Sáu Truyện Rất Ngắn Và Rất Buồn

1- Nồi cá bống kho tiêu

Ba mươi tuổi đầu, lận đận chiến chinh, chưa kịp lấy vợ thì trời sập. 

Đi tù.  

Mẹ thăm nuôi sáu tháng một lần.  Quà chỉ có nồi cá bống kho tiêu và nước mắt thương của mẹ.  Được 3 năm thấy mẹ già đi, tóc bạc phơ. Thương mẹ, hắn bảo mẹ đừng lên thăm nữa. Nhưng đến kỳ thăm lại đi ra đi vào, trông ngóng mẹ.  Suốt hai năm không thấy mẹ lên thăm.

Được tha, về nhà mới hay khi mẹ về gặp mưa bị cảm nặng trong lần thăm nuôi sau cùng và đã qua đời hai năm rồi. 

Giỗ mẹ, hắn đi chợ mua cá bống về kho tiêu. Giỗ xong bưng chén cơm và đĩa cá bống kho tiêu cúng mẹ xuống ăn, hình như có vị mặn của nước mắt.

 

2- Tình đầu

Mười tám tuổi, yêu tha thiết, tỏ tình.  Nàng chu mỏ: học trò, nhỏ xíu, bày đặt. 

Hai mươi hai, Thiếu úy Sư Đoàn 18, về phép đến thăm, nàng lạnh lùng.  Sợ làm góa phụ lắm.  Hai mươi sáu,  Đại úy Trưởng khối Chiến Tranh Chính Trị Trung Đoàn,  khó chết rồi, xin bỏ trầu cau.  Nàng ậm ừ để suy nghĩ lại đã.

 Tháng 4/75 chạy giặc, lạc mất nhau.

Ở tù ra, gặp lại.  Nàng đã có chồng, hai con. Buồn và mặc cảm, thôi cứ ở vậy không lấy ai. 

Ba mươi năm sau, lận đận quê người, gặp lại.  Nàng chồng chết, các con trưởng thành ra ở riêng.  Mừng rơn, mời nàng đi ăn cơm tối nhà hàng. 

Tỏ tình.  Nàng thẳng thừng: già rồi bận bịu nhau làm gì, ở một mình cho khỏe.

 

3- Hai chị em 

Chị quen anh Hân, trung úy phi công.  Anh đến nhà chơi, thấy em gái quấn quít Hân, chị nhường.  Hai người tổ chức đám cưới, chị gom hết tiền để dành tặng đôi vợ chồng mới.

Em có thai đứa con đầu lòng được 6 tháng thì Hân đi tù cải tạo. Chị thương em  đang có con dại, thay em đi ra Bắc thăm nuôi Hân. 

Con được hai tuổi, em đi buôn hàng chuyến, lỡ có thai với người tài xế.

 Chị tiếp tục đi thăm, dối Hân em dẫn con đi vượt biên rồi. Thấy Hân mừng cho tương lai vợ con mình, chị xấu hổ, tủi thân, âm thầm khóc lặng lẽ trên chuyến tàu lửa từ Hà Nội về lại Sài Gòn.

Hân về, biết sự thật.  Buồn, dẫn con gái đi vượt biên.  Nghe tin hai cha con chết trên biển, chị lập bàn thờ.  Lấy tấm hình Hân đứng bên cạnh chiếc máy bay phản lực F5 Hân tặng chị hồi mới quen rọi lớn ra, bỏ vào khung đặt lên bàn thờ, chị khóc gọi Hân ơi…

 

4- Trả hiếu

Thằng Út đói bụng, tìm Lan. Chị ơi nấu cho em gói mì. Từ sáng đến giờ hai chị em chưa ăn gì cả. Nhà hết mì gói ăn liền lại hết cả gạo.

Lan dỗ dành , ba đi thồ về thế nào cũng mua bánh mì cho em. 

Trời tối dần vẫn không thấy ba về, Lan dẫn em ra đầu hẻm nơi anh Tư sửa xe gắn máy, ngồi đợi. Tư và Lan thương nhau đã hơn hai năm. Tư đang cố dành dụm ít tiền để sang năm làm đám cưới. 

Trời tối hơn, chú Bảy xe thồ chạy về báo tin ba bị xe đụng gãy chân rồi.  Bệnh viện đòi 5 triệu mới chịu bó bột.

Lan về nhà thay áo, chạy vội ra nhà dì Năm đầu phố. Dì ơi con bằng lòng. Đêm bán trinh cho ông Đài Loan, Lan khóc lặng lẽ.  

Anh Tư ơi, cho em xin lỗi…

 

5- Khói thuốc 

Năm thứ hai ở Đại học CTCT Đà Lạt, Duy quen Trinh, học năm thứ nhất ở Đại học Chính Trị Kinh Doanh.  Hai đứa yêu nhau tha thiết, thề hẹn sống chết với nhau .

Tốt nghiệp, Duy về Sư Đoàn 5 bộ binh, hành quân liên miên Bình Dương, Bình Long, Phước Long.  Đêm hành quân giăng võng nằm trong rừng cao su Đồng Xoài, Duy mơ có dịp về phép Đà Lạt, cùng Trinh tay trong tay dạo khắp Thành Phố Sương Mù, rồi vào Cà phê Tùng gọi một gói thuốc Capstan, một tách cà phê sữa, một ly sữa đậu nành nóng, cho ấm.

Trinh ra trường về nhà ba mẹ ở Sài Gòn.  Duy xin phép thường niên được 7 ngày, ghé thăm. Trinh báo tin ba mẹ gả em cho anh giám đốc Trung Á ngân hàng. Cưới xong chắc em cũng vào làm ở đó luôn cho tiện. Mẹ bảo em hãy quên ông Trung úy đó đi.

Hai tháng sau Duy bị thương về nằm Tổng Y Viện Cộng Hòa.  Anh lính đơn vị cử đi theo chăm sóc chạy về báo tin hôm nay đám cưới cô Trinh, thấy nhà trai tới với nhiều xe hơi sang trọng lắm.

Duy chống nạng ra ngồi trước hiên, châm điếu thuốc.  Thẩm quyền! bộ ông đang khóc đó hay sao? 

Không phải đâu, chỉ là khói thuốc lá cay cay làm chảy ra nước mắt…

 

6- Chồng xa

Tin vào chủ trương của lãnh đạo ủy ban nhân dân huyện, cha Hạnh bỏ lúa đổi sang nuôi tôm xuất khẩu. Vay của ngân hàng nhà nước 3 tỷ bạc. Tôm chết trắng ruộng, lỗ nặng. 

Đến hạn trả nợ, không trả được bị ngân hàng hăm tịch thu nhà. Vịnh, em trai đang học lớp 10 muốn bỏ học đi làm thuê.  Hạnh khuyên em cứ tiếp tục học lên đại học, mong sau này đổi đời.  Nợ nần của gia đình để chị lo.

Nuốt nước mắt vào lòng, Hạnh lên Sài Gòn tìm mối lấy chồng Đại Hàn.  Được ba tháng chị gọi phôn về thăm Vịnh, dặn dò em cố gắng học và chăm sóc cho cha.  Tiếng chị nghèn nghẹn như đang khóc. Thương chị, Vịnh nghẹn ngào hứa vâng theo lời chị dặn dò.

Hai tuần sau, tòa lãnh sự Đại Hàn mời gia đình đến nhận bình đựng tro cốt của Hạnh.  Họ giải thích tại chị nhảy lầu tự tử…

Trên chuyến xe đò từ Sài Gòn về Long Xuyên, xe chạy qua những cánh đồng lúa bạt ngàn tận chân trời, Vịnh thút thít khóc gọi chị Hai ơi…

Anh Thập chuyển

Khi Bạn Đã Già - Youtube Phan Ngọc Thuận

Chúng Ta Đang Sống Trong Thời Đại Đồ Giả - Đào Văn Bình

Nhân loại cách đây khoảng vài triệu năm sống trong Thời Kỳ Đồ Đá (Stone Age). Đánh nhau chỉ ném đá, chắc chỉ bị thương và chết chẳng bao nhiêu. Rồi từ từ tiến lên Thời Đại Đồ Đồng (Bronze Age). Mũi giáo, mũi tên được chế bằng đồng, chắc đánh nhau chết khá nhiều. Rồi bắt đầu văn minh tiến vào Thời Kỳ Đồ Sắt (Iron Age) gươm, đao, cung nỏ đều bằng sắt, đánh nhau chết khá bộn. Rồi Thời Kỳ Tăm Tối ( Dark Ages) còn gọi là Thời Đại Trung Cổ, theo các sử gia đó là  “Thời kỳ của sự ngu dốt, man rợ và mê tín” ở Âu Châu. Rồi càng văn minh hơn nữa chế ra thuốc nổ, bắt đầu có súng, lựu đạn, bom, mìn. Đệ I Thế Chiến chết hơn 10 triệu người. Đệ II Thế Chiến chết khoảng 50 triệu người. Chỉ riêng hai trái bom nguyên tử ném xuống Hiroshima và Nagasaki đã giết khoảng 100,000 người.

Rồi nhân loại càng văn minh hơn nữa tiến vào thời đại điện tử (Electrical Age) rồi siêu kỹ thuật (High Tech) và trí tuệ  nhân tạo (Artificial Intelligence) biến con người thành người máy chỉ cần bấm nút và  có thể hủy diệt trái đất trong chớp nhoáng. Báo chí Hoa Kỳ cho biết, một binh sĩ ngồi ở căn cứ quân sự ở Tiểu Bang Florida có thể điều khiển máy bay không người lái ở A Phú Hãn, phóng hỏa tiễn giết chết một người đang chạy dưới đất, dù trong đêm tối.

Song song với siêu kỹ thuật và trí tuệ nhân tạo, con người phát triển- đã và đang đi vào một thời kỳ lạ lùng và thật kinh hoàng đó là Thời Kỳ Đổ Giả (Fraud Age) do cái tâm điên đảo mà ra.

Ngày xưa cả triệu năm và cho tới Thời Cách Mạng Kỹ Nghệ (Industrial Revolution) khoảng năm 1820-1840 con người không có gian trá hay ít có gian trá. Hiện nay con người đang ung dung ngụp lặn trong Thời Kỳ Đồ Giả và vui sướng với đồ giả. Cứ thử nhìn vào xã hội mà xem có bao nhiêu thứ đồ giả và bao nhiêu con người gian trá. Xin đơn cử vài thí dụ:

1)Trên thương trường có:

Vàng giả, tiền giả, kim cương giả, đồng hồ giả, săng giả, thuốc giả, súng giả để đi ăn cướp hay cho con nít chơi trong ngày lễ Con Ma. Giầy da, nệm da tưởng da thật, khách mua vài năm sau trầy sướt mới biết đó là da làm bằng giấy. 

2)Trong học đường, quan trường, xã hội có:

Bằng cấp giả dùng để thăng quan tiến chức, lừa bịp bạn bè, đóng tuồng trí thức, vênh vang với đời. Ở hải ngoại này có quá nhiều tiến sĩ (Ph.D của Mỹ), không biết trong đó có bao nhiêu “tiến sĩ giấy” Thậm chí còn có bác sĩ giả từ Nam Hàn qua mở thẩm mỹ viện giải phẫu khơi khơi ở Hà Nội, làm chết người rồi trốn mất. 

3)Trong giao dịch có:

Dự án giả, công ty giả, giấy tờ giả mạo để lường gạt, trốn thuế. Một căn nhà có thể bán cho hai người. Mướn xe hơi về làm giấy tờ giả bán cho hai ba người.

 4) Hệ thống thông tin, truyền thông, mạng xã hội có:

 Tin tức giả, tung tin bịa đặt tin để lũng đoạn, triệt hạ hàng ngũ địch, mưu đồ chuyện xấu. Mỗi ngày trên thế giới có cả triệu tin giả lan tràn trên Internet mà giới nghiên cứu Anh Quốc nói rằng nó như những đợt sóng thần đè bẹp cả hệ thống truyền thông chân chính. Tâm lý con người rất lạ. Dù biết đó là tin giả nhưng vẫn thích đọc và lan truyền vì nó hợp với ý thích (khẩu vị) của mình. Hầu hết hình ảnh của các cô gái tung lên facebook, youtube, twitter, tiktok đều là chỉnh sửa. Gái 30 biến thành 18. Đàn bà 40 biến thành gái trẻ 20. Bà già 50, 60 biến thành gái 30. Tôi vì ngu độn cho nên chẳng hiểu họ tung lên như vậy để làm gì? 

5) Giữa quốc gia với quốc gia, con người với con người có:

Đạo đức giả. Nói lời cao quý như bình đẳng, tự do, dân chủ nhưng hành động như một đế quốc. Nói lời nhân nghĩa nhưng bên trong hành động xấu xa. Khen nhưng trong bụng chê. Ghét thấu trời nhưng khi kẻ đó chết cũng sùi sụt kiểu “nước mắt cá sấu”, toàn đóng bộ mặt giả nhân giả nghĩa . Báo chí thế giới đưa lên hình ảnh Tổng Thống Obama, bà thủ tướng Bỉ và ông thủ tướng Anh Cameron tham dự tang lễ cựu Tổng Thống Nam Phi Mandela, chẳng nhỏ lệ sót thương gì hết mà chỉ đùa rỡn, rồi xúm lại chụp hình selfie mà trong nước gọi là “chụp hình tự sướng”. Ba ông bà này đều là các siêu cường cho nên thế giới không dám chỉ trích vì sợ bị đưa vào danh sách đen, cấm vận hay lật đổ. 

6) Rồi đời sống hàng ngày có:

Giả ăn mày để sống bằng tiền của người bố thí. Ăn mặc giả sư để xin tiền hay lường gạt người nhẹ dạ. Giả cảnh sát để đi ăn cướp, tống tiền. Đưa hình giả, lý lịch giả, tài sản giả lên Facebook, Twitter, Tiktok để lường gạt ái tình. Ở Nhật có một người đàn ông giả vờ yêu và hứa làm đám cưới với tám bà để nhận quà tặng. Người ở trong nước nhưng đóng giả Việt kiều để lường gạt. Hiện nay có nhiều đàn ông mua búp-bê tình dục làm bằng chất dẻo để thỏa mãn sinh lý mà không cần đàn bà, không cần cưới vợ. 

7) Rồi trong sân khấu ca hát:

 Hát nhái bằng cách thu băng trước rồi ra sân khấu nhép miệng. Khán giả tưởng hát thật nhưng là hát giả. Sáng tác nhạc nhưng thật ra là nhạc thuổng từ những bản nhạc cũ mà chỉ sửa đi chút đỉnh. Nhạc bây giờ cả trăm bản gọi là “sáng tác”, nhưng bản nào cũng giống bản nào.  

8)Trong văn học:

Ăn cắp tác phẩm, ăn cắp luận án của người khác rồi đem trình hoặc đem in và nói đó là của mình. Ngày nay ăn cắp sách vở của người khác dễ lắm vì cái gì cũng có trên Internet. Chỉ cần download (đưa xuống máy) rồi sửa chữa vài câu rồi đem in là xong, vừa có tiền vừa nổi tiếng là “học giả”. 

9) Nhà hàng, quán ăn có:

Tưởng là cua nhưng cua giả. Tưởng là thịt nhưng thịt giả. Trông như yến mà thực ra là dao câu, thạch trắng. Nói là vi cá nhưng vi cá giả. Bắp đem rang cháy đen làm cà phê giả. Sầu riêng vỏ xanh mướt nhưng nhờ ngâm thuốc hóa học. Hàng hóa giả mạo, hàng nhái tràn lan trên thị trường. Ai thích đổ rẻ sẽ mua phải đồ giả.

10) Còn trên thân thể đàn bà có bao nhiêu thứ đồ giả?

-Tóc giả đủ kiểu, xanh đỏ trắng tím vàng, hung hung, nâu, đen, râu ngô đều có.

- Lông mày cạo đi, xâm trổ để có lông mày đẹp nhưng đó là lông mày giả.

- Mắt chớp chớp trông dễ thương nhưng đó là lông mi giả.

- Môi cong cong, hay vều lên trông hấp dẫn, gợi dục nhưng đó là môi đã nhờ bác sĩ cắt sửa.

- Vú bơm lên bằng silicon rồi có sú-chiêng nâng lên trông vô cùng hấp dẫn. Nhưng đó là vú giả.

- Mông trông cong lên nhưng bên trong mặc quần bó chẽn độn lên bằng một lớp cao su. Đó là mông giả.

-Móng tay, móng chân dài, màu thật đẹp nhưng đó là móng tay giả.

-Tai, cổ, tay đeo đầy nữ trang nhưng đó là nữ trang giả.

- Lùn thấp nhưng đi giày cao gót lên 10 phân, tưởng là gái “chân dài”. Lấy rồi mới vỡ lẽ ra em lùn quá bèn nạp đơn ly dị. Cậu trai nào muốn biết người yêu cao thật hay cao giả, chỉ cần mời đi tắm biển là biết ngay.

- Thậm chí một số nam diễn viên sân khấu cũng nhuộm tóc, căng da mặt, sửa mí mắt để làm cho trẻ lại. Một sự trẻ trung giả tạo. Xin nhớ, già cũng có cái đẹp của già. Cây kiểng/cây cảnh càng già càng giá trị. Đồ cổ càng lâu càng giá trị. Nhiều tư tưởng mới ồn ào xuất hiện rồi chết ngỏm. Còn tư tưởng cũ cách đây vài ngàn năm vẫn là “Khuôn vàng thước ngọc”. Thời thuộc địa Pháp, mặc đồ Tây mới là văn minh. Khăn đóng áo dài bị chê là “Xã xệ Lý toét”. Bây giờ lại trở thành quốc phục. Con trai, con gái hãnh diện mặc “quốc phục” trong ngày lễ cưới.            

Chuyện “gái nhà lành giả” cũng tạo cười đau khóc hận. Gặp một cô mặt mày đẹp đẽ là nữ tiếp viên hàng không. Hỏi em yêu ai chưa? Em nói em là con gái nhà lành, chưa yêu ai. Lấy rồi mới vỡ lẽ ra em đã từng là gái gọi (Call Girl). Ra tòa xin ly hôn được không? Trong nước thì tôi không biết. Nhưng Luật Gia Đình của của Pháp mô phỏng theo Luật Cổ La Mã quy định rằng: “Trong tình yêu tha hồ lừa dối” (Dans le marriage il trompe qui peut”. Nếu người đó nói mình là đại gia, khi lấy rồi mới vỡ lẽ ra đó chỉ là gã lêu lổng không nghề nghiệp… thì không thể nạp đơn ly dị. Khi hai người yêu nhau, người đàn bà cho tình nhân trẻ  50,000 đô-la. Lấy rồi, bất hòa đòi lại tiền thì không được. Anh chàng Việt kiều hứa với người yêu là cưới xong anh xong anh sẽ cho em trai của em số tiền lớn để làm ăn. Lấy rồi không có gì hết mới biết mình bị lường gạt. Làm đơn ly hôn với lý do này không được. Gặp người con gái đi guốc cao, tưởng là “chân dài”.Về nhà té ra em lùn quá thì không được nạp đơn ly dị với lý do này. Gặp anh chàng hào hoa mang lon đại úy. Lấy rồi mới vỡ lẽ ra anh ta chỉ là trung sĩ…thì không thể nạp đơn xin ly dị. Cho nên muốn lấy ai thì phải “điều tra” cho cặn kẽ kẻo lấy phải đồ giả. Và nhất là chớ tin lời “hứa”. Các cụ ngày xưa nói, “Lấy vợ xem tông (tông tích, lý lịch, nguồn gốc) lấy chồng xem giống.” Cái gì chân thật dù nghèo cũng tốt. Hứa lèo, hứa cho cố mạng chắc chắn là đồ giả.

               

Tôi không hiểu tại sao con người càng văn minh và kỹ thuật càng tiến lên lại càng gian trá và sống vui, ngụp lặn trong gian trá và giả dối? Tất cả những giả dối này không phải do Trời hay Thần Linh xui khiến mà do cái tâm quay đảo, do tham-dục của con người.            

Trong Kinh Viên Giác (*), Đức Phật dạy ngài Di Lặc Bồ Tát rằng, “Chúng sinh do gốc tham dục cho nên mới phát huy ra vô minh.” Đức Phật dạy ngài Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát rằng, “Tất cả chúng sinh từ trước đến nay theo các món điên đảo cũng như người mê lầm, bốn phương đều quay đổi.”            

Thật đúng như vậy. Tất cả chúng ta đều vì vô minh mà tưởng rằng cái Tôi, cái Ngã hay con người này có thật cho nên yêu mến cái tôi. Từ yêu mến cái tôi mà tìm cách phụng sự  nó bằng cách đắp lên người, đeo lên mình những gì giả dối để thỏa mãn xác thân và hy vọng được người ta thèm khát, ngưỡng mộ. Cho nên tất cả những ai thấy Cái Tôi không thật hoặc không yêu chuộng thân mình quá đáng thì không bao giờ đắp lên người những đồ giả. Chúng ta thử nhìn xem, các ni cô, các sơ (soeur/sister) có bao giờ cạo lông mày, đeo lông mi giả, đi giày cao gót, nâng mông, sửa ngực, trát phấn bôi son không?            

Xã hội càng văn minh con người càng sống trong ảo tưởng. Ảo tưởng về giá trị, về vẻ đẹp, ảo tưởng về sự sang cả, tăm tiếng và giàu có. Mà muốn có sự sang cả thì phải bồi đắp cho thân hình. Vì mình không có giá trị cho nên phải khoác lên mình giá trị giả tạo. Trí thức chưa đủ cho nên phải dùng bằng cấp giả. Tình yêu chưa có, chưa đủ để người ta tin cho nên phải lường gạt và hứa nhăng hứa cuội. Vì mặc cảm xấu cho nên phải sửa sang sắc đẹp. Tất cả đều sống trong giả dối chỉ vì ảo tưởng về giá trị.            

Còn tất cả những ai sống bằng đạo đức họ có lường gạt, gian dối người khác không? Những người sống trong đạo đức không cần phải làm những gì vĩ đại mà chỉ cần “Sống với những gì mình thật có”. Sống với những gì mình thật có chính là đạo đức:

- Mình nghèo thì cứ nói mình nghèo. Nghèo không phải là cái tội và nghèo không có nghĩa là hèn và chớ làm điều xằng bậy như lường gạt, gian trá. Biết bao  nhiêu người lúc nhỏ nghèo sau trở thành tỷ phú. Là con người, điều đáng sợ nhất không phải là nghèo mà là không có nghị lực và trí tuệ.

- Mình học không cao hoặc không được học thì cứ nói thật, đừng dùng bằng cấp giả. Cứ kiên trì và từ từ học lên rồi cũng như người ta. Kiến thức, bằng cấp tuy quý nhưng đạo đức lại quý hơn.

- Mình xấu thì cứ nhận mình xấu có sao đâu. Nhiều người xấu nhưng tài năng và đức độ rất cao. Tôi đã từng thấy nhiều bà nhiểu cô không đẹp lắm nhưng lấy được chồng rất sang. Hầu hết vợ của các tổng thống, thủ tướng trên thế giới đều là các bà có sắc đẹp trung bình. Vậy xin chớ mặc cảm vì vẻ đẹp của mình. Cụ Mạc Đĩnh Chi là người xấu mà lưu danh thiên cổ. Ô. Yến Anh người thấp bé mà thông minh tuyệt đỉnh sau làm tể tướng nước Tề. Biết bao kẻ có khuôn mặt khả ái mà làm điều xằng bậy và cuộc đời ba chìm bảy nổi. Hầu hết những cô gái bán dâm ở khắp mọi nơi trên thế giới đều có khuôn mặt đẹp. Vậy thì đẻ con gái đẹp chớ vội mừng. Đẻ con gái xấu chớ vội buồn.

- Giáo sĩ, tu sĩ rao giảng về những gì không thể làm được, không tưởng… cũng là lừa mị, gian dối. Do đó Đức Phật dạy chúng ta phải thực hành Bát Chánh Đạo trong đó có Chánh Ngữ tức nói lời chân thật, nói lời có thể kiểm chứng, không nói lời hoang tưởng. Tất cả các tà giáo đều nói lời hoang đường lừa mị. Ngày nay tà giáo lan tràn khá nhiều mà một số đông cũng vẫn cứ lao đầu theo tà giáo chỉ vì lời hứa hẹn “Cứ cầu nguyện đi, cái gì cũng có”.           

Trong rất nhiều pháp hội Đức Phật đều dạy rằng: Tâm chúng sinh vốn hư dối cho nên tất cả những gì đang hiện ra trước mắt đây đều do cái tâm giả dối ấy sinh ra mà chư Tổ gọi là “Nhất thiết duy tâm tạo”. Tâm bất chính cho nên đẻ ra việc làm giả dối. Tâm hư dối cho nên yêu điều giả dối và phổ biến những gì giả dối. Tâm chân thật hay chân tâm thì làm và yêu những gì chân thật. Cho nên muốn giã từ Thời Kỳ Đồ Giả thì chỉ còn cách tu tâm. Ngoài việc tu tâm thì chẳng có pháp đối trị nào khác.

            

Thời Kỳ Đồ Giả đang tung hoành và thống trị loài người nhưng loài người lại vui thích với nó. Nếu không chịu tu tâm ngay từ bây giờ, với đà tiến lên như thế này, không biết nhân loại sẽ đi về đâu? Dường như nhân loại đã mất cả phương hướng vì đang chìm đắm trong cơn mê dài. Đó là cơn mê Danh Vọng, Quyền Lực, Tiền Tài, Sắc Đẹp và Lạc Thú.

 

Thiện Quả Đào Văn Bình

(*) Kinh Viên Giác bản dịch của Cụ Thích Huyền Cơ năm 1952   

Khi Củ, Quả Mọc Biến Dạng

 

From: Nguyễn Đức Giang

Tâm Ma Và Lễ Halloween Xứ Mỹ - Sương Lam

Portland tháng 10 mùa Thu mà trời lạnh quá trời. Nhà của tôi lúc nào cũng để nhiệt độ máy sưởi nóng trong nhà ở 70 F  thế mà vẫn thấy lạnh.  Mấy năm trước chàng và nàng còn sung sức, mùa thu, mùa Đông vẫn thích tung tăng đi chơi miền xa xứ lạ. Năm này chúng tôi đành phải "trấn thủ lưu đồn" ở nhà cho an toàn tấm thân "không còn trẻ nữa của mình".  

Thứ ba tuần này 31 Tháng Mười năm 2023  là ngày lễ Halloween trên toàn đất Mỹ. Trời lạnh như cắt thế mà các cô cậu bé tí hon kia sẽ vẫn vui vẻ chạy đi xin kẹo đấy, bạn ạ. Ngon lành chưa?

 

Theo truyền thuyết Halloween thì “Jack-o-lanters” nói về một chàng trai tên Jack đã chết không được lên thiên đàng vì hắn là một người xấu, tham lam, không hề bố thí cho ai. Thế mà hắn cũng không thể xuống địa ngục được vì hắn chơi đùa và có công thả quỷ nên quỷ cũng không bắt anh xuống địa ngục. Thế là vong hồn của Jack lang thang vất vưởng trong chốn u hồn với quả bí đỏ có chút than hồng bên trong đó do quỷ tặng. Jack phải đục thủng quả bí để có ánh sáng chiếu ra soi đường cho Jack đi lang thang. Bởi thế ngày nay chúng ta thấy trong ngày lễ Halloween, thiên hạ chạm khắc trái bí đỏ đã được làm rỗng ruột và đốt một ngón nến bên trong, trông giống như đèn Trung Thu Tháng Tám của Trung Hoa, để trước sân nhà là thế.

Ngày 31 tháng Mười giống như ngày Rằm tháng Bảy âm lịch của ta là ngày vong hồn được trở về trần thế. Truyền thống lễ hội Halloween Âu Mỹ đã dành một ngày để cho Jack trở lại cõi dương trần vui chơi thoải mái vì người sống đã hoá trang thành ma quỷ để linh hồn Jack có thể trà trộn vào cho bớt cô đơn.

Jack là một con người cô đơn, tội lỗi, là một con ma.

Jack là tượng trưng cho con người nếu chơi đùa với quỷ sẽ học những tính xấu xa, làm những hành vi sai lầm, không tốt có hại cho bản thân, nhân quần, xã hội.

Lúc mới qua Mỹ, người viết rất thích tham dự vào các sinh hoạt của ngày lễ Halloween ở nhà cũng như ở trường học. Người viết thường đi “field trip” với học sinh mẫu giáo các trường học tại các vườn trồng trái bí ngô gọi là  Pumpkin Patch để mua một trái bí ngô to tổ bố về chạm khắc thành một “Jack-o-lanter” cho “hợp thời trang Halloween” như hàng xóm, kẻo bị chê là “nhà quê” không biết gì hết.  Tôi cũng khoái xem phim kinh dị, ma quái được chiếu trong dịp lễ này. Nghĩa là “ai sao tui vậy” đó mà! “Smile!”

Rồi thời gian qua, những háo hức muốn hội nhập nhanh chóng vào đời sống văn hoá Mỹ cũng phai dần.  Tôi chỉ còn thấy vui vui trong lòng khi nhìn những em bé ngây thơ, dễ thương, mặc áo hóa trang đủ kiểu đủ trò chạy lăng xăng đi xin kẹo mà thôi. Tôi chỉ muốn được ngắm nhìn những nụ cười sung sướng, rạng rỡ của tuổi thơ khi nhận được kẹo để thấy lòng mình ấm lại đôi chút như ngày xưa tôi đã vui mừng hớn hở khi được mẹ cha cho kẹo.  

Cũng nhân ngày lễ ma quái lạ lùng này ở Mỹ, tôi lại nghĩ lan man đến những chuyện khác có liên quan đến ma.  Bạn có thích nghe không?

Bạn có bao giờ thấy ma hay ngủ bị “ma đè”  hay là bị “mộc đè” hoặc là bị “bóng đè” chưa? Trong một diễn đàn mà người đang sinh hoạt, các bạn trong cõi ảo của tôi có kể lại những câu chuyện bị “mộc đè”, “bóng đè”, “ma đè”  của các đương sự.  Có người thấy một bóng hình một người khác đứng ở cạnh giường ngủ, có người cảm thấy thân thể mình cứng đơ như bị ai đè, muốn vùng vẫy cựa quậy để thoát ra nhưng không được, miệng thì la ú ớ kêu cứu  người thân đến lay tỉnh dậy v..v…

Ngay cả chính bản thân người viết, đã lâu lắm rồi, khi ngủ lúc trưa hay lúc chạng vạng tối, tôi cũng bị “mộc đè” không cựa quậy được.  Không hiểu sao lúc đó tôi lại tỉnh táo và niệm Phật Quan Thế Âm Bồ Tát nhiều lần thì lại hết ngay.  

Bây giờ, trước khi đi ngủ, đêm nào tôi cũng lạy bàn thờ Phật và lạy bàn thờ Quan Thế Âm cầu nguyện mọi sự an lành đến với mọi người, mọi vật  một cách rất tín tâm, nên bây giờ  đêm nào tôi  cũng ngủ một giấc tới sáng và lại “mơ nhiều mộng đẹp” chứ không bị "mộc đè" nữa. Có cảm tất có ứng là thế đấy!

Có nhiều đêm SL không ngủ được là vì ngày hôm đó, SL có nhiều chuyện phải suy nghĩ nên mới ngủ không được mà thôi. Hổng sao!  Người viết  sẽ ngủ bù lại đến 9 giờ sáng mới thức. Về hưu sung sướng là ở chỗ đó! Muốn thức khuya dậy trễ lúc nào cũng được, không cần phải dậy sớm đi làm.  Mình làm chủ lấy mình mà lị!

Nhà Phật có nói nhiều về các loại ma làm cản trở, phá quấy các nhà tu hành với nhiều hình thức.  Ma cũng có nhiều “thành công lực”, pháp thuật cao siêu không thua gì “đạo lực” nhiệm mầu của nhà Phật, cho nên trong dân gian chúng ta thường nghe nói: “Đạo cao nhất thước, ma cao nhất trượng” để chỉ tài sức của Ma Vương cũng  đáng sợ lắm. Tuy nhiên đến giờ phút cuối cùng, nếu chúng ta cương quyết, vững tâm tu hành, đạo hạnh tinh tấn thì cũng có thể thắng được ma vương chướng nghiệp đó.  Trước khi  Đức Phật thành đạo, Ma Vương  cũng đã trổ hết công lực để quấy phá Đức Phật không cho Ngài thành đạo, nhưng cuối cùng cũng phải  đành chịu hàng phục trước sự dũng mãnh, quyết tâm đạt đạo của Đức Phật.

 

Ma thật nhiều khi không đáng sợ vì có ma hiền, ma tình, ma đẹp như là các “ma nữ đa tình” trong các chuyện ma của Bồ Tùng Linh mà các chàng thư sinh hay quý vị đàn ông rất thích đấy. Người viết chỉ sợ cái Tâm Ma của mình, của người mà thôi. Bạn thì sao?   

Thật tình, bây giờ tôi không thích đọc truyện hay xem phim ma quái nữa vì chỉ làm cho tâm trí của mình thêm sợ hãi mà thôi, những chủng tử quái đản đó sẽ nằm trong tiềm thức của chúng ta   có ích lợi gì đâu, cho nên tôi "delete" cái rụp nếu bạn bè gửi những chuyện ma quái đến tôi.  Xin lỗi bạn nhé vì "nhân tâm tùy thích", nếu bạn thích viết và đọc những chuyện ma quái thì xin cứ tự nhiên, còn tôi thì không. 

Thật ra, Ma nằm trong tâm trí ta, trong tâm thức của ta. Ma chính là sự vô minh, là bản năng thú tính, thúc đẩy sai sử ta làm những chuyện để thỏa mãn những dục vọng tham lam, ích kỷ, sân hận, si mê của ta. Chính sự vô minh kích động ta tạo nghiệp, trói buộc ta vào thế giới luân hồi mãi mãi.

Nếu ta tỉnh thức, ta có thể đuổi con ma đó ra khỏi tâm thức vì ma chỉ là những ảo ảnh không thực. Thay vào đó, ta mở rộng lòng từ bi, khoan dung, tạo những nghiệp lành thì ta sẽ không bị ma quấy nhiễu nữa vì nhà Phật đã có dạy: “Nhất thiết do tâm tạo”. Thiên đường hay địa ngục đều phát xuất từ Tâm của chúng ta.

Tóm lại: “Người ta nghĩ rằng ma chỉ có thể hiện ra trong kẹt cửa hay trong những nơi đầy bóng tối, nhưng thật ra thì chúng đang ẩn nấp trong các ngõ ngách u tối phía sau tấm màn vô minh trong tâm thức của mỗi người trong chúng ta. Khi nào chúng ta vun xới tâm thức mình để biến cải nó thành một ngôi vườn đầy hoa thơm và cỏ lạ, tràn đầy lòng Từ bi và rộng lượng, chan hòa ánh hào quang của Phật tính, thì khi ấy trong tâm thức ta tức là ngôi vườn chan hoà ánh sáng đó sẽ không còn có bóng dáng của một con ma nào ẩn nấp.”

(Nguồn: Có Ma hay không? Hoàng Phong)

 

Xin mời quý bạn đọc một câu chuyện Thiền ngắn ngắn dưới đây để biết rằng lúc nào cũng có một con quỷ ẩn mình trong ta đấy nhé. Đáng sợ chưa?

CON QUỶ BÊN TRONG 

Nhà sư nọ mỗi khi bắt đầu nhập định đều thấy một con nhện khổng lồ làm ông bối rối. Nhà sư liền vấn ý sư Tổ:

- Mỗi khi con bắt đầu nhập định thì luôn có một con nhện khổng lồ xuất hiện, dẫu có đuổi thế nào nó cũng không đi.

-Lần tới, nếu thấy con nhện xuất hiện, con hãy vẽ một vòng tròn to làm dấu xem nó từ đâu đến.

Nhà sư làm đúng như vậy. Khi ông vẽ vòng tròn to vào bụng con nhện, con nhện chạy đi, ông lại có thể tiếp tục thiền định. Sau buổi thiền định, nhà sư rất bối rối khi thấy vòng tròn nằm ngay trên bụng mình

Chính con quỷ tự trong bản thân của ta đã khiến ta phải lo âu, phiền não, khổ sở vô cùng trong cuộc sống, phải không thưa quý thân hữu?

(Tài liệu và hình ảnh sưu tầm trên mạng lưới internet, qua điện thư bạn gửi)

Mời bạn đọc câu chuyện Chum Vàng Chum Rắn dưới đây bàn về cái Tâm Ma tham lam sẽ thấy chum rắn thay vì chum vàng như người nông dân lương thiện đã thấy.

Chum Vàng  Chum Rắn

 

Xưa có người nhà nghèo, một hôm ra ruộng cày, cày thấy một chum vàng. Người ấy đào lên, lễ mễ bưng để trên bờ ruộng. Tối về nhà khoe với vợ rằng: “Hôm nay tôi đi cày, bắt được một chum vàng to. Tôi bưng để trên bờ ruộng”.Vợ bảo: “Của trời đã cho sao không mang về. Ngộ đêm nay có đứa nào lấy mất thì làm thế nào?”Chồng nói: “Thật có phải của trời cho, thì tự nhiên đem về nhà này, chẳng đứa nào lấy được cả. Mà không thật của trời cho, đứa nào nó lấy thì lấy tôi không tiếc”. Đang lúc hai vợ chồng trò chuyện với nhau thì có hai thằng kẻ trộm rình ở ngoài nhà, nó nghe được hết cả. Hai thằng bèn bảo nhau tìm ra bờ ruộng. Quả nhiên, thấy chum vàng ở đấy. Hai thằng lấy làm mừng rỡ, vội vàng khiêng về nhà. Nhưng đến lúc mở ra, trợn trừng, trợn trạc định chia nhau, thì vàng chẳng thấy đâu, chỉ thấy đầy một chum rắn. Hai thằng sợ hãi, chưa kịp đổ ra xem, thì trời đã sáng, vội đậy nắp lại để giấu một nơi. Sáng hôm sau, người kia lại ra ruộng cày, thì chẳng thấy chum vàng đâu nữa. Xong buổi cày, về nhà, vợ hỏi: “Thế nào? Chum vàng làm sao?”Chồng nói: “Hôm qua tôi để chum vàng bên bờ ruộng rõ ràng. Hôm nay tôi đi cày không thấy đâu nữa. Không biết đứa nào nó đem đi đâu rồi ấy”.

Vợ bảo: “Ai bảo con người khờ dại thế! Của đã bắt được mà không đem về. Bỏ ở giữa trời, thì tất có đứa nó phải khiêng đi, yên làm sao được!”  Lúc hai vợ chồng nói chuyện, thì ra hai thằng kẻ trộm lại rình, chúng nghe rõ cả đầu đuôi, lấy làm tức giận, bảo nhau rằng: “Rắn mà nó trông ra vàng ! Hai vợ chồng nó đang tiếc với nhau !Ta lại đem ra bờ ruộng”. Nói rồi, hai thằng liền về nhà, khiêng cái chum vàng đem ra bờ ruộng trả.

Sáng hôm sau, người kia ra đi cày thì lại thấy cái chum ở đấy rồi. Người ấy đem mở ra xem thì lại thấy vàng vẫn còn nguyên như trước. Tối về nhà, lại khoe với vợ rằng: “Này nhà nó này! Tôi đã bảo mà, của trời đã cho mình, thì chẳng ai lấy được. Hôm nay, tôi đi cày lại thấy chum vàng ở bờ ruộng”. Vợ nói: “Thôi đi đừng nói lếu nữa đi. Cứ nay bắt được chum vàng, mai đã mất chum vàng… Ai mà tin được!”Chồng bảo: “Thì thật mà! Tôi lại thấy cái chum ở bờ ruộng, tôi mở ra xem rõ ràng có vàng thật mà, nhưng tôi chẳng đem về làm gì. Có phải của trời cho, thì tự khắc nó phải bò về nhà”.

Đêm hôm ấy hai thằng kẻ trộm vẫn còn rình nữa, nghe thấy hai vợ chồng nhà ấy nói chuyện, lấy làm tức mình, bảo nhau rằng: “Ừ mày bảo nó bò về nhà, thì ông cho nó bò về để cắn chết cả hai vợ chồng mày cho bõ ghét”.Rồi hai thằng mò ra bờ ruộng, con mắt tráo trưng mở chum ra xem lại. Quả nhiên thấy lúc nhúc những rắn. Chúng vội vàng đậy nắp lại, và khiêng bỏ vào nhà người cày ruộng, rồi chạy mất.Người kia sáng dậy, ra vườn, thấy chum vàng ở đấy rồi, gọi vợ lại bảo: “Bu nó này! Tôi nói có sai đâu! Của trời đã cho thì tự nhiên nó phải bò về nhà. Cái chum vàng ở kia kìa rồi. Bu nó ra mà xem”.Vợ chạy ra xem, thì quả nhiên đầy một chum vàng thật. Bấy giờ chồng mới chịu lấy vàng cất vào trong nhà. Và từ đó, hai vợ chồng mới đem cái vàng ấy mà làm giàu làm có, ăn tiêu rất sung sướng. Vì tích này mới rõ câu:“Số giàu đem đến nhửng nhưng,

Lọ là con mắt tráo trưng mới giàu” là có nghĩa vậy.

(Nguồn: Trích trong website thegioicotich.vn)

Chúc quý bạn có nhiều sức khỏe, thân tâm an lạc, sống vui từng ngày trong hiện tại với duyên nghiệp của mình nhé. 

 

Người giữ vườn Một Cõi Thiền Nhàn

Sương Lam

(Tài liệu và hình ảnh sưu tầm trên mạng lưới internet, qua điện thư bạn gửi MCTN 686-ORTB 1115-1031023)

Sương Lam

Website: www.suonglamportland.wordpress.com

http://www.youtube.com/user/suonglam

https://www.pinterest.com/suonglamt/  

Bình Minh Tĩnh Lặng - Minh Lương

Xoàn - Song Thao

Bà Thủy Ngô Nguyễn vừa tặng cho Bảo Tàng Viện Field Museum ở Chicago bộ sưu tập nữ trang quý giá của bà gồm kim cương, ngọc quý, cẩm thạch và hạt trai. Khi sang Mỹ vào năm 1975, sau cơn quốc nạn, bà Thủy là một người tay trắng. Tuy chồng bà là một bác sĩ nhưng bà giàu có là nhờ kinh doanh trong ngành địa ốc. Các món nữ trang quý giá của bà Thủy hiện được trưng bày tại phòng Grainger Hall of Gems trong Field Museum. Kèm theo tin tức đầy…đá này là những hình chụp các món nữ trang được tặng dữ trong đó nổi bật nhất là viên ngọc topaz nặng tới 5899,5 carats. Như vậy là nặng bao nhiêu, tôi bù trất. May thay bản tin có kèm theo số kí tương đương. Một kí hai! Vậy thì tôi có thể hình dung ra độ lớn của viên ngọc này. Nếu dùng để ném chó, chó sẽ bị thương nặng!

Đọc xong cái tin giật gân này, các bà bạn tôi vội bắt phôn gọi lòng vòng. Bà nọ thông báo cho bà kia. Bà kia thông báo cho bà nớ. Bà nớ thông báo cho bà nọ. Nguồn tin đụng nhau côm cốp. Dĩ nhiên các bà không chỉ thông tin cho nhau mà còn bình luận. Bà nào cũng…tiếc. Tiếc ngẩn ngơ. Làm như tai, cổ và tay của các bà vừa hụt đi mất sự lóng lánh! Tôi không thể chia sẻ sự nuối tiếc vô cùng lớn lao của các bà được vì đối với tôi đá là đá, có lóng lánh hay không mặc xác nó.

Tháng 8 năm 2008, tôi tới một hãng sản xuất kim cương ở thủ đô Amsterdam của Hòa Lan và được coi chu trình hoàn chỉnh một viên kim cương từ khi là một hòn đá tới khi thành một… hòn đá cao cấp! Những ông thợ mập mạp, tay u nần, hành hạ những viên đá nhỏ. Họ giải thích từng bước trước những cặp mắt đăm chiêu và hứng khởi của các bà du khách. Cuối cùng, họ đưa chúng tôi vào ngồi bàn để giới thiệu các sản phẩm của họ. Họ giải thích cách đánh giá hột xoàn theo màu sắc, cách cắt, độ lóng lánh. Sau khi giải thích, họ đưa cục hột xoàn cho khách luân lưu chuyển cho nhau coi. Đầu tiên là cục nhỏ rồi lớn dần. Giá tiền cũng tăng tiến theo. Tôi không nhìn hột xoàn mà nhìn vào mắt các bà. Tôi thấy hột xoàn nằm trong những đôi mắt rộng mở lóng lánh. Cặp mắt nào cũng như vừa reo vui vừa thèm thuồng. Viên kim cương xuất hiện sau cùng với cái giá lên tới sáu con số dưới mắt tôi cũng vẫn cứ là đá. Nhưng quả thật đó là lần duy nhất trong đời tôi nhìn thấy kim cương khi còn là…đá.

Cô người mẫu nổi danh quốc tế Naomi Campbell cũng vậy. Cô này hơn tôi một bậc khi được nhìn kim cương…máu! Đừng rùng mình vội. Gọi là kim cương máu nhưng thứ kim cương này không hề có tí máu nào dính vào. Kim cương mang cái tên rợn người như vậy vì tại một số nước châu Phi, các lãnh tụ độc tài đã bắt dân chúng khai thác kim cương trong tình trạng tồi tệ để  đổi lấy vũ khí dùng trong các cuộc nội chiến. Theo xác định thành văn của Liên Hiệp Quốc thì kim cương máu là “những viên kim cương có nguồn gốc từ các khu vực dưới quyền kiểm soát của những lực lượng, phe phái chống đối chính phủ hợp pháp, và được sử dụng để tài trợ cho những hành động quân sự chống đối chính phủ, hoặc trái với các quyết định của Hội Đồng Bảo An”. Hành động này đã bị quốc tế liệt vào loại tội ác chiến tranh. Một trong những phạm nhân quốc tế này là cựu Tổng Thống xứ Liberia Charles Taylor. Taylor là một lãnh chúa nổi loạn, kẻ đã chiến đấu chống lại chính phủ của cựu đồng minh Samuel Doe trong cuộc nội chiến đầu tiên ở Liberia từ năm 1989 đến giữa những năm 1990. Năm 1997, Taylor trở thành Tổng Thống nước này mặc cho trong nước vẫn còn nhiều phe phái đối lập. Sau một thời gian tương đối hòa bình, Liberia lại rơi vào cuộc nội chiến thứ hai năm 1999 kéo dài đến tận năm 2003 khi một thỏa thuận hòa bình được ký kết và Taylor bị buộc phải lưu vong ở Nigeria. Taylor bị lên án với 5 tội ác chống lại nhân loại bao gồm cả tội giết người, nô lệ tình dục, bạo lực và nô lệ; 5 tội ác chiến tranh bao gồm cả hành động khủng bố và tra tấn và tội vi phạm luật pháp nhân đạo quốc tế.

Nhưng tại sao cô người mẫu xinh đẹp lại dính vào kim cương máu? Tại vì ông Nelson Mandela, nguyên Tổng Thống Nam Phi mà tên tuổi trở nên quen thuộc với quốc tế khi World Cup 2010 được tổ chức tại xứ sở này. Cô này là bạn với ông Mandela. Vào tối ngày 26 tháng 9 năm 1997, ông Mandela tổ chức một bữa tiệc với sự tham dự của ông Charles Taylor lúc đó vừa nhậm chức Tổng Thống Liberia. Cô người mẫu Naomi Campbell là bạn thân của ông Mandela nên cũng được mời tham dự và được xếp ngồi cạnh ông Charles Taylor. Sau bữa tiệc, ông Charles Taylor đã cho người đưa tới phòng của cô người mẫu một số kim cương làm quà tặng sơ giao. Trong vụ xử tội phạm quốc tế Charles Taylor tại Tòa Án Quốc Tế The Hague vào ngày 5 tháng 8 vừa qua, vụ tặng quà này đã được mang ra và cô Naomi Campbell đã được mời tới với tư cách nhân chứng. Thoạt đầu cô này chối phắt là chẳng nhận được chi cả. Nhưng sau khi các nhân chứng, trong đó có nữ diễn viên màn bạc Mia Farrow, khai ra thì cô người mẫu hết đường chối. Cô phải khai ra sự thật. “Họ đến phòng tôi lúc nửa đêm và gõ cửa khi tôi đang say ngủ. Hai người đàn ông đưa cho tôi một cái túi và nói: ‘Đây là món quà dành cho cô’”. Theo lời khai trước tòa thì khi thoạt nhìn gói quà, cô thấy chúng đựng những viên sỏi bẩn và cô không hề nghĩ đó là kim cương vì cô quen nhìn kim cương lóng lánh trong các hộp sang trọng.

Đó, kim cương mà các bà coi trọng hơn bất cứ thứ gì khác trên đời chỉ là thứ đá bẩn thỉu. Tự thân chúng bẩn chứ không cần phải là kim cương máu! Có điều chúng là thứ đá có gốc gác, một loại đá “con nhà”, được tôi luyện bằng một sức nóng khủng khiếp và với áp suất cực cao, nằm sâu dưới mặt đất. từ dưới âm ty địa ngục, chúng nhoi đầu lên hưởng ánh sáng mặt trời là nhờ ăn có theo nham thạch núi lửa. Sau mỗi cơn thịnh nộ của núi lửa, nham thạch được phun lên để lại một hình trụ bằng đá có hình dáng tựa củ cà rốt gọi là kimberlite. Trong ruột của hình trụ này chứa toàn đá quý như kim cương, ngọc hồng lựu…Mang thân đá nên chúng cũng lem luốc như những viên đá nằm lăn lóc nơi bờ bụi. Nhưng sau khi được…tắm rửa và làm đẹp, chúng bỗng trở thành nhan sắc. Về điểm này kim cương có thể ví như người, đang chân quê mà được xài xà bông thơm, xức nước hoa lừng lẫy, cắt chỗ nọ, độn chỗ kia biến mình từ một con lọ lem thành một trang tuyệt thế giai nhân dễ làm mê hoặc lòng người. Nhan sắc có thứ hạng. Nhan sắc của em hột xoàn cũng có thứ hạng. Thứ hạng này nằm trong bốn yếu tố thường được gọi là 4 chữ C. Trong thị trường kim cương người ta còn thêm vào một C nữa là Cost (Giá cả). C này được các ông móc túi chi địa chú ý nhất. Các bà ít chú ý tới chữ C thứ năm này, coi như thứ phụ chỉ cần một cái liếc mắt đưa tình là thông qua chữ C khó chịu này! Để rắc rối thêm cuộc đời, người ta còn bày ra một chữ C thứ sáu nữa. Đó là Certification (Giấy chứng nhận). Giấy chứng nhận này thường do các công ty uy tín trên thế giới như GIA, AGS, EGL hay IGL cấp phát. Đây là thứ giấy khai sinh chứng tỏ đứa bé sáng láng này đúng là con nhà nòi có bảo chứng đàng hoàng! Mấy chữ tôi kể trên là chữ viết tắt, nếu muốn biết nó là cái gì thì cứ việc chi tiền mua kim cương sẽ biết ngay. Người kính nhi viễn chi với kim cương chẳng nên nghía vào cái sự rắc rối này.

Chữ C thứ nhất là Colour. Thông thường thì kim cương có màu trắng và giá trị càng cao nếu màu càng trắng. Để xếp hạng độ trắng của kim cương, người ta dùng một mẫu tự, cứ như thang điểm của các Đại học! Thang điểm màu bắt đầu bằng chữ D. D có nghĩa là không màu (colourless). Tiếp tục đi xuống có E, F, G, H ,I J… xuống tới Z.

Chữ C thứ hai là Clarity (độ trong), được dùng để mô tả mật độ khuyết điểm trong viên kim cương. Người ta không dùng thứ tự ABC để đánh giá thứ bậc mà dùng chữ viết tắt theo Anh ngữ. Ngon lành nhất là FL viết tắt của chữ Flawless, không có khuyết điểm. Tiếp theo là IF (Internally Flawless), VVS (Very Very Slightly Included), VS (Very Slightly Included), SI (Slightly Included), I (Imperfect).

 

Chữ C thứ ba là Carat. Chữ này các bà rất rành sáu câu. Đó là trọng lượng của viên…đá. Càng nặng tay càng chứng tỏ sự được yêu nhiều hay yêu ít. Nếu ông chồng hay ông bồ chi cho một viên tới gãy tay luôn thì tình yêu càng mặn nồng. Mỗi carat tương đương với 200 milligram. Giá trị carat một viên kim cương không tăng theo cấp số cộng mà tăng theo cấp số nhân. Giả dụ như một viên nặng nửa carat có giá là 3 ngàn đô thì viên một carat, nặng gấp đôi, không phải chỉ có giá gấp đôi là 6 ngàn đô mà leo tuốt lên tới 10 ngàn đô!

Chữ C thứ tư là Cut. Đây là một chữ Hồng Mao bắt chước quốc ngữ chữ nước ta. Cut nghĩa là…cắt! Hồi mới học vỡ lòng Anh ngữ tôi khoái nhất chữ này. Sao mà tiếng Anh dễ thương thế! Ba chữ C trên là việc của thiên nhiên nhưng chữ C cuối cùng này là bàn tay của con người. Sự góp phần của con người vào giá trị một viên kim cương rất quan trọng. Chính cách cắt mới làm tôn lên vẻ đẹp của hột xoàn. Nếu cắt chuẩn, viên kim cương sẽ trở nên sáng hơn, trắng hơn, lấp lánh hơn vì tất cả ánh sáng chiếu vào nó đều được khúc xạ và phản xạ hoàn toàn lên mặt trên chứ không bị thất thoát xuống phía dưới. Cách cắt được đánh giá bằng ba cấp độ: Good, Very Good và Excellent. Ngày nay, với những máy móc tối tân, kỹ thuật cắt đã có thể đạt tới trình độ thượng thừa nên Excellent vẫn chưa phải là tuyệt hảo. Người ta phải đặt thêm một cấp độ cao hơn nữa: Super-Ideal ( Tuyệt Hảo)! Để cắt được một viên kim cương tuyệt hảo phải tốn công và tốn nguyên liệu. Đáng lẽ người ta có thể hà tiện được kim cương thô thì vì muốn tuyệt hảo sự phí phạm nguyên liệu thô là cần thiết. Đẳng cấp Tuyệt Hảo được kiểm nghiệm bằng hiệu ứng ánh sáng Hearts & Arrows mà chúng ta có thể dịch là “Trái Tim và Mũi Tên”. Nghe như chuyện tình hận! Người ta có thể quan sát được hiệu ứng này bằng một loại kính đặc dụng. Khi nhìn vào mặt trên của viên kim cương người ta sẽ thấy 8 mũi tên cân đối một cách tuyệt chính xác. Cùng một lúc, khi nhìn vào mặt sau của viên kim cương người ta sẽ thấy 8 trái tim.

Nhà toán học Marcel Tolkowsky đã nghiên cứu để bày ra một cách cắt để có lượng ánh sáng phản xạ nhiều nhất. Đó là cách cắt hình tròn. Tôi có những thông số của tỉ lệ này nhưng, như cô gái đi chơi chùa Hương của nhà thơ Nguyễn Nhược Pháp, em chả chép vào đây! Chép làm chi khi chẳng muốn làm thợ cắt kim cương. Còn nếu đã có tay nghề cắt thì biết quá đi rồi, chép làm chi cho quê! Đại khái là một viên kim cương được cắt theo kiểu hình tròn hiện đại thì trên bề mặt có tất cả 57 mặt, phần trên có 33 mặt và phần dưới có 24 mặt. Phần trên có nhiệm vụ tán xạ ánh sáng thành nhiều màu sắc khác nhau trong khi phần bên có nhiệm vụ phản xạ ánh sáng. Ngoài ra ở chóp dưới viên kim cương phải nhọn, nếu không ánh sáng sẽ đi qua dễ dàng.

 

Kim cương là chuyện của nữ nhân. Nam nhi như tôi mà đi sâu vào đến đây là hết cỡ, chẳng nên dấn thêm nữa. Tôi dừng lại nhưng bị ông Michael Roach đẩy đi tiếp. Đối với ông Roach, kim cương là lẽ sống của ông. Ông  sư mê kim cương này có một cuộc đời li kỳ không giống ai. Ông sanh năm 1952 tại Los Angeles. Cha mẹ ông theo Anh giáo hệ phái Episcopal. Nhưng ông trải qua tuổi thơ tại Phoenix, tiểu bang Arizona. Ông giúp lễ tại nhà thờ trong vùng. Roach học rất xuất sắc. Năm tốt nghiệp trung học ông nhận được huy chương Presidential Scholars Medallion do Tổng Thống Richard Nixon tặng. Năm 1974 ông tốt nghiệp Đại học Princeton. Trước đó cha mẹ ông ly dị và rồi bệnh ung thư đã tiễn cả hai người ra khỏi cõi đời này. Thêm vào đó người anh ông lại tự vận chết. Ông dọn về ở trong một tu viện Phật giáo ở New Jersey. Từ năm 1981, ông rao giảng Phật pháp trên đài phát thanh WBAI ở Nữu Ước đồng thời bước vào niềm say mê hột xoàn của ông.

Nghề làm kim cương là một nghề khép kín. Chỉ những người trong gia tộc làm việc với nhau. Người ta tránh mượn người ngoài vào làm vì một viên kim cương bạc triệu có thể bị đánh cắp và dấu mang đi một cách dễ dàng. Roach bị vướng trong cái vòng kim cô này. Ông xin việc tại ba chục công ty và đều bị từ chối. May mắn ông gặp một người Do Thái có nghề kim cương mới tới Mỹ, không quen biết một ai, nên bằng lòng thu dụng ông làm đệ tử. Ông bắt đầu bằng những công việc lặt vặt như đưa thư, quét dọn. Rồi ông được đưa vào phòng chứa kim cương để bắt đầu học cách phân loại…xoàn. Ông học nghể từ con số không trong sự say mê cùng cực. Mỗi ngày ông làm việc tới 18 tiếng. Cộng thêm với 3 tiếng rưỡi đi về bằng phương tiện chuyên chở công cộng. Ông không phí phạm thời gian di chuyển này. Trên xe ông đọc sách về Phật pháp và đọc kinh nhật tụng. Khi được lên chức trông coi một phân xưởng của công ty, ông đặt điều kiện phải để cho ông điều hành theo lối riêng của ông. “Trong 5 năm trời, không ai biết tôi là một tu sĩ vì tôi để tóc, mặc đồ lớn. Tôi khuyến khích mọi người làm điều lành, thực tập điều thiện mà không nói đó là Phật pháp. Còn sếp tôi? Ông ta biết phân xưởng của tôi làm lời hàng triệu Mỹ kim nhưng không biết tại sao!” Tại sao vậy? Theo ông thày tu Roach thì một trong những lý do quan trọng khiến các công ty không thành công là sự thiếu hòa thuận nội bộ, điều mà ông cố tránh cho nhân viên của ông. Nếu một nhân viên nào đó có thái độ giận dữ hay ganh ghét, ông sẽ mời đi ăn trưa để giải thích cho họ biết ảnh hưởng của cái tâm trên công việc. Lối tu giữa đời này làm ông tốn khá nhiều tiền cơm trưa!

Năm 1995 ông là người Tây phương đầu tiên được cấp bằng Tiến sĩ phật học và được mang danh hiệu geshe. Ngoài những hoạt động truyền thanh và giáo dục giáo lý Phật, ông còn lập ra Tu Viện Kim Cương (Diamond Abbey) ở Nữu Ước để huấn luyện các tăng ni. Vui hơn nữa, ông dựng lên Viện Enlightened Business Institute để huấn luyện người ta làm thương mại trong ánh sáng Phật pháp! Đời ông có hai niềm say mê: Phật và hột xoàn. Ông có lẽ là ông sư duy nhất kinh doanh kim cương. Ông lập ra một công ty hột xoàn đàng hoàng với số vốn khởi đầu vỏn vẹn chỉ có 50 ngàn đô. Chỉ trong một thời gian ngắn, công ty của ông thày tu này vươn lên thành một công ty phát đạt với vốn đầu tư cả trăm triệu đô!

Tháng 3 năm 2000, bước vào thiên niên kỷ mới, ông tu tịnh khẩu trong sa mạc Arizona trong hơn ba năm. Tháng 6 năm 2003 ông mới xuất hiện lại. Điều ngộ là cùng tu với ông là một nữ đệ tử tên Christie McNally. Tu như vậy ai tu mà chẳng được, tôi nghĩ thế. Nhưng nhà sư không trọc đầu Roach nghĩ khác. Còn lâu một người trần mắt thịt như tôi mới ngộ được như ông. Ông cho biết khi đã quyết tâm rời xa thế tục thì tâm trí sẽ bận rộn với những điều cao siêu hơn. Ngay trong việc kinh doanh kim cương, một công việc dính dáng nhiều tới nữ giới, ông đã từng bị các em xinh như mộng theo đuổi một cách nhiệt tình. Vậy mà tu vẫn cứ tu. Ông nói: “Phật giáo có những phương thức mà các tu sĩ có thể sử dụng để ứng phó với những hoàn cảnh như vậy. Và trong những trường hợp này, tôi phải nói thẳng với họ là tôi đã xuất gia”.

Lối tu phóng khoáng của Geshe Michael Roach không được các vị tu sĩ khác trong giáo phái đồng ý. Họ nghi ngờ về sự tu hành lạ lùng của ông. Giáo sư Robert Thurman của giáo phái đã cho biết là tu như vậy mà không xúc phạm tới các lời tuyên thệ của một người tu hành thì Roach phải là một siêu nhân! Văn phòng của Đức Đạt Lai Lạt Ma cũng không muốn geshe Michael Roach tham dự những buổi thuyết giảng của Đức Đạt Lai Lạt Ma vì “lối hành xử bất thường không tương hợp với lời giảng và lối hành xử của Đức Lạt Ma”.

Phật pháp và kim cương nơi ông Roach là có thể sống chung với nhau được. Geshe Roach say mê cả hai. Ông bị kim cương ám ảnh đến mức khủng khiếp. Răng bị hư, ông trám bằng kim cương thay vì người khác trám bằng vàng. Ông bày tỏ ý định sẽ gắn một viên kim cương thật lớn vào ngay giữa tam tinh, chỗ mà theo kinh Phật là huệ nhãn, con mắt thứ ba. Chưa hết, ông còn dự tính sẽ xâm toàn bộ kinh Kim Cương lên khắp thân mình! Theo ông, kim cương có những đặc tính rắn chắc, trong suốt không bụi bậm hay tì vết. Đó cũng phải là những đặc điểm của con người, của một doanh gia: tâm trong sáng, mạnh mẽ, quyết đoán.

Ông không kiếm tìm tiền bạc trong việc kinh doanh thứ đá quý này. Đó chỉ thuần túy là mơ ước tinh thần của ông. Tiền bạc kiếm được ông giúp các tu sĩ Tây Tạng không trốn được ra ngoại quốc phải sống ẩn dật thiếu thốn trong rừng núi. Hiện ông đang bảo trợ cho hơn hai ngàn tu sĩ. Ông cho biết: “Tôi làm ra tiền nhưng tôi không giữ tiền. Tôi tặng luôn cả tiền lương cho các tu viện và các trại tỵ nạn của dân Tây Tạng”.

Tôi có vẻ khoái ông geshe này. Phải chăng ông ngộ được những cái mà chúng ta không ngộ ra. Chúng ta không nhìn ra được sự liên hệ giữa kim cương và Phật pháp. Nhưng ông nhận ra. Tôi nhớ tới dáng điệu của Giáo sư Nguyễn Đăng Thục trong một giờ triết tại Đại học Văn Khoa Sài Gòn gần nửa thế kỷ trước đây. Khi dạy về Phật giáo, người thày học giả này đã làm lũ sinh viên chúng tôi hoang mang khi ông lớn tiếng, mặt đỏ gay, chỉ vào một hòn đá ngoài lớp học: “Phật đó!”.

Xoàn cũng là đá!

Song Thao 

09/2010

Tháng Mười Một Đến - Đỗ Công Luận