Nói đến tên Nguyễn Sơn
thì bất ai đã từng phục vụ ở Trung Tâm Hành Quân Delta (LLĐB), Liên Đoàn 81
BCD, Biệt Đoàn 222 CSDC cũng đều biết đến Anh, từ cấp Chỉ Huy Trưởng cho đến
anh binh nhì vừa về đơn vị. Tính tình thâm trầm hiền hòa đôn hậu với mọi người
mọi cấp, không le lói, không nỗ sảng mặc dù chiến công của Anh đã vang dội với
những huy chương cao quý nhất của QLVNCH.
Buổi chiều ngày mùng 5
Tết Mậu Thân, một buổi chiều nắng đẹp, vẫn với những ngọn gió hiền hòa từ biển
khơi, vẫn với bãi biển cát trắng chạy dài bên đường Duy Tân mang nhiều kỹ niệm,
nhưng sao có vẽ đìu hiu vì những cơn bạo loạn của cộng quân tấn công vào thành
phố Nha Trang giữa đêm giao thừa. Tôi đang ngồi với vài sĩ quan ĐĐ3/81/BCD ở
quán số 1 cạnh bờ biển, một vài trứng hột vịt lộn, một đĩa mực nướng và không
thể thiếu món ốc bưu luộc chấm nước mắm gừng thì Nguyễn Sơn bước vào với 2
người khác. Mũ xanh gặp mũ xanh bắt buộc dơ tay vẫy vẫy vài ba cái rồi bàn ai
nấy ngồi. Tôi hỏi Trung Úy Nguyễn Đăng Lâu:
– Niên Trưởng, ai vậy?
– Trung Úy Nguyễn Sơn,
Liên Toán Trưởng Trung Tâm HLHQ Delta!
Anh Lâu xoay người qua
phía bên kia bàn:
– Ê Sơn... qua ngồi
với tụi này cho vui.
Thế là cả bọn nhập
cuộc. Delta-81 như anh em ruột, tuy một mẹ khác cha nhưng lúc nào cũng kề cận
bên nhau khi xâm nhập. Mẹ là binh chủng LLĐB. Cha là khác nhau đơn vị. Các C,
các B, các A, Mike Force, 81, Delta đều mang một huy hiệu giống nhau. Delta ở đâu
thì 81 ở đó, bất kể không gian và thời gian. Các C,B,A trong tình trạng cần
tăng viện thì Delta-81 có mặt trong vòng 24 tiếng đồng hồ cũng bất kể không và
thời gian. Cho nên mặc dù chưa biết nhau nhưng cùng một lò, ngồi chung bàn thì
chỉ năm ba phút sau pháo vang trời đất. Sơn tốt nghiệp tháng 8 năm 1965 Khóa 19
VKTĐ với cấp bậc Chuẩn Úy. Như vậy cuối năm 1967 Anh đã mang lon Trung Úy chứng
tỏ công trạng anh cũng lẫy lừng. Tôi vừa mới ra trường chỉ được vài tuần lễ nên
gặp đàn anh, tôi thường hay hỏi han vài ba câu cốt chỉ để làm quen, nhưng Anh
vẫn cứ cười cười với điếu thuốc Ruby Queen trên tay. Chợt Anh đứng dậy bước vào
trong vài phút rồi trở lại bàn. 5 phút sau bồi bàn mang ra 10 chai bia con Cọp
và 2 dĩa bò lúc lắc nóng hổi. Khi mặt trời xuống dần chân trời góc biển Anh lại
chợt đứng dậy bước vào trong rồi lại trở lại bàn. Trung Úy Lâu bảo tôi vào
thanh toán tiền nong, vì anh em 81 đã gom góp trước và giao cho tôi rồi, đến
khi vào quầy tính tiền thì cô cashier nói Trung Úy Sơn đã trả hết rồi.
– Trung Úy Sơn! Tụi
tui đến trước, Trung Úy đến sau mà! Làm vậy kỳ quá!
– Đồng ý! Các anh đến
trước, tụi tui đến sau... nhưng mà... tụi tui là Delta nên ai móc súng (bóp
tiền) trước thì sống, móc súng chậm hay móc súng sau là... là gì tui cũng không
biết nữa!
Rồi anh cười khì! Tôi
“kết” với Nguyễn Sơn từ đó.
Rong ruổi trên những
bước đường chinh chiến, tôi gặp Sơn rất thường. Làng Cùa, Huyện Hương Hóa, Mỏ
Than Nông Sơn, Đức Dục, Đồng Xoài, Đồn Điền Hớn Quản. Có một lần ở Cùa, Sơn gọi
tôi sang lều (bạt dã chiến) uống cà phê. Nhưng không phải cà phê mà là chai
“Ông Già Chống gậy” với “cờ tây”. Mặt của anh đang ngụy trang với màu mực lá
cây rừng và mặc bộ đồ Việt Cộng mang dép râu, tôi biết ngay anh sắp xâm nhập
chiều nay, tôi hỏi:
– Bộ rủ tôi làm vài
cống để khỏi lạnh cẳng hả?
– Coi ai lạnh cẳng
trước. Tôi vào thung lủng Ashau-Alưới. Nhận lệnh sáng nay, nếu vào tới nơi phát
hiện chúng nó là các ông nhào vô liền đó. Các ông (81) vô thì tụi tui (Delta)
dìa!
Rồi anh cười khì khì,
cái điệu cười bất hủ của anh, anh nốc một cốc Johnnie Walker, gắp một miếng dồi
chó bỏ vào chén của tôi:
– Vô đi cha nội cho ấm
cẳng.
5 giờ chiều ngày hôm
đó, toán của anh âm thầm lặng lẽ lên trực thăng của Phi Đoàn 281 không số của
Mỹ vào vùng. Thung lũng Ashau Alưới nằm phía cực tây bắc tỉnh Quảng Trị, nơi
tiếp vận hậu cần của quân CS Bắc Việt. Nhiệm vụ của Delta là thám sát mục tiêu,
nhiệm vụ của 81BCD là khai thác mục tiêu. Anh nói đúng, khi anh rời khỏi trực
thăng thì toán của anh đã nằm giữa lòng địch.Sau này anh kể cho tôi nghe: “Mẹ,
giữa đoàn hùng binh (VC) có anh đang vùi đầu trong bụi rậm”....
8 giờ sáng ngày hôm
sau, 3 ĐĐ 81BCD (ĐĐ3, ĐĐ1, ĐĐ5) nhào vô thì anh đi dìa. Sau cuộc hành quân này,
anh có ghé thăm tôi và Nguyễn Hiền ở Bệnh Viện Duy Tân Đà Nẵng, anh móc trong
túi áo saut chai Remy Martell nhét dưới chân tôi, rồi lại cũng cười khì khì:
- Cẳng có lạnh thì ướp
cái này sẽ ấm ngay!
Tháng tư 75 vất súng,
lột lon Thiếu Tá mà nước mắt cứ chảy dài, anh trở về với vợ con, lòng nặng trĩu
không phải vì mất lon thiếu tá mà vì mất màu áo hoa rừng đã ôm thân thể của anh
trên một quảng đường dài binh nghiệp. Gia đình cha mẹ anh em của anh mang nặng
một mối thù Cộng sản vì đã mang đến bao nhiêu nỗi bất hạnh cho gia đình anh.
Anh căm thù CS một, nhưng anh căm thù Việt Gian tới mười, anh đã viết một bài
viết tựa đề “CHÓ MÁ”, phân tích sự khác biệt giữa con Chó và con Má để ám chỉ
những con Má đang sống lẩn quất bên cạnh anh. Sau ngày tự cởi bỏ quân phục và
vào tù, tôi không còn có dịp gặp lại anh nữa. Người Bắc kẻ Nam, người lên non
kẻ xuống biển, phận ai nấy giữ, thân ai nấy lo, gần 20 năm ly biệt tôi gặp lại
anh ở trên phần đất này.
– Út Bạch Lan hả? Tôi
đã tới Dallas, có lẽ tôi sẽ tới nhà anh khoảng 6,7 giờ chiều nay.
Anh đơn thân độc mã
với cái xe “HO” từ Michigan về Houston tìm một sinh lộ cuối đời. Vật đổi sao
dời sau khi anh được rời khỏi những rừng tre rừng nứa, những luống khoai mì
khoai lang gần 13 năm tù tội, nay anh phải “rời khỏi” mái ấm gia đình một lần
nữa và ngâm nga “đời tôi cô đơn nên tôi chẳng yêu ai, đời tôi cô đơn nên tôi
yêu mấy bạn già”. Anh gọi tôi khi anh gần tới Humble (phía Bắc TP Houston vài
chục mile).
– Anh Sơn, anh ghé nhà
anh Sáng trước, anh Sáng đang đợi anh, tôi sẽ có mặt ở đó khoảng 30 phút.
Trung Tá Lai Văn Sáng,
nguyên là Chỉ Huy Trưởng Biệt Đoàn 222 CSDC, anh Sơn về đơn vị này chỉ năm ba
tháng với chức vụ Sĩ Quan Hành Quân Huấn Luyện, cùng là gốc eo eo đi bi (LLĐB)
nên xem nhau như ruột thịt. Anh Sáng giữ Sơn lại tạm trú vài ngày rồi tính sau.
Gọi điện thoại cho “Cò Quế”, nguyên là CHT Cảnh Sát quận Tân Bình Gia Định:
– Help... Help...
Help!
Thế là một tuần lễ sau
Sơn có việc làm và chỗ ăn chỗ ở ổn định, lương tháng hơn ngàn, bao ăn bao ở
không phải chi phí gì cả, nhưng khổ nỗi cái job khiến anh nỗi nóng bất thường.
Làm Cashier cho một Grocery. Cứ rình mò thằng nào vào chôm chỉa ba cái bánh kẹo
lặt vặt là anh túm cổ ngay. Cái máu và tai mắt mũi họng của các toán Delta mà.
Nghề của chàng, nhưng không đúng chỗ, vì nhiều lần sẽ gây thù hận, nhất là bọn
mỹ đen, thì có ngày sẽ xảy ra những chuyện không hay. Ông Bà chủ khuyên anh:
– Thôi kệ nó, ba cái
lặt vặt đó, anh cứ giả bộ làm ngơ, cái mạng của anh quan trọng hơn.
Sơn nhất quyết không
chịu, khẳng định giữ vững lập trường và thái độ, tuyệt đối không nhân nhượng
với bọn trộm ngày cướp đêm này, rồi cuối cùng anh xin thôi việc, anh tâm sự:
– Ông Bà chủ (vợ chồng
Cò Quế) rất tốt với tôi, tôi có thể làm việc cho ông bà đến chết để đáp lại ân
tình này, nhưng mà cứ hể mỗi lần thấy thằng Mỹ đen vào cửa hàng ngông nghênh
lận lưng bỏ túi rồi vênh váo bước ra cửa là tôi cứ nghĩ tới mấy thằng Việt Cộng
nửa đêm xông vào nhà bố mẹ của tôi hôi của và bắt đóng thuế nữa. Tôi phải xin
nghỉ việc vì chẳng đặng đừng, nếu còn tiếp tục chắc có ngày tôi bắn vỡ sọ một
vài thằng rồi đi tù. Coi vậy mà đi tù ở Mỹ sướng hơn!
Vài tháng sau, phóng
viên chiến trường Phục Viên giới thiệu anh làm một việc khác: Nhà Quàn!!! Nếu
mổ và tắm rửa hóa trang xác chết thì 15 US một giờ, còn cắm hoa
quét dọn nhà xác thì 10 US một giờ. Anh chọn việc thứ hai. Nhưng cũng chỉ được
vài tháng anh lại xin thôi việc, anh tâm sự:
– Mẹ! Hồi xưa vừa chạy
vừa cõng xác chết anh em đồng đội, rồi chui vào bụi rậm ôm xác chết ngủ qua
đêm, sao người chết rồi mà vẫn còn sưởi ấm cho thân mình. Bây giờ làm cái nghề
này sao tôi thấy nó tởm lợm làm sao! Đi ra, đi vào thấy mấy gương mặt đen thủi
đen thui, bị bắn chết vì cướp giật, hiếp dâm, uống rượu say lái xe đụng người
ta chết, rồi chết luôn, đôi khi mấy ông già bà cả chết già, tôi còn liếc mắt
nhìn, rồi kiếm chuyện ra phòng sau cắm hoa vòng hoa phúng điếu...
Có người giới thiệu
anh làm một job khác: Lái xe Thiết giáp!!! Giờ làm việc anh lái chiếc xe Van
bọc thép (Armor Vehicle) nhận tiền rồi đi đổi tiền, công việc nhàn nhả thư thả,
nhưng đôi khi phải nhanh trí để giải quyết những trường hợp thay đổi khẩn cấp.
Phần vì tiếng Mỹ chưa nhuần nhuyễn, lại đàm thoại trên vô tuyến (radio), mắt
lại kém nên cứ lạc đường hoài, không theo đúng lời chỉ dẫn của supervise hay
manager nên anh lại xin thôi việc, anh tâm sự:
– Nhà tôi nghèo lắm.
Thuở nhỏ mấy anh em đi học chỉ có một củ khoai lang hay một củ sắn dằn bụng
buổi sáng, mãi tới chiều mới có được vài chén cơm với cá mắm Lăng Cô. Khi đi
lính, có được đồng lương hằng tháng không cần đếm, chỉ cần tính nhẩm thôi cũng
biết ăn xài được mấy ngày. Bây giờ làm công việc này, cứ lên xe là thấy giấy
100 dollar chất đống, tiền của người ta không phải tiền của mình, mất 100 đồng
là bị trừ 100 đồng. Một tuần chỉ được vài ba trăm đô, bị sọt (short) một cái,
là húp cháo, lại nữa ngựa già làm sao phi đường xa như mấy người trẻ, lên xe
xuống xe phải vịn vào cửa xe hay thành xe, lọm khọm kiếm nắp bình xăng không
nhớ nằm bên trái hay bên phải, lờ quờ chậm chạp kiểu đó có ngày thằng Mỹ đen
lụi một dao vào sau lưng rồi lái xe Van chạy mất với mấy trăm ngàn trên đó thì
có nước tự vận.
Cái job cuối cùng của
cuộc đời anh khi anh vừa 61 tuổi. Bờ lâm binh (plumbing)!!! Rotation job. Có
khi làm từ 10 giờ tối cho đến 6 giờ sáng, có khi từ 2 giờ chiều đến 10 giờ đêm,
công việc mà anh thường đùa là “thụt cầu tiêu”, nhưng anh rất happy với công
việc này vì nó thuộc City nên benefit đầy đủ, anh tâm sự:
– 13 năm tù, ngày ngày
đi hốt và gánh phân tù rồi đổ nước quậy lên cho loảng ra, múc từng gào đi tưới
cải xanh, cải bắp, quần áo tay chân mặt mũi lúc nào cũng dính cứt. Bây giờ đi
làm lại việc này, nhưng nhiều điều khác nhau. Không bao giờ thấy cứt, cũng
không thấy hôi hám, tất cả đều dùng máy móc, bơm thông thụt rửa chỉ bật điện
rồi châm thuốc hút chờ, cuối tuần cầm cái check, cảm thấy cái job của mình nó
thơm chi lạ.
Nhiều khi ngồi với anh
cả buổi, nghe anh tâm sự đời anh không khỏi ngậm ngùi. Thú thật, cho đến khi
anh ra đi, tôi không biết anh theo đạo gì, không bao giờ anh nói đến chuyện đi
lễ nhà thờ hay chùa chiền, cũng không bao giờ nhắc tới tôn giáo, nhưng trong
những câu chuyện thường nhật anh gói ghém triết lý nhân sinh một cách khéo léo
tài tình. Có lần chị Sơn hỏi tôi:
– Anh Út có hiểu ảnh
nói gì không, hay anh Út đọc bài của anh Sơn anh có biết ảnh nói cái gì không,
còn tôi thì mù tịt.
Sơn cười cười:
– Tôi viết và tôi nói,
đôi khi tôi cũng không biết tôi nói và tôi viết cái gì huống hồ chi người khác,
bà sao hay lộn xộn!
Nhưng tôi hiểu. Tánh
tình anh điềm đạm, dè dặt cẩn trọng trong mọi việc suy tính, cách xử thế với
tha nhân rất ôn hòa và lịch sự, nhưng cả cuộc đời anh từ thuở nhỏ cho đến khi
nằm xuống quả là một cuộc đời bất hạnh mang nhiều nỗi khổ tâm. Chính vì những bất
hạnh đó đã làm cho anh trở thành một người trầm lặng. Không màng danh lợi,
không bon chen hơn kém với bất cứ ai, nhưng khi nói hay viết một điều gì đều
mang máng một cái gì đó trong tâm thức sâu thẳm của anh. Ngôn ẩn ngữ, ngữ ẩn
ngôn, ngôn ngữ ẩn ý, người nghe người đọc thoáng qua không hiểu anh muốn ngụ ý
gì! Có lần anh hỏi tôi:
– Tôi đố anh biết tại
sao khi con người ta chết thì hai cái chân chết trước rồi mới dần dần lên tới
cái đầu?
– Tôi không biết!
– Này nhé, khi con
người sinh ra là cái đầu ra trước, chỉ trừ phi bị đẻ ngược, còn hai cái chân ra
sau cùng. Ra trước chết sau, ra sau chết trước. Cũng giống như toán trưởng
Delta lúc nào cũng nhảy trước nhưng chết sau, khi triệt xuất về sau nhưng chết
trước.
– Tôi không hiểu xin anh nói cho rõ.
– Này nhé! Khi trực
thăng vào tới điểm xâm nhập (LZ) thì toán trưởng phải hoặc là tuột dây cáp,
tuột thang dây, hay nhảy từ độ cao 5,7 thước trước rồi mới tới toán viên. Chỉ
trong vòng 30 giây theo tiếng đếm, cả toán phải xuống hết mặt đất. Nếu trong
vòng 30 giây này mà Việt Cộng trở tay kịp thì có phải thằng
tuột dây sau cùng bị bắn khi còn tòn teng trên không hay không? Còn khi triệt
xuất (PZ) thì luôn luôn toán trưởng phải đu dây cuối cùng khi cả toán đã ngồi
trên trực thăng, cũng trong vòng 30 tiếng đếm, nếu mà Việt Cộng đuổi theo kịp
thì có phải toán trưởng lãnh đủ hay không? Đi trước chết sau, về sau chết trước
là thế đó.
Rồi anh giảng giải cho
tôi nghe về Tứ Đại, Ngũ Uẩn, Lục Căn, con người từ đâu đến, chết sẽ đi về đâu.
Tôi ngồi hằng giờ nghe anh nói và có cảm tưởng như ngồi trước mặt một vị thiền
sư. Anh vói tay mồi một điếu thuốc, không biết điếu thứ mấy tự nãy giờ, rồi
tiếp:
– Anh biết không, hồi
nhỏ cha tôi dạy rằng, khi người ta chết thì thân xác lạnh ngắt nhưng còn một
điểm vẫn còn nóng (trong Tứ Đại). Nếu điểm nóng này hội tụ trên đỉnh đầu thì
người chết sẽ thoát vòng luân hồi sinh tử siêu thoát về nơi thánh cảnh. Nếu ở mắt
thì sẽ siêu thoát về cõi trời. Ở ngực thì đáo sinh kiếp người. Ở bụng thì vào
loài ngạ quỷ. Nếu ở đầu gối thì là, thì là súc sanh. Cho nên mấy thằng súc
sanh, thường đi bằng hai đầu gối là như vậy đó.
11 giờ sáng ngày
6/12/2014. Bầu trời Houston âm u ảm đạm, mưa không nặng hạt nhưng buồn tê tái,
lòng người buồn lòng trời cũng buồn theo, người nhỏ giọt lệ trời cũng nhỏ lệ
theo.
Cất bước quay về thăm
chốn xưa
Buồn ơi biết ngỏ hết
sao vừa
Khi hay bạn đã lìa
trần thế
Bỏ lại lòng tôi những
giọt mưa
Bồi hồi mượn bút hạ
vần đan
Mặn đắng bờ mi chợt lệ
tràn
Gởi gió về Anh lời
vĩnh biệt
Cầu xin giấc ngủ mãi
bình an.
Tôi đưa anh về cõi
vĩnh hằng, nơi thánh cảnh anh sống yên bình vĩnh cửu. Anh đã theo mây về trời,
đã theo gió đến miền Cực lạc, trút bỏ mọi ưu phiền khổ lụy chẳng một chút tơ
vương. Khi nắp quan tài khép lại, tôi sờ vầng trán cao rộng của anh, để nhỏ giọt
lệ cuối cùng tiễn đưa anh, bàn tay tôi bỗng thấy nóng ấm lạ thường.
Như vậy theo lời anh
giảng, thì anh đã thoát vòng luân hồi sinh tử siêu thoát về nơi không còn vướng
bận trần ai tục lụy và khôngcòn nhìn thấy những con chó con má mà lúc sinh tiền
anh thường hay khinh bỉ và phỉ nhổ./.
Houston 2:00 AM
Ngày 7 Tháng 12 Năm 2014
Mũ đỏ Út Bạch Lan