Mắm Ruốc - Đỗ Duy Ngọc

Tui vốn gốc dân mắm ruốc. Đi bốn bể năm châu rồi cũng thèm chén ruốc. Giờ bắt đầu tuổi già, nhiều khi chỉ cần chén ruốc với vài trái ớt cay là đủ xong một bữa. Tui dù không là đại gia, vẫn dư sức vào những nhà hàng sang chảnh nhưng cứ chỉ thèm chén ruốc. Ăn miếng ruốc không chỉ có cái mặn mòi của biển, cái ngọt của con ruốc mà còn ăn đề nhớ hình ảnh xa xưa những ngày Mạ mua con ruốc, (Mạ kêu là con khuyết, có thể thân hình nó cong như vầng trăng khuyết) từ chợ về, những con ruốc hồng hồng bé tí. Nếu phơi khô vải nắng, sàng sảy đem vào bắt chảo thật nóng, cho con ruốc vào, đảo nhanh bỏ vào mấy lát khế, tưới nước mắm tỏi ớt lên, có món khuyết khô trộn khế. Con khuyết tươi có thể nấu canh, có thể xào tươi với khế, món nào cũng ngon. Bây giờ ăn để nhớ Mạ đang ở trên trời cao, nhớ Mạ đứng xào ruốc trong gian bếp thơm lừng, nhớ dáng Mạ ngồi giã khuyết trong cái nón sắt lính bằng cái chày gỗ lên nước đen thui.

  

“Con ruốc sau khi rửa sạch đem xào sơ với muối hạt rồi đem phơi vài giờ cho ngấm. Sau đó, trộn ruốc với muối bột và cho vào cối quết thật nhuyễn. Xong, vắt hết nước của ruốc để lại phần xơ, lại rắc ít muối và đem ủ trong nồi, thau chừng 10 ngày. Khi ruốc chuyển từ màu tím sang màu đỏ tươi, có mùi thơm ngào ngạt là lúc muối đã “chín” có thể dùng được.”
  

Muốn chén ruốc ngon, phải giã ớt tỏi, xong trộn ruốc đánh đều, chỉ cần chút xíu ruốc cũng mần hết chén cơm. Trái vả cắt lát, cũng làm chén ruốc vậy, nếu không có ớt tươi trộn luôn muỗng ớt bột, chấm vả với ruốc, miếng ăn vào miệng có chút chát của vả, chút mặn mòi trộn ngọt ngào của ruốc pha lẫn mùi ớt cay xè, ăn vừa ngon vừa tốt cho cơ thể. Bởi Đông y cho rằng trái vả giúp nhiều thứ cho sức khoẻ con người. Trời mưa dầm dề miền Trung, kiếm chút thịt ba rọi với vài nhánh sả, đặt lên bếp làm món thịt heo xào mắm ruốc sả, thêm miếng dưa leo với cọng rau thơm, ăn ngon nhức xương.
  

Bún bò Huế đi khắp nơi, ra cả nước ngoài nhưng nấu bún bò Huế mà không có mắm ruốc coi như nồi bún đó vất đi. Ăn tô bún bò Huế, cay đổ mồ hôi, mùi ruốc, mùi sả dâng lên ngào ngạt, chẳng thấy món bún nào ngon hơn. Bởi thế, ăn bún bò Huế cho đúng điệu chỉ ăn bằng đôi đũa, bưng tô lên mà lùa mới cảm được cái mùi ngào ngạt ấy, mới thắy được miếng bún vào miệng cùng lúc với nước, với thịt, với mùi ruốc mùi cay, thú vị của cách ăn là ở đấy. Bây giờ người ta nấu bún bò Huế bằng bột nêm bột ngọt, ăn bằng muỗng như ăn phở, tào lao xịt bợp, trật lất hết trơn!

Kho con cá, nấu miếng canh, ruốc là món nêm cho đậm đà gia vị. Ruốc thế bột ngọt, bột nêm. Ăn tô cơm hến, rau hến tràn trề với cơm nguội mà không có ruốc thì chẳng thể gọi là cơm hến. Có ruốc mà thiếu ớt thì cũng không xong, mà phải là ớt ăn cay thấu lỗ đít thì mới đã.
Mùa mít non, đem cắt nhỏ, nấu tô canh mít non với tôm tươi, nêm vô chút ruốc. Ôi chao ôi! Húp chén canh mà thấy ngon chi ngon lạ ngon lùng.
Ăn rau lang, rau muống luộc mà thiếu chén ruốc pha loãng mà chấm thì làm răng mà ngon. Ruốc trộn ớt tỏi giã nhỏ, pha thêm mấy muỗng nước luộc rau là đã thành chén nước chấm rau ngon. Thịt heo luộc cắt mỏng, phải đi kèm chén ruốc, kẹp lát khế, lát chuối chát, có thêm miếng vả càng hay. Bỏ vào miệng, vừa nhai vừa thưởng thức lắm vị ở trong miệng, răng mà ngon dữ rứa!!!

Sơ sơ vậy đã thấy món ruốc có một địa vị rất quan trọng trong gian bếp của người Huế và cả người Trung từ Đà Nẵng trở ra. Nhờ có ruốc, những món ăn Huế luôn đậm đà và có mủi đặc biệt không lẫn vào đâu được. Trên bếp chỉ cần làm món ăn có ruốc, cả nhà sực nức mùi thơm.

Thế mà mấy hôm nay, bờ biển Quảng Bình con ruốc dạt vào bờ tràn ngập, những con ruốc tươi rói, hồng hào, ngư dân hốt vào nhưng chắng biết làm chi. Theo kiểm tra của lực lượng chức năng, ruốc còn nhiễm độc chưa ăn được. Thế rồi thương lái của Tàu đến thu mua với giá rẻ bèo, chúng mua làm gì, không ai biết, nhưng chắc chắn chúng mua về không phải để chúng ăn. Có thể chúng sẽ chế biến, biết đâu lại bán ngược lại cho dân mình ăn thức ăn nhiễm độc. Hậu quả của Formosa hiển hiện khắp nơi. Ôi con khuyết của ngày thơ, chén ruốc thơm tho của bữa cơm giản dị của tui rồi đây sẽ chấm dứt, tui đành ăn bột ngọt, bột nêm, muối nhập khẩu. Tui đành chấm rau với nước mắm Nam Ngư đầy chất hoá học không tên. Và rồi mốt mai, con cháu của xứ Huế, của miền Trung thân yêu sẽ không còn hình dung ra món ruốc Huế, không còn nhìn thấy nhừng con khuyết rang khô dòn bùi pha nước mắm tỏi trong những bữa cơm. Thiếu những món ăn của quê hương, tình quê hương hình như cũng bớt đậm đà.
   

Rồi cũng sẽ đến lúc những người già kể chuyện món ăn cho con cháu nghe với mở đầu: ngày xưa, có một món ruốc, là món ăn và gia vị ngon nhất trần đời, bây giờ không còn nữa vì biển Việt Nam đã là lò thuốc độc. Kẻ thù không chỉ cướp đất cướp biển mà còn cướp luôn món ăn của quê hương.
Nghĩ tới đó mà ngậm ngùi.  

Đỗ Duy Ngọc

Mặt Trời Ngàn Khơi - Trần Minh Hiền

Câu Chuyện Ý Nghĩa Khiến Bạn Ngừng Thói Quen Phán Xét

Khổng Tử từng dạy rằng: “Đừng than phiền về tuyết trên nóc nhà hàng xóm khi ngưỡng cửa nhà bạn chưa sạch.” Thật đúng như vậy, con người cứ thích đi tìm những lỗi lầm của người khác.

Mọi thứ trên thế gian này đều không hoàn hảo, bạn không thể làm hài lòng tất cả mọi người và tất nhiên có những người khiến bạn khó chịu vì họ không phù hợp với quan niêm của bạn. Vậy tai sao chúng ta lại bắt người khác phải tuân theo những quy tắc do chính chúng ta đặt ra. Bạn có bao giờ tự hỏi rằng liệu những phán xét của mình về một ai đó có đúng là sự thật?

Đọc câu chuyện dưới đây và bạn sẽ thấy rằng những gì chúng ta luôn nghĩ về người khác không phải lúc nào cũng là sự thật và nếu chúng ta không nhận ra, sẽ đến lúc trở thành quá muộn để có thể nói một lời xin lỗi hoặc cảm ơn.

Ông chủ của tôi lái một chiếc xe hơi rất sang trọng. Mỗi ngày, nhiệm vụ của tôi là chào đón và mở cổng cho ông ta như một người canh gác tại biệt thự. Thế nhưng, ông ấy chưa bao giờ đáp lại lời chào của tôi.

Có một ngày ông ta trông thấy tôi đang lục lọi trong thùng rác để tìm thức ăn thừa. Nhưng như thường lệ, ông ấy vẫn tỏ vẻ như chưa từng nhìn thấy bất cứ điều gì!

Ngày tiếp theo, tôi nhìn thấy một túi giấy sạch sẽ ở chỗ cũ và ở trong có rất nhiều đồ ăn ngon. Tất cả đều rất tươi như một ai đó vừa mua chúng ở siêu thị về vậy. Nhưng tôi không bận tậm liệu chúng từ đâu tới, việc tôi làm là hạnh phúc lấy chúng đi mà thôi.

Chiếc túi chứa đồ ăn cứ nằm ở đó mỗi ngày. Và việc tôi lấy chúng về để chia cho vợ con mình đã diễn ra như một thói quen. Tôi luôn tự hỏi rằng sao trên đời lại có người ngớ ngẩn đến thế nhỉ, túi thức ăn mình mua cũng để quên được như thế này?

Thế rồi căn biệt thự nơi tôi làm việc xảy ra chuyện ồn ào, tôi được biết ông chủ của mình đã qua đời. Hôm đó, có rất nhiều người đã tới biệt thự và tôi không còn nhận được bất cứ một túi đồ ăn nào nữa cả. Tôi nghĩ rằng một vị khách nào đó đã lấy nó đi, nhưng ngày thứ 2, ngày thứ 3, thứ 4… mọi chuyện vẫn vậy.

Cho đến vài tuần sau, khi gia đình trở nên khó khăn hơn, tôi đã nói chuyện với vợ của ông chủ để xin tăng lương hoặc tôi sẽ không làm việc này nữa. Sau khi nghe tôi nói, bà chủ đã thắc mắc rằng vì sao trong suốt 2 năm qua tôi không bao giờ thắc mắc về tiền lương nhưng bây giờ lại bảo rằng số tiền đó không đủ?

Cho dù tôi giải thích thế nào đi nữa bà ta cũng không đồng ý. Rồi tôi đã quyết định nói ra sự thật về túi đồ ăn, về việc tôi vẫn thấy nó hàng ngày và mang chúng về nhà cho vợ.

– Chuyện đó dừng lại từ lúc nào? – Bà chủ hỏi.

– Từ sau khi ông chủ mất. – Tôi trả lời.

Đúng rồi, những túi đồ với toàn những thực phẩm tươi ngon đã không còn xuất hiện từ ngay khi ông chủ qua đời. Tại sao tôi không nghĩ đến điều này sớm hơn? Là ông chủ đã cho chúng tôi đồ ăn ư? Một người không bao giờ đáp lại lời chào của tôi lại hào phóng như vậy ư. Thật không thể tin nổi!

Sau khi nói chuyện với tôi, bà chủ đã khóc nức nở. Tôi đành xin lỗi bà vì đã đòi tăng lương, vì không hề biết tấm lòng của ông chủ. Tôi sẽ vẫn tiếp tục là người gác cổng và sẽ luôn vui vẻ về điều đó.

“Tôi khóc vì cuối cùng đã tìm được người thứ 7 mà chồng tôi vẫn luôn cho thức ăn. Tôi biết mỗi ngày ông ấy đều cho 7 người, mỗi người một túi thức ăn sạch. Tôi đã tìm được 6 người và những ngày này tôi đang tìm người thứ 7. Cuối cùng tôi cũng đã tìm ra” – Bà chủ vừa khóc vừa nói.

Từ hôm đó trở đi, mỗi ngày tôi lại nhận được một túi thức ăn, nhưng lần này, con trai của ông chủ đã tới tận nhà và trao tận tay tôi túi thức ăn đó. Mỗi khi tôi cảm ơn, anh chàng cũng không hề đáp lại y như ông chủ vậy. Có một lần tôi cố hét thật to câu cảm ơn, và anh chàng đã nói rằng đừng bận tâm khi mình không trả lời, anh ta cũng giống như bố mình – cả hai đều bị điếc không thể nghe thấy được.

Trong cuộc đời này, đã bao lần bạn phán xét  người khác khi không biết câu chuỵện thật đằng sau? Đừng nghĩ xấu về người khác khi biết đâu họ cũng đang có một lý do riêng, một nỗi khổ nào đó mà không ai biết? Bạn không thể biết được tất cả mọi thứ, nên khi thắc mắc về một điều gì đó, hãy hỏi.

Cuộc đời cũng giống như một bộ phim và mỗi người đều có vai diễn của chính mình, điều quan trọng là chúng ta đóng vai tốt hay vai xấu trong chính bộ phim của mình mà thôi! Hãy mở rộng tấm lòng, bao dung với cả những điều khiến ta khó chịu, với cả những người khiến ta có cái nhìn không tốt bởi lẽ trên đời này cái gì là hoàn hảo? Không gì hoàn hảo cả, chỉ có tấm lòng biết thông cảm, biết yêu thương và luôn tha thứ mới là sự hoàn hảo thật sự.

Theo tinhhoa.net

Ðâu Là Chó, Đâu Là Người?

Sưu tầm

Nôn Nao Tiếng Trống Khai Trường - Trầm Vân

Hai Bà Mẹ - Nguyễn Thị Thêm

Năm tôi 6 tuổi thì má mất. Em út của tôi mới vừa  tròn hơn 1 tuổi.

Tôi nhớ lúc  mang bầu bé Thu má hay ôm tôi mà khóc. Nước mắt má chảy ướt cả áo tôi. Má ốm nhom, cái bụng nhô ra tội nghiệp. Vậy mà má mỗi ngày vẫn gánh hàng đi bán rong trong trại lính.

Ba tôi là lính, chúng tôi ở trong trại gia binh, nên sáng sớm má làm một nồi xôi bắp và xôi đậu phọng đi bán trong khu xóm. Đôi khi thay đổi, má bán xôi lá cẩm hay xôi vò.

Má đi bán dạo tới trưa thì về, rồi chuẩn bị một nồi bánh canh hoặc cháo gà bán buổi tối. Mùa bắp má bán bắp luộc, những trái bắp nấu với mía lau thơm lừng và ngọt lịm.

Tôi ở nhà với anh Hai anh Ba và em Trí . Hai anh vừa lo cho em vừa phụ mẹ. Lương lính của Ba không đủ lo cho cả nhà, nên má tôi vất vả quanh năm.

Khi má có mang em Thu thì má yếu nhiều, má gầy đi trông thấy. Đôi lúc má không đi bán hết vì quá mệt. Má đem xôi về và hôm đó cả nhà ăn xôi thế cơm.

Nhà tôi ở xa nhà bà ngoại. Mà đúng ra cũng không phải bà ngoại ruột của tôi. Bà là cô bà con xa với má. Ông bà ngoại tôi mất khi má còn nhỏ xíu. Bà ngoại thấy thương tình đem về nuôi và coi như con đẻ. Nhà bà ngoại không giàu nhưng má no cơm, ấm áo. Má không được học tới nơi tới chốn, chỉ biết đọc và biết viết. Ông bà ngoại quan niệm con gái không cần học giỏi, chỉ cần siêng năng và đức hạnh.

Rồi má đi lấy chồng, về làm dâu bên chồng đúng theo khuôn phép. Ông nội tôi bệnh triền miên, má thay chồng phụng dưỡng hết lòng. Khi ông nội tôi mất, má bồng con theo chồng vào ở trong khu gia binh.

Thỉnh thoảng nhớ con, bà ngoại dẫn dì 9 cậu 10 tôi đi thăm má. Má tôi mừng lắm, dắt cậu và dì tôi đi khoe cùng khắp.

Bà ngoại hiền, thương má tôi và lũ cháu ngoại đông đúc. Nhưng nhà ông bà ngoại không đủ giàu có để có thể bảo bọc mẹ con tôi. Khi mang thai em út tôi, má không báo tin cho bà ngoại biết, má bệnh má cũng dấu luôn. Tôi còn nhỏ quá không biết tại sao, anh em tôi nhớ ngoại và đòi về thăm nhưng má nói chờ sinh em bé rồi về thăm cho ngoại mừng.

Ba tôi đi sớm về muộn thường xuyên. Nhiều khi cả tuần không về. Khi má với ba nói chuyện, tôi nghe ba nói ba bận việc lính tráng, đàn bà biết gì mà hỏi. Những lúc đó tôi chỉ thấy má buồn thiệt nhiều và khóc một mình.

Má sinh bé Thu sau một cơn đau đẻ lúc đi bán xôi trong khu gia binh. Một người quen đã đem dùm gánh hàng về và giúp đưa má vào bệnh viện. Má mất máu nhiều và tưởng chết khi sinh con. BS nói má kiệt sức vì suy dinh dưỡng nên bé Thu sinh ra nhỏ xíu tội tình.

Má được đưa về nhà và má yếu đi nhiều lắm. Sữa cho em không đủ nên anh Hai phải pha thêm sữa bò cho em út bú. Mắt má sưng húp vì khóc. Ba vẫn vắng nhà thường xuyên. Mọi việc trở nên tồi tệ khi tiền chi dụng không đủ. Qua đầy tháng má lại phải gánh hàng đi bán để lo cho gia đình.

Một bữa má dậy không nỗi và ngã xuống bất tỉnh. Em Út khóc thét lên má cũng không biết. Ba đưa má vào bệnh viện và má không được về nhà hết cả tuần. Bà ngoại hay tin và lên thăm. Bà nói gì với ba không biết và sau đó bà ngoại đưa hết mấy mẹ con về quê.

Nhìn gương mặt lo âu của ngoại, chúng tôi biết má bệnh thật nặng. Ngoại đưa má đi Bác Sĩ và nhiều thầy để chữa bệnh. Nghe đâu bệnh của má là sinh non ngày mà lặn lội quá sớm. Bệnh của đàn bà mà thuốc Tây không trị dứt được.

Má được ngoại đưa đi thầy thuốc Bắc rồi thuốc Nam. Nhìn ngoại vừa lo cho nhà cửa, buôn bán lại canh mấy nồi thuốc, má lại khóc mỗi khi bưng chén thuốc. Ngoại cứ theo má dỗ dành " Ráng đi con, phước chủ, may thầy. Con sẽ hết bệnh mà"

Anh em tôi chơi với cậu 10, cậu thương chúng tôi lắm. Bày đủ trò chơi để chúng tôi đở nhớ nhà và đòi má. Dì Chín vừa đi học, vừa lo cho bé Út và cả nhóm tụi tôi. Dì đút cho bé Út từng muỗng cơm và chăm chút tận tình. Dì săn sóc cho má trong đôi mắt đầy thương yêu.

Dì hay nói với chúng tôi về má. Một người chị cả đã lo lắng cho các cậu dì lúc nhỏ. Kỷ niệm về mấy chị em dì kể cho nghe rồi dì khóc. Dì sợ má tôi không qua khỏi bỏ lại chúng tôi.

Mỗi chiều, dì dẫn anh em tôi ra cái phông tên nước cuối xóm tắm một loạt. Dì tắm từng đứa xong mặc đồ rồi đuổi về nhà đến đứa khác. Quần áo dơ của má và anh em tôi dì lại lo giặt giũ phơi khô.

Má bệnh gì không biết mà tôi nghe ông ngoại cằn nhằn bà ngoại:

-" Con Tư nó bệnh hậu, nguy hiểm và dơ dáy lắm. Sao bà để cho con Chín nó giặt."

Tôi chỉ nghe bà ngoại nói thầm thì sợ má tôi nghe:

" Tôi biết rồi mà ông. Để tui giặt cho nó"

Nhưng bà ngoại không rảnh để làm việc đó, dì 9 lại tình nguyện làm. Má tôi có lẽ cũng biết chuyện, mỗi khi dì 9 đem cơm cho má, má lại nắm tay dì 9 mà khóc. Một lần tôi nghe má nói:

" Em cực khổ với mẹ con chị nhiều quá. Mai mốt chị cho con Lan (là tôi) về ở với em. Em nhận nó làm con nuôi. Mai này nó săn sóc lại con em."

_"Chị nghĩ chi tùm lum vậy. Em không lấy chồng đâu, em ở vậy với má và lo cho mấy cháu. Thôi ngủ đi cho khỏe chị ơi!" Dì 9 nói rồi đi ra khỏi phòng bệnh của má. Gặp tôi, dì ôm trong vòng tay và hôn tôi một cái thật lâu.

Khi bệnh tình má tôi thuyên giảm, ba tôi xuống và đem mẹ con tôi về lại nhà. Má không muốn làm gánh nặng cho ngoại nên má năn nỉ ngoại đồng ý.  Bà ngoại khuyên không được đành phải chịu, bà  gửi theo cả chục thang thuốc và ra tận xe dặn dò nhiều thứ. Má tôi chỉ nắm tay ngoại và dì 9 mà khóc. Đôi mắt má buồn lắm, như nói biết bao lời.

Má tôi là vậy, bà suốt đời nhịn nhục, chịu thiệt thòi riêng mình không than van. Bà biết ba tôi đang dấu bà để chung sống với một người phụ nữ khác, nhưng bà không hề nói cho bà ngoại tôi biết. Bà chịu sự đau khổ một mình, bà không muốn ngoại tôi buồn, không muốn con cái ảnh hưởng  vì sự bất hòa giữa cha mẹ. Má tôi đau đớn và câm nín để rồi đau bệnh khi sinh con non ngày non tháng.

Ở với ngoại được bảo bọc mọi thứ, má không lo gì hết. Mẹ con đều có ngoại và dì 9 lo. Về nhà má phải đối diện một sự thật là phải kiếm tiền để lo cho gia đình. Sau khi uống hết thuốc ngoại gửi về, má tôi lại quang gánh đi bán tiếp. Em út tôi càng lớn càng tội nghiệp. Nó ốm nhom, khóc hoài . Tôi dỗ nó nhiều lần không được, tôi cũng khóc theo.

Thế là má tôi phải vào nhà thương sau lần thứ hai xỉu giữa đường. Một người đàn bà đến nhà  lo cho anh em tôi. Ba nói chúng tôi gọi bà đó bằng dì và ba không vắng nhà thường vì chuyện lính tráng nữa.

Anh em tôi được ba dặn không kể chuyện "Dì" với má. Vì má bệnh nặng nói ra má sẽ nặng thêm. Nhưng khu gia binh mà, chuyện gì mà dấu diếm được. Người ta nói xầm xì "Dì" đó là tình nhân của ba. Má tôi vì buồn ba hai lòng nên sinh ra bệnh.

Anh em tôi không thương dì, nhưng không dám cãi lại ba. Dì cũng rất ngọt ngào với chúng tôi nhưng mấy bà hàng xóm nói dì là " Thứ đàn bà lang chạ giựt chồng người. Miệng ngọt mà trong lòng chứa đầy dao găm" " Mấy đời bánh đúc có xương, mấy đời dì ghẻ mà thương con chồng"

Má tôi mất khi sức khỏe cạn kiệt không thể cứu vãn. Nghe tin bà ngoại và các cậu dì tức tốc lên thăm. Bà ngoại giận ba tôi ra mặt. Bà nói "Tại sao con nhất định đem nó về để nó chết. Con muốn có vợ khác thì con nói  thiệt với má đi. Sao con ác quá vậy?" Rồi bà ngồi khóc thật nhiều.

Ba tôi và  "Dì" quỳ bên ngoại năn nỉ. Hai người hứa với ngoại trước quan tài  của má là sẽ lo cho anh em tôi và thương như con ruột ".

Dì đã một lần lấy chồng, nhưng không con cái và hai người đã chia tay. Ba đến với dì khi má tôi mang thai em Út. Có lẽ má cũng biết nhưng tính má quá hiền nên không quyết liệt ngăn cản. Bây giờ má chết, gia đình cần một người đàn bà, chúng tôi cần có mẹ để chăm sóc, nên ngoại đành bó tay. Chỉ mong người đàn bà đó thật lòng thương yêu chúng tôi.

Bà ngoại muốn đem vài đứa về nhà nuôi, nhưng ba nhất định không chịu. Ba muốn anh em tôi không xa lìa. Ba và dì đều hứa như vậy. Dì 9 giận ba không nói một lời, cũng không hề nói về di ngôn của má tôi. Còn cậu 10 cứ ôm tụi tôi mà khóc.

Sau khi Má đã yên mồ yên mả, ba nói các con phải kêu dì bằng "Má" vì bây giờ dì sẽ thay má mà lo cho các con. Anh em tôi ghét dì nhưng thú thực không có dì cũng không được. Ai phụ ba kiếm tiền, ai lo cho em út. ai lo cho chúng tôi. Mỗi tối tôi cứ tới bàn thờ má mà khóc. Bé Út cứ đòi má không chịu dì bồng. Dì lại năn nỉ dỗ dành mấy chị em tôi.

Dì vừa lo nấu nướng, cơm nước, lại phải thay má buôn bán để lo cho gia đình. Gánh vác một gia đình có 5 đứa con chồng còn thơ dại, dì cũng vất vã lắm. Nhìn dì tất bật, chúng tôi lại nghĩ đến má. Thương và giận dì cứ trộn lẫn vào nhau. Nhưng có một điều tôi phải công nhận là dì thật lòng thương yêu chúng tôi.

Mỗi khi bé Út bệnh, dì lại bên giường tận tình chăm sóc, Dì ôm nó hôn hít thương mến chẳng khác má. Tôi kêu dì bằng má trong ngượng gạo và ngầm chống đối mỗi khi ba nói về dì.

Một lần tôi đi học về và tôi đánh lộn với một đứa trong xóm. Nó nói tôi là đồ mất mẹ nên mất dạy. Dì nghe xong, mặt hầm hầm. Lần đầu tiên tôi thấy dì nóng giận. Dì dẫn tôi tới nhà nó và nói với ba má nó:

" Anh chị dạy lại con anh chị. Nó nói con tôi mất mẹ và mất dạy. Tôi là mẹ nó nè. Nó là con gái tôi , tôi dạy nó đàng hoàng, tôi chịu trách nhiệm. Lần sau mà còn nói vậy nữa tui không nhịn đâu"

Rồi dì nắm tay tôi dẫn về. Bàn tay dì ấm áp chở che. Tôi cảm nhận tình thương con chân thật từ người dì ghẻ. Tối đó tôi ôm dì và khóc. Tiếng Má tôi gọi dì lần đầu tiên bằng tất cả thương yêu.

Thỉnh thoảng bà ngoại lại lên thăm. Bà đem đủ thứ để tiếp tế. Má lễ phép và quý mến xin gọi ngoại tôi bằng má. Ngoại cám ơn dì và yên lòng thấy dì đã lo cho chúng tôi như con ruột. Dì 9 không lên thăm chúng tôi vì dì giận ba. Dì giận không muốn nhìn mặt người đàn bà đã phá hoại gia đình tôi,  làm người chị thân yêu mất giữa lúc tuổi còn trẻ.

.......

Chúng tôi lớn dần theo ngày tháng. Bé Út Thu đã vào trường học. Chúng tôi đã gọi dì bằng Má và coi như mẹ ruột. Cậu 10 tôi đi lính Hải quân hay ghé vào nhà thăm mỗi khi tàu về bến. Vũng tàu- Bà Rịa không xa nên đôi lúc cậu về thăm rồi ở lại. Má thương cậu như em, săn sóc mỗi khi cậu về nhà. Cậu lấy xe Honda chở chúng tôi đi chơi và cho quà sau mỗi chuyến hãi hành. Trong đó luôn luôn có quà cho má. Cậu cũng gọi má là chị Tư như cậu gọi má tôi ngày xưa.

Ba không còn khó tánh hay bỏ nhà như trước. Không biết ông cảm kích tấm chân tình của người vợ sau, hay với tánh tình cương quyết, không nhượng bộ của bà mà ba tôi thay đổi nhiều như vậy.

Má không còn bán hàng rong trong khu xóm. Với vốn liếng riêng tư má mở sạp bán hàng ngoài chợ. Cuộc sống gia đình tôi khá giả hơn, anh em tôi được êm ấm đến trường như bao nhiêu đứa trẻ khác.

Thế nhưng khúc cua lịch sử lại làm xáo trộn tất cả. Ngày Bà Rịa lọt vào tay CS. Chính mắt anh em tôi đã nhìn thấy chiếc xe của cậu 10 bị bộ đội lấy chạy trong thành phố. Nhìn xe cậu mà chúng tôi lo quá. Xe bị người ta lấy, còn cậu tôi thì bây giờ ra sao? Trong tình trạng hổn loạn, không tin tức gì về ông bà ngoại dì 9 hay các cậu. Ba má tôi như ngồi trên đống lửa. Tương lai con cái mờ mịt trước mắt.

Trại gia binh phải giải tán. Ai nấy tìm đường về quê cũ. Gia đình tôi theo ba sống đời lính tráng biết đi đâu. Cuối cùng má đem cả gia đình về quê và xây dựng cuộc sống mới.

Ba phá đất làm rẫy lập vườn, cất nhà. Các anh tôi phải nghỉ học để phụ ba sinh sống. Má tảo tần mưa nắng để kiếm miếng ăn trong thời buổi gạo châu củi quế. Nhiều khi tôi nhìn má già đi trông thấy vì chồng con, lòng tôi thật lòng kính phục và biết ơn. Dù khó nghèo má cũng cho tôi và các em đi học. Lo dựng vợ gã chồng cho tất cả các con.

Ngày bà ngoại tôi mất, ba má tôi không biết để về thọ tang. Khi được tin, ba má tôi đã về lạy ngoại. Má thỉnh hình ngoại về thờ như mẹ ruột. Đến khi ông ngoại tôi chết cũng vậy. Nhìn hình ông bà ngoại và má tôi trên bàn thờ đèn hương tươm tất, các cậu dì ai cũng cảm kích và không còn giận ba tôi.

Cậu 10 tôi đã sang Mỹ trong ngày 30/4/75. Dì Chín tôi đã theo chồng đi Mỹ diện HO. Chúng tôi vẫn thường liên lạc và nhận được sự giúp đỡ yêu thương của Dì và Cậu.

Hỏi dì về di ngôn ngày xưa của Má. Dì nói vì lúc đó dì còn đi học, đem tôi về thì lấy gì mà nuôi. Hơn nữa, chia cắt anh em tôi dì không muốn. Sau này khi dì đã đi dạy, nghe cậu 10 kể về sự lo lắng của má tôi hiện nay dì an lòng giao tôi cho bà và cảm kích thật nhiều. Dì nói, cuộc sống của dì cũng gian truân vất vả vì chồng con, tôi về với dì chưa chắc đã trọn vẹn như ở với má tôi hiện giờ.

Má yêu kính của con,

Vu Lan đã về, con thắp hương trên bàn thờ Phật và gia tiên. Con cầu nguyện hương linh Ông Bà Ngoại và Má được siêu thoát. Con biết ở trên cao hẳn má cũng được yên lòng về cuộc sống chúng con hiện giờ.

Ơn trên đã cho chúng con hai người Mẹ. Một người khuất núi, một người vẫn còn.  Vu Lan năm nay, khi các em Phật Tử đến hỏi con nhận vòng hoa trắng hay đỏ. Còn thật lưỡng lự và con xin hai đóa hoa. Một hoa màu trắng con cài ở bên trái chỗ trái tim. Hoa màu đỏ con cài bên phải. Má ở trên cao thấu hiểu cho con. Má luôn luôn nằm ở trái tim con. Người mẹ hiền lành kính yêu mà con luôn ghi tâm khắc cốt.

Má ơi! Con biết má con hiện nay có lỗi với má rất nhiều. Nhưng nếu không có bà thì cuộc sống của anh em con không biết sẽ ra sao. Bà đã hy sinh cho anh em con nhiều biết mấy. Trái tim bà mở ra cho tất cả chúng con vào đó nghỉ ngơi và bình yên lớn lên. Bây giờ các con của chúng con là nguồn sống, là niềm vui cuối đời của bà. Bà đã đem cả cuộc đời và tuổi thanh xuân chuộc tội với má.

Con nhận hoa hồng đỏ vì con muốn tỏ lòng cám ơn bà mẹ thứ hai đã tận tụy vì chúng con. Bà đã không ganh ghét đám con chồng mà coi như con đẻ. Bà đã vượt qua tất cả mọi sự dèm xiễm của thế gian, chịu đựng biết bao nghịch cảnh để làm tròn thiên chức làm mẹ. Tấm lòng của bà, nghĩa cử của bà đã cho chúng con có cuộc sống hạnh phúc, yêu thương như bây giờ.

Má đã sinh chúng con ra đời. Cho chúng con một sinh mạng, một cuộc sống. Nhưng chính má con hiện nay đã nắm tay chúng con vượt qua giông bão để trưởng thành. Cả hai người mẹ con đều tôn kính và yêu thương.

Ngày Lễ Vu Lan, con quỳ dưới Phật Đài. Tâm thành con nguyện Đức Phật Từ Bi, gia hộ cho hai người mẹ mà con tôn kính nhất .

Nguyễn thị Thêm

Viết cho Bé Lan của tôi.

Nỗi Buồn Thân Phận - Phong Lan

Dưới Giàn Hoa Giấy - Youtube Linda Snow

Mời xem hoa nở và nghe nhạc. Hoa đẹp nhạc hay, xin đừng bỏ qua

Chiếc Lon Guigoz - Tạp Ghi Huy Phương

Tôi đã lang thang trên “net” chiều nay nhưng không thể nào tìm ra hình ảnh của chiếc lon “gô”, người bạn ngày nào của tôi. Bao bì của các món hàng sản xuất mỗi ngày mỗi tân tiến, mới lạ, đẹp đẽ và gọn nhẹ. Bây giờ người ta đựng sữa bột trong những bao bằng giấy dày hoặc bằng thứ kim loại mỏng, không như bằng chiếc hộp nhôm không rỉ sét, dày dặn như cái thời xa xưa đó. Người vẽ kiểu của chiếc lon “gô” ngày nào chắc cũng đã ra người thiên cổ, không còn để cái đám tù tập trung trong các trại tù Cộng Sản sau này gặp gỡ để nói một lời cám ơn về một thứ đồ dùng, một bao bì mà sau khi dùng sản phẩm, có thể vứt bỏ, nó lại được dùng như một vật tiện dụng và hữu ích qua nhiều năm tháng.

Loại sữa Guigoz của Hòa Lan được nhập cảng vào Việt Nam nhiều nhất là sau khi người Pháp trở lại Việt Nam vào khoảng năm 1956. Vào thời ấy lon sữa bột Guigoz không lấy gì làm đắt. Một công chức trung bình ở miền Nam cũng có thể nuôi con bằng loại sữa bột này. Có hai loại sữa Guigoz, loại trắng cho trẻ sơ sinh, và loại màu vàng cho tuổi từ một năm trở đi. Loại sữa bột này phổ biến đến nỗi hầu như gia đình trung lưu nào cũng nuôi con bằng sữa Guigoz, và những chiếc lon nhôm, dày dặn, với dung tích 0.75 lít, có chiều cao 18cm, đường kính 8cm, không rỉ sét này thường được các bà nội trợ cất giữ để đựng thực phẩm ở trong bếp, trừ muối, nó có thể đựng đường, ớt, tiêu hành hay các thức ăn khô.

Tuy chiếc lon Guigoz tiện dụng nhưng thật ra nó không có giá trị gì, nó có thể ra nằm ngoài đống rác. Từ năm 1965 trở về sau, miền Nam đã nhập cảng nhiều loại sữa bột khác dành cho trẻ em; nhưng chiếc lon sữa Guigoz vẫn còn tồn tại trong hầu hết gia đình vì nó bền, chắc, khó móp méo hay hư hỏng. Thế mà chiếc lon Guigoz đó lại trở thành người bạn thân thiết từ Mùa Hè năm 1975 khi tôi phải giã từ quân đội, bỏ lại vợ con và thành phố yêu đấu để trình diện đi tù, làm cái công việc của một người lính thất trận.

Thoạt đầu chiếc lon chỉ mang theo mớ thức ăn khô dùng tạm cho vài ngày, nhưng về sau khi thức ăn đã hết, chiếc lon kia đã đổi chức năng để từ đây gánh vác một phần tháng ngày gian khổ cho tôi. Về sau khi thấy tôi không còn hy vọng gì quay trở lại với gia đình trong một thời gian ngắn, chiếc lon sữa Guigoz kia đã không rời tôi nửa bước như một người bạn tri kỷ có thể chia ngọt xẻ bùi với nhau, khi với một nắm rau bên vệ đường, khi với một con nhái bén, có khi với một mẫu sắn thừa sau ngày thu hoạch còn sót lại trong đám đất bị cày xới.

Có khi chiếc lon ấy trở thành một bình trà với những đọt chè xanh, đậm đà hơn một tuần Thiết Quan Âm thời phong lưu hay mở ra một ngụm cà phê sảng khoái đánh lừa khứu giác với những hạt bo bo cùng với mấy hạt ngô rang cháy. Nó cũng trở thành người bạn mỗi sáng với những công việc vệ sinh thường nhật bên “lán” tù, và cũng tội nghiệp cho chúng tôi trong một miền Bắc không có thừa lấy một manh giấy báo hay một mẫu giẻ rách, nó đã theo những người tù mỗi lần vì nhu cầu phải đi thăm… “lăng Bác”.

Ngày xưa chiếc lon kia mang một cái tên ngoại quốc khá đẹp từ xứ Hòa Lan có nhiều nhà máy xay gió, những cánh đồng cỏ bất tận và những đàn bò bình yên, đến miền Nam với hình dáng tròn trịa, mới mẻ; nay nó mang một cái tên xấu xí trần tục trong một xã hội đói nghèo, lạc hậu. Nó là “gô”, là “cống” hay có người gọi nó là “hăng gô”(?) những cái tên rất khó bề giải thích. Nó dần dần trở thành đen điu, xấu xí, hèn mọn, móp méo qua những lần bị nung nóng trên bếp lửa của trại tù hay trên đám cỏ khô giữa cánh rừng bạt ngàn hay bên dòng suối nhỏ trong những buổi trưa, để thêm một chút “cải thiện” với nắm rau “tàu bay” hay một mẫu khoai mài.

Những ngày có thăm nuôi, nó cũng chắt chiu nắm mì gói hay chút ruốc thịt mang cho “sang cả” thêm cho bữa ăn khốn khổ của người tù. Những lúc chẳng có gì, một “gô” nước lã cũng đầy bụng. Chiếc lon “gô” ngày nay đã đen điu hình dáng nhưng chưa bao giờ chịu để mình bẩn thỉu, nó đã nhiêu lần được kỳ cọ như chủ nhân đã kỳ cọ cái thân thể gầy còm khốn khổ của người tù dưới suối sau một ngày kiệt sức, vắt mồ hôi.

Đêm về, chiếc lon kia cũng lặng lẽ ở trên đầu nằm cùng với mớ chăn chiếu lẫn lộn với những mảnh nhung y sờn rách, bạc màu, để sáng mai thức dậy trong tiếng kẻng tù gắt gỏng. Chưa có một vật dụng nào thiết thân với người tù như cái lon “gô” đen điu ấy. Bộ áo quần tù có thể thay đổi, đôi dép có thể mòn vẹt, nhưng chiếc lon “gô” đã bền bỉ với thể chất cũng như tấm lòng với người tù qua những đoạn đường gian khổ, những ngày lên nương xuống rẫy, những sáng Mùa Đông giá buốt cũng như những trưa Hè đổ lửa. Nó gần gũi, khắng khít không rời người tù đi đâu nửa bước. Thế mà…

Như những ông già H.O. trên đất Mỹ, tôi thường đẩy xe cho vợ đi chợ mua thức ăn. Những hàng hóa, thực phẩm bày biện trong những ngôi chợ to lớn, chỉ gây ngạc nhiên cho tôi lúc đầu tiên mới đặt chân đến Mỹ cách đây hàng chục năm, bây giờ trở nên quen thuộc và thường tình đến nhàm chán. Những kệ hàng bán đầy khoai lang đủ loại hay những đống khoai mì đầy ắp, những mớ cải xanh, những bó rau muống tươi tắn, những củ su hào mập mạp… không hề nhắc nhở hay cho tôi một suy nghĩ nào về những tháng ngày tù tội, thiếu thốn mà những củ khoai, những nắm rau xanh đó như một nỗi mơ ước thèm thuồng thường nhật của một người tù.

Nhưng có một buổi nọ, khi đẩy chiếc xe đi chợ đến bên kệ hàng bày bán khoai mì, không hiểu sao lần này tôi dừng lại, cổ họng như nghẹn ngào, những giọt nước mắt như muốn trào ra. Trong một thoáng tôi bỗng nhớ lại hình ảnh của nồi sắn luộc không bóc vỏ với những mẫu sắn rơi vãi nhuộm một màu tím sẫm, hình ảnh của người bạn tù say sắn, té từ chỗ ngủ ở tầng trên xuống nền gạch và những tiếng la cầu cứu trong đêm. Những củ sắn nằm trên kệ hàng ở đây, là một món ăn chơi của những người no đủ, không hề có một giá trị gì với đời sống của một con người bình thường này trên mảnh đất giàu có như nước Mỹ.

Chúng ta thật đã nhàm chán với những bữa tiệc tùng sang trọng, mỗi tuần không dám ăn tới ba quả trứng gà, bắt đầu thấy sợ thịt, không bao giờ đụng đến bơ, sữa hay phó mát. Phần tôi, đã nhiều lần đi qua những ngôi chợ khác nhau mà lòng thấy dửng dưng trước những món thực phẩm tầm thường như nhìn một vật xa lạ chưa lần nào gặp gỡ hay gắn bó trong cuộc đời mình.

Phải chăng những vật hèn mọn này, những củ khoai lang, những miếng sắn luộc này đã từng ám ảnh chúng ta trong giấc ngủ ngày nào ? Và tôi nhớ ra một điều, khi được ra khỏi nhà tù, tôi đã quên hẳn và vất bỏ ở xó xỉnh nào đó cái lon “gô” đen đúa, người bạn thân thiết của những tháng ngày tù tội của tôi.

Tôi đã đi một vòng khá xa, từ Bắc vào Nam, từ Tây sang Đông, qua bao nhiêu cánh rừng, qua bao nhiêu eo biển, bỏ lại sau lưng quê hương và quá khứ của tôi. Đôi khi tôi cũng đã quên tôi, nói gì đến những vật tầm thường hèn mọn như thế !

Huy Phương

Mơ Trăng - Đỗ Công Luận

"Tôi Vào Biên Chế" - Võ Tòng Đánh Mèo

Nghe tin một ngôi trường khá nổi trên huyện đang cần tuyển giáo viên, tôi lập tức tới ứng tuyển. Bà hiệu trưởng thấy tôi ôm cái hồ sơ xin việc lò dò đi vào thì mỉm cười rất thân thiện, xong chỉ chỉ tay xuống ghế, ý bảo tôi ngồi đợi, rồi bà lại tiếp tục cặm cụi, chăm chú làm việc bên cái máy tính…

Tôi vui vẻ ngồi đợi mà không hề cảm thấy khó chịu, bởi người ta là hiệu trưởng một ngôi trường lớn với cả ngàn học sinh, đương nhiên là phải bận bịu với cả núi công việc ngập đầu, người ta chịu bỏ thời gian ra tiếp mình là tốt rồi, nên dù phải chờ cả buổi tôi cũng vẫn vui!

Sau một hồi hì hục với cái máy tính, tôi thấy bà hiệu trưởng bốc điện thoại gọi cho ai đó, giọng cau có: “Tao chọn hàng xong rồi đấy: hai sơ-lít lọt khe, một coóc-xê trong suốt. Liệu mà ship hàng sớm cho tao để chiều mai tao còn đi Đồ Sơn tắm biển! Mà chúng mày làm ăn cho tử tế vào, lần trước tao mua cái váy, chúng mày quảng cáo là mặc vào xinh như Ngọc Trinh, mà tao mặc vào trông như con thần kinh. Rồi cả cái bộ đồ bơi, chúng mày bảo là mốt mới, theo phong cách nàng tiên cá, mà tao mặc vào nhìn như vua thủy tề đang ngáo đá…”

Gác điện thoại xuống, bà hiệu trưởng mới thò cổ ra, gọi chị lao công đang quét dọn ngoài hành lang vào và bảo chị ấy đi lấy nước pha trà mời khách. Tôi lúc ấy mới lễ phép chào hỏi, giới thiệu một số thông tin về tôi, rồi bày tỏ nguyện vọng muốn được xin vào làm giáo viên dạy trong trường. Bà hiệu trưởng xem qua hồ sơ của tôi thì vừa gật gù, vừa chầm chậm cất lời:

– Cháu nộp hồ sơ đúng lúc lắm! Cô vừa đuổi việc vài đứa giáo viên hợp đồng, nên cần tuyển thêm giáo viên mới để thay thế! Với cả, cô cũng đang có một suất vào biên chế, nếu cháu muốn, cô sẽ giữ cho!

– Dạ… Cháu mới ra trường, chỉ ước ao được đứng trên bục giảng, được mang những gì mình đã học ở trường mà truyền dạy lại cho các em học sinh thân yêu, trang bị cho các em kiến thức để mai sau các em vững bước vào đời, trở thành người có ích cho xã hội, vậy là cháu hạnh phúc lắm rồi, chứ biên chế hay hợp đồng thì cháu thấy cũng không quan trọng lắm ạ!

Bà hiệu trưởng nghe vậy thì cười ha hả, rồi đứng dậy vẫy vẫy tay, ý muốn bảo tôi đi theo bà ấy…

Lúc đi qua chỗ hành lang, thấy chị lao công đang chổng mông lau cầu thang – chính là cái chị vừa lấy nước pha trà hồi nãy – bà hiệu trưởng nhắc nhở ngay: “Lau xong ban công thì qua dọn phòng vệ sinh luôn đi rồi còn lên lớp, kẻo muộn giờ thì lại chạy cong đít!”. Rồi bà quay sang tôi, nói như giải thích:

– Chị này hiện là giáo viên hợp đồng của trường, nhưng lương thấp quá, không đủ sống, nên xin kiêm luôn chân lao công để kiếm thêm. Chị này tốt nghiệp loại giỏi, dạy cũng tốt, nhưng đạo đức nghề nghiệp rất kém: ai lại dọn phòng vệ sinh nam mà cứ nhè lúc ra chơi giữa giờ, là lúc cao điểm các thầy đi đái để vào dọn, rõ ràng là có ý lợi dụng việc công để thỏa mãn ham muốn biến thái của bản thân! Đợi thuê được người dọn vệ sinh khác là cô sẽ đuổi việc chị ta ngay!

– Sao cô đuổi nhiều thế? Mới hôm trước cô vừa đuổi vài người rồi mà!

– Thì cũng vì mục đích nâng cao chất lượng giảng dạy và giữ gìn hình ảnh cao quý của người giáo viên thôi. Ví như cái thằng dạy hợp đồng môn Toán ấy, nó bị hở van hậu môn, đánh rắm thối um, bum bủm cả buổi, dù nó giảng hay nhưng học sinh cũng không ghi được bài, vì tay còn mải đưa lên bịt mũi. Rồi cái con bé dạy hợp đồng môn Sinh cũng vậy, nó bị ỉa chảy kinh niên, mỗi tiết học bình quân nó phải đi ỉa năm bảy lần. Tính ra, tiết học có 45 phút thì nó chỉ dạy được khoảng 15 phút, thời gian còn lại là nó dùng để đi ỉa. Nếu không đuổi việc nó thì có khác gì mình thuê nó về trường, trả lương cho nó đi ỉa?

Cuộc trò chuyện của tôi và bà hiệu trưởng bị cắt ngang bởi một chị gái tướng rất đầu gấu, xách chiếc cặp da nâu, mặc bộ áo dài ren xuyên thấu để lộ nội y màu đỏ dưa hấu đang đi tới từ đằng sau. Khi nghe bà hiệu trưởng giới thiệu sơ qua về tôi, chị gái áo đỏ ấy cười tươi, giọng hồ hởi: “Ào em, ị à áo iên ăn”, xong, chị ta đi thẳng vào lớp, còn tôi hoang mang quay sang hỏi bà hiệu trưởng:

– Chị ấy nói cái gì mà ị xong rồi ăn vậy cô?

– À! Nó nói là: “Chào em, chị là giáo viên Văn”. Con này trước đây nói năng bình thường, nhưng từ khi chồng nó bị cái bệnh lậu hay giang mai gì đó làm lây sang nó, thì nó bị vi khuẩn ăn cụt mất một phần lưỡi, giờ mới ngọng như thế!

– Giáo viên Văn mà bị vậy thì giảng bài thế nào được? Sao cô không đuổi việc?

– Đuổi sao được! Nó vào biên chế rồi mà! Kể cả giờ nó có cụt hết cả lưỡi thì cũng chả dám đuổi!

Đi thêm đoạn nữa, tôi bỗng thấy một anh nằm lăn trên nền đất giãy đành đạch, như thể vừa bị ai đó đánh. Đứng ngay gần đó là một đám học sinh tàn nhẫn, vô tâm, lạnh lùng trố mắt lên nhìn. Tôi liền hô to: “Gọi cấp cứu cô ơi! Có người gặp nạn kìa!”. Bà hiệu trưởng nghe vậy thì cười, bảo: “Cấp cứu gì đâu! Thằng đó là giáo viên thể dục, đợt trước nó nhảy vào vườn nhà người ta rình trộm gái tắm, bị đuổi đánh cho què chân, giờ đứng không được, phải ngồi xe lăn. Nó đang hướng dẫn kỹ thuật nhảy xa cho học sinh, nhưng ngồi trên xe lăn mà hướng dẫn thì học sinh không hiểu, nên mới phải nằm ra đất!

– Thế sao không cho anh ấy nghỉ việc ạ?

– Nghỉ sao được! Nó vào biên chế rồi mà! Nếu nghỉ thì chỉ chờ già rồi nghỉ hưu thôi, chứ chả ai dám cho nghỉ việc!

Rồi tôi lại nghe tiếng kêu “a… a… ư… ư…” phát ra từ một lớp học ngay phía đầu hồi, hệt như ai đó đang mở phim sex. Hiểu được sự băn khoăn của tôi, bà hiệu trưởng lại nhanh nhảu giải thích ngay:

– Là con bé giáo viên dạy nhạc đó! Cách đây mấy tháng, nó đi ngủ quên đóng cửa, bị một thằng mất dạy lẻn vào hiếp dâm. Hôm sau, nó lại quên không đóng cửa, nhưng thằng mất dạy đó không thấy lẻn vào nữa. Rồi cả tuần liền sau đó nó ngủ đều quên không đóng cửa, mà cái thằng mất dạy đó vẫn không thèm quay lại, nó chờ đợi mòn mỏi, bức bối quá, thành ra tinh thần ức chế rồi phát điên. Sau khi đi điều trị ở bệnh viện tâm thần về, nó tiếp tục đi dạy, nhưng thần kinh vẫn chưa hoàn toàn ổn định, bởi vậy bây giờ, thỉnh thoảng, nó vẫn như bị ảo giác, tưởng rằng mình đang được cái thằng mất dạy đó hiếp dâm, nên cứ rên “ư… ư… a… a…” như thế!

Tôi nghe bà hiệu trưởng kể xong thì cất giọng ngập ngừng:

– Cháu… Cháu có thể hỏi cô một câu được không ạ?

– Lại định hỏi sao không đuổi việc hả? Đã bảo là không đuổi được! Nó vào biên chế rồi mà!

– Dạ không! Cháu chỉ định hỏi, nếu cháu muốn vào biên chế thì…

– Thì mất bao nhiêu tiền đúng không? Yên tâm, lát về phòng cô cho xem báo giá! Nó tùy theo môn mà! Ví như Văn, Toán, Ngoại ngữ là những môn quan trọng, dạy thêm được, thì giá sẽ cao. Còn những môn phụ, ít quan trọng hơn, thì giá sẽ thấp hơn!

– Dạ! Thế môn nào là thấp nhất ạ?

– Thấp nhất bây giờ là môn Giáo dục Công dân, tức là môn Đạo đức ấy! Đạo đức bây giờ xuống giá lắm cháu!

Tôi nghe xong thì mặt lộ vẻ bần thần. Bà hiệu trưởng tức thì đoán ra ngay điều gì đang khiến tôi băn khoăn, nên bà ngọt giọng trấn an: “Đang lo không biết xoay tiền ở đâu ra đúng không? Yên tâm đi! Cô có đứa cháu làm bên ngân hàng. Nếu cháu vay mua nhà, mua xe, hay mở công ty thì nó mới xét hồ sơ chặt chẽ, vì sợ rủi ro cao, chứ mà vay để xin vào biên chế thì hồ sơ đơn giản lắm, vài phút là ký duyệt xong, gọn nhẹ vô cùng. Rồi vài ba năm sau là cháu trả xong cả vốn lẫn lời, và dù có bị đánh què chân, bị hiếp dâm, bị thần kinh thì cũng chả phải sợ gì, cứ yên tâm, an phận mà thảnh thơi, hưởng thụ đến cuối đời…

Vay ngân hàng thì tôi sợ, không dám thật rồi! Đành về bảo bố mẹ bán lợn, bán chó, bán bò, rồi thiếu bao nhiêu thì hỏi mượn các bà, các cô vậy. Chỉ tiếc công bao năm phấn đấu học hành mới được cái bằng giỏi, để rồi, tôi không thể nhờ tấm bằng ấy, mà lại phải nhờ lũ lợn, lũ chó, lũ bò mới được vào biên chế!

Tác giả: vo tong danh meo voz

Chờ - Trầm Vân

Beautiful Book

 [Fun Funky]

Ngày Khai Trường - Đỗ Công Luận

5 Nguyên Nhân Hàng Đầu Gây Đột Tử Ở Nam Giới

Những cái chết bất đắc kỳ tử ở nam giới thường liên quan đến bệnh tim hoặc phình máu não, nhiều người còn không biết mình có bệnh. 

Dưới đây là 5 nguyên nhân phổ biến nhất khiến nhiều nam giới chết trẻ đột ngột.

1. Bệnh cơ tim phì đại

Cứ khoảng 500 người thì có một người bị bệnh tim này. Đây là bệnh lý khiến cho thành cơ tim dầy lên và mất khả năng bơm máu. Mỗi năm có khoảng 1% người bị bệnh này đột tử, thường là vì nhịp tim đập quá nhanh. Nhiều người trong số họ còn trẻ và thậm chí không biết mình bị bệnh.

Trên thực tế, bệnh cơ tim phì đại là một trong những nguyên nhân phổ biến nhất gây tử vong đột ngột vì bệnh tim ở người trẻ dưới 30 tuổi. Đây là nguyên nhân gây chết đột ngột hay gặp ở các vận động viên.

Dự phòng: Theo tiến sĩ Tardiff ở Trường Y ĐH Arizona, phần lớn trường hợp cơ tim phì đại là do di truyền. Vì vậy, hãy hỏi ông bà, bố mẹ xem gia đình có ai chết trẻ và nguyên nhân. Nhiều ca tử vong do đuối nước, tự gây tai nạn, ngã xe, trên thực tế xảy ra khi người đó bị bệnh cơ tim phì đại mà không được phát hiện dẫn đến ngừng tim đột ngột.

Nếu bạn có tiền sử gia đình nguy cơ cao, bác sĩ sẽ khuyên bạn làm các xét nghiệm như điện tâm đồ, siêu âm. Ngoài ra, bạn cũng nên cảnh giác với những dấu hiệu cảnh báo như khó thở bất thường, ngất và nhịp tim nhanh chưa từng thấy trước đó.

Những người được chẩn đoán bị chứng cơ tim phì đại cần kết hợp với bác sĩ tim mạch để kiểm soát bệnh, tránh nguy cơ tử vong đột ngột. Thuốc, máy khử rung tim và đôi khi phẫu thuật có thể có lợi. Bạn sẽ phải theo một chương trình tập luyện được sắp xếp cẩn thận. Chắc chắn bạn có thể phải từ bỏ một số môn thể thao có liên quan tới hoạt động tăng giảm đột ngột như bóng đá, nhưng cũng không nên nằm ỳ một chỗ.

2. Rối loạn nhịp tim

Trong khi bệnh cơ tim thay đổi hình dạng và cấu trúc tim, thì có một nhóm bệnh tim khác ảnh hưởng tới hệ thống điện kiểm soát và đồng bộ hóa nhịp tim. Mặc dù hiếm nhưng những bệnh nghiêm trọng như hội chứng Brugada, hội chứng QT kéo dài, hội chứng Wolff-Parkinson-White làm rối loạn các tín hiệu điều khiển giúp nhịp tim của bạn đập bình thường. Bạn có thể không có bất cứ dấu hiệu nào cho đến khi buồng dưới của tim (tâm thất) bắt đầu run thay vì bơm đúng cách và khiến bạn đổ gục.

Dự phòng: Di truyền cũng đóng vai trò lớn trong bệnh này, vì vậy hãy cho bác sĩ biết tiền sử gia đình. Các xét nghiệm như điện tâm đồ và bài tập kiểm tra gắng sức có thể xác định những bệnh này. 

Lối sống lành mạnh có thể làm giảm nguy cơ tử vong đột ngột thậm chí là ở những người có nguy cơ bệnh. Không hút thuốc và hạn chế uống rượu vì rượu làm gia tăng nguy cơ nhịp tim bất thường. Hãy nói với bác sĩ nếu bạn gặp ác mộng và giật mình lúc nửa đêm vì đôi khi đây là dấu hiệu của hội chứng Brugada, thủ phạm giết người trong giấc ngủ.

3. Phình mạch não

Theo Hiệp hội Đột quỵ Mỹ, khoảng 3 tới 5 triệu người Mỹ có chỗ phình bất thường trên thành mạch máu não. Phần lớn bệnh tồn tại âm thầm, không gây ra triệu chứng. Nhưng theo một nghiên cứu gần đây trên tạp chí Stroke, khoảng 1/3 ca phình mạch cuối cùng bị vỡ, 40% trong số họ tử vong đột ngột.

Dự phòng: Không bỏ qua triệu chứng đau đầu đột ngột, nặng, đặc biệt là đi kèm theo các triệu chứng lạ khác như xệ mí mắt, nhìn đôi hoặc giãn đồng tử một bên. Đó có thể là dấu hiệu phình mạch chèn ép các dây thần kinh trong não.

Phát hiện sớm là quan trọng. Các bác sĩ phát hiện ra dấu hiệu phình mạch trước khi nó bị vỡ, họ có thể xử lý bằng cách phẫu thuật hoặc các phương pháp điều trị khác. Hãy cảnh giác nếu như bạn bị cao huyết áp.

4. Bóc tách động mạch chủ

Năm 2003, căn bệnh này đã khiến nam diễn viên nổi tiếng của Mỹ John Ritter đột ngột ra đi khi bị rách thành động mạch chủ trên tim.

Các bác sĩ không biết chính xác nguyên nhân gây ra tình trạng rách này, nhưng chúng có thể gây chảy máu giữa các lớp thành mạch, tiềm ẩn nguy cơ tử vong cao. Viện Sức khỏe quốc gia Mỹ cho biết bóc tách động mạch chủ xuất hiện ở chỉ khoảng 2 trong cứ 10.000 người, nhưng chủ yếu là nam giới ở độ tuổi 40 tới 70.

Dự phòng: Đau ngực hoặc lưng đột ngột và dữ dội là dấu hiệu chính của bóc tách động mạch chủ. Vì vậy hãy đến bác sĩ ngay khi bạn gặp triệu chứng này. Trước đó, bạn cần biết nguy cơ của mình: Nguy cơ này cao hơn nếu trong gia đình bạn có người bị bệnh hoặc bạn bị rối loạn mô liên kết như hội chứng Ehlers-Danlos, khiến da bị kéo căng và các khớp quá lỏng lẻo.

Những bệnh này khiến mạch máu dễ vỡ, vì vậy những người bị tình trạng này nên được chăm sóc về y tế khi có bất cứ cơn đau ngực hoặc lưng không rõ lý do.

Và bạn cần được tiêm phòng cúm. Theo nghiên cứu được trình bày năm ngoái tại Hội nghị khoa học của Hiệp hội Tim Mỹ, số người nhập viện vì bóc tách động mạch tăng đột biến trong mùa cúm, có thể là vì phản ứng viêm với virus gây rách ở những người nhạy cảm.

5. Thuyên tắc phổi

Một nửa số người có cục máu đông trong phổi không có bất kỳ triệu chứng nào nhưng ở Mỹ mỗi năm có tới 100.000 người bị cục máu làm tắc lưu thông máu, tăng huyết áp trong phổi và tim khó hoạt động bình thường.

Dự phòng: Xem các dấu hiệu của cục máu đông ở các bộ phận trong cơ thể bạn như chân và tay. Xử lý chúng bằng thuốc làm loãng máu có thể ngăn chặn chúng di chuyển tới phổi.

Dấu hiệu cảnh báo bao gồm đau và sưng ở cánh tay hoặc chân không mất đi trong vòng 1-2 ngày, đặc biệt nếu bạn vừa mới bị gãy xương, có một chuyến bay dài hoặc thời gian không vận động quá lâu

Hải Ngân (Theo Menshealth)

Nụ Xuân - Nguyễn Thị Thêm (Thơ và PPS)

Cô bé bán kẹo đẹp như một nụ xuân đã cho tác giả cảm hứng sáng tác bài thơ và thực hiện video...

Mời xem Youtube Nụ Xuân

Những Bậc Thang Và Pho Tượng Phật

Ngày xưa, trong một ngôi đền có một bức tượng phật được khắc từ đá granite hết sức tinh xảo. Hàng ngày đều có nhiều người đến khấn vái, cầu nguyện. Những bậc thang dẫn đến bức tượng phật cũng được cắt gọt từ cùng một tảng đá làm ra bức tượng ấy.

Đến một ngày nọ, những bậc thang trở nên bất mãn và đưa ra lời phản kháng rằng: "Chúng ta vốn là anh em, cùng sinh ra từ một tảng đá. Cớ gì mà họ có quyền chà đạp lên chúng ta mà lại cúi đầu trước anh? Anh có gì hay nào?".

Phiến đá tạo nên pho tượng phật điềm tĩnh trả lời: "Đó là vì anh chỉ phải chịu bốn nhát dao là đã có hình dáng như ngày nay rồi, nhưng tôi đã phải chịu mười ngàn nhát cắt và đục thì mới thành một bức tượng Phật".

Cuộc đời cũng như những phiến đá kia, sau khi đã có đủ kiến thức và được  tôi luyện qua những trải nghiệm cuộc sống, mọi sự học hỏi và lao động vất vả của ta sẽ mang lại cho ta sự tinh thông thật sự. Không ai có thể tự mình giàu có mà không làm việc, hay uyên bác mà không cần học tập.

Sưu tầm