Nguồn tin và chi tiết: https://www.sciencing.com/2154199/scientists-simulated-end-of-world-results-eye-opening/
HCD: Máy tóm tắt nội dung bài báo (có thể còn sót những “tiếng mới” khó hiểu khó nghe)
Dưỡng
khí là mạch sống của hầu hết mọi sinh vật trên Trái Đất. Khả năng hoạt động của
chúng ta, cho đến tận từng tế bào, đều dựa vào nguyên tố tuyệt vời này. Dù là
thứ tràn ngập và cần thiết cho sự sống đến mức bị coi là hiển nhiên, dưỡng khí
thực ra không phải lúc nào cũng có sẵn. Trong thời đại thái cổ, Trái Đất phần lớn
nằm dưới nước, và sự sống thuộc về loài yếm khí, nghĩa là không cần dưỡng khí.
Vào lúc đó, bầu khí quyển Trái Đất phần lớn gồm khí mê-tan, carbonic và nước.
Tuy nhiên, sự xuất hiện của các loài vi khuẩn lam đã thay đổi mọi thứ và dẫn đến
điều được gọi là "Sự kiện dưỡng khí vĩ đại".
Nguồn
gốc và tương lai của một bầu khí quyển giàu dưỡng khí
Vi
khuẩn lam là những vi sinh vật độc đáo tiến hóa từ 2,7 tỷ năm trước. Tài năng
phi thường của chúng là có thể quang hợp, một điều hoàn toàn mới mẻ vào thời kỳ
chúng mới xuất hiện. Dùng ánh sáng từ mặt trời, chúng oxy hóa nước và tạo ra
năng lượng. Thật hữu ích, dưỡng khí được tạo ra như một chất phụ phẩm. Từng
chút một, các vi sinh vật này đưa dưỡng khí vào bầu khí quyển, và khí mê-tan bị
đào thải. Sự thay đổi to lớn như vậy trong thành phần khí quyển đã cho phép các
sinh vật hiếu khí tiến hóa và nảy nở.
Một kết
cục khác là phần lớn các sinh vật yếm khí có trước đó đã bị tiêu diệt. Liệu
chuyện ngược lại có xảy ra trong tương lai không? Dù chúng ta từ lâu đã nhận ra
rằng sự kết thúc của sự sống trên Trái Đất như chúng ta biết là điều không thể
tránh khỏi, các tiên đoán trước đây dựa trên sự phình to của mặt trời và khả
năng nó nuốt chửng hành tinh của chúng ta. Điều này được đoán là sẽ diễn ra
trong khoảng 5 tỷ năm nữa. Tuy nhiên, người ta cũng đồng ý rằng sức nóng phóng
xạ từ mặt trời sẽ có thể làm bốc hơi hoàn toàn các đại dương trên Trái Đất
trong khoảng 2 tỷ năm nữa, từ đó khiến hành tinh này trở thành nơi không thể cư
ngụ đối với chúng ta.
Ngày
tàn đã cận kề
Dù
các yếu tố này được các mô hình hiện thời hỗ trợ mạnh mẽ, chúng đã không tính đến
việc thiếu hụt dưỡng khí trong khí quyển có thể xảy ra trước đó. Một kết quả của
những tiên đoán này là khí carbonic bị giảm đi đáng kể. Điều đó tạo ra một vấn
đề lớn cho dưỡng khí, vì carbonic rất cần thiết cho việc quang hợp. Do đó, nếu
mức độ carbonic bị cạn kiệt đến mức cây cối trên Trái Đất chết rụi, điều này sẽ
gây xáo trộn lớn cho sinh giới, khiến dưỡng khí ngày càng ít đi.
Với
sự hiểu biết này, các nhà nghiên cứu Kazumi Ozaki và Christopher T. Reinhard đã
chạy một mô hình để tiên đoán sinh giới tương lai của Trái Đất, và công bố phát
hiện của họ trên tạp chí khoa học địa chất Nature Geoscience. Họ vận hành một
mô hình dựa trên khí hậu và các yếu tố sinh học, địa chất, hóa học ảnh hưởng đến
môi trường. Mô hình này được chạy 400.000 lần, và kết quả đã rút ngắn đáng kể
thời gian đã thiết lập trước đó xuống còn 1 tỷ năm. Dù đây vẫn là một khoảng thời
gian rất dài tính từ nay, nhưng thật hoang mang khi biết rằng khoảng không gian
chúng ta cư ngụ trong vũ trụ có ngày hết hạn cho sự trú ngụ của chúng ta và các
sinh vật hiếu khí khác.
Nguồn tin và chi tiết: https://www.sciencing.com/1838035/every-way-stephen-hawking-predicted-world-ending/
HCD: Máy tóm tắt nội dung bài báo (có thể còn sót những
“tiếng mới” khó hiểu khó nghe)
Stephen
Hawking dự đoán tất cả các cách mà thế giới sẽ diệt vong.
Có
cái tên nào gắn liền với ngành thiên văn học hơn Stephen Hawking không? Trong
suốt 76 năm sống cùng chúng ta, Giáo sư Hawking đã dành vô số thời gian và công
sức để mang những dữ liệu phức tạp về vũ trụ đến với quần chúng, giải thích bằng
những thuật ngữ mà bất kỳ trí óc hiếu kỳ nào cũng có thể hiểu được. Có lẽ ông
làm vậy để có thêm nhiều người hứng thú với hoạt động của thế giới, hoặc có lẽ
ông hiểu rằng việc mang khoa học đến với đại chúng có thể ngăn chặn ngày phán
xét. Có lẽ đó là sự kết hợp của cả hai.
Giáo
sư Hawking đã thấy những lời răn đe rõ rệt trong cách loài người sinh sống và
việc chúng ta có thể dễ dàng bước vào con đường hủy diệt hành tinh như thế nào.
Vào năm
2000, khi phát biểu trước Hội đồng Thiên niên kỷ của Tổng thống Clinton,
ông nói:
"Ngay
cả khi chúng ta không hủy diệt hoàn toàn chính mình, vẫn có khả năng chúng ta sẽ
rơi vào tình trạng tàn bạo và dã man như cảnh mở đầu của bộ phim Kẻ Hủy Diệt."
Trước
đó, ông ước tính phải mất thêm 1.000 năm nữa chúng ta mới tàn phá hết nhân loại;
vào năm 2017, một năm trước khi qua đời, mốc thời gian đó đã rút ngắn xuống còn
vẻn vẹn 100 năm. Vậy, Stephen Hawking đã tiên đoán ngày tận thế như thế nào? Thật
không may, ông thấy có nhiều lựa chọn — vì vậy đây là phần tập hợp những suy
nghĩ và lời răn đe của ông, trình bày chi tiết cơ chế đằng sau mỗi lời tiên
đoán và tình hình của chúng ta ngày nay. Chúng ta sắp chứng minh ông đúng hay sai?
Hãy xem chúng ta đã đi được bao xa, hoặc chưa đi được đến đâu.
1.
Sinh vật lạ ngoài hành tinh khám phá ra Trái Đất
Nhiều
người rất say mê ý tưởng rằng một dạng sống thông minh ngoài hành tinh sẽ tìm
thấy hành tinh của chúng ta và lập bang giao. Tuy nhiên, Giáo sư Stephen
Hawking không
nằm trong số đó. Vào năm 2010, ông đã phát biểu trong một bộ phim tài liệu của
đài Discovery rằng:
"Nếu
sinh vật lạ đến thăm chúng ta, kết cục sẽ giống như khi Kha Luân Bố đặt chân
lên châu Mỹ, một điều chẳng tốt đẹp gì cho người da đỏ bản địa... Chúng ta chỉ
cần nhìn vào chính mình để thấy cuộc sống thông minh có thể phát triển thành thứ
mà chúng ta không muốn gặp như thế nào."
Rõ ràng, cho đến lúc viết bài này, không có bằng chứng nào cho thấy một dạng sống ngoài Trái Đất đã liên lạc hoặc viếng thăm hành tinh của chúng ta. Nhưng điều đó không ngăn được chúng ta cố gắng tìm cách liên lạc hoặc tìm kiếm các thế giới nơi sinh vật lạ có thể đang ẩn náu. Một bài báo năm 2025 trên một tạp chí thiên văn học giả định rằng chúng ta có thể phát hiện ra sự sống trên các hành tinh xa xôi bằng cách tìm kiếm một nhóm khí gọi là methyl halide vốn có khả năng nuôi dưỡng sự sống của vi sinh vật. Có thể đó không phải là người ngoài hành tinh như một số người mong đợi, nhưng mỗi bước đi nhỏ vẫn là một bước tiến về phía trước.
2.
Sự hung hãn của con người giành chiến thắng
Khi
Giáo sư Stephen Hawking qua đời vào năm 2018, ông đã cảm thấy nhân loại đang
chuyển động theo cách mà sự hung hãn đối với nhau sẽ phá hủy mọi thứ. Trong một
cuộc phỏng vấn năm 2015, ông nói:
"Thói hư tật xấu của con người mà tôi muốn sửa đổi nhất chính là sự hung hãn. Nó có thể đã có lợi thế sinh tồn trong thời kỳ người thượng cổ, để kiếm thêm thức ăn, lãnh thổ hoặc bạn đời để sinh sản, nhưng bây giờ nó đe dọa tiêu diệt tất cả chúng ta."
Thật không may, các hành vi hung hãn của nhân loại dường như chỉ gia tăng kể từ khi ông qua đời. Một tổ chức dữ liệu báo cáo rằng kể từ năm 2019, số lượng các cuộc xung đột toàn cầu đã tăng gấp đôi, và cứ tám người trên thế giới thì có một người phải chịu ảnh hưởng của xung đột riêng trong năm 2024. Trong khi đó, một nghiên cứu năm 2023 tại Mỹ cho thấy khi nhiệt độ môi trường của một vùng tăng lên một độ bách phân (Celsius), số ca tử vong do bạo lực tăng 1,4%.
3.
Nạn quá tải dân số gây tăng mức tiêu hao năng lượng
Giáo
sư Stephen Hawking đã nhìn thấy những hiểm họa môi trường tiềm ẩn từ một lượng
dân ngày càng tăng và việc tăng dùng năng lượng của họ hoạt động như một cú đấm
kép có thể là đòn kết liễu chúng ta. Ông nói với Hội đồng Thiên niên kỷ rằng:
"Dân
số thế giới, vốn là thước đo khả năng kỹ thuật của chúng ta trong việc giữ gìn
cuộc sống và tự nuôi sống mình, đã tăng lên đều đặn... Trong hai trăm năm qua,
sự tăng trưởng đã trở thành cấp số nhân, nghĩa là dân số tăng theo cùng một tỷ
lệ phần trăm mỗi năm. Hiện tại, tỷ lệ này là khoảng 1,9% một năm... nghe có vẻ
không nhiều lắm nhưng nó có nghĩa là dân số thế giới sẽ tăng gấp đôi sau mỗi 40
năm... Đến năm 2600, dân số thế giới sẽ đứng chen chúc vai kề vai và việc dùng điện
sẽ khiến Trái Đất rực sáng như lửa đỏ."
Vậy,
chúng ta đã chú ý đến lời răn đe của ông đến mức nào? Tin mừng là điều đó không
hoàn toàn chính xác; tin buồn là nó cũng không xa thực tế lắm. Báo cáo dân số
năm 2024 của Liên Hiệp Quốc cho thấy tốc độ tăng trưởng đã chậm lại còn 0,85% mỗi
năm, một sự tương phản rõ rệt với mức 1,9% từ bài diễn văn của ông Hawking. Tuy
nhiên, Cơ quan Năng lượng Quốc tế nhận thấy rằng trong năm 2024, nhu cầu năng
lượng toàn cầu đã tăng 2,2%, nhanh hơn mức trung bình trong thập niên qua. Nhưng
không phải tất cả đều xấu; báo cáo cho thấy năng lượng tái tạo là nguồn tăng
trưởng lớn nhất, chiếm 38% lượng cung cấp. Trong khi đó, khí đốt thiên nhiên đứng
thứ hai với 28%, cho thấy khoảng cách ngày càng nới rộng và sự ủng hộ mạnh mẽ
mà thế giới dành cho các nguồn năng lượng sạch.
4.
Kỹ thuật vũ khí ngày càng tối tân
Giáo
sư Stephen Hawking có những lo ngại sâu sắc về cách nhân loại đang sử dụng những
bước tiến kỹ thuật để chế tạo vũ khí giết người hàng loạt. Dù lúc đó ông rất
say mê với những phát triển của trí thông minh nhân tạo, ông cũng biết rằng các
chính phủ tập trung nghiên cứu kỹ thuật vào việc hủy diệt thay vì tạo ra những
cách thức để rời khỏi Trái Đất có thể dẫn đến những kết cục thảm khốc. Vào năm
2016, ông nói:
"Chúng
ta đang ở thời điểm nguy hiểm nhất trong sự phát triển của nhân loại. Giờ đây
chúng ta có kỹ thuật để phá hủy hành tinh nơi chúng ta đang sống, nhưng vẫn
chưa phát triển được khả năng thoát khỏi nó".
Ông
Hawking đặc biệt lo ngại về khả năng chúng ta quay trở lại cuộc chiến tranh hạch
tâm. Trong cuốn sách xuất bản sau khi qua đời, ông nói:
"Chiến tranh hạch tâm có lẽ vẫn là mối đe dọa lớn nhất đối với nhân loại vào thời điểm hiện tại. Đó là một mối nguy hiểm mà chúng ta phần nào đã lãng quên."
Kể
từ lời răn đe của ông vào năm 2016, kỹ thuật vũ khí cải tiến chỉ càng to lớn
hơn, mạnh hơn và nhanh hơn. Báo cáo năm 2024 của Mỹ cho thấy Bộ Quốc phòng nước
này đã tăng chi tiêu cho kỹ thuật trí thông minh nhân tạo từ 600 triệu Mỹ kim
năm 2016 lên 1,8 tỷ Mỹ kim vào năm 2024. Trong khi đó, Ngũ Giác Đài đã yêu cầu
cấp ngân sách 11 tỷ Mỹ kim cho nghiên cứu hỏa lực tầm xa, với 4,7 tỷ Mỹ kim
trong số đó được dành riêng cho các loại hỏa tiễn siêu thanh.
Stephen
Hawking không phải là người đầu tiên nêu lên những hiểm họa chúng ta phải đối mặt
với biến đổi khí hậu, nhưng ông chắc chắn là người kiên quyết nhất. Tại một hội
nghị năm 2017, ông nói: "Chúng ta đang ở gần điểm không thể đảo ngược,
nơi việc hâm nóng toàn cầu trở thành bất khả cứu vãn." Ông giải thích
thêm trong cuốn sách của mình:
"Chúng
ta đã tặng cho hành tinh của mình món quà tai hại là biến đổi khí hậu... Biến đổi
khí hậu có thể giết chết rừng rậm Amazon và các khu rừng mưa khác, từ đó xóa bỏ
một trong những cách chính để loại bỏ khí carbonic khỏi khí quyển. Sự gia tăng
nhiệt độ biển có thể kích thích việc giải phóng lượng lớn khí carbonic. Cả hai
hiện tượng này sẽ làm tăng hiệu ứng nhà kính, và do đó làm trầm trọng thêm tình
trạng hâm nóng toàn cầu. Cả hai tác động này có thể khiến khí hậu của chúng ta
giống như sao Kim: nóng sôi sục và mưa axit lưu huỳnh, với nhiệt độ lên tới 250
độ bách phân. Đời sống con người sẽ không thể duy trì được. Chúng ta cần phải
đi xa hơn Hòa ước Kyoto năm 1997 và cắt giảm lượng khí thải carbonic ngay bây
giờ."
Một lần nữa, nhân loại dường như đã không để tai đến những lời răn đe của ông Hawking. Các cơ quan khí tượng báo cáo rằng năm 2024 có nhiệt độ bề mặt toàn cầu ấm nhất kể từ năm 1850, năm bắt đầu theo dõi hiện tượng này. Nhưng vẫn có hy vọng; 142 quốc gia và 1.180 công ty đã cam kết đạt mục tiêu không phát thải ròng, trong khi Thỏa thuận Xanh năm 2019 của Liên hiệp Âu châu đã mang lại những cải thiện đáng kể, giúp giảm 51% lượng khí thải so với mức của những năm 1990.
6. Các đường lối của TT Donald Trump
Dù Giáo sư Stephen Hawking không còn
sống để chứng kiến nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Donald Trump,….. Ghi chú: Xin lỗi độc giả và tác giả. Tôi bỏ đoạn nầy của
bài báo, lý do là dính tới chuyện chánh trị nhạy cảm…. tự kiểm duyệt.
7.
Một vụ va chạm thiên thạch khác
Stephen
Hawking tin rằng lịch sử sẽ lặp lại, và do đó, một thiên thạch kiểu cổ va vào
Trái Đất chỉ là vấn đề thời gian. Trong cuốn sách của mình, ông nói:
"Một
vụ va chạm thiên thạch sẽ là thứ mà chúng ta không có cách nào chống đỡ. Vụ va
chạm lớn như vậy gần đây nhất với chúng ta là khoảng sáu mươi sáu triệu năm trước
và điều đó được cho là đã giết chết loài khủng long, và nó sẽ xảy ra lần nữa.
Đây không phải là chuyện viễn tưởng; điều này được bảo đảm bởi các định luật vật
lý và toán học xác suất."
Cơ quan Không gian Âu châu tin rằng hiện có khoảng 1.770 vật thể trong không gian có nguy cơ va chạm với Trái Đất trong vòng 1.000 năm tới. Tuy nhiên, không phải vật thể nào cũng to lớn tới 10 cây số để hủy diệt hành tinh như khối thiên thạch thời cổ, và những thiên thạch đủ lớn để phá hủy một thành phố chỉ lao vào Trái Đất khoảng 250 triệu năm một lần. Vì vậy, mặc dù ông Hawking có thể đúng, nhưng có thể phải mất một thời gian rất dài nữa chúng ta mới biết được.
8.
Trí thông minh nhân tạo chiếm ưu thế trước con người
Thế
giới trí thông minh nhân tạo mà ông Stephen Hawking biết trước khi qua đời vào
năm 2018 dường như chỉ là sơ khai so với ngày nay. Dẫu vậy, ngay từ lúc đó ông
đã biết rằng nhân loại có thể đang đùa với lửa. Trong một cuộc phỏng vấn, ông
Hawking nói:
"Việc
phát triển trí thông minh nhân tạo toàn diện có thể báo hiệu sự kết thúc của chủng
tộc người... Nó sẽ tự khởi động và tự chế tạo lại với tốc độ ngày càng tăng...
Con người, vốn bị giới hạn bởi sự tiến hóa sinh học chậm chạp, sẽ không thể cạnh
tranh và sẽ bị thay thế."
May mắn thay, cuộc tranh luận về việc trí thông minh nhân tạo là tốt hay xấu là điều mà nhân loại có vẻ đã xem xét một cách cẩn trọng. Một báo cáo năm 2017 cho thấy trí thông minh nhân tạo có thể vượt qua con người trong một số công việc, bao gồm dịch thuật ngôn ngữ vào năm 2024, viết tiểu luận trung học vào năm 2026, và thậm chí cả công việc phẫu thuật vào năm 2053. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu tin rằng chỉ có 50% khả năng trí thông minh nhân tạo vượt trội hơn con người trong mọi công việc vào năm 2062 và tự động hóa tất cả các việc làm của con người vào năm 2137. Vì vậy, mặc dù cơ hội ngang ngửa nghe có vẻ không mấy lạc quan, nhưng nó vẫn tốt hơn nhiều so với những con số tăm tối mà một số phương tiện truyền thông giật gân đã đưa tin.
9.
Sự hoài nghi đối với khoa học
Một
trong những điều ông Stephen Hawking nhìn thấy khiến ông thất vọng nhất trong
cuộc đời mình là sự thờ ơ ngày càng tăng của công chúng đối với khoa học. Trong
một buổi nói chuyện năm 2017, ông suy ngẫm về những gì ông nhận thấy đang xảy
ra:
"Chúng
ta đã quen kỳ vọng vào sự gia tăng đều đặn của mức sống mà khoa học và kỹ nghệ
mang lại. Nhưng người ta lại hoài nghi khoa học vì họ không hiểu nó hoặc cảm thấy
họ không thể kiểm soát được nó... Trong một xã hội dân chủ, điều này có nghĩa
là mọi người cần phải có sự hiểu biết căn bản về khoa học, để đưa ra những quyết
định sáng suốt về tương lai."
Mặc dù có sự sụt giảm trong niềm tin của công chúng đối với các nhà khoa học, nhưng tình hình không tệ như quý vị nghĩ. Một cuộc điều tra năm 2024 của Trung tâm Nghiên cứu Pew cho thấy chỉ có 23% người Mỹ được hỏi nói rằng họ có mức độ tin tưởng kém hoặc không có chút niềm tin nào vào việc các nhà khoa học đang hành động vì lợi ích tốt nhất của công chúng. Vào năm 2023, con số này là 27%, vì vậy chúng ta đang bắt đầu thấy niềm tin dành cho các nhà khoa học tăng trở lại.
10.
Hạng người thượng đẳng thống trị những con người bình thường
Giáo
sư Hawking là một người phi thường về nhiều mặt. Không chỉ thông minh xuất
chúng, ông còn là một trong số ít người vượt qua mọi nghịch cảnh để sống sót
hơn năm mươi năm với căn bệnh xơ cứng teo cơ bên. Mặc dù chúng ta không hoàn
toàn chắc chắn bằng cách nào ông có thể trở thành một hiện tượng kỳ lạ như vậy,
nhưng điều đó có thể liên quan đến cơ địa sinh học của ông. Và chính sự giao
thoa nơi sinh học gặp gỡ tiềm năng của con người đã khiến ông lo ngại. Trong một
bài luận được xuất bản sau khi ông qua đời, ông Hawking nói:
"Một
số người sẽ không thể cưỡng lại sự cám dỗ muốn cải thiện các đặc tính của con
người, chẳng hạn như dung lượng trí nhớ, khả năng chống lại bệnh tật và chiều
dài của tuổi thọ. Một khi những hạng người thượng đẳng này xuất hiện, sẽ có những
vấn đề chính trị toàn diện với những con người bình thường không được cải biến,
những người sẽ không thể cạnh tranh nổi. Có thể họ sẽ lụi tàn dần hoặc trở nên
không còn quan trọng nữa."
Trong khi những con người bình thường vẫn đang chiếm đa số, những phát triển gần đây với kỹ thuật chỉnh sửa gene cho phép chúng ta viết lại mật mã di truyền có thể biến các bộ phim viễn tưởng thành hiện thực. Đã có một cuộc thí nghiệm tai tiếng vào năm 2018 sử dụng kỹ thuật này để chỉnh sửa phôi thai gái nhằm giúp chúng miễn dịch với bệnh liệt kháng. Nhưng đoạn gene bị can thiệp đó cũng có vai trò trong việc học tập và trí nhớ, vì vậy việc sửa đổi nó có thể đã làm thay đổi khả năng nhận thức của hai bé gái sinh đôi này — đây chỉ là một trong nhiều mối lo ngại về đạo đức.
Ba
công ty kỹ thuật sinh học mới thành lập gần đây có ý định tạo ra những đứa trẻ
được chỉnh sửa gene thượng đẳng. Hai trong số các công ty cho biết công việc của
họ sẽ tập trung vào việc ngăn ngừa bệnh tật. Công ty thứ ba tuyên bố họ nhắm đến
việc loại bỏ các bệnh di truyền đồng thời tăng cường các đặc tính mong muốn.
Tóm lại, có vẻ như ông Hawking đã đúng: Một số người trong chúng ta không thể
cưỡng lại sự cám dỗ, bất kể những kết cục chưa được biết tới.
HCD: thành hoại vô thường
No comments:
Post a Comment