Cháu Yêu Bà Lắm! - Sỏi Ngọc

 

Người yêu thưở ban đầu khó quên

Ngày xa em anh càng nhớ thêm

Dù mai đây vật đổi sao dời

Đường tơ đã lỗi cung rồi

Tình yêu một thưở không hề quên

(Niềm đau dĩ vãng- Nguyễn Văn Đông)

Tiếng hát nho nhỏ của bà nội ở phòng bên cạnh vang lên, bà vừa thay đồ vừa lầm bầm bài hát cho thuộc lời. Tôi biết buổi “party” chiều nay bà sẽ làm ca sĩ, nhân dịp kỷ niệm 50 năm ngày cưới của ông Tuấn, bạn thân của gia đình ông bà nội từ bao lâu nay. Bà vừa tìm đôi bông tai trong tủ, vừa ướm thử trong gương xem có hợp với bộ đồ bà mặc không. 

Bà nội tuy đã hơn 60 nhưng trông bà còn trẻ và yêu đời lắm. Bà có nhóm hát thỉnh thoảng gặp nhau, các ông bà ấy họp lại mỗi người một món ăn đem tới. Hồi xưa nghe kể mọi người không biết nấu ăn ngon, nhưng nhờ đi chơi gặp nhau, chỉ cho nhau kinh nghiệm, cách nêm nếm cho ngon hơn mỗi ngày. Ngay cả việc quần áo mọi người cũng chỉ cách, nếu chật nới ra, rộng bóp lại và thêm những rua, kim tuyến hoặc thêm vào một loại vải khác… sao cho đẹp mắt, tự làm nhà, không bị tốn nhiều chi phí ra tiệm. Các ông chồng thật hài lòng vì được ăn ngon, no bụng, ngắm “vợ đẹp”, nên không còn than thở khi phải bị các bà “tra tấn” lỗ tai vào cuối tuần nữa.

Nghe ba kể lại, rằng ông nội tôi là một người chồng gia trưởng, rất nghiêm khắc, ít thể hiện tình cảm với vợ, rất hay quát tháo. Ông không bao giờ nhúng tay vào bếp, thấy bà xách nặng ông cũng lơ, bắt bà phải nghe theo lệnh của ông từ hồi ở Việt Nam. Thuở ấy ông giữ chức cao trong xã hội, ra oai với cấp dưới, về nhà cũng đối xử với bà như vậy. Không biết bà có cảm thấy hạnh phúc không, nhưng từ nể phục bà sợ ông một phép. Hai người chỉ có với nhau một con trai là ba tôi. Khi ông ở phòng khách thì bà trốn xuống bếp, khi ông vào phòng ngủ, thì bà chờ ông ngáy to rồi mới dám khe khẽ vào đặt lưng nằm cạnh.

Từ khi qua Mỹ theo diện HO, vào những năm 1987-1990, đến xứ người lớn tuổi, không bằng cấp, trên vai một đứa con nhỏ trong tuổi ăn học, ông bắt buộc phải làm những nghề cùng đinh mà từ xưa đến nay ông không bao giờ nghĩ tới. Ông xin được chân giữ xe ở mall Phước Lộc Thọ là cảm thấy mình may mắn lắm rồi. Cả ngày ông phải phơi mình ngoài nắng nóng như lửa đốt nhất là vào mùa hè, làn da ông đen nhẻm, tóc chuyển sang màu vàng úa bạc trắng quăn quéo như những sợi râu bắp già hơ trên lửa. Sự kiện đổi đời “lên xe xuống chó” này làm ông chán nản, tiều tụy, ông thay đổi luôn cả tính tình, không còn cáu gắt ra oai với bà nữa. Ông có nhiều kiên nhẫn hơn, bắt đầu đi ra ngoài cùng bà, tuy chả bao giờ nói ngọt hay khen bà vài câu như những ông chồng khác trong cộng đồng người Việt.

Bà nội không còn được ở nhà nội trợ, chờ đồng lương ông đem về nuôi cả gia đình như xưa nữa. Lúc đó ba tôi còn đang tuổi ăn học, nên bà nội phải kiếm thêm nguồn thu nhập mới đủ chi tiêu. Bà được nhận vào phụ bếp cho một tiệm ăn trên đường Westminster.

Mới đầu vào bà là phụ bếp, sau đó bà bếp chính nghỉ hai tuần bận việc nhà, bà nội tôi phải kiêm luôn chức bếp trưởng; tiệm từ xưa đến nay chỉ có món phở, nhưng từ ngày có bà tôi thay vai, tiệm có nhiều món ngon, lạ của miền Bắc bộ được bán cho khách, tài làm bếp của bà được nhiều người trong cộng đồng biết đến, tiệm không chỉ đông đúc khách Việt, mà còn khách Mỹ và Mễ cũng mê mùi phở hầm xương bò đặc biệt của bà, bao giờ cũng có một hàng dài xếp ngoài cửa.

Một hôm ông nội dắt ba đến ăn đột xuất ở tiệm bà, chỉ là muốn gây cho bà một ngạc nhiên nhỏ, ai ngờ người ngạc nhiên không phải là bà mà chính là ông tôi. Bữa đó ông đón ba đi học về sớm, từ đàng xa mùi phở thơm nức mũi đã dắt ông đến thẳng tiệm phở mà không cần phải nhìn địa chỉ, khi đến tiệm nơi bà làm việc, đã 8 giờ tối mà tiệm còn đầy chật người bên trong, một hàng dài đứng chờ bên ngoài, ông tôi mới hỏi ông khách đang xếp hàng: 

- Tôi chở thằng con … đói bụng ghé vào đây … tiệm này chắc khá lắm …

 - Oh ông không biết sao? Từ ngày có bà Phụng (tên bà nội tôi) đứng bếp, nhiều món ăn ngon và thay đổi món mới mỗi tuần.

 - Bà Phụng là đầu bếp mới?

 - Hình như vậy, nhưng mỗi thứ sáu đều có món khác trong tuần, ví dụ tuần này có món bún thang, bún mọc, thanh nhã…

Một ông khách khác thêm vào: 

- Bà này dùng ít đường, những món bà làm rất hợp khẩu vị người Việt mình, chứ không phải chỉ làm cho Mỹ ăn… Ông anh ăn thử sẽ thấy khác biệt ngay. 

Nghe mọi người quảng cáo và khen những món ăn của bà, ông thấy vui trong lòng, buột miệng: 

- À thì ra thế! Tôi ăn thường lắm đó mà… có thấy gì đặc biệt đâu!

Ông khách tỏ vẻ ngạc nhiên: 

- Ủa! ông hay đến đây ăn hả? sao tôi cũng đến đây hàng bữa mà có thấy ông đâu? Ông ăn ở đâu vậy?

 - Ờm… Ừm… tôi ăn ở …

Hàng cứ dồn lên, ông khách vội vàng bye bye ông tôi, sung sướng cười, lách mình vào trong tiệm vì đã có một chỗ trống. Chỉ 15 phút đứng ở hàng chờ ngoài cửa, khi chứng kiến mắt thấy tai nghe về tài nghệ “chief cook” của bà nội, những người khách đã ăn, nay quay trở lại giới thiệu thêm với gia đình, bạn bè, ông không ngờ bà giỏi vậy. Bà đã chịu đựng cái tánh gia trưởng của ông bao lâu nay, không bao giờ cằn nhằn một câu. Ra ngoài ở cái tuổi không còn trẻ nữa, bà vẫn có thể bươn chải, nuôi gia đình được, cực nhọc nhưng chả bao giờ ông nghe bà càm ràm, than thở. Nghĩ thật chậm lại, ông thấy thương và cảm thấy mình có lỗi với bà, đã không hiểu được tâm tư của vợ bao lâu nay… Ông đã không xếp hàng chờ ăn nữa, mà lẳng lặng dắt ba tôi rời khỏi hàng chờ trong sự ngỡ ngàng của ba. Về nhà ông mặc chiếc tạp dề, lần đầu tiên bật lửa trên bếp làm đồ ăn cho ba, mặc dù chỉ là mì gói! 

Từ đó, ông nhìn bà với ánh mắt dịu dàng hơn, ông cảm thấy cách đối xử hà khắc của mình với vợ đã sai, bà không còn phụ thuộc vào ông như ở quê nhà nữa. Nếu ông có bỏ bà ra thì bà vẫn có thể tự sống được, chứ ngược lại thì chưa chắc ông sống nổi vì không biết làm sao đi chợ nấu ăn mỗi ngày! Ông bỗng dưng cảm thấy thẹn với lòng đã từng hống hách gia trưởng với người vợ tào khang, từ đây ông nhất định phải thông cảm, lắng nghe bà hơn.

Còn ba tôi, thấy ông bà nội quá vất vả cực nhọc làm việc để nuôi gia đình, ba chỉ biết cắm đầu học, siêng năng chăm chỉ cho đến ngày ra trường đại học với cái bằng kỹ sư điện tử. Sau khi tìm được việc vài năm, ba gặp mẹ làm kế toán trưởng trong cùng hãng làm ở San Jose, cả hai đã yêu nhau, lập gia đình và nhanh chóng có con đầu lòng là tôi, với tên Thằng Cu Mọi, gọi ở nhà.

Vì bận rộn với công việc, và cũng để ông bà nội khỏi phải mất công đi xa đến thăm thằng cháu nội yêu quý duy nhất này, nên ba đã quyết định đem tôi gởi cho ông bà nội nuôi, bà nội sẽ ở nhà trông nom cháu, cũng để tôi được nói tiếng Việt trước khi vào lớp một của hệ thống giáo dục bên Mỹ.

Từ khi lọt lòng cho đến lúc có trí nhớ, hiểu biết, khoảng 2,3 tuổi, tôi đã được nghe quen tiếng ru à ơi của bà mỗi khi ngủ, bằng giọng ngọt ngào, thánh thót: 

À Ơi…Con cò mà đi ăn đêm,

Đậu phải cành mềm lộn cổ xuống ao.

Ông ơi ông vớt tôi nao,

Tôi có lòng nào ông hãy xáo măng,

Có xáo thì xáo nước trong,

Đừng xáo nước đục đau lòng cò con.

 

Tôi thuộc làu bài hát này, và cũng yêu bà nhất trong lòng, tôi là fan nhí duy nhất của bà!

À ơi...
Công cha như núi Thái Sơn,
Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra,
Một lòng thờ mẹ kính cha,
Cho tròn chữ hiếu mới là đạo con.

Mỗi lần bà hát, tôi giả vờ ngủ, im lặng, ôm cái mền mòn vẹt với mùi hơi quen thuộc từ lúc nằm nôi, vểnh tai nghe, sợ nếu tôi nũng nịu úp mặt vào lòng bà, hay khen bà hát hay thì bà lại không hát nữa mà dí ngón tay lên trán tôi: 

- Chỉ có thằng chó con này mới khen bà hát hay thôi! 

Năm nay tôi đã 8 tuổi, nói tiếng Việt rành rọt với ông bà nội, trong năm tôi ở với ba mẹ để đi học, nhưng mấy tháng hè thì được ở với ông bà nội, đây là những ngày tháng dịu dàng êm ả mà tôi thích nhất vì được ông bà cưng chiều.

Bà vừa hát nho nhỏ, vừa soi dáng trong gương. Tôi nhìn ra ngoài phòng khách, ông nội đã sửa soạn xong, ngồi yên chờ bà. Trước mắt ông là màn hình TV mở rộng, ông chỉ xem hình thôi, không nghe tiếng nói của tv phát ra, chắc chắn ông phải nghe bà thầm thì hát chứ, tại sao ông không khen bà hát hay nhỉ! Vì yêu bà nên tôi muốn ai cũng phải thần tượng bà như tôi!

Tôi nhớ buổi trưa nay, bà làm món ngon đem ra để bàn cho ông, ông ăn vèo một cái là hết ngay cái đĩa, thế mà ăn xong, ông lại đứng lên đi nằm hoặc đi chơi, tôi thấy không «fair » cho bà, nhiều lúc tôi cố ý nhắc để ông thưởng công bà một lời: 

- Ông nội ăn món cá hấp xì dầu của bà làm có ngon không?

 - Ừm… ngon!

 - …Sao cháu không thấy ông nói gì?

 - Nói gì là … nói gì?

 - Như khen bà làm ngon chẳng hạn. 

Ông nhìn vào bếp, dáng bà đang loay hoay làm tiếp những món khác. Ông gãi đầu, gãi tai vì không quen mở lời khen bà bao giờ cả. Ông nói to cho bà nghe: 

- Thằng cu Mọi nó muốn tôi … cám ơn bà vì món cá hấp đấy! 

Tiếng bà vọng ra, vẫn không quay người lại, trả lời bất đắc dĩ: 

- Ừm… Không cần đâu! 

Ông nhìn tôi vẻ chứng minh:

- Thấy chưa, bà nói bà không cần mà! 

Tôi thhấy “bất công” cho bà quá, bà làm đủ thứ từ sáng đến tối, đi chợ mua đồ ngon, về sửa soạn cơm nước, ăn xong bà lại rửa chén, ông không giúp gì bà mà ngược lại còn cằn nhằn mỗi khi bà làm không vừa miệng; còn những lần bà làm ngon, ông tấm tắc khen, vẫn không thấy ông cám ơn bà!

Tôi buột miệng nói:

- Ở nhà ba con thường khen mẹ làm bếp ngon… Còn rửa chén dùm mẹ nữa!

 - Chỉ thế thôi sao?

 - Ba còn đổ xăng, rửa xe cho cả nhà, cắt cỏ… 

Ông nội chữa thẹn:

- Chắc ba con rảnh đấy, ông thì… bận lắm!

Chả lẽ một thằng bé con 8 tuổi, hỉ mũi chưa sạch như tôi lại lên tiếng bênh bà mỗi lần thấy cảnh “chướng mắt” này sao chứ. Tức mà không biết phải làm sao, tôi bỏ vào phòng mình, không thèm chơi cờ với ông sau bữa cơm chiều khi ông rủ nữa.

Tôi nhớ một lần, khi lên 6, ông bà dắt tôi đi party của các ông bà ở nhà của người bạn, tôi thấp thỏm chờ đến phiên bà hát để ủng hộ bà, vỗ tay thật to cho bà lên tinh thần. Khi tên bà được cô MC xướng lên, bà tự tin bước lên bục hát, tôi ngồi dựa lưng vào chiếc ghế da rộng bao lấy cả người tôi, ngẩng cổ im lặng, tim đập thùm thụp như chính mình là ca sĩ, mắt đờ ra khi giọng hát thánh thót của bà cất lên. Tôi phục bà quá, bà hát nguyên một bài dài mà nhớ cả trang chữ trong đầu, không có sách vở gì trước mặt cả. Tôi tưởng tượng hồi xưa bà phải học giỏi lắm vì lớn tuổi vậy mà bà nhớ nguyên bài hát, không vấp váp chút nào, nhạc lên xuống bà theo đến từng nốt, không trật nhịp, không sai, lại còn cười với người này, chào người kia từ trên sân khấu nữa chứ, y như ca sĩ trong tv vậy!

Tôi há hốc miệng, nhìn bà điệu đàng đong đưa, lúc nghỉ ở giữa chừng bài hát, mọi người ùn ùn kéo nhau lên sân khấu chụp hình với bà. Tôi thật phấn khích la hét hú lên cổ động bà ở dưới này, rồi nhân tiện lúc lắc cái lục lạc đem theo bên mình từ nhà. Mấy ông thì lên tặng hoa cho bà, tôi nhìn quanh không thấy bóng ông nội đâu cả. Đưa mắt tìm mãi mới thấy ông ngồi trong góc nhà, đầu quẹo sang một bên, dựa vào tường, tiếng ngáy đều đều nhẹ nhàng… Trời ơi! tức quá đi thôi, ông đã không hề nghe bà hát! Tôi phóng đến bên ông, lung lay tay ông, khe khẽ gọi:

- Ông! Ông nội ơi…

Mở bừng mắt dậy, ông quệt tay lên miệng, như người vừa tỉnh dậy từ một giấc ngủ dài thật đã. Ông nhìn quanh để biết mình ở đâu, rồi mới nhìn thẳng mặt tôi:

- Gì đấy Cu? Chuyện gì?

 - Bà hát gần xong rồi, ông sửa soạn lên đón bà xuống và tặng hoa hồng cho bà… 

Tôi đưa ra đóa hoa hồng đã giữ từ nãy giờ, lo người ta lấy hết, đến nỗi cánh hoa vì nóng quá muốn gục xuống luôn, thế mà ông lại gắt nhẹ tôi: 

- Để ông ngủ, cháu ra chơi với bà là được rồi!

Ông tiếp tục ngoẹo đầu vào tường định ngủ tiếp, tôi cự nự:

- Không! Cháu không chịu, ông phải tặng hoa này cho bà cơ!

 - Ơ! Cái thằng cu Mọi này! Sao lại bắt ông lên tặng bà thế? Cháu thích thì …tặng đi!

 - Cháu không chịu đâu, ông phải lên tặng bà cơ!

 - Cháu thấy bao nhiêu người lên tặng hoa bà rồi đấy mà, đâu cần phải ông!

 - Nhưng… ông phải tặng mới … có ý nghĩa!

 - Cái thằng này thật cắc cớ! ai tặng mà chả được, hay cháu lên tặng bà nhé?

Tôi mếu máo, dọa ông: 

- Cháu không biết đâu, cháu sẽ gào to lên nếu ông không lên tặng!

 - Hay là… Cả hai ông cháu mình cùng lên…?

 - Nếu ông sợ đi một mình… 

Tôi nhớ lần ấy tất cả khách và chủ nhà đều vỗ tay thật to khi thấy một thằng bé 6 tuổi vừa kéo, vừa dắt tay ông lên sân khấu tặng hoa cho bà. Khuôn mặt tôi lúc đó thật hạnh phúc, trong khi ông thì nửa giận, nửa xấu hổ vì phải thua thằng cháu!

Tôi biết mình là thằng cháu cưng của ông bà nội nên từ bé tí tuổi đầu, tôi đã biết bênh vực bà, ai làm gì không vừa ý là tôi nằm bệt ra đất, giẫy đành đạch, đòi cho kỳ được, không được ai làm tổn thương bà, mỗi lần ông bà đi đâu, tôi cũng đòi đi theo để bảo vệ quyền lợi cho bà và cũng để được chọn đồ chơi mà tôi thích. 

Càng lớn tôi càng bận rộn với nhiều môn học, ít đến thăm ông bà, thỉnh thoảng mỗi tháng tôi gọi “facetime” để được nhìn và nói chuyện với bà yêu quý của tôi. Thấy bà đang sửa soạn ra ngoài, tôi hỏi:

- Bà đi chợ hay đi đâu vậy?

 - Ừ bà sắp đi chợ đây, cuối tuần này cháu có xuống bà ăn cơm không? Đã khá lâu rồi…

- Cháu muốn lắm nhưng nhiều bài học, chắc phải đến tháng sau cháu mới rảnh được ạ… Ông có đi chợ với bà không?

 

Nghe tiếng tôi hỏi, ông ở gần đấy vội lên tiếng: 

- Có chứ! Ông phải đi với bà để lái xe và đẩy xe đồ ăn cho bà nó chứ! Cháu hài lòng chưa?

 - Ông giỏi quá, ông đi ra ngoài như thế có thể đi bộ cho khỏe chân, lại có thể gặp bạn bè uống café trong khi bà đi chợ?

 - Cái thằng cu Mọi này biết bày độ cho ông quá!...  ông muốn giúp bà đẩy xe chợ và nhân tiện mua vài món ăn vặt khi xem tv thôi.

 - Cháu rất vui và yên tâm thấy ông đi “bảo vệ” bà…

 - Ừm… nếu không bảo vệ thì ông sợ sẽ không còn ai làm cơm ngon cho mình ăn nữa đấy cháu nội yêu quý ạ!

Trước khi cúp điện thoại, tôi đều nhắc:

- Bà ơi! Cháu yêu bà nhất trên đời!

 

Sỏi Ngọc

Montreal, July’26