Người Phương Nam

Tuesday, March 17, 2026

Những Mảnh Hồn Phiêu Bạt - Bùi Thượng Phong

Hình minh họa

Tôi gặp và quen với chị Trâm trong một tiệm phở hiếm hoi của thành phố Columbus thuộc tiểu bang Ohio, vào một ngày hè năm 2010.

Thấy tôi có vẻ giống một người Việt, chị tự ý đến bàn tôi trước để làm quen. Chị than là ở cái tỉnh bơ vơ giữa lòng nước Mỹ này, thật không phải là dễ khi kiếm được một người đồng hương để nói chuyện! Tôi đồng ý với chị, mời chị ngồi và ngỏ lời khen, vì chị đã biết tìm đúng chỗ: một tiệm phở!

Quả thật tình đồng hương đã gắn kết chúng tôi thân mật với nhau thật dễ dàng. Qua những câu chuyện và lời tự giới thiệu, tôi biết chị sinh trưởng trong 1 gia đình "có-công-với-cách-mạng". Năm 1977, khi chị mới 2 tuổi, cha chị đã hy sinh tại mặt trận Tây-Nam (Campuchia). Mẹ chị là đảng viên, có chức, có quyền tại tỉnh nhà. Ngay từ những ngày còn rất trẻ, chị đã được gửi đi du học tại Úc . Và khi trưởng thành, chị nhanh chóng trở thành một giáo sư ngoại ngữ, căn bản là Anh Văn, môn học mà chị có năng khiếu nhiều nhất.

Bình thường, tôi không thấy hào hứng lắm khi phải nói chuyện với một người có một lý lịch như của chị Trâm. Nhưng với vẻ hồn nhiên của chị ngày hôm đó, nhất là sự thành thực, cởi mở và vô tư của một người sinh ra sau chiến-tranh - một cuộc chiến mà chị không biết gì nhiều - đã làm thay đổi cảm nghĩ của tôi, và tôi đã phải nhìn chị như là một, trong những người trẻ tương lai của đất nước.

Là một giáo sư xuất sắc trong thành phố, chị còn góp phần không nhỏ trong việc truy tìm hài cốt các liệt sĩ. Nhờ vậy, cộng thêm sự vận động của bà mẹ, một lần nữa chị lại nhận được một học bổng du học, lần này tại Hoa Kỳ. Chị rất phấn khởi, để hết tâm theo học và cho đến hôm nay, chị đã qua được gần hết 2 năm đầu cho chặng đường tiến đến một psychology degree.

Tôi có hỏi đùa tại sao chị lại chọn 1 môn học "bí-hiểm" tại 1 tiểu bang xa xôi này? Chị cho biết phải chọn Ohio University là vì ở đây, học phí tương đối thấp so với các tiểu bang khác. Chị lại tình cờ có một người bà con ở ngay đây, không xa khu học xá của chị là bao. Còn chị chọn psychology, vì nó có liên hệ đến cái công việc tay trái của chị. Tại Việt Nam, người ta quí mến chị,̣ vì chị không chỉ đơn thuần là một giáo sư Anh ngữ, mà chị còn là một "nhà ngoại-cảm".

"Nhà-ngoại-cảm"! Chà! Tôi có quen một vài nhà báo, một vài nhà giáo, nhiều nhất là... nhà binh, nhưng tôi phải thú thực với chị Trâm là tôi rất mơ hồ với cái "nhà ngoại-cảm" này của chị, và mong chị giải thích. Chị Trâm vui vẻ cắt nghĩa cho tôi, một cách rất khái quát: Vũ trụ như ta thấy, là tổng hợp bởi những eidos, tạm gọi là những thực thể. Thực thể có 2 loại: thực thể tinh tế hay còn gọi là linh hồn, không nhìn thấy được và có trước thực thể vật lý, còn được gọi là thể xác, có thể nhìn thấy và cảm nhận được. Con người là kết hợp bởi hai thực thể nói trên. Khi chết đi, linh hồn rời bỏ thể xác, nhưng vẫn tiếp tục sống trong một thế giới không nhìn thấy, tồn tại song song với thế giới chúng ta. Tuy sang thế giới khác, linh hồn vẫn còn ít nhiều liên hệ với con người trên thế gian và chỉ có một số rất... rất ít người có khả năng tiếp xúc được với những linh hồn. Những người này, hoặc vì có "duyên nợ", hoặc là được trao một "sứ mệnh" nào đó, có thể trò chuyện, giao tiếp được với những linh hồn, thường là trong giấc ngủ... Người ta gọi những người như vậy là "nhà ngoại-cảm" . Ở Việt Nam sau năm 1975, nhu cầu tìm kiếm hài cốt của các thân nhân có con em bị hy sinh trong chiến tranh lên rất cao, nhất là tại miền Bắc. Công việc truy tìm này thường dẫn đến những vụ lên đồng lên bóng, gọi hồn, cầu cơ...và cũng từ đó, phát sinh ra những nhà ngoại-cảm giả mạo; lợi dụng lòng khao khát và sự mê tín của những thân nhân nhẹ dạ, họ đã dùng đủ mọi mánh khóe để làm giâàu một cách rất vô lương tâm!

Chị Trâm tự hào chị là 1 nhà ngoại-cảm, 1 nhà "ngoại-cảm chân-chính", vì tất cả những công việc chị làm, đều thực sự có sự giao tiếp và giúp đỡ của những linh hồn, hiệu quả chính xác và đều là bất vị lợi. Chị chỉ làm để giúp người, không hề nhận của ai một đồng một cắc nào. Chị đã tìm được cho vợ chồng 1 ông xã đội trưởng ở Đức Hòa hài cốt người con du kích của họ, đã hy sinh hồi Tết Mậu Thân. Chị đã tìm được 1 mồ chôn tập thể 17 liệt sĩ tại Nam Lào... Gần đây nhất, trước khi sang Mỹ du học, chị đã góp phần tìm được cho hai vợ chồng người chủ căn nhà trọ của chị, hài cốt người con trai đã hy sinh tại chiến trường Quảng Trị năm 1972.

Cơ duyên nào đã khiến chị trở thành 1 nhà ngoại-cảm là một chuyện khá dài dòng - chị nói - Riêng về chuyện tìm kiếm hài cốt người bộ đội đã hy sinh trong trận Quảng Trị, biết tôi là một cựu quân nhân của quân đội VNCH, chị muốn kể lại cho tôi nghe, vì chị nghĩ nó có thể có ý nghĩa hơn, là kể lại cho những người xung quanh chị, ở trong nước. Chị hẹn tôi thứ bẩy tuần sau, chị được nghỉ cả ngày, có nhiều thì giờ hơn.

Tôi đến thành phố Columbus lạ hoắc này để thăm một bà chị họ bị đau nặng. Bà đã hồi phục, mạnh khỏe trở lại và tôi có thể ra về nhưng tôi đã quyết định ở lại thêm 1 tuần nữa, vì không hiểu sao, câu chuyện tìm hài cốt một người bộ đội này của chị, nó đã khích thích sự tò mò của tôi khá nhiều!

Đó là một buổi sáng thứ bẩy thật đẹp! Tôi đến chỗ hẹn đúng giờ, chị Trâm cũng đến rất đúng giờ. Sau những trao đổi xã giao thường tình, chúng tôi ngồi nhâm nhi hai ly cà phê, và đây, là câu chuyện của chị...

-------

Sau một vài thành công về việc tìm kiếm và thâu hồi hài cốt liệt sĩ,các báo chí trong nước đua nhau tường thuật, nhiều đài truyền hình xin được phỏng vấn... Tôi bỗng dưng nổi tiếng! Có rất nhiều người tìm đến nhà cậy cục, nhờ vả... Tuy vậy, tôi không dám nhận lời giúp bất cứ một ai, nếu như tôi không nhận được những tín hiệu, hoặc là sự giúp đỡ của linh hồn những người quá cố. Trong số những người nhờ vả, gần nhất có Dì An. An là tên vợ chồng người chủ căn nhà tôi đã mướn tại quận 12, để tiện việc dạy học. Hai vợ chồng Dì An - tôi thân mật gọi là Dì - đều đã lớn tuổi, người miền Bắc. Ông chồng làm công an,thuyên chuyển vào Sàigòn sau năm 75 và trở nên rất giàu có, làm chủ 1 dẫy nhà trọ. Dì An tâm sự với tôi, là vào khoảng đầu tháng sáu năm 1972, khi đứa con trai thứ nhì của vợ chồng dì vừa được 16 tuổi, nó đã được nhà nước "mượn tuổi" trước để gia nhập bộ đội, tăng cường cho mặt trận Quảng Trị lúc đó đang trong giai đoạn cực kỳ sôi động. Vào khoảng cuối tháng 9 năm 1972, có tin là Cổ Thành Đinh Công Tráng cũng như toàn thể thị xã Quảng Trị đã bị quân đội miền Nam tái chiếm, mà đứa con thì vẫn bặt vô âm tín, vợ chồng chị hết sức hoang mang, lo sợ... Và cuối cùng thì điều lo sợ đó đã tàn nhẫn trở thành sự thực: đích thân Chính ủy Trung Đoàn đến gặp vợ chồng chị, trao tặng rất nhiều huân chương cùng những lời động viên,ủy lạo ...Tất cả, chỉ là để đổi lại sự vĩnh viễn ra đi của đứa con 16 tuổi, mà xác của nó vẫn chưa ai biết là nằm ở nơi đâu, xung quanh khu Thành Cổ! Cho đến ngày gia đình dì vào Nam, dì vẫn không nhận được thêm một tin tức nào! Dì An đã khóc khi cho tôi xem những hình ảnh, và các vật dụng hàng ngày của đứa con bạc mệnh...

Mặc dù trong lòng tha thiết muốn giúp, nhưng tôi không dám hứa hẹn gì nhiều, mà chỉ mượn dì vài hình ảnh và vật dụng của người quá cố, hy vọng với sự cầu nguyện chân thành của tôi, sẽ có một sự đáp ứng nào chăng?!

Và... hơn cả điều ước nguyện, khoảng 2 tháng trước khi đi du học, trong một giấc mộng, tôi đã nhìn thấy và nhận được đầy đủ tất cả các địa danh, địa hình, các con đường mòn, cây cỏ, các mô đất... Tóm lại là tất cả các chi tiết cần thiết cho một cuộc truy tìm mà tôi và Dì An đã bao ngày mong đợi!

Biết được chuyện này, Dì An hối hả giục tôi lên đường ngay, nhưng vì còn kẹt một vài giấy tờ cần thiết phải hoàn tất cho việc du học sắp tới, nên hơn 1 tuần sau chúng tôi mới khởi hành được.

Dì An và tôi đến thị xã Quảng Trị thì đã tối hẳn. Trời lại mưa dai dẳng suốt mấy ngày liền... Chúng tôi phải tìm nhà trọ nghỉ ngơi, để ngày hôm sau sẽ tiếp tục cuộc tìm kiếm sớm. Sáng hôm sau, từ nhà trọ gần khu nhà thờ làng Trí Bưu, Dì An đã phải mượn cuốc xẻng của nhà thờ, mua 1 vài vật dụng cần thiết, và thuê 2 anh xe ôm nguyên ngày để chuyên chở và phụ giúp chúng tôi trong những việc cần đến bắp thịt! Chúng tôi phải đi trên những con đường làng quê nhỏ hẹp, rồi băng qua một cánh đồng lớn, theo hướng tây bắc để tìm đến một làng có tên là Triệu Thành, nằm ngay sát bờ Nam sông Thạch Hãn. 2 anh xe ôm cho biết làng này xưa kia nghèo lắm, cả làng lèo tèo chỉ có độ vài mươi căn nhà lá. Sau trận chiến kinh hoàng năm 1972, người ta đồn là các làng quanh khu Thành Cổ này đều có rất nhiều ma! Vào những đêm mưa cuồng gió lạnh, các oan hồn tử sĩ đã tụ tập về quanh đây, tiếng khóc than hòa lẫn trong mưa gió, nghe thật rợn người... Ngày nay, nhiều nhà gạch, mái ngói đỏ đã được dựng lên, làm đẹp cho làng, nhưng chủ nhân những ngôi nhà gạch này, hầu hết đã phải lên phường, xã để khai báo là trong khi đào móng xâynền nhà,họ đã gặp rất nhiều bộ xương người. Theo lối đường mòn nhỏ và rất trơn trượt, chúng tôi phải đi một quãng khá xa đến cuối làng về hướng cực bắc. Khu này không có người ở, và con đường mòn bị chắn bởi 1 con lạch nhỏ, có lẽ chảy vào từ sông Thạch Hãn. Nhìn quanh quất, tôi đã tìm thấy bụi chuối dại và cây trứng cá. Tất cả cảnh vật đều đúng y như những gì tôi đã thấy trong giấc mộng! Thật là huyền diệu!!!

Chúng tôi căng 1 tấm bạt che mưa gió, lập 1 hương án nhỏ để thắp mấy nén nhang cầu nguyện. Sau đó chúng tôi 4 người, hì hục đào, xới, xúc đất... Được cái đất ở đây cũng mềm, dễ đào, như là đã có người dọn dẹp và xới lên từ trước, có lẽ bởi trời mưa mấy ngày nay. Khi đã đào được khá sâu, 2 anh xe ôm bỗng reo lên mừng rỡ... Những ống xương người bắt đầu hiện ra, xương chân, tay, xương chậu, rồi thì hộp sọ. Dì An đã bắt đầu mếu máo, rồi khóc lên thành tiếng, trông thật tội! Chúng tôi làm việc như những nhà khảo cổ,nưng niu từng lóng xương, vuốt ve,chải chuốt rồi được rửa sạch bằng rượu trắng trước khi đặt nhẹ vào một chậu lớn bằng nhựa.

Trong lúc mọi người đang phấn khởi thì bỗng nhiên, tôi có một cảm giác thật lạ, có lẽ giác quan thứ sáu đã cho tôi biết: có một cái gì không ổn!? Tôi bắt đầu nhìn thấy dấu vết của 1 đôi bottes de saut bên cạnh những lóng xương chân. Chỉ mềm nhũn như bùn, nhưng cái đế giày bằng loại cao xu thật tốt, thân giày bằng da và vải nylon còn nhận ra được... có một cái ví cũng bằng da, nhưng không một hình ảnh, giấy tờ nào còn tồn tại, tất cả đều nát ra như bùn, đất... Ngang bộ xương chậu, là dấu tích của 1 ceinturon, 1 hộp quẹt zippo đã nham nhở rỉ sét. Không thấy có súng ống, mà chỉ thấy một vài quả lựu đạn đã hoen rỉ mà chúng tôi phải tránh xa. Ngang phía xương cổ, một miếng kim loại nhỏ hình chữ nhật, bằng hai ngón tay, ố rỉ màu nâu sậm, đụng vào là gẫy nát ra từng miếng nhỏ rớt lả tả xuống mặt đất. Xa hơn một chút là 1 cái nón sắt, cũng đã hoen rỉ, một nửa vẫn còn ngập trong lòng đất, không ai muốn đào tiếp. Dì An đã ngừng mếu máo, dì cũng đã nhìn thấy những gì tôi thấy. Ngoài một bộ xương ra, không 1 dấu vết gì chứng tỏ đây là đứa con thân yêu của bà! Chúng tôi hoàn toàn thất vọng. Không lẽ tôi đã được chỉ dẫn... sai?!

Trước những chứng cớ khá rõ rệt, Dì An và tôi đành phải chấp nhận là mình đã tìm lầm phải hài cốt của một người lính phía bên kia! Nhưng phải làm gì với bộ hài cốt này đây? 2 anh xe ôm cho chúng tôi biết là gần đây có một ngôi chùa, phía sau chùa là một khu đất hoang, đã có đâu chừng gần chục ngôi mộ vô danh đã được hòa thượng trụ trì cho phép chôn ở đó. Thật là một giải pháp tuyệt hảo và đã làm thì làm cho trót. Chúng tôi cho tất cả bộ hài cốt vào 1 cái tiểu sành mà Dì An đã mang theo và tìm đến ngôi chùa. Cúng dường cho nhà chùa 1 số tiền, sau đó tôi và Dì An ra sức đắp lên một nấm mộ nhỏ. Xong xuôi, chúng tôi thắp 3 nén nhang, khấn vái... Và sau cùng là một tấm bia nhỏ, cắt ra từ 1 miếng tole do 2 anh xe ôm làm giúp, trên đề: "Người lính Vô Danh - VNCH"...

Đêm hôm ấy tại nhà trọ, quá mệt mỏi sau 1 ngày quanh co tìm kiếm, đào xới, đắp mộ...vừa nằm xuống là tôi mơ màng vào giấc ngủ ngay. Trong lúc còn nửa mê nửa tỉnh, tôi chợt thấy thấp thoáng có một bóng người đang bước tới gần chỗ tôi nằm. Trong phòng chỉ có Dì An và tôi, tôi cất tiếng hỏi:

- Dì An chưa ngủ được sao?

Bóng đen đứng dừng lại, một giọng đàn ông còn trẻ, hơi bối rối:

- Dạ... không, là... tôi đây... xin chị đừng sợ! Tôi không thể làm hại được ai, chị cứ an tâm. Tôi... tôi chỉ muốn đến để cám ơn 2 chị đã cho tôi một mái nhà. Một mái nhà tuy sơ sài, tạm bợ, nhưng vẫn còn hơn là... cứ mãi mãi nằm sâu dưới lòng đất lạnh!

Tôi ngồi bật dậy, tối quá, không thể nhìn rõ mặt người lạ! Hơi sợ sợ, nhưng tôi vẫn giữ được bình tĩnh:

- Vậy anh là... là...

- Vâng, tôi chính là người... lính vô danh mà hôm nay đã được 2 chị đắp cho một ngôi mộ!

Đến đây thì tôi hiểu ra rồi. Chỉ chiếc ghế gần đó, tôi mời anh:

- Anh ngồi đi, và... anh có thể cho tôi biết một chút về anh được không?

Anh ta không ngồi lên chiếc ghế, mà ngồi bệt xuống nền nhà, hai tay ôm đầu gối, dựa lưng vào tường:

- Dạ!... Mà... phải bắt đầu từ đâu nhỉ?... À, tôi nhớ ra rồi ... chắc chị đã biết tôi là 1 người lính miền Nam, lính gì thì tôi cũng không nhớ nữa, Nhẩy Dù hoặc Thủy Quân Lục Chiến gì đó... Chỉ nhớ là khi vẫn còn đang trong tuổi đi học, một hôm tôi bỗng nổi khùng, tự động đăng vào lính, một thứ lính mặc quần áo màu hoa rừng... Thế rồi được huấn luyện và ra mặt trận! Mấy trận đầu, cũng khủng khiếp lắm, nhưng không sao, còn được thăng dần đến chức Hạ sĩ nữa, nhưng từ khi được chuyển lên đến vùng Quảng Trị này thì căng thẳng thấy rõ, ngày đêm chỉ toàn bom và đạn, máu với lửa...

- Thế còn gia đình anh thì sao, anh tên chi?

- Tên hả? Nói ra chị đừng cười nhé, tôi quên cả... tên của chính mình rồi! Sáng nay, các chị đã đề trên nấm mộ của tôi là "Vô Danh" thật quá đúng! Tôi còn độc thân, và vẫn nhớ là tôi còn 1 bà mẹ và 2 đứa em. Nhà gia đình chúng tôi ở đâu đó trong Sàigòn, không nhớ rõ chính xác là ở đâu, hoàn toàn không nhớ nổi... Đến mặt mũi của mẹ và 2 em của tôi, tôi cũng còn không nhớ là như thế nào... Chỉ hình dung là một khuôn mặt thật đẹp, thật dịu hiền... Nếu như có một phép lạ nào đó, cho mẹ và em tôi xuất hiện ngay tại đây, thì lập tức tôi sẽ nhận ra ngay! Nhưng bảo tả lại hình dáng của bà thì tôi đành chịu, không thể...

- Anh bị mất trí nhớ từ hồi nào?

- Từ hồi tôi bị... chết chị ạ! Ngay khi vừa chết, tôi hoàn toàn không nhớ, không biết gì hết, lơ lơ lửng lửng, trí óc như một tờ giấy trắng... Thời gian qua đi, ký ức dần dần phục hồi lại, từng mảnh, từng mảnh... không theo một thứ tự nào! Tôi đã phải bận rộn suốt ngày, để sắp xếp nó lại theo đúng với quá trình của đời mình.. nhưng việc này coi vậy mà thật không dễ dàng chút nào! Một bức tranh mà tổng quát đã không rõ ràng, thì 1 vài chi tiết cũng chẳng biết phải để vào đâu! Nhưng sao lạ quá chị ạ, có những cái thật quan trọng, thật riêng tư thì tôi vẫn... quên mà những gì không cần thiết, thật... vớ vẩn thì lại hiện lên, rõ mồn một! Tôi có thể đọc lại những bài "học-thuộc-lòng" từ hồi còn nhỏ, không sai một chữ!

Ngừng một phút, anh buồn rầu nói tiếp:

- Chị coi, hồn phách nào mà chịu nổi, bom đạn từ bốn phương tám hướng cứ dồn dập đổ xuống như mưa, ngày này qua ngày khác. Hết pháo từ Cao Hy, từ Tân Vĩnh, Ái Tử... của Bắc Việt dập xuống, rồi pháo của TQLC, của SĐ Dù từ La Vang bắn lên, của QĐ1, của Hạm Đội 7 HoaKỳ ngoài khơi câu vào..B52 thì trải thảm bất cứ lúc nào, dữ dội nhất là ở hành lang từ Nhan Biều lên đến Ái Tử, mặt đất cứ rung lên như động đất! Ngày này qua ngày khác chị ạ, cả ngày lẫn đêm, toàn những loại bom đạn giết người tối tân nhất, hiệu lực nhất... Lại còn phi pháo, bom xăng đặc, bom lửa lân tinh từ những phản lực cơ nữa chứ! Thật tình là ngay cả những linh hồn như chúng tôi, cũng không thể nào kham nổi...

- Các anh chịu đựng như vậy, trong bao lâu?

- Cho đến khi tàn cuộc chiến... riêng tôi thì khoảng hơn 2 tháng! Hơn 2 tháng với trên 1 triệu viên đại pháo: hải pháo, phi pháo, sơn pháo... Hơn 328 ngàn tấn bom đạn đủ loại... một khối lượng bằng 7 lần trái bom nguyên tử thả xuống Hiroshima, đã dội xuống, từ ngoài vào trong, có khi lại từ trong ra ngoài khu Cổ Thành này, nó chỉ rộng khoảng hơn 3 cây số vuông thôi!... Vâng, trận tái chiếm Quảng Trị này là trận chiến ác liệt nhất, làm thiệt hại cho phía Bắc Việt nhiều nhất, trong lịch sử chiến tranh của cả vùng Đông Nam Á đấy chị ạ!

- Làm sao các anh biết được những điều này?

- Thế chị tưởng chúng tôi không biết những gì đang xẩy ra trên thế gian ư? Chúng tôi biết hết chị ạ! Nhưng biết chỉ để biết thôi, nhất là không thể và không được phép làm bất cứ điều gì xâm phạm đến dương thế... À, mà đáng lẽ tôi phải nói ngay với 2 chị, là khu đất mà các chị khai quật sáng nay là đúng chỗ rồi đấy! Anh ấy là lính thông tin, thuộc Trung Đoàn Triệu Hải, E27- SĐ 320B. Chẳng hiểu đi nối dây điện thoại thế nào, lại lò mò lạc vào đúng tổ kích của tụi tui, bị bắt! Lúc đó bất chợt bom đạn rơi xuống như mưa, tôi phải vội đẩy anh ấy chạy vào cùng núp chung trong 1 cái hầm. Đó là 1 loại hầm chữ A đã cũ, do Việt Cộng đào từ trước và bỏ lại khi đã xâm nhập vào sâu hơn trong nội địa. Loại hầm này khá an toàn với loại đạn bắn thẳng, nhưng xui là đúng lúc đó, một trái pháo không biết của bên nào, đã đổ xập xuống ngay cửa hầm, và chỉ nội sức ép công phá của nó thôi, cũng đủ kết liễu cuộc đời của cả hai đứa! Chưa hết, rồi bom, pháo cứ tiếp tục cày lên, cày lên mãi... cuối cùng là 2 đứa nằm dưới mặt đất đến vài ba thước!

Ngừng lại một vài giây, anh tiếp:

- Rồi cuộc chiến cũng qua đi... trên mặt đất chỗ chúng tôi nằm, cỏ hoang lan cùng khắp, các bụi cây dại mọc lên chằng chịt, thêm vào là mấy ụ mối... Thế gian lại chìm vào sự thinh lặng dễ sợ! Chỉ riêng trong đầu óc chúng tôi, những tiếng rít của đầu đạn xé không gian, những tiếng bom nổ long trời lở đất... vẫn không bao giờ ngừng nghỉ! ...

- ... Anh làm tôi cảm động quá!... À, anh nói cả 2 anh cùng núp chung một chỗ, mà sao sáng nay chúng tôi lại chỉ tìm thấy có một mình anh?

- Dạ đúng vậy! Trước các chị gần 1 tuần, có một nhóm chừng 8, 9 người đã đến khu chúng tôi ở. Đó là 1 đội Quy Tập của nhà nước, họ khai quang, đào xới một khoảng chừng 50 mét vuông. Là những người khá chuyên nghiệp, với đầy đủ dụng cụ, máy dò... Chỉ cần quan sát thật kỹ thôi, là họ biết phải thâu gom những gì, và để lại những gì... Cuối cùng, 4 bộ hài cốt trong đó có anh ấy, đã được tìm thấy và mang đi... Chỉ còn mình tôi thì nằm ở lại...

- Có phải họ biết anh là người lính miền Nam, nên để lại?

- Dạ, 2 bộ xương nằm gần nhau, xương cốt người Việt thì cũng sàn sàn một cỡ, giống nhau cả, nhưng những vật dụng cá nhân nằm kề 2 bộ cốt thì lại hoàn toàn khác hẳn. Dưới những lóng xương bàn chân anh ấy là tàn tích của một đôi dép râu, ngang chỗ xương chậu là dấu vết của 1 võng bộ đội bằng nylon... Ngoài ra, có những vật dụng mà thời gian chưa tiêu hủy được, như là một nanh heo rừng mà anh ấy đã đeo làm bùa hộ mệnh, một lọ thủy tinh nhỏ đựng thuốc trị thương (?) mà các bộ đội thường có... Và thuyết phục nhất là một bi-đông nước làm tại Trung Quốc, tuy cũng đã hoen rỉ nhiều, nhưng trên đó vẫn nhận ra được dấu khắc tên và nơi sinh quán của anh ấy tại Hà Tây, miền Bắc...Còn những hình ảnh hoặc giấy tờ cá nhân, nếu có thì cũng đều biến thành tro bụi hết...

- Sao họ lại đang tâm để anh ở lại một mình như thế nhỉ !? Anh có buồn không?

- Cũng phải thông cảm cho họ thôi, họ cũng đã quá bận rộn với mấy trăm ngàn bộ hài cốt trên toàn quốc. Hơn nữa, công việc chính của họ không phải là lo cho chúng tôi, mà là lo cho các liệt sĩ của họ! Còn có vì thế mà buồn không ư? Không chị ạ, có cả hàng ngàn những linh hồn khác, vẫn còn đang chập chờn, phiêu bạt khắp quanh đây...

- Vậy chứ dưới đó, có sự... kỳ thị, phân biệt gì giữa các anh với nhau không?

Nhìn về phía xa xôi, hình như anh ta hơi mỉm cười:

- Chị làm tôi nhớ lại 2 câu thơ cổ của thi hào Hoàng đình Kiên đời nhà Tống: Hiền ngu thiên tải tri thùy thị, Mãn nhãn bồng cao cộng nhất khâu!...Hoàn toàn không chị ạ! Đã là người chết, cùng chung 1 gò hoang đầy cỏ bồng dại,biết ai là người hiền, ai là người ngu, ai sai, ai đúng làm gì nữa?Vâng, chỉ có những người trên dương thế, đời sống còn phải lệ thuộc rất nhiều vào vật chất, nên mới sinh ra tranh giành, phân biệt nhau thôi. Dưới này, chỉ là những linh hồn, chúng tôi đều coi nhau như anh em, bình đẳng, không hận thù... Và tất cả cùng có chung một nuối tiếc, đó là: chỉ vì áp lực của những siêu cường trên thế giới,mà Việt Nam mình đã trở thành một con cờ thí, đất nước phải trải qua một cuộc chinh chiến tương tàn, nồi da xáo thịt, để biết bao nhiêu triệu người phải hy sinh một cách rất oan uổng!..

- Vậy là ở dưới đó, anh có rất nhiều bạn?

- Rất nhiều chị ạ! Hồi trước thì... thật là nhiều! Ngoài đám thường dân vô tội, chết vì bom rơi đạn lạc, còn thì đều là lính tráng thuộc cả 2 phía: Nhẩy Dù có, Thủy Quân Lục Chiến có, rồi Biệt động Quân, Sư Đoàn 1 BB, SĐ3 BB, Liên Đoàn 81 Biệt kích Dù, Kỵ Binh Thiết Giáp ... Bộ đội Bắc Việt thì đông hơn nhiều, chủ lực có Sư Đoàn 304, SĐ 308, 312, 320, 324, 325, K3-Tam Đảo, một vài Trung đoàn địa phương và tiểu đoàn đặc công.. Có đến cả chục ngàn đứa chúng tôi, vẫn còn ngơ ngẩn vì bom đạn, cứ lang thang vật vờ trên những ngọn cỏ bụi cây, rừng hoang đồi trọc vài cây số vuông xung quanh khu Thành Cổ, hoặc hai bên bờ sông Thạch Hãn này... Đứa nào cũng mong ước một ngày nào đó, được về lại với gia đình, với cố hương!... Sau này thì cứ bớt dần, bớt dần...

- Sao lại như vậy, họ đi về đâu?

- Nhà nước bây giờ là "bên thắng cuộc", đầy quyền lực, tiền bạc và phương tiện. Họ muốn trả ơn những người đã chết, để cho họ và gia đình họ có được cuộc sống trên nhung lụa ngày hôm nay, nên tổ chức rất nhiều đội Quy Tập. Các đội này, chuyên đi khai quật những nơi đã từng là chiến địa đẫm máu ngày xưa, trên toàn quốc kể luôn cả Miên, Lào... để thâu gom những hài cốt mà khi xưa đã được vùi lấp một cách rất sơ sài, qua quít bởi các đồng chí của họ, đang rất vội vã trên con đường bôn tẩu... Và cũng nhờ những nhà ngoại-cảm chân chính như chị, đã có biết bao nhiêu nấm mồ hoang, mồ chôn tập thể đã được khám phá. Một số hài cốt có lẫn hình ảnh, giấy tờ hoặc những vật dụng cá nhân mà thân nhân nhận diện được, thì về đoàn tụ với gia đình; nếu không, phải về nằm tạm trong các lô đã được sắp xếp trước theo quê quán, đơn vị... tại những nghĩa trang liệt sĩ địa phương, chờ!...

- Chắc là nhiều lắm ?

- Nghe nói có đến hơn 300 ngàn bộ hài cốt thuộc tất cả các mặt trận, đang trong tình trạng chờ đợi như vậy, vì chưa tìm ra lý lịch. Rồi tự nhiên phát sinh ra 1 lô những nhà ngoại-cảm "dổm", họ còn dám lấy cả xương súc vật, ngụy tạo là xương người để lừa đảo, trục lợi... Mọi việc từ đó cứ loạn cả lên, giờ thì chẳng còn phân biệt được ai là thực, ai là giả nữa!

- Giờ này họ có còn tìm kiếm nữa không anh?

- Vẫn tiếp tục chị ạ! Họ ước tính là phải còn hơn 200 ngàn bộ nữa!Đây là chỉ riêng liệt sĩ của họ thôi nhé, còn lính miền Nam hoặc là dân đen thì chị biết đấy: tự lo!

Ngừng một giây, anh tiếp:

- Chị tính đi, chỉ riêng cái tỉnh Quảng Trị này cũng có đến 72 nghĩa trang liệt sĩ! Trên toàn quốc tỉnh nào cũng có, lớn nhỏ ít nhất cũng phải từ dăm bẩy đến vài chục cái. Đáng kể nhất là cái nghĩa trang vĩ đại,"hoành tráng" nhất nước, là nghĩa trang liệt sĩ Trường Sơn. Nghe đâu nó rộng đến hơn 140 ngàn mét vuông, nằm trên 3 ngọn đồi lớn cạnh thượng nguồn sông Bến Hải. Cho đến bây giờ, đã là nơi an nghỉ của những 10,333 liệt sĩ của họ... Biết bao nhiêu là linh hồn đã tìm được về nhà hoặc một nơi ổn định, để rồi sẽ được giải thoát?...Chỉ riêng chúng tôi, những người lính miền Nam...

Câu cuối cùng anh nói nhỏ quá như lẫn với tiếng khóc, cố gắng lắm tôi mới nghe được! Biết anh đang quá xúc động, tôi giữ im lặng... Phải mấy phút sau, anh mới lấy lại được một giọng nói bình thường:

- Mà nói thực ra, nhiều anh em như chúng tôi, cũng chẳng biết là nếu về được, thì về đâu? Gia đình ly tán hết sau chiến tranh, người thì buộc phải rời bỏ nơi tổ ấm từ bao đời, để đi vào chốn rừng thiêng nước độc "kinh-tế-mới", người thì vào tù cải tạo, nhà cửa bị chiếm đoạt, vợ con nheo nhóc bị đuổi ra sống nơi đầu đường xó chợ... Lại còn một số không ít, dắt díu nhau đi vượt biên, vượt biển...để rồi phải bỏ thây nơi rừng sâu nước độc đầy thú dữ, hoặc làm mồi cho cả cá biển lẫn hải tặc ... Người nào may mắn thoát đi được thì cũng lâm vào cảnh ruột thịt chia lìa, ngàn trùng xa cách... Về đâu bây giờ? Ngay cả cái nghĩa trang quân đội của miền Nam ở Biên Hòa đó, bây giờ chỉ còn là 1 bãi đất đầy cỏ hoang với nhấp nhô những nấm mồ vô chủ, bia mộ, tượng đài bị đập phá... chẳng còn ai được phép ngó ngàng tới! Nói chung là chỉ vì những người trên dương thế vẫn còn đắm chìm trong thù hận, phân biệt, nên chúng tôi vẫn còn bị lạc lõng, bơ vơ...

Lúc này, tôi chẳng còn biết nói gì hơn là một câu an ủi thật... vô duyên:

- Thời nào cũng thế anh nhỉ, đầy những bất công!

Anh ta mỉm cười, rồi nhìn xa vời về phía trước:

- Cũng đúng thôi chị ạ, vì chẳng nơi nào tự nhiên mà có sự công bình hết. Để trái đất này và loài người tồn tại được, Thượng đế chỉ cho chúng ta sự quân bình thôi, còn công bình thì không! Con người phải tự tranh đấu dành sự công bình cho chính mình, tùy theo trình độ văn minh của họ! Những câu như "ở hiền gặp lành" hoặc "ác giả ác báo" chỉ có giá trị cho việc răn dạy con trẻ mà thôi...

- À này, vậy chứ ở dưới đó, anh có thấy thiên đàng hay địa ngục gì không?

- Thiên đàng, địa ngục hả? Tôi không thấy, hoặc là chưa thấy gì chị ạ! Những danh từ ấy, nó thật là trừu tượng! Theo tôi nghĩ: thiên đàng, địa ngục, thánh thần hay ác quỷ gì, thì cũng đều ở cả trên mặt đất mà thôi. Nơi nào người ta sống thật sự tự do, hạnh phúc... thì nơi đó là thiên đường, mà trái lại thì là địa ngục! Cũng ngay trên mặt đất, thiếu gì người cả một đời hiến thân làm việc từ thiện, cứu nhân độ thế, họ đều là tiên là thánh cả. Lại có nhiều người khác, buôn dân bán nước, sống trên xương máu của lương dân, giết hại cả triệu đồng bào... không gọi họ là ác quỷ thì phải gọi là cái gì?

- Vâng, anh nghĩ như vậy cũng không có gì là sai lắm đâu! Nhưng thôi, trở về thực tại. Hôm nay, đắp cho anh được một nấm mộ nhỏ, 2 đứa chúng tôi cứ thắc mắc, không hiểu là như vậy có giúp được gì cho anh hay không ?

- Tốt lắm chị ạ! Chị quên là tôi đang phải lần mò đến đây để cám ơn 2 chị rồi sao? Nấm mồ tuy nhỏ, nhưng nó cũng đủ để làm một dấu hiệu cho những người trên dương thế biết rằng, ở dưới đó có tàn tích của một con người, dù chỉ là một người... "vô danh"!

- Vâng... nhưng ý tôi muốn nói là: nó có giúp gì cho anh trong cái gọi là... là "siêu thoát" hay không?

- Đáng tiếc là không chị ạ! Sớm muộn gì thì tất cả mọi linh hồn cũng đều được giải thoát thôi.Sớm hoặc muộn. Cũng như trên dương gian, tuổi thọ của con người không ai giống ai, có người thọ, đại thọ... Ngược lại, có người lại bị chết yểu, chết non...Đều là số mệnh cả, vẫn còn nằm trong sự huyền bí của Thượng Đế mà chúng ta không thể biết được. Ngay cả ở dưới này, lâu lâu chúng tôi lại thấy có một số anh em... biến mất!... Chúng tôi ngờ rằng họ đã được siêu thoát, giải thoát, hoặc là "đầu thai" gì đó, không ai biết! Chắc là phải... chết thêm một lần nữa mới biết được chị ạ!!! ...

Suy nghĩ một lúc, anh tiếp:

- Vấn đề là phải kiên nhẫn chờ, chờ đến ngày mình được giải thoát! Mà trong khi chờ đợi như vậy, còn gì đẹp hơn là được nằm trong một nghĩa trang gia đình, nghĩa trang làng mình hoặc thành phố mình. Được nhìn thấy những người thân yêu đi lại ở xung quanh, được nhìn thấy những hàng cau,lũy tre làng,những cánh diều của tuổi thơ... Lại còn mùi trầm hương, nhang khói nữa chứ... Những câu kinh, tiếng mõ, tiếng chuông chùa... Tất cả đã hòa quyện vào nhau, tạo thành một chất xúc tác rất mơ hồ, rất huyền ảo, làm cho âm và dương gần gũi nhau hơn... Người công giáo thì họ ao ước được nghe lại những tiếng kinh cầu, những bản thánh ca, hồi chuông giáo đường... đều là những gì rất cần thiết để làm ấm lại, những linh hồn giá lạnh... Vâng! chúng tôi sợ lắm, sợ phải lang thang vất vưởng ở những nơi đồng không mông quạnh, núi non bạt ngàn như chỗ chúng tôi đã bị gục ngã...

Đến đây, anh từ từ đứng dậy, cố gắng đứng thẳng người, làm như đang sửa soạn để chào một vị thượng cấp:

- Biết là 2 chị vừa trải qua 1 ngày thật mệt nhọc, nhưng tôi không thể không đến đây, để nói một lời cảm tạ chân thành tự đáy hồn của tôi. Không tìm được người thân, 2 chị có thể lặng lẽ bước đi, như bao người khác... Nhưng 2 chị đã không làm thế, ngay cả với một người vô danh như tôi đây! Tôi chắc chắn sẽ không bao giờ quên ơn 2 chị... Và bây giờ... chị có thể tiếp tục giấc ngủ của chị, tôi xin phép...

Nói xong, anh ta lặng lẽ quay lưng bước ra cửa, đầu như hơi cúi xuống...

Một làn gió lạnh tràn vào, tôi giật mình bừng tỉnh dậy! Biết là mình vừa mới qua 1 giấc mơ... Có phải 1 giấc mơ không, mà sao tôi vẫn còn nhớ rất rõ, từng chi tiết? Nhìn vội ra phía cửa, hình như tôi còn thấy thấp thoáng cái bóng của anh, đang nhạt nhòa lẫn vào một màn sương càng lúc càng dầy đặc...

-----

Đầu năm 2011, vào 1 ngày Xuân trong tiết Thanh Minh, tôi nhận được 1 lá thư của chị Trâm từ Việt Nam. Lá thư khá dài, ngoài một vài thông tin, còn có cả những lời như "tâm sự" của chị nữa. Chị cho biết là gia đình Dì An đã chính thức nhận được đầy đủ bộ hài cốt của người con, có DNA xác nhận và đã được mai táng tại nghĩa trang của dòng họ tại Hà Tây, Bắc Việt. Còn về phần chị, chị đã có được mảnh bằng mà chị mơ ước, tuy nó chỉ là một associate degree, nhưng ở Việt Nam, nó là quý lắm! Chị dự định sẽ chỉ dùng sự hiểu biết của mình cho việc giáo dục thôi, vì chị đã tạm ngưng công việc của một "nhà ngoại-cảm" rồi. Nhiều lúc chị bâng khuâng tự hỏi: không biết là vì có "duyên nợ", hay là vì được trao một "sứ mệnh", mà bỗng dưng chị lại có khả năng của 1 nhà ngoại-cảm, sau 1 trận ốm liệt giường? ... Cho dù vì bất cứ một lý do gì, chị cũng nghĩ là mình phải dùng năng khiếu thiên phú này để giúp người. Mà người đây có nghĩa là tất cả mọi người, chứ không phải chỉ riêng cho 1 nhóm cùng chung một phe, một đảng! Những người "ngã ngựa" thì đã nhận lãnh đầy đủ các kiểu đòn thù rồi, có cần phải tiếp tục với những bộ hài cốt nữa hay không?Thực tế đã khiến chị phải tạm dừng lại, để chờ! Chờ và hy vọng... Đã từng du học ở những nước tiền tiến, chị thất vọng khi thấy những người lãnh đạo trong nước, lòng nhân bản của họ hầu như là không có, mà tiến trình văn minh của họ thì lại đi quá chậm! Tệ hơn nữa, nhiều khi họ còn đi cả... giật lùi! Ngược dòng lịch sử, chúng ta đã từng chê trách hành động quá đáng, không quân tử của vua Gia Long, là trả thù cả với hài cốt của vị anh hùng áo vải Quang Trung. Thế mà ở thế kỷ thứ 21 này,chuyện tương tự xấu xa đó cũng đã đang được tái diễn, trên toàn thể nước Việt!!! Cuối thư, chị có viết là: Để tránh khỏi phải đau lòng, nhiều khi thà không làm gì hết, còn hơn là chỉ được làm có phân nửa công việc!

Gấp lá thư của chị và để trong túi áo, tôi nhìn ra nghĩa trang mênh mông ngoài kia; có những ngôi mộ thật là đẹp, và trên đó, có những bó hoa cũng thật là đẹp, cho những linh hồn may mắn. Tôi chợt nghĩ đến, ở nhiều nơi xa xôi, hoang vắng cuối một vùng trời nào đó, có biết bao nhiêu là mảnh hồn khác, vẫn đang còn âm thầm phiêu bạt, lạc lõng, bơ vơ... vì vẫn chưa tìm được con đường về với mái ấm gia đình!

Bùi Thượng Phong

Monday, March 16, 2026

Bếp Quê Hương Thương Nhớ - Nơi Có Dáng Bà, Dáng Mẹ Lui Cui Nấu Bữa Cơm Ngon Lành - Đặc Sản Miền Sông Nước

Mùa Xuân Trở Giấc - Đỗ Công Luận

Món Quà... Lỡ Dịp - Sỏi Ngọc

Chiếc hộp quà còn trong gói giấy hoa bất thình lình rơi xuống dưới chân từ trên cao, khi tôi kiễng chân kéo chiếc giỏ lớn xếp tuốt trên đầu tủ, những đồ đạc ít khi dùng đến, chiếc hộp quà chưa mở còn được gói trang trọng bằng giấy hoa đầy những trái tim nhỏ li ti, làm tôi hết sức ngạc nhiên!

Tôi cúi xuống, nhặt lên, từ từ mở ra:

Chiếc vòng cổ bằng hạt ngọc trai!

Tôi thử ướm lên cổ, rất vừa vặn vòng tròn cổ, màu ngọc trai sáng bóng long lanh như những giọt nước nhỏ, làm tôn vinh thêm chiếc cổ cao thon của tôi.

Ủa mà món quà bất ngờ này ai đã tặng cho tôi? hồi nào, mà sao giờ này tôi mới thấy trong chiếc ví cũ xưa được nhét trên nóc tủ!? Tôi đã chưa hề mở ra từ bao nhiêu năm nay! Một tờ giấy nhỏ gấp đôi được đặt trong chiếc hộp vuông nhỏ, dưới chiếc vòng ấy:

“Think of me in the times to come” QC, Feb 1995

Ký ức dắt tôi về những ngày còn đi làm trong ngân hàng ở quê hương thứ hai lạnh giá.

Năm 2005 tôi mới được đổi về hơn một năm làm cho nhà bank, là một chi nhánh trong nhà thương lớn chuyên về con nít ở Montreal, Quebec.

Vào tháng Sáu, nhà thương tổ chức một ngày cho các bệnh nhân nhỏ dưới 15 tuổi rời phòng bệnh tầng thứ 5, đi thăm một vòng tất cả các hoạt động bên dưới nhà, chụp hình với những nghệ nhân giả làm bạch tuyết, chú lùn trong film hoạt hình Walt Disney… Các em cũng được nhận quà từ những mạnh thường quân đến thăm ngày hôm đó. Bổn phận của những nhân viên trong nhà thương là nói chuyện, làm cho các em lên tinh thần, tiếp tục trị liệu, nếu có thể tốt hơn nữa là làm người hỗ trợ tinh thần cho các em, người này sẽ như người thân trong gia đình của em đó.

Chúng tôi dừng mọi hoạt động với khách hàng trong một tiếng đồng hồ để đón tiếp, hàn huyên và giúp các em di chuyển nếu gặp khó khăn vì các em “ngao du” với những dây nhợ chằng chịt trên tay, đầu cổ, kéo theo bình thở, bình thuốc truyền tĩnh mạch, có em vừa mổ xong, đầu còn quấn băng trắng xóa.

Khi các em xuất hiện ở đầu hành lang, những ánh mắt ái ngại của chúng tôi chạm nhau, ráng kềm giữ cho những giọt nước mắt đừng lăn tràn xuống má; các em còn nhỏ quá, những cặp mắt ngây thơ, hồn nhiên đến tội nghiệp dáo dác nhìn, có những em dưới 10 tuổi, ngồi xe lăn bị động kinh; có một em đầu ngoẹo xéo sang một bên, mắt liếc sang bên ngược lại, tay chân dài khẳng khiu quơ quào không theo ý mình, vẫn cười tươi khi gặp chúng tôi. Em muốn chụp hình chung với nàng bạch tuyết đứng cách đó không xa, tôi giúp đẩy xe em lại gần để chụp và lấy hình liền, em sung sướng nhoẻn cười, miệng muốn hét la hạnh phúc nhưng âm thanh bị kìm hãm, chỉ những tiếng ú ớ thốt ra.

Cô y tá chuyên môn coi sóc các bé ở lầu 5 lại gần tôi nói bằng tiếng Tây:

– Chị đừng làm em này xúc động nhé, sẽ làm em khó ngủ hơn, và bị động kinh thường xuyên, hãy cứ giữ yên lặng đi bên em mà thôi.

– Ồ tôi xin lỗi, tưởng làm cho em vui thì tinh thần thoải mái chứ, ai ngờ lại làm cho em mệt thêm nữa, vậy để tôi đẩy em ra chỗ nắng ấm nhé!

– Cũng không được luôn, em này tình trạng còn yếu lắm, chỉ xuống đi một vòng cho thay đổi không khí rồi đi lên thôi.

Tôi ái ngại rời chiếc xe đẩy của em, trao cho cô y tá đẩy em trở lại phòng, bên tai vẫn còn văng vẳng tiếng ú ớ của em như muốn ở lại “chơi” thêm nữa với những nhân vật hoạt hình.

Từ đàng xa một bé gái chừng 9-10 tuổi ngồi yên trên xe lăn, đôi mắt nhìn vào một nơi xa xôi, em không để ý mọi thứ diễn ra trước mắt, khuôn mặt với nước da xanh xao, chai truyền dịch còn đầy nước treo lủng lẳng bên thành xe, mấy chú lùn nghệ nhân chạy xung quanh múa may chọc em cười nhưng em vẫn không nhìn họ, đôi mắt mệt mỏi của em bỗng dưng ngừng lại ở tôi, đang đứng trước cửa ngân hàng, nơi hành lang vắng, tôi nhoẻn cười, vẫy em.

Em lăn chiếc xe chạy nhanh lại bên tôi:

– Cô ơi, cháu muốn có một quyển vở và một cây bút để viết…

– Cháu đợi cô ở đây nhé, cô sẽ đi lấy cho cháu.

Khi tôi đem ra, hỏi:

– Cháu muốn viết gì trong này?

– Cháu muốn viết… nhật ký!

– Nhật ký ư? Cháu có nhiều điều để kể lắm phải không?

– Cô… có muốn share với cháu không?

– Tức là sao?

– Cháu muốn có ai đó viết cùng với cháu, như hồi cháu còn nhỏ ở nhà mẹ rất hay viết cùng với cháu, mỗi lần cháu muốn điều gì, cháu hay viết vào đây, mẹ cháu sẽ giải thích và trả lời lại cho cháu khi mẹ rảnh, cháu vẫn giữ quyển đó, bây giờ mẹ không còn ở với cháu nữa, mẹ đã bỏ thế giới này rồi, ba nói mẹ ngủ không dậy nữa…

– Vậy ba có vào thăm cháu không?

-Ba cháu bận lắm, ba phải đi làm rất xa. Ba hay gởi cháu cho bà Manon cạnh nhà, bà ấy đông con lắm không thể bỏ nhà đi thăm cháu được đâu.

Tôi xoa đầu cô bé, mái tóc vàng hoe rối tung chưa chải, thương cảm:

– Ngoài viết nhật ký ra, cháu có muốn cô sẽ lên thăm cháu mỗi ngày vào giờ cơm trưa của cô không?

Tia mắt hạnh phúc ngước lên nhìn tôi:

– …Cô nói thật chứ? Cô lên thăm cháu vào mỗi buổi trưa sao?

– Đúng rồi, cô sẽ ăn trưa 15 phút thôi, còn lại cô sẽ lên thăm cháu; à mà cháu tên gì cô chưa biết?

– Cháu là Jennifer, hãy gọi cháu là Jenny cho tiện ạ.

Tôi cầm hai bàn tay bé xíu trong lòng tay mình:

– Cô sẽ lên thăm cháu Jenny bắt đầu ngày mai nhé.

– Ngày mai cháu sẽ đưa cô quyển nhật ký của cháu để cô viết luôn nhe. Cháu thích lắm!

– Đến giờ rồi, cháu về phòng cẩn thận, nhớ ăn uống đầy đủ! Bye cháu!

– Bye cô! Cám ơn cô!

-oOo-

Nhật ký của Jenny:

“Montreal, tháng 6-2005

Mẹ ơi,

Con được viết nhật ký với cô LyLy, cô làm ngân hàng ở dưới nhà, không biết tại sao con lại chọn cô ấy làm người hỗ trợ tinh thần nữa, chắc chỉ có mình cô ấy để ý đến con thôi.

Mẹ ơi, hôm qua con lại bị sốt cao, con mệt lắm, không biết bố có về kịp để thăm con, con sợ sẽ không bao giờ nhìn thấy bố như mẹ đã ngủ quên mà chưa gặp được bố… Mẹ có nhớ hôm đó mẹ phải gởi con cho bà trên lầu để đi vào bệnh viện không? Bây giờ con cũng thế, con đang nằm ở bệnh viện dành cho trẻ em, buồn lắm, chỉ thấy 4 bức tường vàng, đến giờ được gọi dậy ăn cơm, thế thôi; đứa nằm bên cạnh giường, thằng Stephan nó chờ thay gan, đứa nằm bên trái, con Kate bị sốt hoài như con, nhưng nó may mắn có cha mẹ vào thăm luôn, còn con thì chờ quả thận, chờ một năm nay rồi, con có cầu Chúa mỗi tối, con mong ngài sẽ cho con thêm sức mạnh… để chờ…

Jenny.

Nước mắt tôi chảy ràn rụa khi đọc những lời tâm sự của Jenny, cô bé 10 tuổi, cái tuổi lẽ ra phải hạnh phúc bên gia đình đầy đủ cả cha lẫn mẹ, phải được vui sướng chạy nhảy tung tăng, sao cháu khổ thế này. Tôi được biết mạng sống cháu chỉ còn 6 tháng, tình trạng trầm trọng lắm, phải tìm cho ra người hiến thận!

Tôi viết lại cho Jenny vào một buổi tối:

“Chúa sẽ cho cháu được thật nhiều sức khỏe, sống bù lại cuộc sống của mẹ, cháu hãy ráng ăn uống, nghỉ ngơi để có sức vượt qua những phẫu thuật sau này nhé. Cô tặng cháu con chó bông trắng này, nó sẽ là thần hộ mệnh, bảo vệ cháu, hãy nói chuyện với nó khi cháu buồn!”

Ngày hôm sau, vào giờ cơm trưa tôi lên thăm Jenny, cô y tá kể con bé đã không ngừng sốt tối hôm qua, ói rất nhiều, hôm nay bé rất mệt, ngủ từ sáng đến giờ cơm trưa vẫn chưa thấy dậy.

Tôi đặt quyển nhật ký và con chó bông trắng bên cạnh chiếc gối ngủ, quay sang thăm các em nhỏ ở những giường bên cạnh, cháu nào cũng vẻ mệt mỏi, chịu đựng.

Những ngày tiếp theo, nét chữ Jenny trở nên yếu dần và nguệch ngoạc, cô bé chỉ viết:

“con mệt, con nằm mơ thấy mẹ đêm qua, con mong sẽ được đi cùng mẹ để không bị nằm đây cô đơn nữa, nhưng con vẫn muốn gặp bố một lần”

“con cám ơn cô cho con con chó bông trắng, con gọi nó là Lana, con rất yêu nó, con kể cho nó nghe về mẹ, về bố, những kỷ niệm xa xưa, rất ít còn lại trong óc”

Vào cuối tháng 9, 2005 bệnh tình của Jenny trở nên nặng hơn, cháu mê sảng, những bác sĩ, y tá, phụ huynh thăm nuôi các em nhỏ ở phòng bên cạnh đều nói về tình trạng không ổn định của bé cho chúng tôi nghe, ai cũng ái ngại cho cháu chỉ có một mình, bố cháu đi lính xa nhà, 6 tháng mới về một lần. Có người còn buồn nói:

– Sợ rằng khi ba con bé về đến đây, không biết có còn kịp thấy mặt con không!

Lúc đó, cảm thấy mạng sống của Jenny như ngàn cân treo sợi tóc, tất cả nhân viên trong ngân hàng chúng tôi đã quyết định chung tay cùng nhà thương gây quỹ 120k cho cháu bé để tiến hành việc thay thận mới cho cháu. Riêng ngân hàng tôi đã đóng góp 40k. Thông tin gởi đi gấp gáp đến toàn thể các bệnh viện của tiểu bang Quebec, như một báo động đỏ.

Từng ngày trôi qua, chúng tôi với tâm trạng phập phồng, không biết Jenny có ráng trụ lại với thế giới này nổi thêm ngày nào nữa không. Mỗi lần gặp nhau ở ngoài hành lang, ai ai cũng nhiều cảm xúc, hỏi thăm về tình trạng của bé với nhiều ý nghĩ xoay quanh: chả lẽ nhìn cô bé ra đi như vậy sao? Chả lẽ tất cả mọi người đành bó tay sao? Phải hành động thế nào chứ! Khi ba của bé về thì con gái duy nhất của ông ấy không còn trên đời này nữa sao!… Một buổi sáng thứ Hai, Jenny vẫn chờ đợi thoi thóp trên giường bệnh.

Bỗng chúng tôi nghe tiếng còi xe ambulance-paramedic hú vang, rồi tiếng chân vội vàng của các bác sĩ và y tá, gấp rút vào phòng mổ; một bé trạc tuổi với Jenny vừa lìa đời ở một nhà thương khác, cháu ấy bị tai nạn xe cộ cùng với mẹ, người mẹ chỉ bị thương nhẹ, nhưng đứa con gái vì mất máu quá nhiều đã không còn cứu kịp khi đem đến bệnh viện. Như một duyên may, bà bằng lòng hiến quả thận còn rất tốt của con mình cho Jenny!

Họ đã trải qua cả ngày trời căng thẳng trong phòng mổ, chúng tôi chỉ biết thầm cầu khẩn Chúa, Phật cho việc giải phẫu được thành công, tay làm việc, nhưng đầu óc và trái tim để cả trong phòng mổ với các bác sĩ.

Khi cánh cửa phòng mổ mở ra, chúng tôi được tin từ cô y tá, xúc động nói:

– Thành công rồi! Cháu đã vượt qua! cháu sẽ có thể đi học lại, có thể chờ đợi người cha đang làm nhiệm vụ từ xa… Con cám ơn Chúa, cám ơn Trời Phật!

Tất cả mọi người xung quanh xúc động, ứa nước mắt vỗ tay ồ ạt.

-oOo-

Sau ca mổ, mỗi buổi trưa lên thăm cháu Jenny, tôi đều gặp bà Helen Cromp, mẹ của cô bé đã hiến thận ngồi bên cạnh Jenny, xúc từng muỗng soup cho con bé, chăm lo như chính đứa con ruột của mình.

Gặp tôi bà ứa nước mắt tâm sự:

– Ông Trời lấy đi của tôi đứa con gái yêu thương, quý giá nhất, nhưng cho tôi đứa con gái khác, nó đang mang trong người một bộ phận của đứa con tội nghiệp của tôi, tôi muốn nhận Jenny làm con nuôi, chăm lo cuộc sống sinh hoạt cho cháu sau này, vì hoàn cảnh của cháu cũng bơ vơ xót xa quá, tôi sẽ bớt cô đơn khi có cháu. Tôi sẽ nói chuyện với ba của cháu khi ông về đây.

Jenny khuôn mặt hồng hào, cặp mắt tinh anh tràn đầy sức sống, nó nắm lấy cánh tay tôi, bỏ vào ví tôi một chiếc hộp nhỏ, thì thào:

– Cái này của mẹ con hồi xưa, con muốn cô giữ lấy để nhớ về con. Con cám ơn cô và tất cả mọi người trong ngân hàng của cô đã giúp cho con có đủ chi phí ghép thận.

Tôi nghẹn ngào xoa đầu cô bé:

– Con giỏi lắm, đã rất can đảm! Cô thật hãnh diện về con.

– Cô nhớ đến thăm con sau này nhé…

– Ừm, con phải sống khỏe, ngoan để làm vui lòng mẹ Helen nhe.

Đến giờ trở lại làm việc, tôi tất bật chạy xuống dưới nhà, gặp khách. Lu bu với công chuyện nhưng trong đầu chỉ nghĩ đến niềm vui của bé Jenny, từ đây trở đi cuộc đời của cháu sẽ suôn sẻ, có gia đình, có “người mẹ mới” tận tình chăm sóc yêu thương…

Về nhà tiện tay, cất giỏ xách lên đầu tủ, vì thường chỉ dùng túi xách lớn khi có họp hành, đựng nhiều hồ sơ giấy tờ mà quên luôn chiếc hộp quà xinh xắn đầy kỷ niệm trong ấy.

Vậy mà đã 20 năm trôi qua!

Montreal, Feb’26

Sunday, March 15, 2026

Cho Sáng Mắt

Lượm trên mạng

Buổi Điểm Danh Cuối Cùng - Huy Phương (RIP)

Ngày mới bước chân đến Mỹ, với tuổi mới trên 50, lo chuyện dựng vợ gả chồng cho con cái, tham gia niềm vui của con cháu mình và con cháu bạn bè, tháng nào chúng tôi cũng phải tham dự một hai tiệc cưới. Bây giờ suýt soát tuổi 80, sắp lên chức “cố,” cả năm không còn khăn áo chỉnh tề, lên xe “phó hội” ký tên vào sổ vàng, tươi cười đóng hụi chết, mà áo trắng, cà vạt đen, mặt mày buồn thảm đi viếng tang cũng khá nhiều.

Bạn bè, đơn vị cũ, một thời chinh chiến hay là long nhong thời thơ ấu, ông thì nằm trong nhà hưu dưỡng đã hơn năm, ông thì đi gậy chống, walker hay ngồi xe lăn, ông thì đã thành tro bụi chứa trong cái hũ có khắc tên để trên chùa, hay ra nằm ngoài nghĩa địa với bia mộ đề tên!

Bây giờ không còn vào nhà hộ sinh để thăm cháu ra đời, hay chúc mừng hôn lễ của ai nữa, mà toàn đi nhà dưỡng lão, bệnh viện hay tang nghi quán!

Có người bạn mới gặp ở quán cà phê, tươi vui, yêu đời, vài hôm sau vừa nghe tin đột quỵ.

Sau một vài tuần ở bệnh viện và trung tâm phục hồi trở về, bây giờ không còn nói được, tay chân lẩy bẩy, gặp nhau, ứa nước mắt, mà không khóc, sợ bạn buồn nản chí.

Trong nhà hưu dưỡng, đi thăm một người bạn khác, gặp một người bạn biến chứng tiểu đường, mắt đã mù, nằm ở đây đã bốn năm, còn nhớ tiếng nói của bạn mà mừng, nhưng không còn trông thấy nhau nữa.

Rồi có người mang ống dẫn tiểu, có người mang tã, có người sống nhờ thức ăn chuyền thẳng vào bao tử, mà phải sống không chối từ, không thể dễ dàng chọn cái chết dù muốn chết.

Tôi cũng biết có trường hợp, anh nằm đây đã trên 10 năm, sau lần “tai biến.”

Anh mở lớn đôi mắt nhìn tôi, anh nhớ tôi hay không, tôi không rõ, đôi mắt đờ đẫn, mệt mỏi, đầy những chịu đựng.

Lần nào vào thăm anh, tôi cũng thấy chị ngồi đó, theo anh suốt một cuộc hành trình dài lâu, mà vẫn như đi một mình. Nhan sắc chị đã tàn phai, thân gầy như xác ve, sức tàn, lực kiệt. Chỉ sợ một ngày nào đó, chị ra đi, bỏ anh lại cho ai?

Rồi một ngày, nghe tin anh mất, buồn, nhưng mừng cho chị, từ nay được giải thoát.

Nhưng chỉ ít lâu sau thôi, nghe tin chị cũng theo anh.

Chút dầu còn lại trong cây đèn nhỏ đã cạn!

Tuần rồi vào bệnh viện thăm một thằng bạn thời niên thiếu, cái thuở bạn bè mùa Hè nào cũng rong chơi, tinh nghịch mà vô tư, có đêm ngủ lại nhà nhau, mà bây giờ nó nằm đó, hôn mê.

Cũng một thời hạnh phúc, cũng một thời đau khổ, cũng vật vã trong chiến tranh, cũng tủi nhục trong tù đày, giờ này đâu còn gì vui buồn mang theo nữa.

Thôi ra đi bình yên!

Những người lính cũ dự định tổ chức họp khóa, thời còn sung mãn, một năm một lần, bây giờ ba năm chưa muốn gọi nhau.

Ngày trước tập họp vài ba trăm có dư, nay là vài ba chục cũng khó kiếm. Trong điện thoại, ở xa, có bạn nói thều thào không ra hơi, có anh điếc ù phải đeo máy, có người kêu than đau chân đi không nổi, thì làm sao mà họp khóa, điểm danh với anh em được.

Ở gần thì đau mắt, không lái xe được, cũng có nhớ bạn thương bè, nhưng sức đã tàn, lực đã kiệt, cũng chẳng còn vui thú gì những lúc gặp gỡ anh em.

Thôi đành một tiếng “xin lỗi” là xong!

Trước đó, thăm một anh bạn cùng khóa nhà binh, tuy già yếu, đau ốm trên giường bệnh, nhưng thấy còn lạc quan vui tươi:

“Thế nào tháng sau, họp khóa, tôi cũng đến! Lâu quá không gặp anh em!”

Lời hứa vui vẻ ấy không ngờ không bao giờ thực hiện được.

Chúng tôi “họp khóa” năm ba thằng với anh tại nhà quàn trong ngày tiễn đưa.

Rõ ràng là anh có hẹn với chúng tôi là anh sẽ đến, nhưng ở một nơi khác.

Hôm nay họp khóa, chị đã trở thành bà quả phụ, nhận bó hoa từ anh em, nhắc lại như một lời chia buồn.

Lần “điểm danh” này, vắng mặt quá nhiều anh em, trong đó có anh.

Vắng mặt có lý do - Miễn tố!

Quân số hôm nay đã hao hụt nhiều, phần lớn bất khiển dụng, hoặc được xếp loại 2, nhưng không bao giờ được bổ sung!

Chắc các bạn còn nhớ giờ điểm danh cuối cùng, hay là buổi chào cờ cuối cùng trong đơn vị vào cái Tháng Tư nghiệt ngã của đất nước, rồi anh em, mỗi người một nơi.

Có anh em may mắn trôi giạt, sống sót đến xứ người, có người thất thân lâm cảnh tù đày. Đã có bao người chết trong trại tù hung hãn, bao nhiêu người chìm sâu xuống đáy biển oan khiên.

Bây giờ quê người lận đận, mà vẫn có đồng đội, rỗi công đi tìm người thất tán, tái cấu trúc, hay tái bố trí, gọi là đồng môn cùng quân trường, là khóa học, là binh chủng, là đơn vị!

Họ gặp nhau, già yếu hơn xưa, tóc đã bạc phơ, câu chuyện ngày cũ, nhớ nhớ, quên quên.

Họ gặp nhau mà nước mắt lưng tròng.

Nhưng những lần tập họp thưa thớt dần, xa dần, mệt mỏi dần trong ngày tháng phai tàn.

Không phải là một lời nói bi quan, đây có thể là lần điểm danh cuối cùng.

Ở tuổi ngoài bảy mươi, cuộc đời còn lại chỉ có thể tính bằng giờ.

Nhiều đồng đội đã bỏ anh em đi xa, nhiều người đã không đến.

Con số người mất cũng lớn bằng người còn.

Răng, tóc, trí nhớ cùng với bạn bè đã bỏ chúng ta ra đi biền biệt.

Tướng MacArthur đã để lại một câu nói để đời:

“Old soldiers never die;

they just fade away”

(Người lính già không chết;

họ chỉ phai nhạt dần đi).

Tôi thích và yêu kính những người lính chết trận.

Tôi không thích những người lính sống cũng như chết, sống như cái bóng ma.

Phải có sự khác biệt của một người lính hy sinh trên chiến địa ngày xưa và một người lính cũ chết trong nhà dưỡng lão.

Không thể coi họ như nhau.

Sống mà phai nhạt dần,

cho đến một ngày nào đó,

không ai còn nhớ đến mình nữa,

thì cuộc đời này buồn biết mấy!

Mà thôi,

chuyện gì rồi cũng qua,

cái gì rồi cũng đến!

Huy Phương

Tình Xuân Hoa Bướm - Nguyễn Duy Phước

Có Ai Giống Tôi Không?

- 10 tuổi: Bố mẹ dặn phải HỌC GIỎI .

- 18 tuổi: Thi đỗ vào 1 trường ĐẠI HỌC, đúng như tâm nguyện của bố mẹ.

- 22 tuổi: TỐT NGHIỆP đại học . Không có việc làm - 26 tuổi : Tìm được 1 CÔNG VIỆC ỔN ĐỊNH. Thường xuyên phải về muộn thức khuya.

- 30 tuổi: KẾT HÔN .

- 34 tuổi: Công việc thì ngày một nhiều hơn, "Con trai học mẫu giáo , học song ngữ 7 triệu/tháng". Lo lắng nhiều ...

- 38 tuổi: Thằng bé vào lớp 1. Cô chủ nhiệm nói: "Năm đầu tiên rất QUAN TRỌNG ! Phụ đạo một tháng khoảng 3 triệu". Tôi lặng đi.

- 46 tuổi: Một ngày, khi vừa đi học về, thằng bé chạy đến ôm tôi và nói: "Ba, con muốn học Piano. Ba mua cho con 1 chiếc đàn nha"... KHÔNG NÓI NÊN LỜI.

54 tuổi: Hôm nay con trai tôi TỐT NGHIỆP đại học. Rồi còn đi mua cho nó cái XE MÁY như ĐÃ HỨA .

- 58 tuổi: Đi làm về sau 1 chầu nhậu say khướt với Sếp .

- 62 tuổi: Nghe nói nhà nước chính thức cho tăng tuổi hưu của nam lên 65. Tin vui nhất trong cuộc đời . Thằng con cũng nói đến chuyện kết hôn. Vậy là lại phải chạy vạy lo cho nó cái đám cưới, để được như CON NHÀ NGƯỜI TA.

- 66 tuổi: Vậy là tôi đã NGHỈ HƯU được gần 1 năm. Tôi 1 mình nhâm nhi chén rượu . Sống bằng đồng lương hưu quả không dễ dàng.

- 70 tuổi: Cả nhà làm lễ MỪNG THỌ cho tôi . Cả cuộc đời vất vả, CHƯA CÓ DỊP đi nhiều. Nửa kia bên tôi cũng đã 40 năm cuộc đời; cãi vã, bất đồng cũng nhiều, mà có vẻ như cũng lâu rồi chưa được đi đâu.

- 74 tuổi: Tôi quyết định sẽ cùng người vợ đã gắn bó và hy sinh cả cuộc đời cho gia đình, sẽ đi chơi một chuyến. Thế nhưng cây gậy trong tay chỉ có thể giúp tôi đi từ trong nhà ra đầu ngõ mua thuốc rồi quay về...

- 78 tuổi: Tôi nằm trên giường bệnh, tỉnh lại sau cơn mê, xung quanh là những người thân bạn bè, đồng nghiệp..vợ và con tôi bắt đầu khóc...Tôi nhận ra...Tôi đang ở rất gần NGƯỠNG CỬA TỬ THẦN.. Tôi muốn để lại chút tài sản cho con cháu, nhưng chợt nhớ ra, mình cũng đã bán sạch để chữa bệnh mấy năm qua.

🤦*♂️Đột nhiên tôi tự hỏi: MÌNH THƯC SỰ ĐÃ CHẾT TỪ KHI NÀO ?? Tôi nhớ lại khoảnh khắc khi tôi nhận tấm bằng TỐT NGHIỆP đại học... Rồi tôi tự hỏi, mình đã thực sự có một lần nào đó DÁM SỐNG cho BẢN THÂN mình chưa ???

Câu hỏi dường như quá khó để trả lời.

Tôi nhắm mắt và lại 1 lần nữa, vẫn là câu hỏi đó.!!.??

Nguồn:FB

Tôi Đi Nhà Thương - Người Phương Nam

Concord hospital

Tôi đã bị bệnh đau lưng hành hạ từ hơn hai mươi năm nay nhưng không dám giải phẫu, cứ rán mà chịu đựng vì sợ rủi ro có bề gì nằm xuội lơ một chỗ thì khổ hơn là chết. Nhưng mới gần đây việc đi đứng rất khó khăn, dây thần kinh bị chèn ép gây đau đớn và nhiều khi tê cứng hai bên chân không xê dịch được.

Sau khi chụp MRI, chiếu theo kết quả, bác sĩ gia đình bảo nếu không mổ thì một hai năm nữa cũng phải ngồi xe lăn vì sẽ không đi đứng nữa được. Nghe vậy bất đắc dĩ tôi phải mạo hiểm tìm gặp bác sĩ chuyên khoa thần kinh để xem họ định liệu ra sao. Ông neurosurgeon bảo với tình trạng này, sau khi đã ba lần chích steroid và thường xuyên đi chiropractor mà không thuyên giảm thì chỉ còn cách giải phẫu mới mong thoát khỏi viễn ảnh xe lăn. Ông bảo về suy nghĩ lại, nếu quyết định mổ thì gặp lại tuần sau để sắp xếp ngày giờ. Đến nước này thì tôi nhận thấy chỉ có chấp nhận mổ thôi chớ không còn chọn lựa nào khác. Và ngày 2/3 vừa qua tôi đã vào bệnh viện để mổ cột sống, Lumbar Laminectomy ("phẫu thuật cắt cung sau đốt sống thắt lưng) là quy trình giải ép thần kinh phổ biến, trong đó bác sĩ cắt bỏ một phần hoặc toàn bộ mảnh xương (lamina) phía sau đốt sống vùng thắt lưng. Mục đích là mở rộng ống sống, giảm áp lực chèn ép lên rễ thần kinh hoặc tủy sống do hẹp ống sống, thoái hóa hoặc thoát vị đĩa đệm gây ra, từ đó giảm đau chân và lưng" Bệnh viện Đa khoa MEDLATEC +5).

Quen với nề nếp mẹ hiền vợ thảo, trước khi vào bệnh viện, tôi làm vài món ăn mà ông xã tôi thích rồi chia ra từng phần nhỏ cất vào ngăn đá để sẵn như tḥịt kho tiêu, gà xào sả ớt, thịt kho hột vịt, một keo dưa chua, một hộp canh cải bắp và vài miếng bánh chưng để ông xã ở nhà có cái mà ăn bởi vì ông đã 87 tuổi, lại mù một bên mắt, không lái xe đã ba năm rồi thì làm sao ra ngoài ăn cho được.

Món gà xào sã ớt tiêu biểu

Cuộc phẫu thuật kéo dài hai tiếng rưởi, sau đó ra phòng hồi sức rồi về phòng nằm. Tưởng rằng vết mổ sẽ làm đau nhức lắm hay ít ra cũng lấn cấn khiến mình ngủ không được, thức cũng không yên nhưng tuyệt nhiên tôi không cảm thấy gì cả, chỉ có cảm giác say sóng buồn nôn vì ảnh hưởng thuốc mê. Tôi bỏ ăn chiều đó vì biết ăn vào sẽ nôn ra, kinh nghiệm những lần mổ trước cho tôi biết vậy. Suốt đêm đó tôi chỉ uống nước cầm chừng cho tới sáng cũng không ăn sáng luôn.

Cậu em vào thăm kể chuyện tiếu lâm chọc cười bà chị

Sáng sớm hôm sau, bác sĩ lại xem vết mổ, nói tốt, hỏi tôi có đau không. Tôi nói không đau chỉ thấy khó chịu vì vẫn chưa hết buồn nôn. Sau đó cô phisiotherapist tới thăm, hỏi tôi đứng dậy được không. Tôi nói chắc được và ngồi dậy xuống giường.

Cô hỏi tiếp vậy thử bước đi xem sao. Tôi cũng đi được vài bước. Cô nói vậy là tốt quá, ca mổ rất thành công, có thể về nhà.

Lúc đó con gái tôi đã vào tới, nghe vậy nó kêu lên, mới mổ chiều hôm qua mà bữa nay cho về, má tôi còn chưa ăn được, về rồi có chuyện gì thì làm sao. Ít ra cũng phải nằm lại vài ngày để theo dõi coi có bị biến chứng gì không chớ.

Trưa đó, người ta đem lunch đến, con gái bắt tôi phải rán ăn chút xíu cho lại sức chớ hai ngày rồi không ăn làm sao hồi phục nổi. Tôi nghe lời nó ăn vài muỗng, uống chút nước trái cây. Vậy mà khoảng hai tiếng đồng hồ sau, tôi nôn thốc nôn tháo tới mật xanh. Một cô y tá đem cho tôi viên thuốc chống ói và nói nôn ra được thì sẽ khỏe lại và ăn được luôn. Tình trạng này ít ai tránh khỏi sau khi giải phẫu do phản ứng của thuốc gây mê.

Con gái đỡ tôi dậy vào phòng tắm rửa mặt, đánh răng súc miệng cho tỉnh táo rồi đưa về giường nằm nghỉ sau khi cho uống một ly nước thật ấm. Tôi thiu thiu ngủ một chút, thức dậy thấy khỏe hẳn, không còn bị choáng voáng buồn nôn nữa.

Nhưng sau ca mổ và hai ngày không ăn, cơ thể tôi đã suy yếu hoàn toàn. Nằm trong chăn kín mà bỗng dưng tôi phát lãnh, cả thân người run lên không gượng được như vừa bị trúng gió. Gọi y tá tới cho họ biết tình trang của mình, họ đo huyết áp và nhiệt độ, thấy vẫn bình thường nên họ chỉ đắp cho tôi thêm một lớp chăn. Tôi hỏi họ có Vaporub oinment để thoa cho ấm không nhưng có vẻ như họ không hiểu cái kiểu lạnh không phải ngoài tay chân mà từ trong người lạnh ra. Thời may, hai vợ chồng cậu em vào thăm, tôi nhờ thằng em chạy bay về nhà lấy cho tôi chai dầu gió. Sau hơn một tiếng đồng hồ cậu ta mới trở lại thì đã hết giờ thăm, cậu ta chỉ kịp đưa tôi chai dầu gió rồi chở vợ về. Có chai dầu trong tay, tôi thoa lên ngực, lên cổ, hai bên thái dương, hai bên đầu gối và nhờ cô y tá lấy cho một ly nước thật ấm. Uống nước ấm xong, nằm xuống kéo chăn lên tận cổ, khoảng nửa giờ sau thì dầu ấm có hiệu nghiệm giúp tôi bớt run và dần dần qua khỏi cơn ớn lạnh suýt làm tôi ngã quỵ. Nếu không có cậu em về lấy chai dầu, tôi thật không biết sẽ ra sao trong đêm đó. Đông Tây không thể nào hiểu nhau ở chỗ trúng gió trúng mưa chỉ cần dùng dầu xoa ấm cạo gió là mười phần hết bảy còn ba ngay lập tức, mà chỉ có thể gặp nhau ở chỗ mấy viên thuốc cảm chung chung nhưng chậm hiệu quả hơn xoa dầu.

Chai dầu cứu mạng, dầu gió hiệu này tôi đã dùng từ trước 75, lúc còn ở quê nhà

Qua ngày thứ ba, tôi bắt đầu ăn lại nhưng không ăn nhiều vì thức ăn nhà thương không hợp gout với tôi tuy biết rằng rất đầy đủ dinh dưỡng. Ăn không được nhiều cũng không lo đói vì ngày nào nhà thương cũng cung cấp sáu cử ăn, sáng trưa chiều và giữa những bữa ăn chánh thì có tea time trà bánh.

Ngày thứ tư, cũng như mấy ngày trước, ăn sáng xong, y tá lại thay drap giường gối rồi giúp bệnh nhân tắm rửa họăc lau mình. Khoảng 10 giờ, phisiotherapist tới hướng dẫn tôi đi đứng, nằm ngồi và quan sát từng bước đi của tôi cũng như lên xuống cầu thang với chiếc gậy "Hồng Thất Công".

Ngày thứ năm, tôi được các bác sĩ chứng cho về với đầy đủ lời dặn dò khuyên bảo. Và con gái tôi cũng đã liên lạc được với văn phòng xã hội giúp người già neo đơn đến dọn dẹp clean up nhà cửa mỗi tuần 3 tiếng đồng hồ trong vòng 6 tuần. Như vậy là quá tốt cho tôi trong những ngày chưa bình phục hẳn để có thể sinh hoạt lại bình thường.

Để có được peace of mind trong cuộc giải phẫu này, con gái tôi chọn bác sĩ tư và yêu cầu được chính ông đứng ra mổ với chi phí cho riêng ông là 10 700 dollars, bác sĩ gây mê là 4510.

Mổ thì self-funded nhưng bệnh viện thì công. Mấy năm trước tôi có đóng bảo hiểm tư cho tiền nằm bệnh viện nhưng sau mấy năm hao tốn quá mà không mổ xẻ gì nên bỏ ngang mất hơn ba chục ngàn. Bây giờ thì xin nằm nhà thương công cho đỡ tốn kém, đáng lẽ không phải đóng tiền nhưng vì mình có khả năng self-funded cho nên họ yêu cầu trả cho họ 490 dollars mỗi ngày chớ không được free như những người khác. Thôi thì cũng được đi, miễn mình được bác sĩ tư đứng ra mổ không qua thực tập sinh là tốt rồi.

Ở phòng chung với những bệnh nhân khác, tuy có hơi phiền nhưng bù lại thì thấy vui nhiều hơn khi ngày ngày tôi có dịp "coi show", chứng kiến những màn "đón người mới" như hồi ở trại tị nạn trên đảo Bidong khá thú vi.

Giường của tôi nằm ở đầu phòng, nhà tắm và toilet nằm ở đầu dãy cho nên ai vô ra gì tôi cũng biết. Đêm đầu, phòng tôi chỉ có hai người, tôi là người đầu tiên. Hai tiếng sau thì có bệnh nhân mới được đưa tới nằm đối diện với giường tôi. Bà này người Đại Hàn, người vừa tới thì tiếng nói cũng ồn ào theo luôn. Con gái tôi hỏi thăm thì ra bà này cũng cùng bệnh như tôi, mổ sau tôi một tiếng, cũng do ông bác sĩ tôi chọn. Bà bệnh này có vẻ hơi kẻ cả, phàn nàn liên miên với giọng Đại Hàn ngang ngang gàn gàn nghe rất khó chịu. Bà em đi theo thì tỏ ra chìu chuộng dỗ dành không ngớt.

Khoảng 9 giờ đêm, có một ca mổ khẩn cấp được trực thăng chở từ vùng quê Kara cách Sydney khỏang 400 cây số lên bệnh viện Concord Sydney để giải phẩu sạn thận. Cô bệnh nhân này là người thứ ba được đưa vào phòng tôi.

Đêm đầu tiên là một đêm không ngủ. Vì chưa bước xuống giường được để đi toilet nên trong đêm, cả ba bệnh nhân chúng tôi đều phải bấm chuông gọi y tá giúp, chưa kể những khi họ tới đánh thức để đo huyết áp và nhiệt độ.

Sáng lại, bà Đại Hàn em vào thăm chị mang theo đồ ăn, thế là đài phát thanh tiếng nói Đại Hàn bắt đầu hoạt động tối đa khiến con gái tôi nghe phát bực mình. Bà em nói với con gái tôi, họ đang chờ người bên nhà thương tư nào đó tới rước bà chị vì bà chị muốn nằm phòng riêng chớ không thích chung đụng với ai. Tôi không hiểu nếu dời bệnh viện khác thì nhóm bác sĩ mổ làm sao thăm bệnh mỗi ngày cho bà ta vì ông bác sĩ mổ của tôi ngoài làm bệnh viện tư ở North Sydney thì chỉ làm và dạy thực tập cho các neurosurgeon tương lai ở nhà thương Concord thôi. Nhưng đó là chuyện của họ, chắc họ phải biết mà.

Thank God, xế trưa đó hai chị em bà Đại Hàn "rời đảo", nhân viên vệ sinh vừa dọn dẹp thay drap giường gối mới thì chiều lại có bệnh nhân mới lấp vào chỗ trống. Cô này cũng dân da trắng, không biết di dân hay Úc rặt nhưng khi chồng cô vào thăm, họ nói với nhau chỉ đủ nghe như tiếng thì thầm chớ không ồn à̀o như dân Châu Á.

Sáng ngày thứ ba, khi hai cô bệnh nhân da trắng hơi khoe khỏe thì ba cái miệng nói tiếng Anh là cô gái đến từ country tên Molly, cô ở Sydney tên Alice và con gái tôi bắt đầu chit chat, trao đổi thông tin sôi nổi. Thì ra Molly bị sạn thận cấp tính, nhà thương dưới quê không dám mổ phải vận chuyển bằng Air Ambulance lên Sydney giải phẫu. Molly làm hairdresser có hai đứa con 5 và 9 tuổi. Còn Alice thì đang có bầu ba tháng nhưng phát hiện bị ung thư gì đó nên cũng phải mổ khẩn cấp.

Xế trưa ngày thứ ba, ba má Alice lại rước cô về nhà tịnh dưỡng. Đứa con lớn 2 tuổi của Alice thì được giao cho ba nó giữ riêng vì thằng nhỏ quậy quá sợ má nó không nghỉ ngơi được. Rồi trong ngày đó, Molly cũng được Air Ambulance tới chở về quê.

Tưởng đâu tôi sẽ được một mình một cõi ít nữa là một đêm nhưng chiều lại, một bà Á Châu được đưa vào chỗ Molly, bà ta không biết tiếng Anh, thấy tôi ngồi ăn dinner bên này, bà ta vẫy vẫy tay nói với tôi bằng tiếng Mandarine. Tôi lắc đầu. Bà nói "I want nurse". Biết là bà muốn kêu y tá nhưng không biết bấm remote control gọi nên tôi bấm cái remote của tôi gọi dùm bà. Khi y tá tới, bà ta luôn miệng đòi hành lý mà bà ta đem theo vào nhà thương nhưng chưa thấy người mang tới. Bà nói "my bag and phone". Các y tá đoán hiểu là bà cần lấy cái phone trong túi xách để liên lạc với người nhà. Nhưng may thay, bà chưa kịp có phone để gọi thì ông chồng bà vào tới với gà mên đồ ăn trên tay. Lát sau người ta cũng đem hành lý của bà tới giao lại bà.

Cho vợ ăn xong, ông chồng bà mon men đi lại toilet tính vô. Con gái tôi chận lại nói toilet này chỉ dành cho bệnh nhân trong phòng, còn visitors thì ra toilet bên ngoài và chỉ cho ông ta hướng đi.

Đêm đó tôi được một đêm yên tịnh ngủ thẳng giấc. Chừng giựt mình thức dậy, mở cái phone ra coi giờ thì thấy 5 giờ rưởi sáng. Nằm trên chiếc giường êm ái, bao quanh bằng những tấm rideau màu xanh bleu dịu mắt với nhiệt độ điều hòa 22 độ C, trong một không gian tĩnh lặng của một ngày chưa đến, tôi nghe trong lòng dâng lên một cảm giác bình yên khó tả mà xưa nay tôi chưa bao giờ cảm nhận được như lúc này. Không cần lo chồng, lo con, lo ăn lo uống, lo bệnh lo tật, lo ngược lo xuôi, lo xa lo gần. Thật là thần tiên thiên đàng. Đời người sanh lão bệnh tử, sợ nhứt là giai đọan bệnh. Như tôi đây, lần này mổ cột sống lưng thành công nhưng còn bao nhiêu bệnh khác đang sắp hàng, chết thì không nói gì chớ còn sống thì còn phải chữa trị nhiêu khê. Chợt nghĩ nếu được chết ngay trong giây phút này thì khỏe thân biết mấy, coi như đã trả hết nợ đời để từ đây có thể yên nghỉ thiên thu.

Qua ngày thứ tư ở bệnh viện, trưa đó thấy một chiếc xe lăn đẩy một cô bé rất trẻ như teenager vào chiếc giường kế bên tôi. Không biết cô ta bị gì mà nằm chưa nóng lưng là đã nhảy phóc xuống giường lấy quần áo đi tắm. Tôi đang ngồi trên chiếc ghế đặt cạnh bên vách phòng tắm coi youtube, thấy cô bé đi ngang qua tôi hỏi thấy con còn trẻ quá, bị gì mà vô nhà thương vậy. Cô bé cười nói con bị vấn đề thận, khi nào tiểu không thông thì vào đây cho bác sĩ đặt ống dẫn tiểu. Vì bác sĩ chưa tìm ra nguyên nhân, con cứ phải vô ra thường xuyên bệnh viện này. Mấy cô y tá ở đây ai cũng biết con hết. Còn cô thì sao. Tôi nói tôi vô mổ cột sống. Cô bé nhăn mặt nói tội nghiệp cô, chắc đau lắm hả. Tôi nói tôi cũng tưởng vậy mà không đến nỗi nào và hỏi tiếp cô bé ở Sydney hay từ đâu tới. Cô bé nói ba má con ở New Castle cách đây 200 cây số nhưng con sống tự lập với bạn trai ở đây. Những lúc phải vô ra nhà thương thì con ở nhà ba má của bạn trai. Họ chăm sóc chu đáo, tốt với con lắm. Tôi bảo vậy cô mừng cho con.

Lát sau thì có một bệnh nhân mới nữa. Bà này cũng người Á châu, nghe nói tiếng quan thoại với chồng. Bà ta không mặc áo nhà thương mà mặc nguyên bộ đồ từ nhà đi tới và lên giường nằm đắp chăn như những bệnh nhân khác. Chưa rõ bà ta bị bệnh gì mà đêm đó bà ta ho suốt, lát lát lại chạy vào toilet khạc đàm rồn rột khiến tôi mất ngủ cả đêm.

Sáng ra là ngày cuối cùng của tôi. Sau khi bác sĩ trong equipe mổ tới thăm cho discharged, con gái tôi đi lo thủ tục ra nhà thương nhưng chờ mãi tới giờ lunch mới hoàn tất.

Lúc đó, người phát cơm trưa cũng vừa đẩy xe tới, con gái tôi nói thôi má ăn xong rồi hẳng về. Đã ở đây năm ngày rồi, nán lại thêm chút nữa cũng đâu có lâu lắc gì, không thôi người ta đổ bỏ đồ ăn đã order hôm qua của mình tội lắm.

Tôi nói với anh chàng bưng phần ăn vừa đặt lên bàn "It's my last super". Anh ta lắc đầu bảo đừng nói vậy không tốt, last super là chỉ sự chết. Nhưng với tôi là bữa ăn cuối ở nhà thương, tôi cho biết. Anh ta hỏi vậy hả và quay sang hỏi con gái tôi muốn ăn lunch với Mum không vì có người được discharged, ra về trước đã bỏ lại phần ăn trưa. Con gái tôi hỏi không ăn thì cũng cho vô thùng rác chớ gì. Anh ta gật đầu và mang đến. Nói tới nói lui một hồi mới biết anh ta là người Việt Nam. Con gái tôi kêu lên vậy mà nãy giờ hổng nói, đeo cái mask kín mít ai biết dân gì đâu à. Anh ta nói đùa tự nhiên khai ra làm gì, để coi hai má con có nói xấu gì tui không đó mà. Ba chúng tôi cùng cười. Một kỷ niệm ở nhà thương khó quên.

Xong bữa chúng tôi đến chào từ giã và cám ơn các cô y tá trước khi ra về. Tưởng rằng sẽ phải ngồi xe lăn cho con tôi đẩy nhưng xuống thang máy, tôi đi được ra tới phòng chờ đợi chờ con gái lấy xe tới pick up nhờ vào cây gậy "Cái Bang" và vài "chiêu thức" thọ giáo được từ phisiotherapist trong mấy ngày qua.

Tôi vô cùng cám ơn các bác sĩ, y tá và bệnh viện Concord, ơn người ơn đời chứa chan không làm sao trả hết.

Người Phương Nam

Chào Mừng Tái Ngộ Quý Thân Hữu Và Quý Bạn Đọc Thân Mến

Thật vô cùng cảm động trước sự quan tâm và thương mến của quý anh chị em dành cho tôi trong thời gian tôi đi chữa bệnh. Nhờ vào lời cầu nguyện của quý vị mà tôi sớm được bình phục để trở lại với quý vị sớm hơn dự định.

Ngày 2/3 tôi vào bệnh viện Concord để giải phẫu cột sống, lúc đi gặp neurosurgeon, ông dự trù sau khi mổ, tôi phải ở lại rehab (rehabilitation phục hồi chức năng vận động sau khi giải phẫu) vài ngày hoặc một tuần nhưng may mắn quá, cuộc giải phẫu thành công tốt đẹp, không bị nhiễm trùng, không bị biến chứng và quan trọng nhứt là tôi có thể đi đứng được sau hai ngày nên không cần ở lại tập luyện thêm nữa. Về nhà rồi mới đi tập vật lý trị liệu sau.

Mừng quá đi thôi! Mấy ngày trong nhà thương, trong đầu tôi cứ nhớ tới blog NPN và anh chị em bạn đọc, tôi ước gì mình nhanh chóng trở về ngồi bên cái laptop để đăng bài và chúng ta cùng đọc với nhau thì vui biết chừng nào.

Và hôm nay tôi đã được toại nguyện.

Vậy hãy cùng nhau tiếp cuộc chơi

Ngày ngày trên mạng lại góp lời

Lời vàng ý ngọc xin chia sẻ

Gởi khắp năm châu tô điểm đời

Người Phương Nam

Sunday, March 1, 2026

Lời Tạm Biệt - Người Phương Nam

Thưa quý thân hữu và quý anh chị em bạn đọc,

Vì lý do sức khỏe cần đi bệnh viện nhiều ngày, tôi xin tạm ngưng đăng bài trong tháng ba này. Sẽ trở lại sớm nhứt khi có thể.

Qua bao nhiêu năm tháng đồng hành với blog NPN, hẳn quý bạn cũng đã biết chủ trương của trang nhà là đãi sạn tìm vàng, sưu tầm chọn lọc những bài hay, thâm thúy, giá trị và hữu ích lưu giữ như một thư quán nhỏ để cung cấp những món ăn tinh thần thanh tao cho những ai yêu thích văn chương thi phú, và hơn nữa cũng để giúp nuôi dưỡng, chống rỉ sét trí não cho những mái đầu đã bạc trắng theo gió bụi thời gian.

Vậy nên, thưa quý bạn, có những bài được đăng năm bảy năm về trước mà có thể nhiều người trong quý bạn chưa lần đọc qua. Nếu quý bạn có hứng thú, không chê thì xin mời vào mục lục, click vào mục Truyện ngắn đọc cho thấy muôn vạn cảnh đời và những Sưu tầm linh tinh về cuộc sống. Hoặc Sưu tầm sức khỏe để có thêm kiến thức y khoa giúp thân thể khỏe mạnh, hay vào Trang Người Phương Nam với buồn vui những chuyện đời thường rồi Cười ý nhị xã stress hoặc xem Hình ảnh ý nghĩa cho vui.

Bất cứ đề tài nào cũng có cái đặc sắc của nó, tin rằng sẽ không làm quý bạn thất vọng trong thời gian chưa có bài mới. Đây chỉ là gợi ý thôi, như một người chủ nhà có trách nhiệm là dăn dò người thân đôi điều trước khi đi vắng. Xin tùy nghi quý bạn vậy.

Ngày nào cũng có thể là ngày cuối của một đời người. Nào ai biết trước được tương lai. Nhưng hy vọng sẽ còn tiếp tục gặp lại tất cả quý anh chị em bạn đọc thân mến bốn phương trời để cùng nhau nói tiếp chuyện tâm tình văn nghệ tri âm.

Kính chúc quý bạn năm mới được nhiều sức khỏe và bình an, bình an thể xác lẫn tâm hồn.

Xin chân thành cảm tạ quý bạn đã nhiệt tình đón nhận và thương mến đồng hành với blog NPN trong thời gian qua, 13 năm dài mà nhìn lại thấy thật ngắn ngủi.

Kính chào tạm biệt,

Người Phương Nam

Người Phương Nam

Pages

Tuesday, March 17, 2026

Những Mảnh Hồn Phiêu Bạt - Bùi Thượng Phong

Monday, March 16, 2026

Bếp Quê Hương Thương Nhớ - Nơi Có Dáng Bà, Dáng Mẹ Lui Cui Nấu Bữa Cơm Ngon Lành - Đặc Sản Miền Sông Nước

Mùa Xuân Trở Giấc - Đỗ Công Luận

Món Quà... Lỡ Dịp - Sỏi Ngọc

Sunday, March 15, 2026

Cho Sáng Mắt

Buổi Điểm Danh Cuối Cùng - Huy Phương (RIP)

Tình Xuân Hoa Bướm - Nguyễn Duy Phước

Có Ai Giống Tôi Không?

Tôi Đi Nhà Thương - Người Phương Nam

Chào Mừng Tái Ngộ Quý Thân Hữu Và Quý Bạn Đọc Thân Mến

Sunday, March 1, 2026

Lời Tạm Biệt - Người Phương Nam

Xin chân thành cảm tạ quý bạn đã nhiệt tình đón nhận và thương mến đồng hành với blog NPN trong thời gian qua, 13 năm dài mà nhìn lại thấy thật ngắn ngủi.

Cùng Nhau Kể Chuyện Quê Hương, Những Điều Bình Dị Mà Thương Thiệt Nhiều - Đặc Sản Miền Sông Nước