Người Lính Của Ngày Cũ - Phạm Sơn Liêm

Chiều mùng 3 Tết.

Trời California lạnh nhẹ. Ánh nắng vàng mỏng như một lớp bụi rơi trên những bãi cỏ mùa đông. Tôi đang ngồi uống cà phê thì điện thoại reo. 

Là Hùng. Thằng bạn cùng đơn vị ngày xưa.

Trong đoàn có 3 liên toán, mỗi liên toán có 3 toán, 10 người tùy theo nếu đầy đủ. Thường thì không đủ quân số. Tôi ở toán 2. Hùng ở toán 3.Còn anh Phước “Rừng” ở toán 1. Chúng tôi không cùng toán, nhưng cùng sống chung đoàn, những năm tháng mà mạng người nhẹ như chiếc lá. Giọng Hùng hôm đó chậm lạ:

– Liêm hả...?

– Ừ, tao đây.

Nó nói nhỏ:

– Tao vừa vô viện dưỡng lão thăm ông anh vợ. Đi ngang hành lang... thấy một ông già ngồi xe lăn nhìn ra cửa sổ. Tao nhìn kỹ... giống anh Phước lắm.

Tôi ngừng tay:

– Sao mày không lại hỏi?

Hùng im lặng một chút:

– Tao cũng định hỏi, nhưng đứng nhìn một hồi, tự nhiên thấy không dám.

– Sao vậy?

Nó thở dài:

– Ông già quá rồi Liêm. Tóc bạc trắng. Lưng còng. Gầy lắm. Tao đứng phía sau nhìn hoài, mà không chắc nữa. Mấy chục năm rồi còn gì.

Rồi nó nói nhỏ:

– Tao sợ nhận lầm, làm người ta khó xử. Nên tao gọi mày. Mày qua coi thử.

Tôi hiểu. Có những gương mặt từng rất quen, nhưng sau nửa đời người, mình không còn dám tin vào ký ức nữa. Tôi nói:

– Gửi địa chỉ cho tao.

⸻

Cái tên Phước “Rừng” làm ký ức bật mở.

Ngày đó anh lớn hơn tụi tôi vài tuổi. Dáng cao, vai gầy, da đen sạm vì nắng rừng. Ánh mắt lúc nào cũng bình tĩnh, như người đã quen nhìn cái sống cái chết ở rất gần. Anh ít nói. Nhưng mỗi lần toán anh từ rừng trở về, anh thường ghé qua chỗ tụi tôi uống cà phê. Ngồi đó.

Cười hiền. Có lần tôi hỏi:

– Anh Phước đi rừng hoài vậy, có sợ không?

Anh cười, một nụ cười rất hiền:

– Sợ chứ.

Rồi anh nói chậm:

– Nhưng lính mà. Chỉ mong mỗi lần trực thăng quay lại, mình còn đủ người để bước lên.

Lúc đó tụi tôi còn trẻ. Nghe xong chỉ cười.

Không ai nghĩ có ngày mình sẽ sống tới già.

⸻

Sau năm 1975. Các toán tan. Người đi tù. Người vượt biển. Người bặt tin. Những gương mặt ngày đó... lần lượt biến mất khỏi cuộc đời nhau. Tôi không nghe tin anh Phước nữa. Cho đến cuộc điện thoại chiều hôm ấy.

Hôm sau tôi lái xe tới viện dưỡng lão. Hành lang dài, im lặng. Mùi thuốc sát trùng và mùi quần áo vừa giặt trộn lẫn trong không khí.

Cuối hành lang, cạnh cửa sổ nhìn ra bãi cỏ mùa đông, một ông già ngồi trên xe lăn. Tóc bạc trắng. Vai gầy.

Hai bàn tay gân guốc đặt trên thành ghế. Ông đang nhìn ra ngoài trời, một mình. Tôi bước lại gần, tim tự nhiên đập hơi nhanh, tôi khẽ hỏi:

– Dạ... xin lỗi... bác có phải là anh Phước... Phước “Rừng” không?

Ông quay lại, đôi mắt già nua nhìn tôi rất lâu rồi ông hỏi:

– Anh... ở đơn vị nào?

Tôi nói:

– Dạ... Liêm. Toán 757... liên toán 3 đoàn công tác 75 ngày xưa.

Ông nhìn tôi thêm một lúc. Rồi đôi mắt chợt sáng lên:

– À...

Ông gật đầu chậm:

– Nhớ rồi... thằng lính trẻ hay cười.

Tôi bật cười, mắt tự nhiên cay:

– Dạ... đúng em đó anh.

⸻

Chúng tôi ngồi cạnh cửa sổ suốt buổi chiều.

Hai người lính già nói chuyện của một thời rất xa.

Anh hỏi từng người:

– Thằng Hải sao rồi?

– Mất lâu rồi anh.

– Còn thằng Lộc?

– Ở Texas, chạy xe tải.

Anh gật đầu. Nghe từng cái tên... như nhặt lại từng mảnh đời đã trôi mất. Một lúc lâu anh nói khẽ:

– Vậy là... mình còn sống tới giờ... cũng là may.

Tôi hỏi anh về cuộc đời sau chiến tranh. 

Anh kể chậm rãi:

– Ra tù... anh vượt biển. Qua Mỹ làm đủ nghề. Vợ anh mất mười năm trước.

Anh nhìn ra cửa sổ:

– Con cái thì mỗi đứa một tiểu bang. Nhưng tụi nó thương anh lắm.

Giọng anh bình thản. Không một lời than. Nhưng tôi thấy trong ánh mắt anh... có một khoảng trống rất sâu.

Khi tôi đứng lên ra về, tôi nói:

– Cuối tuần em ghé thăm anh nữa.

Anh gật đầu:

– Ừ, ghé.

Tôi bắt tay anh. Bàn tay lạnh, khô. Một bàn tay từng cầm súng, từng bước qua bao cánh rừng.

Khi tôi quay lại nhìn lần cuối, anh vẫn ngồi đó, nhìn ra cửa sổ. 

Một người lính già... giữa buổi chiều rất yên tĩnh.

⸻

Hai ngày sau Hùng gọi. Giọng nó thấp xuống:

– Liêm... Anh Phước đi rồi.

Tôi không nói được gì....

Đám tang tổ chức trong một nhà quàn nhỏ.Không đông.

Nhưng không cô đơn. Hai người con của anh bay về.

Mấy đứa cháu đứng quanh, im lặng.

Chúng tôi, vài người lính cũ đứng phía sau.

Người con trai nói về cha mình. Anh nói:

– Ba tôi ít khi kể về chiến tranh. Nhưng ông luôn nhắc đến những người bạn lính.

Hùng đứng cạnh tôi quay mặt lau nước mắt. Tôi nhìn lên di ảnh anh Phước. Nụ cười hiền của anh vẫn vậy.

Giống như buổi chiều nào trong trại... khi anh ngồi uống cà phê với tụi tôi....

Khi linh cữu được đưa ra nghĩa trang, trời bắt đầu mưa.

Mưa nhỏ thôi, nhưng lạnh. 

Con cháu anh đứng gần mộ. Chúng tôi đứng phía sau. Tôi nhìn quan tài từ từ hạ xuống.

Trong đầu chợt hiện lại những cánh rừng xa xưa. Những chuyến trực thăng. Những gương mặt lính trẻ của các toán trong liên toán ngày cũ.

Bao nhiêu người đã nằm lại. Bao nhiêu người trôi dạt khắp nơi. Và hôm nay... thêm một người nữa ra đi.

Tôi cúi đầu, nói thật khẽ:

– Anh Phước... Hết công tác hành quân rồi. Anh nghỉ đi.

Gió thổi qua bãi cỏ ướt.

Những người lính còn sống đứng lặng, nhìn theo một người đồng đội của ngày xưa...vừa đi hết chặng đường cuối cùng của đời mình.

Phạm Sơn Liêm