Tháng 12 năm 1972, một
đêm đông lạnh giá bên ngoài sòng bạc Sands ở Las Vegas. Frank Sinatra (một danh
ca nổi tiếng của nước Mỹ và trên thế giới) bước ra khỏi cửa chính sau một buổi
trình diễn lúc nửa đêm đã bán hết vé, có đoàn tùy tùng đi theo ông.
Lực lượng bảo vệ tạo
thành một bức tường ngăn cách giữa ông và đám đông người hâm mộ đang chờ xin chữ
ký.
Rồi một người đàn ông bỗng
bước ra từ bóng tối. Anh gầy gò, mặc một chiếc áo khoác quân đội rách rưới với
một huy hiệu cựu chiến binh Việt Nam lộ rõ trên tay áo. Anh nhìn Frank và hỏi một
câu hỏi đơn giản: "Thưa ngài, ngài có thể cho tôi một đô-la không? Tôi
chưa ăn gì hôm nay cả”.
Điều Frank làm khiến mọi
người trên vỉa hè đều sững lại. Nó khiến lực lượng bảo vệ ông đứng im như tượng.
Nó khiến đám đông hoàn toàn im lặng. Bởi vì Frank Sinatra không chỉ cho người
kia một đô-la.
Người cựu binh đó là
Robert Chen, 26 tuổi. Anh đã phục vụ hai lần ở Việt Nam trong Lực lượng Bộ
binh, tham gia chiến đấu ác liệt ở Khe Sanh và thành phố Huế.
Anh trở về nhà năm 1971
với Huân chương Sao Đồng, với những vết sẹo vì những mảnh đạn ở trên lưng và những
cơn ác mộng khiến anh không thể ngủ được. Giống như hàng ngàn cựu chiến binh
khác, Robert trở về một đất nước không muốn nhìn mặt anh.
Anh không thể tìm được
việc làm vì các nhà tuyển dụng chỉ cần thấy dòng chữ "Cựu Chiến Binh Việt
Nam" trên đơn xin việc là họ chuyển ngay sang ứng viên khác. Anh không thể
ngủ được vì mỗi tiếng động lớn quanh chỗ nằm đều đưa anh trở lại khu rừng rậm
Việt Nam. Anh không thể kết nối với gia đình vì họ không hiểu những gì anh đã
chứng kiến.
Đến tháng 12 năm 1972,
Robert trở thành người vô gia cư, sống lang thang trên đường phố Las Vegas, ngủ
trong các con hẻm và mót thức ăn còn thừa từ mọi thùng rác.
Huân chương Sao Đồng được
cất giữ ở đâu đó trong một tiệm cầm đồ; anh đã bán nó với giá 30 đô-la từ 2
tháng trước chỉ để mua thức ăn.
Đêm đó, ngày 19 tháng
12, Robert đứng bên ngoài sòng bạc Sands, ban đầu không phải để ăn xin, chỉ là
đứng để cố tìm một chỗ ấm. Anh biết các sòng bạc bơm không khí ấm ra ngoài qua
các lỗ thông hơi, và nếu bạn đứng gần lối vào, bạn có thể cảm nhận được hơi
nóng.
Bên trong, Frank
Sinatra vừa kết thúc buổi diễn của mình. Chín mươi phút nhận được những tràng vỗ
tay nhiệt liệt, như thường lệ. Frank mệt mỏi.
Ông đã 57 tuổi, và dù
giọng nói không còn như xưa, nó vẫn đủ mạnh mẽ để lấp đầy cả căn phòng và khiến
mọi người quên đi những muộn phiền trong vài giờ.
Frank bước ra ngoài qua
cửa chính, được bao quanh bởi quản lý, vệ sĩ và trợ lý của ông.
Một đám đông khoảng 50
người đang chờ đợi bên ngoài, họ là người hâm mộ với máy ảnh và sổ xin chữ ký,
những người chơi bạc giàu có hy vọng được bắt tay ông. Đó là cảnh tượng thường
thấy ở Las Vegas.
Robert thấy Frank bước
ra qua cánh cửa kính, và có một chút hy vọng trong anh. Có lẽ đó là đói, hoặc
chỉ là nhu cầu được ai đó, nhìn thấy, người đó có thể thừa nhận sự tồn tại của
anh.
Anh bước tới. Nhân viên
bảo vệ lập tức chận anh lại. Họ là những người đàn ông to lớn, cựu cảnh sát, được
huấn luyện để giữ cho mọi người không được lại gần Frank.
"Thưa ông, xin lùi
lại”. Một người trong số họ nói dứt khoát.
Robert không lùi lại.
Anh nhìn qua vai người bảo vệ, ánh mắt nhìn thẳng vào mắt Frank:
- Ông Sinatra, tôi xin
lỗi vì đã làm phiền ông. Tôi là cựu chiến binh. Tôi chỉ cần một đô-la để mua thức
ăn, một đô-la thôi, làm ơn.
Người bảo vệ đặt tay
lên ngực Robert:
- Tôi bảo anh lùi lại!
Nhưng Frank đã nghe thấy.
Ông đã nhìn thấy chiếc áo khoác quân đội, huy hiệu chiến tranh Việt Nam, và ánh
mắt trống rỗng của Robert. Frank nhận ra ánh mắt đó vì chính ông đã từng thấy
nó trước đây, trong mắt của cha ông sau thời kỳ Đại Khủng Hoảng và trong mắt của
bạn bè ông sau Thế chiến II.
Frank khoát tay: chờ
đã!
Người bảo vệ dừng lại.
Toàn bộ đám đông im lặng, mọi người đều dõi theo.
Frank bước qua người bảo
vệ và đứng đối mặt với Robert. Ông thực sự nhìn kỹ anh ta, đôi má hóp lại, đôi
tay run rẩy, chiếc áo khoác quá mỏng so với tháng Mười Hai ở đây.
“Tên anh là gì?" Frank
hỏi.
"Robert Chen”.
"Anh từng phục vụ
trong quân đội?".
"Vâng, thưa ông. Lục
quân, hai đợt”.
Frank gật đầu chậm rãi:
“Ở đâu?".
"Khe Sanh và thành
phố Huế”.
"Chuyện đó thật tệ”
Frank thì thầm.
"Vâng, thưa ông.
Đúng vậy”.
Frank thò tay vào túi.
Đám đông nghiêng người về phía trước, quan sát, mong chờ ông rút ra một đô-la,
có thể năm đô-la, hoặc hai mươi đô-la nếu Robert may mắn. Nhưng Frank rút ví, mở
ra và lấy tất cả các tờ tiền bên trong. Hàng trăm, năm mươi, hai mươi đô-la, tổng
cộng có lẽ khoảng 800 đô-la. Ông đưa nó cho Robert.
Robert nhìn chằm chằm
vào số tiền. Anh không nhận: “Thưa ông, tôi chỉ xin một đô-la thôi”.
"Tôi biết anh cần
gì, Tôi đang cho anh những gì anh cần”. Frank nói.
"Tôi không thể nhận
số tiền này”.
"Có, anh có thể” -
Frank nắm lấy tay Robert, đặt tiền vào tay anh và khép các ngón tay của Robert
lại quanh cuộn tiền đó. Và nói:
- Nghe này, anh đã phục
vụ đất nước. Anh đã làm những gì họ yêu cầu anh làm, và anh trở về tay trắng.
Điều đó không đúng, không công bằng. Và tôi không thể sửa chữa cả thế giới,
nhưng tôi có thể giúp anh tối nay. Cầm lấy tiền đi.
Robert rưng rưng mắt:
- Tại sao?
Frank đáp:
- Vì cha tôi đã từng
như anh. Cuộc chiến tranh khác, nhưng câu chuyện giống nhau. Ông ấy trở về từ
Thế chiến thứ I với hai bàn tay trắng, làm việc quần quật đến chết để mưu sinh.
Tôi đã chứng kiến ông ấy vật lộn với cơm áo suốt thời thơ ấu của tôi. Và tôi đã
thề rằng nếu tôi có tiền, và có cơ hội để giúp đỡ một người như ông ấy, tôi sẽ
làm!
Frank quay sang người
quản lý của mình:
- Đặt cho anh ta một
phòng ở khách sạn Sands này, một tuần. Tính vào hóa đơn của tôi.
Người quản lý gật đầu,
lấy ra một cuốn sổ tay.
Frank quay lại phía
Robert: “
- Tối nay anh sẽ nhận
phòng trong khách sạn này. Anh sẽ được ăn uống. Anh sẽ được ngủ trên một chiếc
giường thực sự. Và ngày mai, anh đến gặp tôi. Tôi có một người bạn điều hành một
công ty xây dựng. Anh ấy sẽ thuê cựu chiến binh, công việc tốt. Anh có hứng thú
không?
Robert không thể nói
nên lời. Anh chỉ gật đầu, nước mắt chảy dài trên khuôn mặt.
Frank đặt tay lên vai
Robert:
- Tốt! Anh không còn cô
đơn nữa. Anh hiểu tôi chứ? Dù anh đã mang vác điều gì, anh cũng không cần phải
mang một mình nữa.
Rồi Frank làm một điều
mà không ai ngờ tới. Ông cởi áo khoác của mình, đó là chiếc áo cashmere đắt tiền,
được may đo riêng, trị giá hơn thu nhập cả tháng của hầu hết những người lao động
chân tay. Ông khoác nó lên vai Robert.
"Tối nay trời lạnh”
Frank nói. Đám đông đứng chết lặng, một số người khóc. Một người phụ nữ ở phía
trước lấy tay che miệng. Một trong những vệ sĩ của Frank lau nước mắt.
Frank quay sang đám
đông:
- Người đàn ông này đã
phục vụ đất nước. Anh ấy đã chiến đấu trong một cuộc chiến mà hầu hết chúng ta
chỉ xem trên TV. Anh ấy đã trở về tay trắng. Không có việc làm, không có sự
giúp đỡ, và không được tôn trọng. Thật đáng xấu hổ. Đó là lỗi của tất cả chúng
ta!
Ông nhìn thẳng vào đám
đông:
- Tối nay các bạn đến
đây để xem trình diễn, để vui chơi, để quên đi những vấn đề của mình. Điều đó tốt
thôi. Nhưng đừng quên những người như Robert. Đừng bước qua họ, đừng giả vờ như
họ vô hình, bởi vì họ không đáng bị đối xử như vậy. Họ là những người hùng, và
chúng ta nợ họ tất cả mọi thứ!
Frank quay lại nhìn
Robert:
-Vào trong đi. Nói với
họ là Frank đã gửi anh đến. Họ sẽ chăm sóc anh.
Robert cố gắng nói
nhưng không thành công. Anh chỉ ôm chầm lấy Frank ngay trên vỉa hè. Người cựu
chiến binh vô gia cư và ngôi sao ca nhạc lớn bậc nhất thế giới ôm chặt lấy nhau
trong khi 50 người khác im lặng theo dõi.
Khi Robert buông ra,
Frank khẽ nói:
- Còn một điều nữa. Cậu
cứ giữ lấy chiếc áo khoác đó. Nó hợp với cậu hơn là với tôi.
Rồi Frank đi đến xe của
mình, lên xe và rời đi.
Đám đông đứng đó một
lúc lâu, không ai nhúc nhích, không ai nói gì. Rồi từ từ, mọi người bắt đầu thò
tay vào túi, rút tiền ra, đi về phía Robert và đưa cho anh. Hai mươi, năm mươi,
một trăm đô-la.
Một người phụ nữ cởi
khăn quàng cổ của mình và đặt vào tay Robert. "Cảm ơn vì sự phục vụ của
anh” Bà thì thầm.
Khi đám đông giải tán,
Robert Chen đã cầm trên tay hơn 3.000 đô-la và mặc chiếc áo khoác của Frank
Sinatra.
Tối đó, anh nhận phòng
847 tại khách sạn Sands. Anh tắm đến 40 phút, lần tắm nước nóng đầu tiên sau 8
tháng. Anh gọi dịch vụ phòng mang bít-tết và trứng, rồi ăn chậm rãi, thưởng thức
từng miếng.
Sáng hôm sau, anh gặp bạn
của Frank tại công ty xây dựng, một người tên là Joe Columbo, một cựu lính Thủy
Quân Lục Chiến từng phục vụ ở Hàn Quốc. Anh ấy hiểu ngay câu chuyện.
Joe nói:
- Frank đã gọi cho tôi.
Anh ấy đã kể với tôi về anh. Tôi có một vị trí đang trống. Lương 75 đô la một
ngày. Anh bắt đầu làm việc vào thứ Hai. Anh có muốn nhận không?".
Robert gật đầu:
- Vâng, thưa ông. Tôi
muốn nhận.
Joe mỉm cười.
- Tốt! Và đừng gọi tôi
là ông nữa. Tôi cũng làm việc để kiếm sống thôi mà…
Robert làm việc cho
Công ty Xây dựng Columbo trong 32 năm tiếp theo. Ông cuối cùng trở thành quản
lý dự án, và giám sát các công trình xây dựng lớn trên khắp Las Vegas. Ông có một
cuộc sống tốt đẹp, kết hôn, có ba đứa con và mua một căn nhà.
Ông giữ lại chiếc áo
khoác của Frank. Ông không bao giờ mặc nó nữa, cất giữ nó trong một tủ đặc biệt,
giặt khô mỗi năm một lần, được bảo vệ như một vật thiêng liêng.
Khi Frank Sinatra qua đời
vào ngày 14 tháng 5 năm 1998, Robert Chen, khi đó là một giám đốc điều hành đã
nghỉ hưu, đã bay đến California.
Ông không cố gắng tham
dự buổi lễ riêng tư cùng với những người nổi tiếng và các chức sắc. Ông chỉ đơn
giản đứng bên ngoài nhà thờ, mặc chiếc áo khoác cashmere màu sữa đó lần đầu sau
26 năm. Ông đứng gác, giống như hồi còn ở Việt Nam, trông chừng người đàn ông
đã cứu mạng mình.
Khi một phóng viên để ý
thấy ông và chiếc áo khoác, rõ ràng là đồ lỗi thời và rất đắt tiền, liền hỏi
ông về nó, Robert chỉ mỉm cười, vỗ nhẹ ve áo và nói:
- Một người bạn đã tặng
tôi chiếc áo này từ lâu. Anh ấy nói rằng mặc nó hợp với tôi hơn là với anh ấy.
Tôi chỉ đến đây để nói lời cảm ơn.
Robert Chen qua đời năm
2016. Ông được chôn cất cùng với Huân chương Sao Đồng, thứ mà cuối cùng ông đã
tìm lại và mua lại được. Và trong quan tài của ông, được gấp gọn gàng dưới
chân, là chiếc áo khoác của Frank Sinatra.
Một lời cuối cùng: một
hành động tử tế của bạn trong một khoảnh khắc, khi bạn nhìn thấy ai đó, lúc mà
cả thế giới ngoảnh mặt làm ngơ họ, có thể bạn sẽ làm thay đổi cuộc đời họ mãi
mãi.

Rất hay.Rất cảm động.
ReplyDeleteMột câu chuyện để suy ngẫm.