Một Định Nghĩa Về Hạnh Phúc - BS. Nguyễn Ý Đức

Mấy năm gần đây, những nghiên cứu về hạnh phúc nở rộ trong lãnh vực khoa học xã hội, và chính phủ của nhiều quốc gia trên thế giới, để bổ xung cho những đo lường có tính cách truyền thống trước đây như sự sung túc và mức sản xuất, càng ngày càng có xu hướng đo lường và định lượng mức hạnh phúc của một quốc gia, để từ đó có được cái nhìn rõ hơn, chính xác hơn về cuộc sống của người dân của quốc gia đó. Kết quả của những cuộc nghiên cứu trên gây được nhiều sự chú ý, nhưng thiết tưởng để nghiên cứu về một đề tài quan trọng như sự hạnh phúc có lẽ cần phải có thêm nhiều thời gian để biết chắc là kết quả của những cuộc nghiên cứu trên đạt được độ chính xác. Tuy nhiên, ngoài những dữ liệu khoa học, chúng ta vẫn có thể dựa trên kinh nghiệm bản thân cũng như sự phản ánh từ chính cuộc sống để có thể tìm thấy một phần sự thật về mức độ hạnh phúc trong cuộc sống của mỗi chúng ta.

Theo tác giả Gary Gutting, để có được hạnh phúc phải bao gồm bốn điều:

Điều thứ nhất là ta cần phải có một sức khoẻ tối thiểu, mà điều này phần lớn là do may mắn, để không bị những đau đớn từ thể xác đến tinh thần, thì mới có được hạnh phúc. Có những cái đau đớn ta có thể chịu đựng và vượt qua, nhưng nó cũng có thể làm giảm đi ý nghĩa của cuộc sống.

Cũng cần nói thêm ở đây là tiền bạc thật sự không mua được hạnh phúc, nhưng nó có thể mua được những thứ cần thiết phải có để có được hạnh phúc: thực phẩm, chổ ở, thuốc men, sự yên ổn. Vì thế, ta không thể coi thường chuyện tiền bạc.

Điều thứ hai là công việc làm. Do chúng ta đang sống trong một xã hội mà đời sống cá nhân và cộng đồng luôn có sự liên hệ mật thiết, vì vậy nếu có được một việc làm thoả mãn được cả hai mặt cá nhân lẫn xã hội thì là điều lý tưởng, một công việc có thể nuôi sống ta và mang lại lợi ích cho người khác.

Điều thứ ba là biết tận dụng niềm vui thú trong cuộc sống. Niềm vui thú đó không chỉ là những cảm nhận từ năm giác quan của ta mà còn từ sự cảm nhận thẩm mỹ đối với nghệ thuật và thiên nhiên. Niềm vui thú cuộc sống, do đó, không những phát sinh do từ bản năng mà còn từ kinh nghiệm sống và sự học hỏi của mỗi người.

Điều cuối cùng và cũng là điều quan trọng nhất, đó là hạnh phúc của tình yêu người, là nơi mà hạnh phúc của ta nảy sinh ra và góp phần vào chung với hạnh phúc của người bạn đời, của con cái, của bằng hữu và thậm chí có lẽ của tất cả đồng loại. Tình yêu đó có thể dẫn đưa chúng ta vượt quá cái phạm vi hạnh phúc đơn thuần để bước vào một thế giới của những giá trị đạo đức và luân lý. Nó còn có thể đẩy ta đi xa hơn nữa để dám hy sinh hạnh phúc của mình cho người khác. Tình yêu vừa là cực điểm của hạnh phúc vừa là một nhắc nhở rằng đời sống không chỉ dừng lại ở hạnh phúc mà còn hơn thế nữa.

Bác sĩ Nguyễn Ý Đức