Thursday, August 13, 2026

Tiếng Việt Lạ Đời Nay

Hình trên Google


Khi đóng cửa cái, chúng ta thường khoá chốt cửa lại. Ngày xưa ở quê hương Miền Nam, sau khi khoá cửa cái lại, tôi còn được mẹ tôi dạy lấy cây song hồng chắn ngang cửa.

Ngày nay tôi nghe người ở Việt Nam xài chữ "chốt" một cách dị thường. Anh nọ trồng mai ở Bình Định và chở 150 chậu mai vào Sài Gòn (khoảng cách chừng 622 cây số) bán Chợ Tết nhưng bị ế ẩm. Mấy hôm nay có lời kêu gọi cộng đồng tới mua giúp. Và thiên hạ hưởng ứng. Có chị nọ lại chốt ba cây mai. Tôi nghe mà xây xẩm mặt mày. Khoá cây mai! "Chốt hợp đồng," "chốt chủ đề thảo luận," "chốt buổi họp." Quý vị nào thông thạo tiếng Việt, mần ơn giải thích giùm.

Trong quan hệ vợ chồng, "nhà tôi" là chữ thân thương dùng để nói về người hôn phối. "Cả nhà mình" là nói về gia đình của người nào đó bao gồm cả người đang nói. Nhưng bây giờ thiên hạ nối đuôi nhau kêu "cả nhà" và "mọi người" khi gọi đám đông, ngay cả khi người nói đang đứng trên sân khấu hay trước ống kính truyền thông. Những chữ như "quý vị, quý ông bà anh chị em, quý bạn," bộ đã bị cho vào viện bảo tàng rồi sao? Có nhiều cách nói. Sao không phun châu nhả ngọc cho người ta thương.

Sao kỳ vậy cà!


Kim Duncan chuyển

Như Chén Nước Tràn - Đỗ công Luận

Lý Giải Vì Sao Người Bắc Âu Không Màng "Nhà Lầu, Xe Hơi" Nhưng Vẫn Hạnh Phúc!

Thủ đô Helsinki, Phần Lan

"Cơm không thể không ăn, nhưng không nhất thiết phải ăn quá ngon.Tiền không thể không có, nhưng không nhất thiết phải có quá nhiều" - đó là quan niệm của người Bắc Âu.

Đan Mạch - Thiên đường cho người dân và doanh nghiệp Thụy Điển - Thành công mỹ mãn với chế độ người lao động chỉ làm 6h/ngày,

Hoặc

Phần Lan - Nền giáo dục "không giống ai", cấm thi cử, bài tập nhưng học sinh vẫn giỏi giang…


Điểm chung của các quốc gia này là gì?

Đó là tất cả đều đến từ một cùng khu vực trên thế giới - Bắc Âu.

Từ xa xưa, nơi đây là chỗ ở của những kẻ chinh phục vĩ đại mang tên Viking.

Trải qua thời kỳ chiến tranh loạn lạc với vai trò những đất nước trung lập, giờ đây các quốc gia Bắc Âu đang có những chuẩn mực khiến cả thế giới phải ngưỡng mộ:

*Tăng trưởng kinh tế cao,

*Chỉ số phát triển con người cao,

*Người dân hạnh phúc nhất nhì thế giới…

Vậy, những xứ "thiên đường" ấy đã làm cách nào để vươn đến như ngày nay?

Tất cả nằm ở cách sống của con người nơi đây! Hãy thử tìm hiểu.

Không cần nhà lầu, xe hơi, tiền bạc chất đống... mà vẫn hạnh phúc. Người Bắc Âu sống tự nhiên, đơn giản mà hạnh phúc.

Nếu để ý một chút, bạn sẽ nhận thấy, các quốc gia ở Bắc Âu:

Không hề có nhà cao tầng,

Người dân ăn mặc rất mộc mạc,

Đi những chiếc xe cũ kỹ

Và ăn những món ăn đơn giản.

Sau 7 giờ tối, gần như trên đường rất yên ắng, không có cuộc sống “xa hoa” vào ban đêm, không có những dịch vụ cao cấp lãng phí kích thích sự thỏa mãn tiêu cực con người.

Có một cụm từ mà người Bắc Âu hay nhắc đến là:

“Chất lượng cuộc sống”.

Đất nước Thụy điển thì có câu châm ngôn:

“Tiền là thứ có thể để dành được còn thời gian thì không để dành được. Bạn sử dụng thời gian như thế nào thì nó sẽ quyết định chất lượng cuộc sống của bạn”.

Nếu có ai hỏi một người Bắc Âu xem giữa 2 sự lựa chọn:

Cuộc sống đầy đủ nhà cao cửa rộng, tiền bạc và xe hơi sang trọng.

So với cuộc sống có đầy đủ vợ chồng, con cái thì chọn phương án nào, anh ta có lẽ sẽ thiên về phương án thứ hai.

Bởi lẽ, thứ mà người Bắc Âu muốn chính là “Phẩm Chất”,chứ không phải là “Vật Chất” trong cuộc sống.

“Nhanh một chút”,

“nhanh một chút!”.

Không, người Bắc Âu không làm vậy. Họ lựa chọn sống:

“Chậm Một Chút!”, nhưng vẫn có thể tìm được hạnh phúc thực sự từ cách sống này.

Những con người "Biết Sống" nhất thế giới của vùng Bắc Âu này, bí quyết ở sự: "Đơn Giản" 

Bắc Âu nằm ở vùng khí hậu khắc nghiệt nhất của thế giới.

Môi trường thiên nhiên hà khắc ở đây đã khiến cho thói quen tiết kiệm đã trở thành điều tất nhiên ở xứ này.

“Cơm không thể không ăn, nhưng không nhất thiết phải ăn quá ngon.

Tiền không thể không có, nhưng không nhất thiết phải có quá nhiều"

Cuộc sống đơn giản của người Bắc Âu rất dễ để nhận ra, nếu bạn chịu khó để ý một chút.

Ví dụ

Trong cách ăn mặc, không cần phải diêm dúa, bạn sẽ thấy những người phụ nữ 70-80 tuổi Bắc Âu thường mặc áo khoác vàng nhạt kết hợp chân váy, đi giày nữ tính, khăn trùm đầu.

Nhìn họ vừa nữ tính vừa trang nghiêm nhưng cũng không mất đi vẻ cuốn hút.

Nếu nhà ai đó mới sinh em bé thì không cần phải tiệc tùng cầu kỳ, những nhà hàng xóm hay bạn bè đều sẽ mang những bộ quần áo cũ đã được giặt thơm tho đến cho em bé sử dụng.

Điều này đã trở thành một truyền thồng tốt đẹp lâu đời của con người xứ Bắc Âu.


•Bắc Âu không cần những đại lộ to rộng

Những con đường ở các quốc gia Bắc Âu thường hẹp hơn đường ở các quốc gia phát triền khác, phần lớn nó không phải những con đường thẳng mà là những ngõ, hẻm.

•Không cần phải khoe của

Người dân nơi đây không cần những siêu xe, mà chủ yếu sử dụng những loại xe ô tô cá nhân cỡ nhỏ. Thậm chí, rất nhiều người trong số họ đạp xe đạp đi làm.

Bảo vệ môi trường đối với người Bắc Âu đã không còn là một cụm từ theo "mốt" mà là một sự “cao thượng”, một việc tất nhiên cần làm.

Để hưởng đặc quyền hạnh phúc, họ đã làm việc năng suất nhất nhì thế giới như thế này đây!

Công việc chính thức của một người Bắc Âu khá nhẹ nhàng, ‘ngắn gọn’ .


Về thời gian làm việc.

Trong thời gian rảnh, dù có thể chọn làm thêm việc khác để kiếm thêm thu nhập, nhưng họ lại không làm vậy.

Người Bắc Âu chọn thưởng thức tách cà phê cùng bạn bè hoặc đơn giản là ngồi đọc sách.

Đến đây, đừng nghĩ rằng, người Bắc Âu suốt ngày chỉ biết uống cà phê.

Điều kiện tiên quyết để họ được hưởng một cuộc sống an nhàn như trên chính là do chính thái độ nghiêm túc, hiệu suất rất cao mà họ đạt được khi làm việc.

Người Bắc Âu tận hưởng tách cà phê cùng bạn bè

“Đừng suy xét đến thu nhập, trước tiên hãy hỏi mình thích gì, công việc mình phải thích thì mới làm tốt được nó” - đây là quan niệm của người Bắc Âu.

Vì thế, công việc đối với họ không phải là một sự: “đau khổ, giày vò”.

Họ đơn giản là làm hết sức và rất tốt công việc mình thực sự yêu, được trả lương rất cao và từ đó sống hạnh phúc.

Để nâng cao hiệu suất, người Bắc Âu nghĩ mọi cách để sáng tạo và rút ngắn thời gian làm việc.

Nghe giống như đặc điểm của những kẻ: "lười nhưng thiên tài"

mà Bill Gates phải cất công tìm kiếm về cho Microsoft.

Đúng!

Và đây là điều mà mọi người dân Bắc Âu đều thấm nhuần chứ không chỉ một vài kẻ "lười nhưng thiên tài" nào đó.

Từ đó, họ sẽ có nhiều thời gian hơn cho nghỉ ngơi hay cho cho gia đình.


Và chìa khóa tận cùng cho mọi hạnh phúc ở Bắc Âu là 2 chữ: “Gia Đình"

Trong cuộc sống của người Bắc Âu, gia đình rất quan trọng. Chỉ cần vừa có kỳ nghỉ là một gia đình Bắc Âu sẽ cùng nhau tận hưởng những ngày vui đùa, cùng tắm biển, tắm nắng, trượt tuyết, cưỡi ngựa…

Trong gia đình, người chồng sẽ sẵn sàng hủy bỏ những buổi gặp gỡ ăn uống với bạn bè sau giờ làm để dành thời gian cho vợ con. Điều đầu tiên sau khi tan làm trở về nhà mà họ làm là trò chuyện, vui đùa, nấu ăn cùng vợ, con mình.

Cho dù ai đó có muốn làm thêm thì họ cũng phải chọn thời gian để tránh ảnh hưởng đến gia đình mình.

Một gia đình 3 thế hệ ở Thụy Điển

Ví dụ, người chồng sẽ chọn đi làm tăng ca vào lúc 3 giờ sáng bởi vì như vậy thì buổi sáng vẫn còn người vợ ở nhà dùng bữa sáng cùng các con. Như thế, người chồng sẽ chỉ bị mất khoảng 1 tiếng đồng hồ không thể cùng ăn sáng gia đình. Làm thêm giờ vào buổi sáng sớm, nghe thì có vẻ khó tin, nhưng điều này lại cho các ông bố có thêm thời gian vào buổi tối ăn tối cùng gia đình mình.

Điều cuối cùng, đối với người đàn ông Bắc Âu, gia đình và con cái không phải là nền tảng giúp người đàn ông tìm kiếm sự thành công nữa, mà chính là phần quan trọng nhất trong chất lượng cuộc sống của họ. Với họ, khoảnh khắc có lẽ là hạnh phúc nhất trong ngày chính là khi đứa trẻ của mình leo lên đầu, ôm lấy cổ bố chúng, hôn một cái và thủ thỉ nói:

“Chúc cha ngủ ngon nhé”.

Đây mới là cách đầu tư thông minh nhất nếu bạn muốn có cuộc sống hạnh phúc!

 

Theo Vượng Lê

Trí thức trẻ

Trường Ca Thương Về Vùng Tây Nguyên - Nguyễn Duy Phước


Ai về thăm lại Tây Nguyên

Một vùng non nước hùng thiêng sơn hà

Lâm Đồng, Đắk Lắk, Gia Lai

Ba tỉnh miền núi trải dài ngút cao

Người Kinh, nguời Thượng, người Hoa

Chung sống đầm thấm, chan hòa khắp nơi

Triền miên nắng gió luân hồi

Ba dan đất đỏ vun bồi phù sa

Đồn điền mầu mỡ đươm hoa

Cà phê, tiêu hạt, cao su ngút ngàn 


image.jpeg

 

Pleiku phố núi mây ngàn

Sương mờ giăng mắc đầy tràn chân mây

Thủ phủ của tỉnh Gia Lai

Đông dân thiểu số Gia Rai, Ba Nà

Biển Hồ sóng nước bao la

Thủy sản, chim thú hằng hà -Nưng

Vườn chè xanh mướt ngát hương

Dập dồn dòng thác Phú Cường xôn xao

Dải lụa trắng xóa tuôn trào

Suối reo như bản tình ca gọi mời

Thác nước chín tầng chơi vơi

Ánh cầu vòng chiếu rạng ngời lung linh 

image.jpeg


Chư Prông bát ngát bóng hình

Đỉnh cao ngất ngưởng « đứng bên mặt trời » 

Chư Păh hùng vĩ ngàn khơi  

Mây vương man mác ngẩn ngơ địa đàng

Chư Đăng Ya rộng thênh thang

Trời xanh quyện với hoa vàng ngất ngây

 Hàm Rồng ngọn núi Gia Lai

Tọa cao sừng sững trải dài xa xa

Kông Ka Kinh vườn quốc gia

Khu rừng sinh thái đậm màu núi sông

Cánh đồng Đắk Đoa cỏ hồng

Rừng thông trăm tuổi mênh mông, bạt ngàn

 Giọng hò xao xuyến chứa chan

Chim kêu, vượn hú như ngàn lời ca

image.png 

-rưng trổi nhạc ngân nga

Tiếng đàn khoan nhặt lan xa núi rừng

Lâng lâng nhịp điệu chập chùng

Ánh lửa nồng ấm bập bùng sáng soi

Cô gái sơn cước bên đồi

Vụ mùa gặt hái nhấp nhô bóng hình

Thắt lưng, khăn quấn tự tình

Bên dòng suối mát đẹp xinh, thẹn thùng


image.jpeg 


Còn thêm thành phố Kontum

Nằm tuốt phía Bắc của vùng cao nguyên

Thung lũng lòng chảo địa hình

Thời tiết khô nóng, gió phờn thổi qua

« Làng Hồ » tên gọi Ba Nà

Chi nhánh sông ngạch Đắk Bla ngoằn ngoèo

Kon Klor lắc lẻo cầu treo

Ya Ly thác nước bên hồ Krông B’Lah


image.jpeg

 

Ngôi nhà thờ gỗ chính tòa

Với lối kiến trúc Ba Na cổ truyền

Minh Thành thiền môn linh thiêng

Kiến trúc độc đáo Nhật-Trung một thời

Lừng danh Bác Ái ngôi chùa

Được vua phong sắc tiếng xưa để đời

Muôn hoa đua sắc rạng ngời

Hoa cà-phê trắng tuyệt vời, tinh khôi

Dã quỳ vàng óng chơi vơi

Muồng vàng thắm đậm, bồi hồi nhớ thương

Hoa gạo, mộc miên vấn vương

Nét đẹp sơn cước ngát vườn thượng du

Nỗi niềm Kontum, Pleiku

Gia Lai tình thắm vùng trời cao nguyên

 

image.jpeg

 

Đắk Lắk trùng điệp thiên nhiên

Non sông một dẫy núi thiêng ngút ngàn

Giáp ranh Gia Lai, Đắk Nông

« Hoàng triều cương thổ » mênh mông cựu trào

Đất đai mạch sống dâng trào

Chu Yang Sinh núi ngất cao nhất vùng

Xuyên qua bởi dãy Trường Sơn

 Chiêm Thành, Đại Việt phân tranh thuở nào

Đồng bằng trù phú Tuy Hòa

Đến miền duyên hải Khánh Hòa, Phú Yên

Đèo Cả, đèo Cù truân chuyên

Cheo leo dốc đá, ghập ghềnh quanh co

Bên đồi hiu quạnh, hư vô

Đại Ranh, Bàn Thạch sông ngòi lượn quanh

Núi non trùng điệp sơn lam

Diện tích rừng rậm Việt Nam hàng đầu


image.jpeg

 

Lâm sản, gỗ quý biết bao

Còn là vựa lúa, kho trà miền Trung

Sông SêRêPôk xuôi dòng   

Thác ngàn Trinh Nữ, Gia Long tuôn tràn

Suối nóng Phú Sen, Lạc Sanh

Sông núi hòa quyện mênh mang, hữu tình

 Dạt dào thác nước Thủy Tiên

Ba tầng nước cuộn, thác tiên tuyệt vời

Non xanh nước biếc chơi vơi

 

 image.jpeg

Hồ Ea Kao đẹp cảnh hoang sơ núi rừng  

Hồ Lắk nước ngọt thiên nhiên 

image.jpeg

 

Ban Mê Thuột thủ phủ cao nguyên rạng ngời

Sắc dân thiểu số đông người,

Ê-đê, Mường, Thái, Nùng, Tày, M’nông

Hài hòa sắc thái vuông tròn

Văn hóa bản địa cội nguồn lưu danh   

Di tích lịch sử huy hoàng

Lộng lẫy Sắc Tứ Khải Đoan chùa vàng  

Đình Lạc Giao thờ Thần Hoàng

 Yang Prong tòa tháp dân Chàm ngàn năm


image.jpeg

 

Biệt điện Bảo Đại khang trang

Nhà thờ xưa nhất Mằng Lăng cổ truyền

Tòa giám mục chốn thiêng liêng

image.jpeg 

Nhạc đàn, lễ hội Cồng Chiêng mút mùa

Bài Chòi ca kịch đam mê  

 Kiến trúc truyền thống Ê-đê bảo toàn

Nhà dài cùng với nhà sàn

Cô Thôn văn hóa một làng nổi danh

Bản Đôn du lịch tiếng tăm

Voi rừng chở khách viếng thăm xóm làng

image.png

 

Ngát hồng sắc đỏ -Lăng

Đến mùa nở thắm dung dăng khắp miền

Cà-phê ăm ắp đồn điền     

“Ban Mê” hương vị khắp miền tiếng vang

« Thủ phủ cà-phê » Việt Nam

« Vàng đen » luôn được vinh danh, tôn thờ

Làng cà-phê Trung Nguyên tuyệt vời

Tha hồ thưởng thức tỏa ngời vị hương

Đắk Lắk nhung nhớ triền miên

Mảnh tình chan chứa nỗi niềm cao nguyên


image.png

 

Phía nam của vùng Tây nguyên

Còn có Bảo Lộc, Lâm Viên ngàn trùng

Hai cao nguyên trải mịt mùng

Đồi cao núi thẳm chập chùng bao la

Giáp ranh Đắk Lắk, Khánh Hòa

Lâm Đồng tỉnh lỵ muôn hoa thắm nồng

Còn gọi « Xứ của ngàn thông »

Thông reo gọi gió, tình hồng gọi mây


image.jpeg


Non xanh biêng biếc mê say

Đường trần phiêu lãng ngất ngây ngập lòng

Mây ngàn quyện thắt nhớ mong

Khói sương bàng bạc, lông bông chân trời

Đèo cao núi thẳm mịt mờ

 Đèo Ngoạn Mục đẹp ngẩn ngơ cõi lòng

Đa Nhim uốn khúc xuôi dòng

Ngắm nhìn cảnh sắc Lang Biang bồi hồi 


image.png

 

 Đà Lạt phố núi mộng mơ

Phong thổ, khí hậu mát tươi, mặn nồng

Thủ phủ của tỉnh Lâm Đồng

Thiên đàng địa giới tiếng đồn muôn nơi

« Ngàn hoa thành phố » nên thơ

Muôn màu rực rỡ, tỏa ngời sắc hương

Gợi bao kỷ niệm vấn vương

 Phong cảnh quyến rũ, phố phường đẹp xinh   

Những nơi hò hẹn trữ tình

Dập dìu quán chợ Hòa Bình thân yêu

Xuân Hương bóng nước yêu kiều

Bềnh bồng ngọn sóng liêu xiêu mặt hồ

Thuyền tình thanh thoảng đôi bờ

Mái chèo êm ả, nhấp nhô gợi tình

 

image.png

 

Đồi Cù dải đất trung trinh

Bên hồ Than Thở thề nguyền yêu đương

Chuyện tình trắc trở, đoạn trường

Ngậm ngùi ghi dấu, tiếc thương ngàn đời

Tuyền Lâm cảnh đẹp như mơ

Đón đưa lữ khách bến đò chờ mong

Thác Prenn róc rách tơ lòng

Cam Ly tí tách giọt buồn nao nao

 

image.jpeg 

Pongua bảy tầng đậm màu

Quyện hòa mây nước, xuyến xao lòng trần  

 Dư âm huyền ảo lâng lâng

Thác ngàn réo rắt nhịp đàn tơ vương

Bồng lai, tiên cảnh nghê thường

Trần gian một cõi thiên đường, hư không


image.jpeg

 

Thẫn thờ đêm nhớ ngày mong

Nhớ cô sơn nữ bên sông mặn mà

Chiếc gùi đan kết mơ hoa

Váy màu lộng dáng nõn nà, đắm say

Sương lam mờ phủ chân mây

Nghe hơi giá lạnh lắt lay ngập hồn

Lung linh triền núi cỏ hồng

Đồi thông hai mộ chạnh lòng tao nhân

Xác hoa vướng gót ngại ngần

Màu hoa lưu luyến tình trần chắt chiu

Mơ màng thung lũng Tình Yêu 

Bàng hoàng quên lãng đường chiều về đâu 

image.jpeg


Gập ghềnh suối đá cheo leo

Chim ca ríu rít, thông reo ngàn lời 

Cành lá chen hoa đẹp tươi

Ru hồn lữ thứ ước mơ dạt dào

Mưa rơi ướt cánh hoa đào

Nửa bay trong gió, nửa vào tim tôi

 Ngàn hoa trải khắp lưng đồi

Hoa sim tim tím bên trời mênh mang

Trinh nữ, cẩm tú, mộc lan

Lả lơi sắc thắm rộn ràng nao nao 

image.jpeg


Vườn dâu, vườn mận, vườn đào,

Bốn mùa cây trái ngọt ngào đê mê

Món ăn đặc sản ê hề

Bánh căn, bánh tráng khỏi chê chút nào

Óc nhồi thịt, lẫu gà dây

Cơm lam gà nướng, mì cay, bánh tằm

image.jpeg


Trúc Lâm thiền viện linh thiêng

Khói hương thắm đượm mùi thiền tịnh chơn

Tiếng chuông thánh thót Linh Sơn

Từng hồi vang vọng quyện hồn tao nhân

Võ bị Đà Lạt tiếng tăm

Là nơi đào tạo sĩ quan anh hào

image.jpeg

 

Di tích thời Pháp biết bao

 image.jpeg 

Nicolas tòa thánh « Con gà » đẹp xinh

Trường Couvent, trường Yersin

Pasteur bệnh viện nổi danh thuở nào

Đầy vơi tình phố núi cao

Rặng thông già vẫn lao xao ngút ngàn

Dương trần dạo bước mơ màng

Đào Nguyên giấc mộng ngút ngàn tơ vương 

 « Mùa Xuân vĩnh cửu » miên trường

Giả từ Đà Lạt mênh mang tình đời

Cao nguyên lưu luyến vơi đầy

Tây Nguyên hun hút tháng ngày nhớ mong. 

 

Nguyễn Duy Phước