“Rún” Của Nước Úc - Đoàn Xuân Thu

Uluru – nguồn planetdwellers.com.au 

Có người hỏi tại sao người Việt, đặc biệt là người miền Nam, lại dễ hòa nhập với nước Úc đến vậy. Có lẽ vì giữa hai vùng đất có những điểm tương đồng kỳ lạ.

Miền Nam Việt Nam ngày xưa là vùng đất mới, đất rộng người thưa. Ông bà mình là những lưu dân đi mở cõi. Còn nước Úc cũng được xây dựng bởi những lớp người rời bỏ quê hương để tìm cơ hội mới.

Người Úc thích sự thẳng thắn, ít câu nệ. Người miền Nam cũng vậy. Người Úc quý tình làng nghĩa xóm. Người miền Nam cũng vậy.

Có lẽ vì thế mà chỉ sau một thế hệ, nhiều gia đình Việt Nam đã hòa nhập thành công vào xã hội Úc mà vẫn giữ được bản sắc quê nhà.

Người Việt mình cũng hay nói “rún” để chỉ cái trung tâm của một vật gì đó. Con người có cái rún, còn nước Úc theo bà con người Việt mình nó cũng có một cái rún rất đặc biệt. Cái rún đó nằm giữa lục địa mênh mông, cách biển hàng ngàn cây số, chung quanh toàn đất đỏ, bụi đỏ và nắng đỏ. Người Úc gọi vùng đó là “Red Centre” – “Trung tâm Đỏ” của nước Úc. Còn dân du lịch bốn phương thì biết tới nó qua cái tên nổi tiếng: Uluru.

Nhìn trên bản đồ, Uluru nằm ở phía nam của Lãnh thổ Bắc Úc (Northern Territory), cách thành phố Alice Springs khoảng 450 cây số. Từ xa nhìn lại, nó giống như một con cá voi khổng lồ màu đỏ đang nằm ngủ giữa sa mạc. Tảng đá dài gần 3,6 cây số, rộng hơn 2 cây số và cao khoảng 348 mét so với mặt đất. Nhưng điều đáng kinh ngạc là phần lớn của nó còn nằm chìm dưới lòng đất.

Các nhà địa chất cho rằng Uluru được hình thành cách nay hơn 550 triệu năm.

Trước khi người Âu Châu đặt chân tới đây, nơi này đã là vùng đất linh thiêng của người thổ dân Anangu suốt hàng chục ngàn năm. Với họ, Uluru không phải là một cục đá vô tri mà là một phần của lịch sử sáng thế, một cuốn kinh bằng đá ghi lại những câu chuyện tổ tiên truyền từ đời này sang đời khác.

Năm 1873, nhà thám hiểm William Gosse nhìn thấy khối đá khổng lồ này và đặt tên là Ayers Rock để vinh danh Sir Henry Ayers, Thủ hiến Nam Úc thời bấy giờ. Nhưng ngày nay, tên gọi Uluru đã được chính thức công nhận và sử dụng rộng rãi hơn, như một sự tôn trọng đối với văn hóa thổ dân bản địa.

Nếu Sydney là bộ mặt của nước Úc, Melbourne là trái tim văn hóa của nước Úc, thì Uluru chính là cái rún của nước Úc.

Nói tới vùng Trung Tâm Đỏ thì phải nhắc thêm hai cư dân nổi tiếng khác: lạc đà và dingo.

Ít ai biết rằng lạc đà không phải là động vật bản địa của Úc. Vào thế kỷ 19, người Anh nhập hàng ngàn con lạc đà từ Afghanistan, Pakistan và Ấn Độ để vận chuyển hàng hóa xuyên sa mạc. Những người điều khiển lạc đà được dân Úc gọi chung là “Afghans”. Chính từ đó mà đoàn tàu nổi tiếng The Ghan ngày nay mang tên để tưởng nhớ những người tiên phong ấy.

Sau khi xe hơi xuất hiện, nhiều đàn lạc đà bị thả vào hoang dã. Chúng sinh sôi mạnh mẽ đến mức hiện nay Úc sở hữu đàn lạc đà hoang lớn nhất thế giới.

Còn dingo thì khác. Đây là loài chó hoang đã xuất hiện tại Úc từ hàng ngàn năm trước. Dingo rất thông minh, rất giỏi sinh tồn và được xem là biểu tượng của vùng hoang mạc của nước Úc.

Mà đã nói tới Uluru thì không thể không nhắc tới câu chuyện làm rung chuyển cả nước Úc vào năm 1980.

Vụ Azaria Chamberlain đã khiến Uluru gắn liền với một trong những câu chuyện đau lòng nhất lịch sử nước này.

Đêm 17 tháng 8 năm 1980, gia đình Chamberlain đang cắm trại dưới chân Uluru. Bé gái Azaria Chamberlain mới được chín tuần tuổi đang ngủ trong lều. Bỗng nhiên bà mẹ nghe tiếng động lạ. Chạy tới nơi, bà chỉ kịp nhìn thấy một con dingo lao khỏi lều.

“Dingo took my baby!”

(Con dingo tha mất con tôi rồi!”). Tiếng kêu thất thanh ấy trở thành câu nói nổi tiếng nhất trong lịch sử nước Úc.

Nhưng bi kịch thật sự chỉ mới bắt đầu. Nhiều người không tin. Báo chí không tin. Công chúng cũng không tin. Người ta cho rằng người mẹ đã giết con rồi dựng lên câu chuyện về con dingo để che giấu tội ác.

Sau nhiều cuộc điều tra và xét xử, bà Lindy Chamberlain bị kết án tù oan. Trong nhiều năm trời, bà bị xem là người đàn bà độc ác nhất nước Úc. Mãi tới năm 1986, khi người ta tìm thấy một mảnh áo của đứa bé gần hang ổ của dingo, vụ án mới được xem xét lại. Sau nhiều cuộc điều tra kéo dài hơn 30 năm, đến năm 2012, cuộc điều tra hậu tử lần thứ tư mới chính thức kết luận rằng Azaria đã bị chó dingo tha đi và gây tử vong. 32 năm mới trả lại công lý cho một người mẹ. Đó là một trong những vụ án oan nổi tiếng nhất lịch sử pháp luật Úc.

Lạc đà và dingo – nguồn Facebook

Ngày nay du khách tới Uluru vẫn thường nghe kể lại câu chuyện buồn ấy. Nó trở thành một phần ký ức của vùng đất đỏ này.

Giữa cái vùng đất đỏ khô cằn ấy, cũng có dấu chân người Việt. Nhiều năm trước, theo tiếng gọi của đức tin, Linh mục Nguyễn Trung Tây thuộc Dòng Ngôi Lời đã tới Alice Springs làm công tác truyền giáo cho các cộng đồng thổ dân sống rải rác giữa sa mạc. Đó là công việc không hề dễ dàng.

Ai từng đi xuyên nước Úc mới hiểu sự mênh mông của lục địa này. Từ Adelaide lên Darwin dài hơn 3 ngàn cây số. Có những đoạn đường chạy hàng trăm cây số không gặp một mái nhà. Hai bên chỉ có bụi cây thấp, cát đỏ và bầu trời xanh thẳm.

Hai ba chục năm trước, khi điện thoại vệ tinh chưa phổ biến, xe hư giữa đường đồng nghĩa với hiểm nguy thật sự. Nhiều người chết vì khát hoặc vì lạc hướng sau khi bỏ xe đi tìm cứu viện. Bởi vậy người Úc luôn được khuyên rằng nếu xe hỏng giữa sa mạc thì hãy ở lại bên chiếc xe. Một chiếc xe nằm giữa đồng không mông quạnh dễ được máy bay phát hiện hơn một con người.

Ngày nay công nghệ hiện đại đã giúp việc liên lạc an toàn hơn nhiều, nhưng cảm giác nhỏ bé trước thiên nhiên bao la vẫn không thay đổi.

Mỗi năm hàng trăm ngàn du khách tìm đến Uluru để ngắm mặt trời mọc và mặt trời lặn. Khi ánh nắng đổi màu, cả khối đá từ đỏ sậm chuyển sang cam, rồi tím, rồi nâu thẫm như có phép màu.

Đứng trước Uluru, người ta mới cảm nhận được nước Úc rộng lớn đến chừng nào. Một hòn đảo khổng lồ giữa đại dương.

Một lục địa cô đơn không có láng giềng trên bộ.

Và giữa lục địa ấy là một khối đá đỏ khổng lồ tồn tại hơn nửa tỷ năm.

Cái rún của nước Úc. Nhỏ trên bản đồ nhưng lại chứa đựng cả lịch sử địa chất, văn hóa thổ dân, những câu chuyện bi thương của con người và cả dấu chân của những người Việt xa xứ đang góp phần viết tiếp câu chuyện trên miền đất đỏ mênh mông ấy.

 

Đoàn Xuân Thu

Nguồn: https://baotreonline.com/bao-tre/run-cua-nuoc-uc.baotre