiều về đi làm ruộng , hết mùa lúa là cuốc đất trồng thuốc lào , bởi vậy ngày đó thuốc lào Cái sắn là một thương hiệu có hạng . Tôi cũng chẳng ngần ngại cho Huyền biết ngoài công việc ruộng vườn Tôi còn phải đi chăn bò , cắt cỏ hoặc mò cá . v . v. Huyền nghe Tôi kể mà tròn đôi mắt ngạc nhiên . Huyền hỏi,

– Ở dưới đó Anh có hay lên tỉnh chơi không ? có bao giờ Anh đến Sài Gòn chưa ?

Tôi cúi xuống , lấy tay lượm thanh củi di trên nền nhà , mắt tôi chợt buồn và Tôi cũng thú thật cho Huyền biết từ nhỏ đến ngày trình diện nhập ngũ tại trung tâm ba, lần đầu tiên Tôi mới được nhìn Sài Gòn tận mắt . Sài Gòn đối với Tôi bấy giờ xa lạ quá , thành phố hoa lệ của những người văn minh. Còn Tôi chỉ biết đến đồng ruộng , sông nước , làm bạn với những đứa trẻ trong xóm chăn bò , câu cá , . v. v. và cả những ngày tháng vất vả , bán mặt cho đất , bán lưng cho trời . Mãi sau này nhập ngũ , vào trường bộ binh Thủ Đức , có dịp đi phép về nhà Ông Chú Tôi ở Xóm Mới và được Ông Anh chở đi chơi , qua những con đường trong thành phố mới biết một chút về sài gòn . Thấy vẻ mặt Tôi buồn khi kể , Huyền trấn an .

– Em cũng chỉ vào sài gòn được vài lần nhưng Em lại không thích mấy vì nó xô bồ quá , ở đây tuy không hoa lệ nhưng rất yên tĩnh .

Nghe Huyền nói thế không biết là Nàng muốn an ủi Tôi bằng câu nói không thích Sài Gòn hay Nàng sợ chạm vào nỗi đau của một người dân ruộng như Tôi . Tôi nhìn Huyền và đổi đề tài .

– Hết trung học Huyền có tính đi lên đại học không ?

Huyền chưa kịp trả lời thì nồi cháo đang sôi ,tràn ra ngoài , nàng khều cái vung đặt qua một bên rồi nói .

– Em cũng không biết nữa , nếu được học tại thị xã thì tốt cho Em , còn đi xa thì chắc Em …..

Tôi hiểu hoàn cảnh của gia đình Huyền , nàng không muốn xa người Mẹ vì chỉ còn mình nàng . Tôi trấn an .

– Ừ ! Huyền tính như vậy cũng tiện , nhưng nếu học , Huyền sẽ ghi danh vào ngành nào ?

Huyền đưa tay rút bớt thanh củi đang cháy dở để bớt lửa cho nồi cháo khỏi khê rồi nói .

– Chắc Em ghi danh học lớp y tá nhưng mỗi khi thấy máu Em lại sợ . Tôi nhìn Huyền cười, khi nàng đưa vạt áo lau chút bụi bay dính trên vầng trán của Nàng , Tôi nói .

– Học y tá được đấy , hợp với Huyền . Thật sự ai nhìn thấy máu cũng sợ , ngay cả Anh đây nhưng khi vào công việc thì hết sợ vả lại nghành y tá dễ xin việc nữa .

Tiếng bước chân và tiếng ho nhẹ từ nhà trên làm Tôi giật mình, định đứng dậy nhưng Huyền bảo .

– Mẹ Em đấy , mấy ngày nay Mẹ bị cảm nên không muốn ra khỏi giường , Anh lên nhà ngồi đi để Em đun nước pha trà cho Mẹ và pha cà phê cho các Anh luôn , nói xong Huyền đứng dậy lấy cái ấm , đổ nước vào , đặt lên bếp .

Tôi lững thững đi lên nhà trên cũng là lúc Phước và Hậu đã thức dậy .

***

Chỉ còn mấy ngày nữa là lễ mãn khóa , các khóa sinh được nghỉ mấy ngày . Tôi lại theo Phước về nhà , chúng tôi đi bộ trên đường Võ Tánh hết đoạn đường dài , rồi men theo con đường nhỏ , đến khu chợ Hòa Bình nơi mà mỗi cuối tuần chúng tôi thường ăn cơm tay cầm ở nhà lồng chợ . Tôi và phước ghé nhà lồng chợ vì mới lãnh lương . Tôi chợt nghĩ đến Huyền và muốn mua một chút gì đó làm vật kỷ niệm trước khi từ giã . Tôi chẳng nghĩ ra được là mua tặng Huyền gì bây giờ vì trước nay có quen ai , biết ai mà tặng quà bao giờ . Thấy tôi đứng sớ rớ trước gian hàng kỷ vật , Phước đến bên hỏi .

– Mày tính mua gì làm kỷ niệm phải không ? Theo Tao đi lại gian hàng cuối chợ Tao chỉ cho .

Tôi vừa mắc cở , không dám nói ra , nếu Phước biết mua đồ tặng Em gái nó thì không biết chuyện lành hay dữ xảy ra . Tôi đành lẽo đẽo theo nó lại gian hàng cuối chợ . Tới nơi , Phước chẳng nói , tự tay nó lượn mấy gói artichoke khô gói trong giấy kiếng bảo tôi .

– Ai ra đây cũng đều vác thứ này về làm quà đó mày .

Mặt Tôi méo xẹo . Phước thấy Tôi không nói , nó hỏi .

– Mà mày mua cho ai ?

Tôi hồi hộp , chưa dám nói ra , mãi sau Tôi hỏi nó .

– Tao muốn mua cái gì đó tặng cho một người , không phải gói artichoke .

Phước trợn mắt nhìn Tôi .

– Mày nói rõ cho Tao nghe đi .

Tôi lấy hết can đảm , thôi thì đằng nào cũng phải cho nó biết chứ mai mốt hai thằng trở về đơn vị làm sao có cơ hội gặp lại . Tôi nói nhỏ .

– Mua tặng Huyền , Em mày !!! .

Phước trợn mắt nhìn Tôi kinh ngạc , miệng há hốc , rồi bật cười vỗ vai Tôi .

– Có thế mà cũng dấu với diếm , Tao biết mày chấm Huyền ngay từ ngày mày mới đến nhà tao , sao mày không nói sớm để tao bắt nhịp cầu ô thước cho .

Tôi thở phào nhẹ nhõm như thể trút được gánh nặng ngàn cân trên vai rồi nhìn Phước cười gượng gạo .

– Ừ ! thì mấy lần cũng tính nói với mày nhưng tao sợ ….. vậy mày biết Huyền thích gì .

Phước không nói gì thêm , kéo tay Tôi đi sang hàng mỹ phẩm , cái thằng nó mạnh miệng khi gặp cô hàng bán mỹ phẩm .

– Cô lấy cho thằng bạn tôi một bộ kem dưỡng da , một thỏi son hàng hiệu và một chai nước hoa nhá .

Cô bán hàng chưa hiểu Phước muốn nói gì , ngạc nhiên cứ nhìn Tôi rồi lại nhìn Phước . Mãi sau cô hỏi lại .

– Anh mua hay ….?

Phước lại chỉ Tôi . Bạn tôi đây này . Tôi hơi mắc cở khi cô gái bán hàng nhìn Tôi bẽn lẽn rồi cười . Cũng may thập niên 70 chưa xuất hiện nhiều về đồng tình luyến ái nên không sao . Trong lúc cô bán hàng lấy đồ , Phước còn chọc Tôi .

– Mày còn tiền không , tao dẫn mày qua tiệm kim hoàn mua thêm ….? nói xong Phước cười .

Nhận gói đồ từ tay cô bán hàng , Tôi và Phước ghé qua quán cơm bình dân , Tôi kêu hai dĩa cơm , Phước bước qua quán bia bên cạnh sách hai chai 33 , Tôi trố mắt nhìn Phước , nó cười hề hề .

– Uống đi ! để lấy tinh thần .

Tôi cũng chẳng thèm để ý nó nói gì , mở chai bia rót vào ly uống ngon lành . Rời quán cơm hai đứa đi bộ qua bờ Hồ xuân Hương , băng qua cây cầu nhỏ , xa xa nhà thờ Đức Bà bên phải , hai đứa quẹo trái , đi bộ khoảng mười lăm phút gần tới ga xe lửa là rẽ vào con đường nhỏ , từ đó dẫn vào nhà Phước khoảng nửa cây số .

Hôm đó , Mẹ Phước và Huyền làm một bữa cơm để tiễn Anh Bắc kỳ và một Anh Nam kỳ trở về nguyên quán sau những ngày tháng học tập ở đây .

***

Tuy là lính tác chiến nhưng Tôi không chửi thề . Điểm đặc biệt đã mấy cuối tuần liền , Sáng Chúa Nhật nào Tôi đều theo Gia Đình Huyền đi lễ ở nhà thờ chính tòa , dĩ nhiên là đi bên Phước chứ làm gì có cơ hội mà đi bên Huyền . Có lẽ vì vậy mà Tôi được Mẹ Phước thương , coi Tôi như con và Huyền lại càng thân thiện với Tôi hơn .

Tối hôm đó , ăn cơm xong Phước biết ý rủ Hậu đi cà phê ở ngoài chợ Hòa Bình và dành cho Tôi giây phút riêng tư với Em gái nó . Hậu cũng thương Huyền nhưng không được điểm với Mẹ Phước và Huyền như Tôi.

Trong cái không khí lành lạnh của mùa đông , Huyền và Tôi ra ngồi trước hiên nhà. Vầng trăng lưỡi liềm đêm đó không còn sáng như mấy ngày trước , gió cũng không còn đong đưa mấy ngọn cây thông ở con đường trước nhà . Huyền khoác trên người chiếc áo len màu hồng . Hai đứa ngồi bên nhau , Tôi không biết nói lời nào cho hợp trong giây phút chia ly này . Quen nhau cũng cả tháng mà chả bao giờ Tôi có đủ can đảm nói lên ba chữ “Anh Thương Em” chứ đừng nói chi đến câu nói lãng mạn là “yêu Em “ mặc dù Tôi biết qua ánh mắt , nụ cười mỗi lần Huyền trao cho Tôi đã nói lên được những gì đang chất chứa trong đó .

Mãi sau , lợi dụng lúc Huyền đưa tay vuốt lại mái tóc , Tôi lấy hết can đảm , nhẹ nhàng nắm bàn tay mềm mại mà Tôi hằng ao ước cả mấy tháng nay , giữ chặt một hồi lâu và chỉ nói được mỗi câu . Ngày mai Anh đi rồi !!!! thế là lại im bặt . Huyền bóp nhẹ bàn tay chai cứng , nhìn Tôi trong ánh mắt long lanh dưới ánh sáng trăng mờ nhạt khẽ nói .

– Ra đơn vị , nhớ viết thơ về cho Em nhé !

Tôi cảm nhận làn tóc xõa thơm mùi bù kết đang phủ trên vai Tôi . Bàn tay Tôi lúc ấy sao dại khờ quá , cứ buông thõng thay vì ghì chặt bờ vai Huyền để vỗ về, an ủi Nàng . Mãi sau Tôi cảm nhận được hơi nóng bên má và cúi xuống thì cũng chính là lúc môi Tôi chạm môi Huyền .

Mảnh trăng khuyết đang dần dần khuất trên hàng cây thông bên kia đường . Ánh trăng lúc ẩn lúc hiện như mỉm cười cho mối tình thơ ngây của Anh lính trận và người Em gái của xứ “ má đỏ môi hồng” . Tôi và Huyền vẫn im lặng có thể nghe được cả tiếng côn trùng kêu rỉ rả ngoài kia . Hai đứa đang tận hưởng những giây phút êm đềm của yêu thương . Huyền vẫn tựa đầu vào vai Tôi . Chẳng biết có một sức mạnh vô hình nào thúc dục Tôi cất lên tiếng hát thay cho lời tỏ tình trong đêm hôm đó .

Tôi ghì chặt vai Huyền và hát

‘ Dù cho mưa , Anh xin đưa Em đến cuối cuộc đời . Dù cho Mây hay cho bão tố có kéo qua đây . dù có gió, có gió lạnh đầy, có tuyết bùn lầy ,có lá buồn gầy ,dù sao dù sao đi nữa Anh cũng … yêu ..Em .

– Huyền ! Anh thương Em ./.

Trần Luyện

Video Cuộc Biểu Tình Ngày 17-10- 2026 ở Pháp - Nguyễn Duy Phước

Mời xem những hình ảnh kinh hoàng của cuộc biểu tình tại Pháp vào ngày 17-10-2026 đã làm chấn động nước Pháp và cả thế giới.

NdP

Thói Đố Kỵ - Trọng Bệnh Của Người Việt

 

Người Việt hay để ý nhà kia có gì hay, có gì hơn của nhà mình. Nếu thấy người ta mua được con xe máy đắt tiền thì cũng cố để mua được con xe… đắt tiền hơn. Thấy người ta xây căn nhà mới, nếu sau đó nhà mình cũng xây thì luôn cố gắng làm to hơn một tí, cao hơn một tí… Ngược lại, nếu mình không được như nhà hàng xóm thì sinh ra ganh ghét, so bì.

Nhà văn Tạ Duy Anh tổng kết rằng, thói tự mãn, nói dối và đố kỵ là ba thứ khiến người Việt không thể lớn. Trong đó, đố kỵ là bệnh nặng nhất của giới trí thức Việt, đồng thời cũng là bệnh nặng nhất của dân tộc. Vì sao vậy?

Bệnh nặng nhất của giới trí thức

Nhà văn Tạ Duy Anh đau đáu khi bàn về tính đố kỵ của người Việt. Ông bảo, với người Việt thì thói đố kỵ là “vô cùng kinh hoàng”. “Khi gặp một người nào đó, chỉ cần xác định 3 điều: Đố kỵ, háo danh, nói dối thì khẳng định luôn là ông không có tài. Người có tài thì họ chỉ có một trong ba thứ đó thôi: Nói dối thì có thể vì làm thế mới sống được, chấp nhận được; có tài thì làm gì người ta phải háo danh nữa, vì họ hiểu danh hay không sẽ chẳng thể liên quan đến việc anh có muốn hay không mà phải là do sự nỗ lực, cố gắng của bản thân mới “hữu xạ tự nhiên hương”; nhưng đố kỵ là bệnh nặng nhất của giới trí thức Việt Nam, mà đã là giới trí thức thì đó cũng là bệnh của cả một dân tộc”, ông khẳng định.

Cũng theo nhà văn, đáng ra, người ta phải bài trừ những tính xấu này. Đằng này xã hội lại tạo danh tiếng cho người ta háo danh hơn bằng đủ các thể loại giấy khen, bằng khen, chứng nhận gia đình văn hóa, làng xã văn hóa… Nhà này thấy nhà kia đạt được danh hiệu thì cũng ấm ức trong lòng, quyết mua danh bằng được. Cứ thế mà thói đố kỵ đẩy lên.

Rồi chuyện hai nhà đang sống cạnh nhau thân thiết. Sau đó một nhà giàu có lên thì nhà kia sẽ không chơi nữa, nhưng nếu nhà giàu đó mà gặp chuyện tai ương thì nhà kia sẽ quay lại, chơi rất thật lòng. Trong một tập thể thì không ai ngoi lên được hoặc có ngoi lên sẽ bị gièm pha, nhòm ngó. Lại có ông giám đốc phấn đấu cả đời mới lên được chức ấy thì tự cao tự đại, coi mình là nhất. Những người không hợp phe cánh, phấn đấu mãi cũng chỉ làm cấp phó quay ra chống đối, cốt sao được ngoi lên cái chức vị ấy.

Ngay trong giới văn nghệ sĩ, nhiều người đạt được một giải thưởng nào đó thì tự đắc, coi mình tài giỏi lắm. Người khác thì chậc lưỡi “nó viết có ra cái gì đâu, chẳng qua là ăn may thôi”… “Thói đố kỵ ăn sâu đến nỗi nhiều khi tôi cũng giật mình xấu hổ vô cùng khi giả dụ thấy ai trúng vé số mấy tỷ, có một phần triệu giây trong ý nghĩ mong cho người ta bị vấn đề gì đó. Cực xấu hổ!”, ông chia sẻ.

Đố kỵ vì không có tiêu chí về đạo đức, tài năng

Theo nhà văn Tạ Duy Anh, sở dĩ người Việt đố kỵ vì cộng đồng không có tiêu chí về đạo đức, tài năng. Đó là một cộng đồng trọng tuổi “sống lâu lên lão làng” hơn là trọng tài, thích được ve vuốt hơn là nói thật. Tất cả những cái đó được tích tụ lại dẫn đến thói đố kỵ, không muốn ai hơn mình.

“Trong một cộng đồng không biết tôn vinh thủ lĩnh thì nó sẽ kéo nhau xuống. Có câu “chết cả đống còn hơn sống một mình” là nét khái quát nhất, thể hiện rõ nhất tính đố kỵ của người Việt. Thấy người ta viết tác phẩm hay thì nói xấu hòng kéo thanh danh của họ. Nhiều khi nói xấu chỉ để thỏa mãn bản thân chứ chẳng hại đến người ta, nhưng nó cũng cho thấy rõ ràng tính đố kỵ đã làm người ta không thể kiểm soát nổi mình”, nhà văn Tạ Duy Anh nói.

Đố kỵ làm người Việt nhỏ nhen

Còn theo PGS.TS Ngô Văn Giá thì cái gốc của thói đố kỵ là cấu trúc xã hội đẳng cấp, trọng tiêu chí hơn – kém, đúng – sai hơn là biết nhìn ra điểm khác biệt, ưu thế của mỗi cá nhân. Từ đó mà sinh ra so bì, đố kỵ, thóc mách, rất sợ người ta hơn mình và không muốn người ta hơn mình, không dám thừa nhận năng lực kém.

Còn ThS Trần Phương thì chỉ ra rằng, thói đố kỵ, so bì cũng có nguồn gốc “dây mơ rễ má” từ tính tò mò, tâm lý đám đông của người Việt. Ông phân tích: Người Việt hay để ý nhà kia có gì hay, có gì hơn của nhà mình. Nếu thấy người ta mua được con xe máy đắt tiền thì cũng cố để mua được con xe… đắt tiền hơn. Thấy người ta xây căn nhà mới, nếu sau đó nhà mình cũng xây thì luôn cố gắng làm to hơn một tí, cao hơn một tí… Ngược lại, nếu mình không được như nhà hàng xóm thì sinh ra ganh ghét, so bì, thậm chí còn viện lý do để an ủi bằng những suy nghĩ nhỏ nhen kiểu “chắc nó lại được bố mẹ, anh em cho”, “chắc gì tiền để làm những thứ ấy là trong sạch”, “trời không cho ai tất cả”…

Cũng theo ông Phương, chính vì văn hóa làng coi trọng tập thể hơn cá nhân; yếu tố “bản vị” coi cái gì của làng mình, của dòng họ, gia đình mình cũng là nhất nên khi thấy người khác hơn mình sẽ cảm thấy khó chịu. Cứ thế, thói đố kỵ làm người Việt luôn phải nhìn nhau, đề phòng nhau, hơn thua nhau thay vì cùng san sẻ với nhau. “Song có một điểm đáng chú ý là khi gặp thiên tai, ngoại xâm, tính đố kỵ dường như không còn chỗ nữa mà người Việt lại tương thân tương ái, lá lành đùm lá rách. Đó là tính hai mặt của văn hóa làng”, ông Phương bình luận.

Làm sao để người Việt bớt đố kỵ?

Thừa nhận đố kỵ, so bì cũng thuộc cơ chế tự vệ của con người, song theo GS Phạm Thành Nghị, Viện Tâm lý học thì cơ chế ấy ở mức độ nào, có thường xuyên xuất hiện hay không lại do môi trường xã hội chi phối. Ông nói: Khi môi trường xã hội không an toàn thì cơ chế này xuất hiện thường xuyên. Ngược lại, môi trường trong lành, mức sống của người dân ở đó được đảm bảo, con người có thể tồn tại dễ dàng, có thể kết bạn thì cơ chế ấy sẽ ít xuất hiện. Điều đó lý giải cho việc vì sao người phương Tây rất cởi mở, ít so bì, đố kỵ nhau hơn người Việt Nam, người miền Nam ít đố kỵ hơn người miền Bắc, vì ở đó mức sống cao hơn, cơ chế sòng phẳng hơn, đánh giá con người thông qua năng lực tốt hơn.

Vì thế, để giảm bớt tính đố kỵ của người Việt, theo ông Nghị, cần phải xây dựng rõ ràng tiêu chí đánh giá con người. Phải đánh giá bằng năng lực, có thang điểm cụ thể thay vì kiểu “sống lâu lên lão làng”. Phải khắc phục bằng thiết chế, thể chế, giáo dục.

Tuy nhiên, nói đến sự đổi mới của giáo dục nhằm hạn chế tính đố kỵ, nhà văn Tạ Duy Anh tỏ ra khá bi quan khi cho rằng, ngay trong giáo dục cũng đang tồn tại háo danh thông qua những bằng khen, giấy khen, phiếu bé ngoan, thầy cô giáo nhận tiền của phụ huynh để sửa điểm cho học sinh… thì thật khó để nghĩ đến sự thay đổi. Bên cạnh đó, giới trí thức – những người “dẫn đường chỉ lối” cho xã hội cũng mắc phải căn bệnh đố kỵ thì dường như, để hạn chế tính đố kỵ của người Việt vẫn còn là ước muốn khá xa vời. Song, “dù gì cũng cần phải làm một cái gì đó, trước hết và căn bản vẫn phải từ giáo dục”, ông nói.

“Người Việt có câu “thà chết cả đống còn hơn sống một mình” là câu cô đúc nhất về thói đố kỵ, không muốn ai hơn mình mà chỉ muốn kéo mọi người xuống ngang bằng với mình. Đó chính là nguyên do của việc Việt Nam bị chậm phát triển. Tất nhiên, ở một góc độ nào đó, tính đố kỵ làm cho con người ta có động lực để phấn đấu, cố cho bằng bạn bằng bè. Song về cơ bản nó vẫn kìm hãm sự phát triển, không thúc đẩy được sự sáng tạo cá nhân” – PGS.TS Ngô Văn Giá

Theo KIẾN THỨC

Anh Phước chuyển

Bí Quyết Pha Các Loại Nước Chấm Ngon

Nước chấm tuy chỉ là gia vị đi kèm nhưng đối với nhiều món ăn, lại là thứ làm nên hương vị chính của món ăn đó.

          

            

            

           

            

         

            

            

 

Sưu tầm 

Ngon Lành Những Đọt Rau Quê - Ai Thèm Ai Nhớ Thì Về Miền Tây - Đặc Sản Miền Sông Nước

Galang Ngày Trở Lại - Thi Hạnh

 

Khu vực Museum      

Trở về nơi đây, đứng ở nơi này, cảm giác của tôi hôm nay vừa quen, vừa lạ. Quen vì được trở về nơi từng in dấu chân mình trên bước đường tỵ nạn năm xưa. Lạ vì đã hơn 40 năm trôi qua, ký ức của một cô bé chưa tròn 10 tuổi vốn đã ít ỏi, nay theo năm tháng càng nhạt nhòa hơn. Dường như có những hình ảnh vẫn còn đâu đó trong tâm trí, nhưng cũng có nhiều điều chỉ còn là những mảnh ký ức rời rạc, được ghép lại từ những câu chuyện của những người cùng chung số phận thuyền nhân.

  

Tôi chậm rãi bước đi trên những con đường nhỏ của hòn đảo mang cái tên quen thuộc: Galang. Những con đường này, ngày xưa từng đông đúc người qua kẻ lại, nay cây cối xanh um phủ kín, đến nỗi khó có thể tưởng tượng rằng nơi đây đã từng in dấu chân của hơn 250,000 thuyền nhân Việt Nam. Tiếng trẻ con nô đùa, tiếng người gọi nhau, tất cả giờ chỉ còn trong ký ức.

Những gì còn sót lại, như nghĩa trang, nhà thờ, hay ngôi chùa ấy vẫn âm thầm đứng giữa dòng thời gian như những nhân chứng của một giai đoạn lịch sử mà hàng trăm nghìn người Việt sẽ không bao giờ quên.

Galang là một hòn đảo nhỏ thuộc quần đảo Riau của Indonesia, cách đảo Batam không xa. Sau biến cố tháng Tư năm 1975, hàng trăm nghìn người Việt đã liều mình vượt biển để tìm tự do. Từ năm 1979 đến năm 1996, Galang trở thành một trong những trại tỵ nạn lớn nhất Đông Nam Á, tiếp nhận hơn 250,000 thuyền nhân Việt Nam. Đối với thế giới, đây chỉ là một trại tỵ nạn, nhưng đối với hàng trăm nghìn người Việt, Galang là nơi đánh dấu sự kết thúc của một hành trình sinh tử và mở ra hy vọng về một cuộc đời mới.

Ngày ấy, Galang chẳng khác nào một thị trấn thu nhỏ. Trên đảo có những dãy barak làm nơi cư trú, trường học, bệnh viện, nhà thờ, chùa, đền, sân thể thao, trạm y tế và cả những cửa hàng nhỏ phục vụ nhu cầu hằng ngày. Cuộc sống tuy còn nhiều thiếu thốn nhưng mọi người đều cố gắng xây dựng một sinh hoạt bình thường nhất có thể. Điều quý giá nhất mà Galang mang lại không phải là những mái nhà tạm hay những phần lương thực cứu trợ, mà là sự bình yên.

Nghĩa trang Galang

Sau nhiều ngày, thậm chí nhiều tuần lênh đênh trên biển, đối mặt với bão tố, đói khát, hải tặc và cái chết, đặt chân lên Galang đồng nghĩa với việc biết rằng mình đã sống sót. Đêm đầu tiên trên đảo, nhiều người mới có thể ngủ một giấc thật yên mà không còn giật mình vì tiếng sóng hay nỗi sợ con thuyền sẽ chìm giữa biển khơi. Vì thế nên Galang không chỉ cứu sống con người, mà còn chữa lành những tâm hồn đã chịu quá nhiều đau thương.

Tại đây, người lớn học ngoại ngữ để chuẩn bị cho cuộc sống mới. Họ học tiếng Anh, tiếng Pháp hay ngôn ngữ của quốc gia sẽ tiếp nhận mình. Nhiều người học nghề, học cách thích nghi với một xã hội hoàn toàn khác. Trẻ em được đến trường, được vui chơi, được chạy nhảy cùng bạn bè. Ngày ấy, ngoài những dãy barak và những con đường đất, còn có những khu chợ nhỏ của người Việt. Chợ không lớn, chỉ là vài sạp hàng đơn sơ, bày bán những thứ linh tinh mà một gia đình có thể cần trong cuộc sống hằng ngày. Người bán, người mua đều là những người Việt xa xứ, cùng sống trên một hòn đảo giữa biển, cùng chia sẻ những ngày tháng trong đợi chờ và hy vọng. Tôi vẫn nhớ, đó cũng là nơi tôi được ăn trái táo tây (apple) lần đầu tiên trong đời. Một trái táo to, tròn, đỏ mọng, trông thật lạ và đẹp, mà anh Trung, một người anh họ đã mua cho tôi, mà mãi đến hôm nay vị ngọt của trái táo đó vẫn còn nguyên trong ký ức.

Trước cổng Quan Âm Tự

Trong gần 20 năm hoạt động, đã rất nhiều em bé được sinh ra trên hòn đảo này. Có em chưa từng đặt chân lên quê hương Việt Nam, nhưng Galang lại là nơi cất tiếng khóc chào đời. Nhiều người trong số họ hôm nay đã ngoài 40 tuổi, có gia đình, có con cái và sự nghiệp riêng. Mỗi khi trở lại nơi này, họ không chỉ trở về một địa danh lịch sử, mà còn trở về chính nơi cuộc đời mình bắt đầu.

Thế nhưng, không phải ai cũng có cơ hội rời khỏi Galang. Có những người vì bệnh tật, vì tai nạn hoặc vì những vết thương quá nặng sau hành trình vượt biển đã mãi mãi nằm lại trên hòn đảo này. Nghĩa trang Galang hôm nay vẫn còn những hàng bia mộ lặng lẽ. Có những ngôi mộ ghi đầy đủ tên tuổi. Có những ngôi mộ chỉ còn vài dòng chữ đã mờ theo năm tháng. Và cũng có những ngôi mộ vô danh. Mỗi lần đi ngang nơi ấy, người ta không chỉ tưởng nhớ những người đã khuất, mà còn nhớ đến cái giá rất đắt mà biết bao người Việt đã phải trả để đi tìm hai chữ «tự do».

Tượng Đức Maria trong khu vực nhà thờ Công giáo

Đối với những người được định cư tại Hoa Kỳ, Canada, Úc, Pháp, Đức, Na Uy và nhiều quốc gia khác, cuộc sống mới cũng không hề dễ dàng.

Họ phải bắt đầu lại từ con số không. Không ngôn ngữ. Không nghề nghiệp. Không người thân.

Họ đã làm bất cứ công việc nào có thể kiếm sống, và với sự cần cù và ý chí vươn lên, họ dần ổn định cuộc sống, mua được căn nhà đầu tiên, nuôi con ăn học và xây dựng tương lai cho gia đình.

Hình ảnh của cuộc biểu tình khi trại tỵ nạn bị đóng cửa và thuyền nhân bị buộc phải hồi hương. Hình được trưng bày trong Museum

Nửa thế kỷ trôi qua, thế hệ thuyền nhân năm xưa nay phần lớn đã bước vào tuổi xế chiều, nhưng con cháu của họ đã có điều kiện để trở thành những người thành đạt và đảm nhiệm nhiều vị trí quan trọng trong xã hội. Mỗi người có một hành trình khác nhau, nhưng đều góp phần xây dựng quê hương thứ hai của mình, đồng thời vẫn gìn giữ tiếng Việt, văn hóa và truyền thống dân tộc. Có lẽ đó cũng là điều mà cha mẹ họ hằng mong ước khi quyết định bước lên con thuyền năm ấy.

Ngày nay, Galang không còn là một trại tỵ nạn. Thiên nhiên đã dần phủ xanh nhiều dấu tích cũ. Nhưng hòn đảo này vẫn giống như một bảo tàng ngoài trời, lưu giữ ký ức của một thời kỳ đặc biệt trong lịch sử người Việt.

Điều khiến tôi xúc động nhất là sau ngần ấy năm, vẫn có rất nhiều cựu thuyền nhân trở lại Galang.

Họ không trở về để du lịch. Họ trở về để thắp một nén hương cho những người đã nằm lại nơi đây. Để tìm lại căn barak mình từng sống. Để đứng trước ngôi nhà thờ hay ngôi chùa năm xưa. Để chỉ cho con cháu mình biết mình đã từng ở đây.

Không chỉ Galang, mà những trại tỵ nạn khác trong khu vực cũng là những điểm dừng chân đã làm thay đổi cuộc đời của biết bao gia đình. Chính từ những nơi ấy, hàng trăm nghìn người Việt đã bước sang một chương mới của cuộc đời.

Hôm nay, khi đứng giữa hòn đảo yên bình này, tôi vẫn khó có thể hình dung rằng nơi đây từng là mái nhà của hàng trăm ngàn con người. Tuy tiếng người đã lặng, những dãy barak phần lớn không còn nữa, cây rừng đã phủ kín nhiều lối đi, nhưng ký ức thì vẫn còn.

Với nhiều người, Galang chỉ là một địa danh, một hòn đảo, nhưng với tôi, và với hàng trăm ngàn thuyền nhân Việt Nam, Galang mãi mãi là biểu tượng của hy vọng, bởi chính nơi đây, sau những ngày lênh đênh giữa biển cả và giữa ranh giới của sự sống và cái chết, một cuộc đời mới đã thật sự bắt đầu.

 

Thi Hạnh

September 30th, 2026

Nguồn: https://baotreonline.com/tin-tuc/phong-su/galang-ngay-tro-lai.baotre

Anh Phước chuyển

Chém Nhát Hư Không - Đỗ Công Luận

Dinh Dưỡng Với Lão Hóa - Bác Sĩ Nguyễn Ý Đức

Dinh dưỡng đúng hoặc sai có ảnh hưởng rất lớn tới toàn bộ cơ thể con người, từ tinh thần tới thể chất, từ chức năng các cơ quan nội tại cũng như ngoại vi.

Hãy so sánh một người thiếu dinh dưỡng với một người ăn uống đầy đủ. Một bên thì hồng hào, đầy sinh lực, yêu đời. Bên kia thì ốm yếu, gầy còm, chậm chạp. Thiếu dinh dưỡng kinh niên thì làm sao có năng lượng để sống lâu, chẳng khác chi ngọn đèn cạn dầu, tắt lụi dần dần.

Cho nên biết ăn để mà sống lâu là cả một nghệ thuật. Các cụ ta vẫn nói “Bệnh tùng khẩu nhập”. Bệnh gây ra do những thực phẩm mà ta đưa vào miệng, những thực phẩm quá nhiều hoặc quá ít từ số lượng tới phẩm chất.

Vậy thì ăn như thế nào để vừa khỏe mạnh, vừa sống lâu?.

Khi ăn, không phải chỉ để no bụng cho hôm nay, tuần này mà cần nhớ là ăn cho mai sau, cho sức khỏe của những năm sắp tới.

Từ khi nằm trong lòng mẹ, sự dinh dưỡng đầy đủ đã có tác dụng tốt cho khi sanh ra và lớn lên.

Thói quen ăn uống tốt từ tuổi nhỏ, món ăn mà ta tiêu thụ bây giờ có nhiều ảnh hưởng tới sự ta sẽ sống bao lâu và những năm sống đó sẽ mạnh yếu ra sao.

Nhiều người thắc mắc rằng có một chế độ ăn uống mẫu mực, chung cho mọi người không: một chế độ mang lại sức khỏe tổng quát, sức chịu đựng với bệnh hoạn và trì hoãn tuổi gìa.

Câu trả lời sẽ là không có. Nhưng có một số nguyên tắc, một số hướng dẫn mà ta có thể áp dụng để đạt được điều ước muốn.

1- Ăn vừa phải.

Ăn vừa phải, đúng với nhu cầu, đừng nhiều quá, ít quá. Các cụ ta vẫn khuyên là nên ăn “ba phần đói, bẩy phần no” là tốt hơn cả, khỏi nặng bụng, lên cân.

Nhu cầu thực phẩm cũng thay đổi tùy từng người, tùy cấu trúc cơ thể to nhỏ, khi làm việc, khi nghỉ ngơi. Con người thường có khuynh hướng ăn quá nhiều, bất cứ lúc nào, coi bao tử như một thùng chứa. Thế là béo phì, tiểu đường, suy tim mạch, giảm tuổi thọ trời cho. Lên cân vừa phải vào tuổi 60 có thể chấp nhận được vì đó là diễn tiến bình thường, nhưng “mập mạp” quá không bao giờ là dấu hiệu của sức khỏe.

2- Cân bằng.

Thực phẩm cần có sự cân bằng giữa các chất dinh dưỡng căn bản. Không nhất thiết là phải cân bằng ở mỗi bữa ăn, mà có thể trong ngày, trong tuần.. Các chuyên gia dinh dưỡng vẫn khuyên nên theo tỷ lệ 30% béo, 15-20% đạm, 45-50% carbohydrat.

3- Đa dạng.

Đừng sở thích chi phối hoàn toàn việc chọn lựa món ăn, mà cần phải lưu ý đến việc ăn nhiều món ăn khác nhau. Mỗi một thực phẩm có chất dinh dưỡng với công dụng riêng mà những món khác không có và không thay thế được. Bỏ quên một chất dinh dưỡng nào đó quá lâu sẽ đưa tới thiếu dinh dưỡng.

Sau đây là vài hướng dẫn về việc sử dụng các chất dinh dưỡng:

a. Chất đạm.

Đạm gồm có nhiều các amino acid, trong đó có một số cơ thể không tự tổng hợp được và phải do thực phẩm cung cấp. Đạm đông vật có hầu hết các amino acid. Thực vật có thể thiếu một vài loại nhưng khi ăn nhiều rau trái khác nhau ta sẽ bổ sung đầy đủ. Khi sử dụng đạm động vật, chúng ta cũng cần lưu ý:

- Thịt bò, heo, cừu thường có nhiều béo;

- Thịt gà, gà tây ít hơn nếu bỏ da;

- Cá tốt hơn nữa, tôm hơi nhiều cholesterol;

- Sữa, trứng, pho mát loại ít chất béo thì tốt hơn;

- Sữa chua giảm cholesterol.

Hạn chế các món chiên rán. Hấp, nướng bỏ lò tốt hơn.

b. Chất béo.

Cơ thể rất cần chất béo, nhưng nhiều quá thì lại có nguy cơ gây bệnh. vì thế, cần để ý hạn chế ở mức vừa phải khi ăn, nhất là các chất béo bão hòa.

Chất béo tạo ra nhiều phản ứng oxy hóa ở tế bào, sản xuất nhiều gốc tự do. Các gốc tự do này đưa tới nhiều hư hao cho tế bào và được coi như là một trong những nguyên nhân gây ra bệnh tim mạch, tiểu đường, một vài bệnh ung thư cũng như sự lão hóa..

c. Carbohydrat.

Carbohydrat gồm hai nhóm chính là tinh bột và đường, có nhiều trong bánh mì, cơm, rau và trái cây. Carbohydrat là nguồn cung cấp năng lương chính cho não bộ. Trong cơ thể, chất dinh dưỡng này được chuyển hóa thành đường glucose. Theo tập quán lâu đời của nhiều dân tộc Á Đông thì carbohydrat trong cơm gạo là nguồn lương thực chính.

d. Chất xơ.

Có nhiều trong rau trái cây. Khi thiếu chất xơ, ta thường hay bị táo bón, viêm túi ruột, bệnh túi mật, tăng nguy cơ ung thư ruột già.

Chất xơ giúp giảm cholesterol trong máu, đại tiện dễ dàng. Nhưng dùng quá nhiều có thể gây đầy bụng, giảm hấp thụ sắt, kẽm, calcium

đ. Đường

Do sự hấp dẫn của vị ngọt nên có rất nhiều người ăn quá số lượng mà cơ thể cần.

Đường trắng không cung cấp các acid amin và sinh tố cho sự dinh dưỡng mà chỉ cho năng lượng. Khi được cung cấp quá nhiều, năng lượng thừa sẽ chuyển thành ra mỡ béo, dẫn đến béo phì.

Tiêu thụ nhiều đường cũng gây sâu răng, làm tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường khi tuổi lên cao, làm tăng cholesterol và bệnh tim mạch...

e. Muối ăn

Muối ăn là thành phần quen thuộc và không thể thiếu trong hầu hết các bữa ăn. Nhưng ăn nhiều muối quá có thể bị huyết áp cao. Thường thì chúng ta ăn nhiều hơn nhu cầu cần thiết của cơ thểchỉ để thỏa mãn khẩu vị, và như vậy là buộc thận phải hoạt động nhiều hơn để bài tiết lượng muối thừa. Khi điều này thường xuyên xẩy ra, thận sẽ suy yếu, hư hao.

g. Sinh tố và khoáng chất

Sinh tố và khoáng chất rất cần thiết cho cơ thể, nhưng điều đó không có nghĩa là việc bổ sung các chất này bao giờ cũng tốt cho sức khỏe. Trong thực tế, một người khỏe mạnh áp dụng chế độ dinh dưỡng cân bằng, đa dạng thì không cần uống thêm sinh tố và khoáng chất Người ăn chay thuần túy rau trái có thể cần dùng thêm sinh tố B12; phụ nữ có thai cần thêm sắt, folate.

Một số sinh tố như sinh tố C, E, Beta carotene hiện nay rất phổ biến. Nhiều người dùng vì tác dụng chống oxy hóa, nhưng nên tránh dùng liều lượng quá cao.

h. Nước.

Nước rất cần cho hầu hết các chức năng của cơ thể. Nước điều hòa thân nhiệt, chuyên trở chất dinh dưỡng và dưỡng khí tới tế bào, thu thập chất phế thải để bài tiết ra ngoài. Nước cũng là chất đệm cho các khớp xương và bảo vệ các bộ phận.

Nhu cầu nước của cơ thể được thỏa mãn khi ta uống khoảng 8 ly nước mỗi ngày. Khi uống ít hơn mức này, cơ thể vẫn hoạt động nhưng nhiều biện pháp “tiết kiệm nước”sẽ được cơ thể áp dụng dẫn đến giảm khả năng huật động và phát triển bình thường.

Có nhiều loại nước ống để cung cấp nước hàng ngày cho cơ thể. Sữa là nguồn cung cấp nhiều nước mà lại kèm theo nhiều calcium, đạm, sinh tố... Nên dùng sữa đã loại bỏ bớt chất béo.

Các loại nước ngọt có nhiều đường và chất hơi, nên cần giới hạn. Nước ép trái cây, nước khoáng thiên nhiên ...đều là các thức uống tốt.

4- Thực phẩm có tác dụng chống lão hóa

Sau đây là tóm tắt một số thực phẩm mà kinh nghiệm cho là có thể làm chậm sự lão hóa. Một số thực phẩm này chủ yếu là có chứa những chất chống sự oxy hóa (anti oxidant). Đây là chất có khả năng ngăn chận các gốc tự do (free radical), nguồn gốc của tiến trình oxy hóa các tế bào và là một trong nhiều nguy cơ đưa đến lão suy.

1. Thực phẩm có nhiều Beta-Carotene (tiền tố sinh tố A) đều từ gốc thực vật như dưa, hồng qua, ớt đỏ, khoai lang, đu đủ, ớt cay, cà rốt, xoài, bí ngô, cải xanh lục... Dưa hấu, quít, trái bơ, bắp su, dâu, cam đào, cà chua... chứa một lượng beta carotene ít hơn nhưng cũng là nguồn cung cấp không kém quan trọng.

2. Thực phẩm có sinh tố B 5 ( pantothenic acid) có khả năng vừa chống gốc tự do vừa hạ cholesterol, chống ô nhiễm, bảo vệ gan. Sinh tố B6 có nhiều trong men, gạo lức, hạt bí ngô, hạt mè...

3-Sinh tố C là chất chống oxy hóa rất tốt và có trong trái cam, chanh, dâu, cải lá xanh lục, cà chua, su lơ xanh lục, khoai tây, khoai lang...

4-Sinh tố E có nhiều trong mầm lúa mạch, đậu nành, bắp su, su lơ xanh lục, các loại cải có lá xanh lục.Theo nhiều nhà nghiên cứu, sinh tố E làm chậm tiến trình lão hóa và làm trẻ con người.

5-Thực phẩm chứa nhiều calcium gồm có sữa gạn bớt mỡ, đậu phụng, sữa chua gạn mỡ, quả óc chó, phó mát, hạt hoa hướng dương, đậu nành, các loại đậu khô, cá mòi đóng hộp (ăn cả xương), các loại cải xanh lục, cá hồi, su lơ xanh lục...

6-Khoáng chất iodine có trong tảo bẹ, hành, hải sản, đa số cải xanh lục...

7-Khoáng chất sắt có nhiều trong sò hến, quả hạch, đào sấy khô, các loại đậu, thịt tươi không mỡ, măng tây, gan, mật mía, trứng, bột yến mạch (oatmeal)...

8-Mầm lúa mạch, cám, cá tuna, hành, cà chua, su lơ xanh lục chứa khoáng chất selenium.

9-Thực phẩm giầu chất đạm gồm có: cá tươi hoặc đông lạnh, tôm cua, sữa gạn mỡ, sữa chua gạn mỡ, thịt gà (đút lò hay nướng), thịt cừu, thịt bò lọc bỏ bớt mỡ, hạt cây hướng dương, hạt bí ngô, đậu phụng rang, bơ đậu phụng không pha đường hoặc muối.

10-Trái cây chống lão suy gồm có: quả kiwi, nho đen Hylạp, hồng qua, đu đủ, các loại quả thuộc giống cam quít, dâu ổi, đào lông, quả xuân đào (nectarine) dưa hấu. Những loại quả này có lượng sinh tố C rất lớn.

Ngoài ra còn phải kề đến những loại quả có chứa bioflavonoisd, một chất chống oxi-hóa mạnh, như: quả mơ (apricot), nho, dâu đen, quả anh đào (cherry), quít, bưởi cam...

Kết luận

Để trì hoãn sự lão hóa, con người đã thử qua nhiều cách khác nhau. Có những phương thức phải tốn nhiều tiền, có những loại thuốc có thể mang tới kết quả, cũng có những nghiên cứu với nhiều hứa hẹn.

Nhưng phương thức mà mọi người có thể áp dụng được, có kết quả chắc chắn mà lại ít tốn kém. Đó chính là áp dụng một chế độ dinh dưỡng đúng đắn, hợp lý, cân đối, đa dạng kết hợp với sự vận động, rèn luyện thể lực.

Bác sĩ Nguyễn Ý Đức