Tác giả lần đầu tham dự VVNM vào tháng 1-2024 với bài “Một Ngày Thăm Trường Võ Bị West Point”. Bà hiện định cư ở Texas và làm việc trong ngành giáo dục. Nhị Độ Hoàng Mai vừa nhận giải Đặc Biệt VVNM 2025. Sau đây là một bài viết ngắn và cảm động kể về Tượng đài “The Trail of the Fallen –Đường Mòn Tưởng Niệm Những Người Đã Khuất) trên đỉnh núi Popolopen Torne, tiểu bang New York.
***
Mùa hè năm nay, con trai tôi từ trường võ bị West Point về nhà nghỉ hè được hai tuần trước khi đi thực tập ở căn cứ quân sự Fort Hood tại thành phố Killeen, bang Texas. Trong lúc gia đình sum họp, con tôi có cho tôi xem một số hình ảnh về cuộc sống học tập của nó ở trường. Một bức ảnh đã khiến tôi dừng lại rất lâu sau khi con tôi cho biết đó là tượng đài “The Trail of The Fallen”. Con tôi đã chụp bức ảnh này trong một lần tập quân sự leo lên đỉnh núi Popolopen Torne. Có những bức ảnh không để lại ấn tượng nào cho tôi, một số bức ảnh gây cho tôi nhiều ngạc nhiên, thích thú và xúc động. Bức ảnh mà con tôi chụp tượng đài “The Trail of The Fallen” đã gợi lên trong tôi nhiều cảm xúc vì câu chuyện đằng sau bức ảnh này thật sự lay động lòng người.
Sau khi tìm hiểu về tượng đài
“The Trail of The Fallen”, tôi quyết định viết về tượng đài này. Lòng biết ơn đối
với những người lính Mỹ đã ngã xuống và lòng khâm phục đối với người đặt viên
đá đầu tiên cho tượng đài này đã thôi thúc tôi viết về tượng đài “The Trail of
The Fallen”.
Nói đến tượng đài hay đài tưởng
niệm, chúng ta thường hình dung ra các bức tượng được tạc hoặc điêu khắc bằng đồng
hay bằng đá cẩm thạch và thông thường được đặt trên các bệ đỡ cao. Tuy nhiên,
tượng đài The Trail of Fallen (Tạm gọi là Tượng Đài Đường Mòn Tưởng Niệm Những
Người Đã Khuất) là một tượng đài khác biệt với những gì chúng ta thường hình
dung. Đây là một tượng đài độc đáo, được bồi đắp bằng hàng ngàn viên đá, to có
nhỏ có, nằm trên đỉnh núi Popolopen Torne. Đỉnh núi này khá nhọn và trọc, với độ
cao 942 feet so với mực nước biển, nằm trên một đoạn của tuyến đường mòn
Timp-Torne trong công viên tiểu bang Bear Mountain, bang New York.
Tôi ước ao tôi có đủ sức khỏe để
leo lên đỉnh núi Popolopen Torne để viếng thăm tượng đài này và để nghiêng mình
trước những người lính Mỹ đã ngã xuống cho nước Mỹ thanh bình như ngày hôm nay.
Tôi ước ao tôi có thể mang một viên đá khắc tên Bác Hai của tôi, leo lên đỉnh
và đặt bên cạnh các viên đá khác bồi đắp nên tượng đài. Tuy vậy, lực bất tòng
tâm, tôi biết tôi sẽ mãi không thể leo lên được tới đỉnh núi dù tôi có cơ hội
quay trở lại nơi này vào tháng Tám năm nay. Một thanh niên trai tráng như con
tôi còn phải ngần ngại khi tôi yêu cầu nó đưa tôi lên đỉnh núi vào tháng Tám
này.
The Trail of The Fallen:
tượng đài đầy tính nhân văn.
Đài tưởng niệm này được hình
thành từ một khối đá xếp chồng khổng lồ do những người leo núi (hikers) và các
gia đình quân nhân cùng nhau tạo nên. Họ mang theo những viên đá lên đỉnh núi để
tri ân các quân nhân đã hy sinh.
Để đem được các viên đá lên đỉnh
núi, người mang chúng phải vượt qua một quãng đường dài khoảng 2km. Quãng đường
này tuy ngắn nhưng có độ dốc rất cao, có những đoạn khá gập ghềnh. Người đi cần
phải bám vào đá, bám vào các sợi dây thừng được gia cố sẵn trên vách núi để đi.
Đài tưởng niệm này được bồi đắp mỗi ngày khi các gia đình, đồng đội và cả những
du khách đi ngang qua tiếp tục mang theo những viên đá mới. Nhiều sinh viên sĩ
quan tại học viện quân sự West Point cũng đã tự mình leo núi, mang theo đá để bồi
đắp cho tượng đài này.
Hàng ngàn viên đá, từ những viên nhỏ nằm gọn trong lòng bàn tay đến những khối đá nặng hàng trăm cân, đều được sơn tên, được viết tiểu sử hoặc viết lời nhắn gửi chân thành “Gone but Not Forgotten” (Ra đi nhưng không bị lãng quên) gửi đến những người lính đã hy sinh. Trên đỉnh núi còn là nơi đặt cờ, quân huy, thẻ bài quân nhân, áo khoác và các vật kỷ niệm chen lẫn giữa các hòn đá. Sát bên tượng đài là hai chiếc ghế bằng đá granite nặng hơn 350–400-pound đã được vận chuyển kỳ công lên đỉnh núi để tưởng nhớ hai cựu học viên West Point thiệt mạng tại Afghanistan: Thiếu tá Thomas Kennedy và Trung úy Daren Hidalgo). Câu chuyện về cuộc đời và sự hy sinh của họ là biểu tượng lớn cho lòng quả cảm tại đài tưởng niệm này.
Thiếu tá Thomas Kennedy là một sĩ quan Lục quân tận tụy, tốt nghiệp Học viện West Point (niên khóa 2000). Ông đã hy sinh bởi một kẻ đánh bom liều chết tại tỉnh Kunar, Afghanistan, vào ngày 8 tháng 8 năm 2012. Còn Trung úy Daren Hidalgo tốt nghiệp Học viện Quân sự West Point (niên khóa 2009), đã hy sinh vào ngày 20 tháng 2 năm 2011 tại tỉnh Kandahar, Afghanistan, do các vết thương gây ra bởi thiết bị nổ tự chế (IED).
Điều cần biết là hai chiếc ghế
đá granite này được vận chuyển lên đỉnh núi Popolopen Torne hoàn toàn bằng sức
người, không một trực thăng hay máy móc hạng nặng nào được sử dụng. Grant
Nawoichyk và các tình nguyện viên từ các tổ chức hướng đạo sinh địa phương và
các sinh viên sĩ quan West Point đã đóng góp công sức để khiêng vác các bộ phận
rời như chân ghế và mặt ghế lên đỉnh. Họ đã sử dụng dây đai nâng chịu lực, dây
thừng và khung gỗ chuyên dụng để khiêng vác. Họ thường xuyên luân chuyển nhân sự
để khỏi bị kiệt sức và đảm bảo an toàn khi di chuyển qua những đoạn đường có độ
dốc lớn. Sau khi vận chuyển thành công tất cả các bộ phận lên đỉnh núi, cả nhóm
đã lắp ráp các kết cấu và bắt bu lông cố định chúng vào nền đá gốc để chịu được
điều kiện thời tiết khắc nghiệt trên núi. Việc đưa hai chiếc ghế này lên đỉnh
núi cao 942 feet (khoảng 287 mét) với địa hình dốc đá dựng đứng thật sự là một
kỳ tích.
Ai là người đặt viên đá đầu tiên?
Ngay sau vụ tấn công khủng bố
ngày 11 tháng 9 năm 2001, Đại tá Quân đội về hưu Hank Keirsey đã tự mình
thực hiện những chuyến leo núi lên đỉnh Popolopen Torne. Ông lặng lẽ mang theo
những viên đá từ dưới chân núi lên đỉnh - mỗi viên tượng trưng cho một nạn nhân
của các cuộc tấn công- vừa cầu nguyện vừa mong mỏi sự trở về an toàn của các
quân nhân đang làm nhiệm vụ ở nước ngoài.
Khi các cuộc chiến tại Iraq và Afghanistan ngày càng trở nên khốc liệt, đại tá Keirsey vẫn tiếp tục khuân vác đá lên đỉnh núi dốc cao 942 feet để tri ân những người lính đã hy sinh, đặc biệt là các cựu sinh viên West Point. Hình ảnh người cựu chiến binh luống tuổi miệt mài mang vác những khối đá nặng nhọc lên đỉnh núi đã truyền cảm hứng cho người dân địa phương, các cựu chiến binh, những người leo núi và cả các học viên West Point cùng với gia đình quân nhân. Họ bắt đầu mang theo những viên đá có kích thước lớn hơn lên đỉnh núi, nhiều viên được sơn màu sắc rực rỡ, viết tên hoặc khắc ngày hy sinh của những người đồng đội đã ngã xuống.
Theo thời gian, một đống đá tưởng
niệm dần lộ diện và lớn lên ngay trên đỉnh núi hoang sơ. Dù đống đá tưởng niệm
đã tồn tại nhiều năm và được cộng đồng đi bộ đường dài biết đến, nơi đây vẫn chỉ
là một địa điểm tự phát và chưa được chính quyền công nhận chính thức vào thời
điểm đó.
Grant Nawoichyk và sự ủng
hộ của đại tá Hank Keirsey
Năm 2014, một hướng đạo sinh kỳ cựu thuộc đội 23 tại West Point, Grant Nawoichyk, đã quyết định chọn nơi nàyđể thực hiện dự án “Hướng đạo sinh đại bàng” (Eagle Scout Project). Mục tiêu của cậu là cải tạo cung đường, bảo tồn đống đá kỷ niệm và biến nơi đây thành một đài tưởng niệm chính thống. Để thực hiện dự án, Grant Nawoichyk đã phải xin phê duyệt chính thức từ Ủy ban Công viên Palisades (Palisades Park Commission) để hợp pháp hóa khu vực tưởng niệm này.
Ngày 10 tháng 5 năm 2014,
đoạn đường mòn leo núi dốc và hiểm trở thuộc tuyến Timp-Torne này chính thức được
khánh thành với tên gọi “The Trail of The Fallen”. Trong dự án của mình, Grant
Nawoichyk cùng các tình nguyện viên đã bổ sung những chi tiết quan trọng giúp
hoàn thiện diện mạo của tượng đài như ngày nay. Họ đã cho đặt thêm các biển báo
và đánh dấu lộ trình mòn một cách rõ ràng để đảm bảo an toàn cho người leo núi.
Ngoài ra, họ cho dựng một ki-ốt cung cấp thông tin cho du khách ngay tại điểm bắt
đầu của đường mòn trên đỉnh Đường Mine (Mine Road). Điều đặc biệt, họ đã vận
chuyển kỳ công và bắt vít cố định hai chiếc ghế bằng đá granite nặng
400-pound (khoảng 180kg) lên đỉnh núi.
Đại tá Keirsey đã hết lòng hỗ trợ Grant Nawoichyk. Ngôi nhà của đại tá Keirsey nằm ở đầu đường Mine Road, ngay sát chân đường mòn. Ông vừa là một người gác cổng kiêm người chủ nhà hiếu khách. Ông cho phép các sinh viên sĩ quan tại West Point và các gia đình quân nhân đậu xe trong khuôn viên đất của mình. Ngôi nhà của ông luôn mở cửa làm nơi tụ họp để các gia đình quân nhân chia sẻ về những người thân đã khuất trước khi bắt đầu hành trình gian nan. Ông thường leo lên đỉnh núi cùng các nhóm du khách để thay thế những lá cờ Mỹ đã sờn rách tại đài tưởng niệm trên đỉnh.
Nếu không có việc đại tá Hank Keirsey đích thân mang những viên đá mang tính biểu tượng đầu tiên đó lên sườn dốc thì con đường mòn cùng những chiếc ghế đá granite tại đây đã không tồn tại như ngày nay. Chính sự kết hợp giữa ý nguyện thiêng liêng ban đầu của một cựu chiến binh (Keirsey) và lòng nhiệt huyết gìn giữ lịch sử của một người trẻ như Grant Nawoichyk đã tạo nên một tượng đài "Trail of the Fallen" đầy tính nhân văn, nơi mỗi viên đá mang lên đều mang một câu chuyện và linh hồn riêng. Ngày nay tượng đài “Trail of The Fallen” đã và đang trở thành một đài tưởng niệm có quy mô lớn.
Mỗi một tượng đài đều có một câu chuyện của riêng mình. Riêng câu chuyện của tượng đài The Trail of The Fallen vẫn đang được kể từng ngày và là một câu chuyện chưa có hồi kết. Câu chuyện của tượng đài này sẽ mãi làm lay động lòng người thế hệ hôm nay và những thế hệ trẻ mai sau, như đã từng lay động lòng tôi và gợi lên trong tôi nhiều xúc cảm.
Tôi mong muốn được gửi lời cảm
ơn đến các gia đình quân nhân đang có con phục vụ trong quân đội Mỹ và cảm ơn
những người lính Mỹ - Thank you for your service! Cuối cùng, tôi không quên cảm
ơn Ban Biên Tập Việt Báo đã cho tôi có cơ hội chia sẻ câu chuyện về Tượng Đài
“The Fallen of Trail” đến với độc giả người Việt trên toàn thế giới. Xin cảm
ơn!
Tháng 7, ngày 17, 2026
Nhị Độ Hoàng Mai
No comments:
Post a Comment