Nắm Tay Lại Và Xòe Tay Ra

Ngày trước, bàn tay tôi lúc nào cũng nắm chặt.

Tôi đã từng nghĩ rằng, hạnh phúc là phải có thật nhiều thứ trong tay. Phải có được sự công nhận, phải có một vị trí nào đó, phải có những thứ mà người khác ao ước. Tôi đã từng tin rằng, càng giữ được nhiều, mình sẽ càng an toàn.

Và thế là tôi gồng mình lên mà chạy.

Những ngày tháng đó, nghĩ lại vẫn thấy mệt, thật sự đấy. Có những bữa cơm ăn mà không thấy ngon, có những đêm đặt lưng xuống mà đầu óc vẫn toan tính, suy nghĩ liên miên.

Tôi mải miết đuổi theo những điều ở phía trước, mà quên mất những thứ bình dị đang ở quanh mình.

Đến một lúc, tôi nhận ra mình có nhiều thứ hơn ngày xưa, nhưng trong lòng lại trống rỗng và bất an hơn. Bàn tay tôi nắm chặt đến mỏi rã rời, mà bên trong, hóa ra lại chẳng có gì.

Rồi cuộc đời đưa đẩy cho tôi gặp lại vài người, thấy vài chuyện.

Tôi gặp lại người bạn cũ. Ngày xưa cậu ấy tài giỏi, đầy hoài bão. Giờ cậu mở một tiệm sách cũ nhỏ ở quê. Tôi hỏi, có tiếc những ước mơ ngày cũ không. Cậu cười, cái cười thật hiền: “Hồi xưa mình cũng muốn trèo lên cao lắm. Nhưng càng trèo, càng thấy ngột ngạt. Giờ mình không muốn gì nhiều. Sáng thức dậy thấy lòng yên, tối về ngủ một giấc không mộng mị. Với mình, vậy là đủ rồi.”

Câu nói của cậu ấy, lúc đó, thật sự làm tôi phải suy nghĩ.

Lại có những buổi chiều, tôi thấy một ông cụ đẩy xe tàu hũ đi bán. Dáng ông chậm rãi, nụ cười móm mém. Người ta hỏi sao ông không nghỉ ngơi, ông chỉ nói: “Còn đi được là còn vui. Ngày làm dăm ba đồng, không phải phiền con cháu. Vậy là được rồi.”

Nhìn nụ cười của ông, tôi chợt hiểu ra một điều mà trước giờ mình chưa hiểu. Hạnh phúc của họ không đến từ việc “có thêm”, mà đến từ việc “thấy đủ”. Cái giàu của họ không nằm trong túi, mà nằm trong lòng. Từ đó, tôi bắt đầu tập một thói quen mới. Tập bớt “mong” đi một chút.

Hành trình này không dễ dàng. Nó không phải là buông xuôi, mặc kệ. Tôi vẫn làm việc của mình mỗi ngày, vẫn cố gắng hết sức. Nhưng tôi học cách không đòi hỏi cuộc đời phải diễn ra đúng như kịch bản mình viết.

Tôi làm phần việc của người nông dân: cày cuốc, gieo hạt. Còn chuyện mưa nắng thế nào, tôi học cách đón nhận. Mùa màng tốt thì biết ơn, thất bát cũng không quá oán than. Và lạ lùng thay, khi lòng tôi bớt đòi hỏi đi, nó dường như rộng ra.

Cái tâm mình, có lẽ nó cũng giống như mảnh đất. Ngày trước, tôi cắm đầy cọc rào của sự “phải có”, nên chẳng còn chỗ cho thứ gì khác mọc lên. Giờ tôi thử nhổ bớt những cọc rào đó đi. Mảnh đất ấy lại sẵn sàng đón nhận tất cả: một cơn mưa bất chợt, một hạt giống lạ theo gió bay về. Đến hay đi, được hay mất, tôi học cách nhìn nó như một phần của tự nhiên.

Bây giờ, tôi bắt đầu nghe được tiếng chim hót sau vườn, thấy được màu hoa dại ven đường, cảm nhận được hơi ấm của nắng sớm. Những thứ đó trước giờ vẫn luôn ở đấy, chỉ tại lòng tôi bận quá, bàn tay tôi nắm chặt quá, nên không cảm nhận được đó thôi.

Một đời người, có lẽ cũng chỉ là một chuyến đi. Đến cuối cùng, chẳng ai mang theo được gì. Tôi chỉ mong tâm hồn mình, khi kết thúc hành trình, sẽ là một tâm hồn đã học được cách sống nhẹ nhàng.

Cuộc sống của tôi dần nhẹ đi, không phải vì gánh nặng trên vai biến mất, mà vì tôi đã học được cách đặt nó xuống.

Tôi không dám nói mình đã hiểu hết. Tôi chỉ biết rằng, khi bàn tay nắm lại thì mỏi, mà khi thử xòe ra, thì lại thấy lòng mình nhẹ tênh.

An Hậu