Quốc Khánh 2 Tháng 9: Độc Lập & Tự Do Cho Ai? (Song Ngữ Việt Pháp) - Ngọc Châu

Nhân ngày 2 tháng 9, ngày được chính quyền Việt Nam gọi là ngày Quốc khánh, chúng tôi – những người Việt Nam tị nạn cộng sản tại Pháp – một lần nữa lên tiếng tại Montreuil.

Hôm qua, ngày 1 tháng 9, chúng tôi đã có mặt tại công viên Montreau, nơi đặt bức tượng Hồ Chí Minh, để bày tỏ quan điểm của mình về lịch sử, về những đau thương mà chế độ cộng sản đã gây ra cho dân tộc Việt Nam, và về lý do tại sao chúng tôi yêu cầu chính quyền thành phố Montreuil tháo gỡ bức tượng này.

Đối với chúng tôi, Hồ Chí Minh không chỉ là một nhân vật lịch sử được một phía tôn vinh. Đằng sau biểu tượng ấy là cả một giai đoạn đầy đau thương của dân tộc: sự áp đặt của chế độ độc đảng, những cuộc đàn áp, những bi kịch lịch sử, sự chia rẽ kéo dài và làn sóng người Việt phải rời bỏ quê hương để đi tìm tự do.

Chúng tôi đến Montreuil không phải để gieo thù hận. Chúng tôi đến để nói lên sự thật, để tưởng nhớ những nạn nhân đã không có tiếng nói, và để bảo vệ quyền được nhìn nhận lịch sử dưới nhiều góc độ khác nhau. Chúng tôi đặc biệt không thể im lặng khi một biểu tượng chính trị gây nhiều đau thương cho một bộ phận lớn người Việt lại được đặt tại một thành phố của nước Pháp – đất nước luôn tự hào về các giá trị Tự do, Bình đẳng và Bác ái.

2-9-1945: Độc lập và Tự Do cho ai ?

Ngày 2 tháng 9 năm 1945 thường được tuyên truyền như ngày Việt Nam giành được độc lập. Nhưng sau hơn tám mươi năm, vẫn còn một câu hỏi mà chúng ta không thể né tránh:

Một quốc gia có thể có chủ quyền trên danh nghĩa. Nhưng nếu người dân không có quyền lựa chọn chính quyền; có Quốc hội nhưng không có cạnh tranh chính trị thực sự; có pháp luật nhưng quyền lực có thể đứng trên pháp luật; có báo chí nhưng không có tự do báo chí; có bầu cử nhưng người dân không có quyền lựa chọn thực sự — thì nền độc lập ấy có ý nghĩa gì đối với chính người dân?

Một đất nước không thể được gọi là thực sự tự do chỉ vì đã thoát khỏi sự thống trị của ngoại bang, nếu chính người dân của đất nước ấy lại tiếp tục sống dưới sự kiểm soát của một chế độ độc đoán.

Độc lập của quốc gia phải đi cùng tự do của con người. Chủ quyền của đất nước phải thực sự thuộc về nhân dân. Vì vậy, ngày 2 tháng 9 không nên chỉ là ngày để ca ngợi quá khứ. Đó cũng phải là dịp để mỗi người Việt Nam đặt câu hỏi về tương lai: Bao giờ người Việt Nam mới thực sự được làm chủ đất nước của mình? Bao giờ người dân mới được tự do nói lên suy nghĩ mà không sợ hãi? Bao giờ người Việt Nam mới có quyền lựa chọn những người lãnh đạo đất nước? Bao giờ Việt Nam mới có một nền độc lập mà trong đó nhân dân là chủ nhân của đất nước, chứ không phải là đối tượng để quyền lực cai trị?

Chúng tôi, những người đã phải rời bỏ quê hương vì không chấp nhận chế độ cộng sản, hiểu rất rõ giá trị của tự do.

Chúng tôi đã mất quê hương và mang theo những ký ức đau thương của một đất nước bị chia cắt bởi chiến tranh và ý thức hệ. Nhưng chúng tôi không muốn truyền lại hận thù cho thế hệ mai sau.

Điều chúng tôi mong muốn là sự thật được tôn trọng, lịch sử được nhìn nhận một cách trung thực và quyền tự do của người dân Việt Nam được bảo vệ.

Sự hiện diện của chúng tôi tại Montreuil là một lời nhắc nhở rằng lịch sử Việt Nam không chỉ có một tiếng nói, không chỉ có một cách kể.

Có những người tôn vinh Hồ Chí Minh. Nhưng cũng có hàng triệu người Việt Nam, đặc biệt là những người tị nạn cộng sản và gia đình của họ, mang trong lòng những ký ức hoàn toàn khác.

Tiếng nói của họ cũng phải được lắng nghe.

Chúng tôi yêu cầu tháo gỡ bức tượng Hồ Chí Minh tại Montreuil không phải vì muốn xóa bỏ lịch sử.

Ngược lại, chúng tôi muốn lịch sử được trả lại cho sự thật và cho tất cả những tiếng nói của người Việt.

Một dân tộc chỉ thực sự độc lập khi người dân được tự do.

Một đất nước chỉ thực sự mạnh khi quyền lực thuộc về nhân dân.

Và một tương lai tốt đẹp cho Việt Nam chỉ có thể được xây dựng trên nền tảng của Tự do, Dân chủ và Nhân quyền.

Ngày 2 tháng 9, chúng tôi không chỉ nhìn về quá khứ. Chúng tôi nghĩ đến những người Việt Nam hôm nay. Và chúng tôi hướng về một tương lai mà trong đó người dân Việt Nam thực sự được sống tự do, được nói lên sự thật, được làm chủ vận mệnh của mình và được tự hào về một đất nước độc lập không chỉ trên danh nghĩa, mà cả trong cuộc sống của mỗi con người.

Một dân tộc chỉ thực sự độc lập khi người dân được tự do, được làm chủ và được sống trong một nhà nước pháp quyền dân chủ.

Ngọc Châu

Montreuil. 01.09.2026

=====================================

FÊTE NATIONALE DU 2 SEPTEMBRE : INDÉPENDANCE ET LIBERTÉ, POUR QUI ?

À l’occasion du 2 septembre, jour que les autorités vietnamiennes désignent comme la Fête nationale, nous – les réfugiés Vietnamiens du communisme vivant en France – avons une nouvelle fois fait entendre notre voix à Montreuil.

Hier, le 1er septembre, nous étions présents au Parc Montreau, où se trouve le buste de Ho Chi Minh, afin d’exprimer notre point de vue sur l’histoire, sur les souffrances que le régime communiste a infligées au peuple vietnamien, et sur les raisons pour lesquelles nous demandons aux autorités de la ville de Montreuil de retirer ce monument.

Pour nous, Ho Chi Minh n’est pas seulement un personnage historique honoré par certains. Derrière ce symbole se trouve toute une période douloureuse de l’histoire de notre peuple : l’instauration d’un régime à parti unique, les répressions, les tragédies historiques, les divisions qui se sont prolongées pendant des décennies, ainsi que les vagues de Vietnamiens contraints de quitter leur pays à la recherche de la liberté.

Nous ne sommes pas venus à Montreuil pour semer la haine. Nous sommes venus pour faire entendre notre vérité, pour rendre hommage aux victimes qui n’ont pas eu la possibilité de s’exprimer et pour défendre le droit de regarder l’histoire sous différents angles.

Nous ne pouvons tout particulièrement pas rester silencieux lorsqu’un symbole politique, associé pour une grande partie des Vietnamiens à tant de souffrances, est installé dans une ville française – dans un pays qui se réclame des valeurs de Liberté, Égalité et Fraternité.

2 SEPTEMBRE 1945 : INDÉPENDANCE ET LIBERTÉ, POUR QUI ?

Le 2 septembre 1945 est généralement présenté comme le jour où le Vietnam a obtenu son indépendance. Mais, plus de quatre-vingts ans après, une question demeure et ne peut être évitée : Indépendance pour qui ? Et liberté pour qui ?

Un pays peut être souverain sur le papier. Mais si ses citoyens n’ont pas le droit de choisir librement leur gouvernement ; s’il existe un Parlement mais pas de véritable compétition politique ; s’il existe des lois mais que le pouvoir peut se placer au-dessus d’elles ; s’il existe une presse mais pas de liberté de la presse ; s’il y a des élections mais que les citoyens ne disposent pas d’un véritable choix — alors, que signifie réellement cette indépendance pour le peuple ?

Un pays ne peut pas être considéré comme véritablement libre simplement parce qu’il s’est affranchi d’une domination étrangère, si son propre peuple continue à vivre sous le contrôle d’un régime autoritaire.

L’indépendance d’une nation doit aller de pair avec la liberté de chaque être humain. La souveraineté d’un pays doit véritablement appartenir à son peuple.

C’est pourquoi le 2 septembre ne devrait pas être seulement une journée consacrée à célébrer le passé. Ce devrait aussi être l’occasion, pour chaque Vietnamien, de s’interroger sur l’avenir :

Quand les Vietnamiens pourront-ils réellement devenir maîtres de leur propre pays ?

Quand les citoyens pourront-ils exprimer librement leurs opinions sans crainte ?

Quand les Vietnamiens auront-ils le droit de choisir librement les dirigeants de leur pays ?

Quand le Vietnam connaîtra-t-il une véritable indépendance, dans laquelle le peuple sera le véritable propriétaire de son destin, plutôt que l’objet d’un pouvoir qui le gouverne ?

Nous, qui avons dû quitter notre pays parce que nous ne pouvions accepter le régime communiste, connaissons profondément la valeur de la liberté.

Nous avons perdu notre patrie et nous portons avec nous les souvenirs douloureux d’un pays déchiré par la guerre et les idéologies. Mais nous ne voulons pas transmettre la haine aux générations futures.

Ce que nous souhaitons, c’est que la vérité soit respectée, que l’histoire soit regardée avec honnêteté et que les libertés du peuple vietnamien soient protégées.

Notre présence à Montreuil est un rappel : l’histoire du Vietnam n’a pas une seule voix et ne peut pas être racontée d’une seule manière.

Certains honorent Hồ Chí Minh. Mais des millions de Vietnamiens, en particulier les réfugiés ayant fui le communisme et leurs familles, portent en eux une mémoire profondément différente.

Leur voix doit également être entendue.

Nous demandons le retrait du buste de Hồ Chí Minh à Montreuil non pas parce que nous voulons effacer l’histoire.

Au contraire, nous souhaitons que l’histoire soit rendue à la vérité et qu’elle puisse accueillir toutes les voix du peuple vietnamien.

Un peuple n’est véritablement indépendant que lorsque ses citoyens sont libres.

Un pays n’est véritablement fort que lorsque le pouvoir appartient au peuple.

Et un avenir meilleur pour le Vietnam ne pourra être construit que sur les fondements de la liberté, de la démocratie, des droits humains et de l’État de droit.

Le 2 septembre, nous ne regardons pas seulement vers le passé.

Nous pensons aux Vietnamiens d’aujourd’hui.

Et nous regardons vers un avenir dans lequel les citoyens vietnamiens pourront réellement vivre libres, dire la vérité, être maîtres de leur destin et être fiers d’un pays indépendant, non seulement en théorie, mais aussi dans la vie quotidienne de chaque être humain.

Un peuple n’est véritablement indépendant que lorsque ses citoyens sont libres, maîtres de leur destin et vivent dans un État de droit démocratique.

Ngọc Châu

Montreuil, le 1er septembre 2026