Người Phương Nam

Thursday, September 9, 2021

Bánh Mì Thịt Vòng Quanh Thế Giới - Đỗ Duy Ngọc

Người Việt ta có một tính cách rất ngộ, ai góp ý dù đúng hay sai thì cũng phản ứng rất quyết liệt, còn có một ai đó khen thì khoe tứ tán. Ví dụ như ổ bánh mì kẹp thịt. Thế giới có rất nhiều nước có món bánh mì kẹp thịt, bỗng một hôm đẹp trời, có một anh chàng du khách đang cơn đói, ăn ổ bánh mì Việt, về viết trên facebook của mình cho rằng bánh mì Việt Nam ngon nhất thế giới. Thế là lực lượng truyền thông Việt tranh nhau đưa lên báo, tha hồ tự hào, tha hồ sướng. Du khách tìm đến nơi, mua một ổ và ăn. Cũng chẳng thấy có gì đặc biệt. Cũng có khi thất vọng. Để phán xét được công bằng, tui mời các bạn " Vòng quanh thế giới khám phá 31 chiếc bánh mì tuyệt ngon"

DODUYNGOC

Bánh mì là một trong những món ăn được nhiều người ưa thích bởi cách chế biến không quá cầu kỳ và tính tiện dụng. Chỉ với 2 lát bánh mì, kẹp giữa là thịt xông khói, xà lách, cà chua, phô mai... bạn đã có ngay một chiếc bánh ngon lành.

1. Bánh mì Việt Nam

Với người Việt Nam, bánh mì là một món ăn quen thuộc nhưng vô cùng đa dạng về thành phần thực phẩm được sử dụng bên trong. Tuy nhiên, hầu hết các loại bánh mì này đều mang đặc điểm chung là có thịt heo, rau mùi (ngò), tương ớt...

2. Vada Pav - Ấn Độ

Vada Pav là món ăn đường phố phổ biến ở Ấn Độ. Chỉ với một viên khoai tây nghiền chiên giòn kẹp giữa hai lát Pav - một loại bánh mì sandwich của Ấn, thêm chút hỗn hợp sốt lá ớt là bạn đã có thể thưởng thức món Vada Pav đầy ấn tượng.

3. Doner Kebab - Thổ Nhĩ Kỳ

Đến Thổ Nhĩ Kỳ, bạn không thể bỏ qua món ăn đường phố Doner Kebab trứ danh. Thịt nướng được để nguyên miếng và tẩm ướp kĩ với các loại gia vị đặc biệt chỉ có ở Thổ Nhĩ Kỳ, dùng kèm với dưa chuột, cà chua thái lát, hành tây, nước sốt... hẳn sẽ khiến bất cứ thực khách nào cũng phải ăn thêm một chiếc.

4. Cemita - Mexico

Có "ngoại hình" giống chiếc Hamburger nhưng bánh Cemita lại có kết cấu hoàn toàn khác, gồm nguyên liệu chủ yếu là thịt bò xào, phô mai trắng, hành tây, bơ.

5. Arepa - Colombia

Đây là loại bánh truyền thống của người Colombia. Bánh được làm từ bột ngô trộn với muối, nước vừa đủ để nhồi thành một khối bột đặc, sau đó nướng trên một miếng sắt tròn phết đầy mỡ. Bánh Arepa dùng kèm với thịt xay, xúc xích... sẽ tạo nên hương vị đậm đà, hấp dẫn.

6. Katsu-sando - Nhật Bản

Katsu-sando là một loại bánh mì ưa thích của người Nhật Bản. Bánh sẽ được kẹp với thịt cốt lết lăn bột chiên, dùng kèm bắp cải thái nhỏ và nước sốt.

7. Vegemite - Úc

Người Úc luôn tự hào với món bánh mì nướng cùng lớp nhân Vegemite. Vegemite là loại thức ăn dạng bơ làm từ tinh chất men thừa trong quá trình làm bia cùng nhiều loại tinh chất rau cải, gia vị. Chính hương vị mới mẻ này khiến cho món bánh mì của Úc trở nên vô cùng đặc biệt.

8. Medianoche - Cuba

Medianoche có nghĩa là "đêm muộn" theo tiếng Tây Ban Nha. Loại bánh này gồm thịt heo quay, thịt nguội, mù tạt, phô mai Thụy Sĩ, dưa leo muối chua. Medianoche được làm từ bột bánh ngọt, mềm và thường được làm nóng trước khi ăn.

9. Chacarero - Chile

Chacarero - chiếc bánh mì truyền thống của người Chile gồm thịt bò/thịt heo xắt lát mỏng, kẹp giữa bánh kèm với cà chua, đậu que, tương ớt.

10. Donkey Burger - Trung Quốc

Loại bánh này gồm những nguyên liệu độc đáo như thịt lừa, một số loại rau như bắp cải thái nhỏ và vài lát ớt. Đây là món ăn phổ biến và ưa thích của người Trung Quốc.

11. Francesinha - Tây Ban Nha

Món bánh Francesinha gồm bánh mì, thịt, xúc xích và một lớp phô mai nóng chảy bên trên. Món ăn này được ăn kèm với nước sốt nóng hổi.

12. Smørrebrød - Đan Mạch

Đây là loại bánh mì dẹt của người Đan Mạch. Bánh Smørrebrød có cấu tạo gồm bánh mì lúa mạch được phết bơ, tiếp đến là lớp pate gan heo, thịt bò muối, lớp trên cùng là vài lát hành tây.

13. Leberkäsesemmel - Đức

Đây là bánh mì kẹp chả Leberkäse dùng kèm mù tạt đặc trưng của Đức. Chả Leberkäse được làm từ thịt bò muối, thịt xông khói, thịt heo và hành; tất cả được đem xay mịn và nướng thành miếng tới khi có lớp vỏ nâu phía ngoài.

14. Jambon beurre - Pháp

Đây là một loại bánh phổ biến trong các quán cà phê, đồ ăn nhanh tại Pháp. Nguyên liệu chính để làm chiếc bánh mì này gồm bơ, thịt hun khói, phô mai và dưa chuột muối.

15. Gatsby - Nam Phi

Gatsby là một loại bánh mì dài được cắt theo chiều dọc và cho nhiều loại nhân khác nhau tuỳ theo sự lựa chọn của thực khách. Phần nhân tiêu chuẩn thường là khoai tây chiên. Tuy nhiên, bạn cũng có thể chọn thịt bò masala, thịt bò nướng than, thịt gà, lạp xưởng hay xúc xích...

16. Broodje Kroket - Hà Lan

Broodje Kroket gồm thịt chiên được nhồi hay cuộn giữa các lát bánh mì trắng phết chút sốt và mù tạt. Người Hà Lan thưởng thức món ăn này nóng bởi họ cho rằng, khi đó chiếc bánh Broodje Kroket này càng ngon hơn.

17. Zapiekanka - Ba Lan

Zapiekanka là loại bánh mì Ba Lan được cắt đôi với nhân nấm và phô mai, thịt nguội hay các loại thịt khác và rau. Loại bánh này thường được cho vào lò nướng cho đến khi pho mát tan chảy và ổ bánh mì trở nên giòn. Bánh Zapiekanka ăn kèm với nước sốt, thường là sốt cà chua và hành tây, ớt paprika.

18. Porilainen - Phần Lan

Porilainen là món ăn ưa thích của người Phần Lan. Với những nguyên liệu gần gũi như hành tây xắt nhỏ, sốt cà chua, xúc xích kẹp hay thịt heo quay, Porilainen sẽ làm vừa lòng cả những thực khách khó tính.

19. Choripan - Argentina

Choripan là một loại bánh sandwich với xúc xích nướng phổ biến ăn kèm bánh mì giòn. Các loại salad, trứng ốp la hay nước sốt sẽ được dùng kèm tùy theo sở thích thực khách.

20. Tripleta - Puerto Rico

Bánh Tripleta là thức ăn đường phố ưa thích của nhiều người "yêu thịt". Loại bánh mì này được làm từ thịt gà nướng, thịt jambon, thịt bò và ăn kèm chiếc bánh mì cuộn ngọt. Một chút sốt cà chua hay mù tạt cho giúp gia tăng hương vị của món ăn.

21. Bocadillo - Tây Ban Nha

Bocadillo là một loại bánh sandwich Tây Ban Nha. Nhân của Bocadillo được làm từ trứng bọc rau củ, chiên đến khi có màu vàng nâu ăn kèm salad và cà chua.

22. Roti John - Malaysia

Roti John bản chất là một bánh mì trứng tráng. Đây là một bữa ăn sáng phổ biến của người Malaysia và cũng là món ăn nhẹ ở quốc gia này. Nguyên liệu chính của bánh Roti John gồm thịt băm (thịt gà hoặc thịt cừu), hành, trứng, cá mòi, sốt cà chua và ổ bánh mì baguette.

23. Pljeskavica - Serbia

Pljeskavica là một miếng thịt burger được làm từ một hỗn hợp của các loại thịt xay (thịt cừu, thịt heo, thịt bê, hoặc thịt bò) và hành tây. Thịt sẽ được dùng kèm bánh mì, tương ớt và kem sữa Serbian.

24. Mitraillette - Bỉ

Mitraillette là loại bánh mì kẹp khoai tây chiên phổ biến ở đất nước Bỉ. Cùng với lớp khoai tây chất cao như núi, một miếng thịt chiên và sốt mayonnaise, Mitraillette sẽ để lại cho thực khách ấn tượng khó phai.

25. Kaya Toast - Singapore

Đây là món ăn phổ biến của người Singapore. Mứt dừa Kaya, trứng, đường, nước cốt dừa cùng hương vị lá dứa được phủ lên lớp bánh mì nướng. Nếu muốn ngậy hơn, bạn có thể phết thêm chút bơ thực vật lên bánh mì.

26. Arepa - Venezuela

Arepa là một loại bánh mì dẹt làm từ bột ngô xay và mang nướng chín. Phần nhân thường được người Venezuela lựa chọn ăn kèm là thịt, trứng, phô mai, tôm hoặc cá chiên.

27. Pork Chop Bun - Macau

Pork Chop Bun là một trong những món ăn nổi tiếng và phổ biến nhất ở Macau. Bánh mì này cực giòn ở bên ngoài và rất mềm ở bên trong. Các thành phần của bánh chỉ đơn giản là thịt heo mà không có thành phần bổ sung nào khác như xà lách hoặc dưa leo.

28. Panini - Ý

Món bánh mì của Ý này được kẹp và nướng bằng dụng cụ riêng cho ra hình sọc đang chéo trên mặt bánh gọi là Panini. Món bánh kẹp kiểu Ý dùng với cà chua, phô mai tan chảy hòa quyện với thịt heo muối là lựa chọn nhanh cho bữa sáng.

29. Bosna - Áo

Xúc xích nướng, mù tạt, hành tây, ớt, gia vị cà ri... là những nguyên liệu không thể thiếu của món bánh mì phiên bản nước Áo này. Và một cốc bia Áo mát lạnh chắc chắn sẽ giúp tăng thêm hương vị.

30. Bauru - Brazil

Bauru là một loại bánh mì với thịt bò nướng Brazil. Thêm một chút phô mai mozzarella, dưa chuột, cà chua và oregano sẽ khiến cho Bauru thêm đậm đà.

31. Chivito - Uruguay

Là món ăn phổ biến ở Uruguay, Chivito là món bánh kẹp thịt bò, thịt ba chỉ xông khói, trứng chiên, thịt nguội, phô mai mozzarella, cà chua, sốt mayonnaise, chút dầu oliu.

DODUYNGOC.VIETNAM

Wednesday, September 8, 2021

Some Good Ones For The Midweek

From: Kim Hoa Ba Ba

Từ Sài Gòn Đến Kabul - Nguyễn Văn Tới

NÚI NON HÙNG VĨ TUYỆT ĐẸP. CĂN CỨ BAGRAM THÁNG 12 KHI TRỜI VỪA TỐI

MỘT CHIẾC F-16 CẤT CÁNH TỪ PHI TRƯỜNG BAGRAD

Việt Nam mình có câu “Kiếm củi 3 năm, thiêu chỉ một giờ”. Nước Mỹ mất 20 năm ở Afghanistan, tiêu phí hơn 2 ngàn tỷ đô la (2.26 trillions) trong đó gồm 83 tỷ đô la để huấn luyện, trang bị cho quân đội của họ, và tiền dân Mỹ đóng thuế để xây dựng cở sở hạ tầng, nhà ở, và các công trình công ích cho người dân nước này, nhưng chỉ mất 2 tuần để Kabul sụp đổ. Theo tạp chí Forbes, trung bình, một ngày nước Mỹ phải chi $300 triệu đô la trong vòng 20 năm đóng quân trên đất nước này. (1) Khi quân đội Mỹ rút về nước, quân đội và trước tiên là chính phủ Afghanistan bỏ chạy trốn như đàn vịt hoảng loạn trước bầy chó sói.

Tuần vừa qua, mọi người đều ngỡ ngàng và đau buồn, không tin vào những gì đang xảy ra trên đất nước Afghanistan. Cảnh tượng này gợi nhớ lại ngày 30-4-1975 tại Sài Gòn, miền Nam Việt Nam. Hai bối cảnh ở hai đất nước khác nhau, nhưng có cùng một kết cục thảm hại như nhau. Hình như người Mỹ vẫn chưa học được bài học lịch sử từ sự thảm bại ở Việt Nam. Nhà văn và cũng là triết gia George Santayana có nói “Ai không học được từ lịch sử, sẽ bị thảm bại bởi lịch sử, vì lịch sử luôn lập lại” (2). “Those who do not learn history are doomed to repeat it”.

Bọn khủng bố nhân cơ hội hoảng loạn, chúng đánh bom tự sát giết chết 13 người lính Mỹ và gần 160 thường dân Afghanistan. Giờ mình có dùng Drones để oanh tạc giết chết bọn chúng như thế nào đi nữa cũng không làm sống lại được những người lính Mỹ hy sinh vô ích trong giờ phút cuối cùng. Sự việc đã rồi. “Fait accompli”. Cũng qua màn ảnh, chúng ta thấy 2 người thường dân rơi xuống đất khi chiếc phi cơ vận tải C-17 vừa cất cánh với khoảng 640 thường dân Afghanistan khi chưa ra khỏi phi trường Kabul. Chiếc vận tải cơ này có thể chở được 170,900 lbs, tương đương với 77,519 Kg. Như vậy nó không hề bị quá tải. Hai người rơi xuống, tôi chắc là họ trốn trong khoang bánh đáp, khi càng máy bay gập lại, họ bị nghiền nát và rơi xuống đất. Sự việc chứng tỏ họ tuyệt vọng đến cùng cực.

Tôi bàng hoàng, rung động, và như một khúc phim quay chậm đưa tôi trở về cuộc chạy loạn của gia đình tôi trên tử lộ 7B, khúc sông Ba gần Tuy Hòa. Lúc đó, Việt cộng bắn giết thường dân di tản một cách bừa bãi, ai nấy hoảng sợ, cuống cuồng tìm đường thoát thân. Một chiếc trực thăng Shinook của không quân Việt Nam Cộng Hòa đáp xuống bãi cát bồi giữa sông cố gắng cứu được người nào hay người đó. Ba anh em tôi lội nước, chạy về phía chiếc trực thăng và tìm cách nhảy lên. Khi vào bên trong, tôi đưa mắt kiếm thằng em kế. Không thấy nó. Nhìn về phía tấm bửng đằng sau máy bay, tôi cố tìm trong đám đông lố nhố những cái đầu, những cánh tay đang cố bám vào chiếc máy bay Chinook khi nó đang cố nâng dần cao độ một cách khó khăn vì quá tải, quá nhiều người bám theo. Những gương mặt mệt mỏi, hoảng sợ, cố hết sức mình, nhưng đuối sức, họ đã buông tay rớt xuống. Em tôi cũng đang cố hết sức bám thật chặt tay mong trườn mình được vào bên trong máy bay. Tôi cố chen ra để giúp nó một tay, nhưng người quá đông chặn lối đi. Tôi như chết đứng khi nhìn em mình buông lỏng tay rơi xuống, tôi chỉ biết khóc, không làm gì được vì tin chắc nó sẽ chết như những người bị rớt mà tôi đã nhìn thấy trong những chuyến trước đây.

Sau này gặp lại nó ở trại tiếp cư Tuy Hòa, anh em ôm nhau khóc vì mừng thấy nó còn sống. Nó cho hay nhờ rớt xuống nước ở độ cao không cao lắm nên nó thoát chết. Hơn ai hết, tôi xúc động và bàng hoàng khi thấy lại thảm cảnh của 46 năm về trước đang hiển hiện trở lại. Người dẵm đạp lên nhau, chen chúc trên những chiếc phi cơ quá tải mong kiếm đường thoát ra khỏi một chế độ vô nhân đạo.

Cho dù bạn ủng hộ đảng phái Cộng Hòa hay Dân Chủ, cho dù quan điểm của bạn về cuộc chiến Afghanistan có khác với tôi như thế nào đi nữa, tôi tin rằng bạn và tôi cùng đồng ý với nhau là cái kết cuộc đáng lẽ không xảy ra như thế này vì chúng ta đã không chịu chuẩn bị kỹ càng. Tổng thống Richard Nixon đã từng hứa với miền Nam Việt Nam, họ sẽ trả đũa nếu miền Bắc cộng sản vi phạm hiệp định Paris. Chuyện đó đã không bao giờ xảy ra dù cộng sản miền Bắc vẫn cứ tiếp tục vi phạm nhiều lần. Ngày nay nước Mỹ hứa gì với đồng minh Afghanistan mà để cho Taliban ngang nhiên bước vào Kabul khủng bố chính người dân của họ. Rồi đây chúng ta có thể thấy được ít nhất một vài thế hệ người dân Afghanistan sẽ chìm trong tăm tối của khổ đau.

Tôi thường được đi theo nhiều chiến dịch khác nhau của quân đội Mỹ ở vùng Trung Đông để hỗ trợ về kỹ thuật trong nhiều năm và ở các đất nước khác nhau. Đặc biệt tôi đã từng đến Afganistan rất nhiều lần ở hai căn cứ Kandahar, thành phố lớn thứ nhì, và Bagram, một căn cứ quân sự lớn nhất ở nước này và cũng lớn nhất ở vùng Trung Đông. Căn cứ này nằm trên một vùng cao nguyên phía Đông Bắc Afghanistan, là nóc nhà để nhìn xuống đất nước này. Phía Đông căn cứ là những dãy núi sừng sững tuyệt đẹp, phía Tây gần với vùng dân cư thành phố Parwan. Trại được bao quanh bằng tường thành cao, rất vững chắc và được trang bị mạnh mẽ đủ sức đứng vững một mình một thời gian rất dài. Đường phi đạo dài khoảng 13,000 feet dư sức cho tất cả các loại vận tải cơ hặng nặng đáp và cất cánh. Căn cứ lớn như một thành phố có đủ đường xá, phương tiện để người lính sống thoải mái. Bọn Taliban đã nhiều lần tấn công mà chưa làm gì nổi.Tôi làm việc sát cánh với lính Mỹ nên ít nhiều tôi biết quân đội Mỹ hùng hậu đến mức nào, vì vậy tôi có những cái nhìn của riêng của cá nhân tôi dựa vào những gì mắt thấy tai nghe tại những chiến trường ở đây.

Tôi không đứng trên lập trường đảng phái nào cả, tôi chỉ muốn nói lên suy nghĩ, cảm nhận của một công dân Mỹ vì lợi ích của nước Mỹ, khi nhìn thấy những gì đang xảy ra ở Afghanistan, nó gợi lại những hình ảnh 46 năm trước ở Sài Gòn, lúc đó tôi là cậu thiếu niên 17 tuổi. Hình ảnh ngày 30 tháng 4 vẫn mãi mãi là hình ảnh không bao giờ tôi quên được khi miền Nam thân yêu của tôi bị cộng sản xâm chiếm. Những tang thương, mất mát, trại tập trung, tù tội gây ra bởi cái chủ nghĩa vô nhân đạo được so sánh với bọn Taliban hiện nay.

Trải qua nhiều năm lăn lộn ở vùng Trung Đông, đặc biệt là ở Afghanistan, tôi thấy nước Mỹ càng ngày càng sa lầy vào cuộc chiến vô nghĩa. Đáng lẽ Mỹ phải rút quân ngay sau khi giết được tên trùm khủng bố, nhưng họ đã không làm. Bây giờ họ mới quyết định rút quân, tuy muộn vẫn còn hơn không. Đây là chính sách của nước Mỹ chứ không phải của Tổng thống Trump đảng Cộng Hòa hay của TT Biden đảng Dân Chủ, vì cuộc chiến đã tiêu tốn biết bao tiền bạc đóng thuế của dân Mỹ và hơn 2300 sinh mạng của lính Mỹ. Tôi tin rằng bạn và tôi đều đồng ý với quyết định này. Phải đến lúc kết thúc cuộc chiến và rút quân về nước. Nước Mỹ dù là một nước rất quân tử, hay giúp người, cũng không thể nào hy sinh vì sự trường tồn của một dân tộc khác.

Học giả Warren Bennis là một giáo sư của trường UCLA và cũng là một cố vấn an ninh cho 4 đời tổng thống Mỹ bao gồm TT John F. Kennedy và TT Ronald Reagan. Câu trích dẫn nổi tiếng của ông về người lãnh đạo là người có khả năng đưa tầm nhìn trở thành hiện thực. "Leadership is the capacity to translate vision into reality”. Đồng thời ông cũng đưa ra cái khác biệt giữa khả năng lãnh đạo và khả năng quản lý như sau: Quản Lý là làm việc cho đúng và Lãnh Đạo là làm cho đúng việc. “Management is doing things right. Leadership is doing the right things”. Trong tình hình hiện nay, nước Mỹ cần xoay trục qua Đông Nam Á để kềm thói hung hăng của Trung Quốc, việc rút ra khỏi Afghanistan là quyết định đúng đắn. Không nước nào đủ tài lực có thể dính vào một lúc hai cuộc chiến. Là công dân Mỹ và cũng là người đi sát bên với quân đội, tôi có thể thấy điều đó một cách rõ ràng, tôi hoàn toàn đồng ý với tầm nhìn và chính sách của chính phủ Mỹ cho dù với bất cứ nội các của tổng thống nào.

Đáng lý ra nước Mỹ nên rút ra khỏi Afghanistan sớm hơn ngay sau khi đã trừ khử được tên Bin Laden. Nhưng rút lui mà không có kế hoạch rõ ràng và chắc chắn, cứ đưa ra một dấu mốc thời gian mà không hề có một sự chuẩn bị chu đáo nào thì đúng là hành động tự bắn vào chân mình. Nước Mỹ có 8 tháng để chuẩn bị, để biến tầm nhìn xa thành hiện thực, để người lãnh đạo làm đúng việc và các người thừa hành làm việc cho đúng; vậy mà gần đến giờ rút quân lại để xảy ra cảnh hỗn loạn, chạy nháo nhào, dẵm đạp lên nhau. Cứ “Cut and Run” Bỏ và Chạy như nước Mỹ đang làm trong 2 tuần qua, thật là một hành động không thể chấp nhận được. Lỗi này là do nội các của TT đương nhiệm không chịu chuẩn bị và nhất là không chịu nghiên cứu, học hỏi từ kinh nghiệm trong cuộc chiến Việt Nam. Đến khi chết chóc xảy ra, TT đương nhiệm đổ lỗi cho người tiền nhiệm và đổ lỗi tại chính phủ Afghanistan tham nhũng. Người Mỹ đã dư biết họ như vậy mà vẫn không có một phương cách nào để đề phòng.

Gặp gỡ và nói chuyện nhiều với những người thông dịch viên Afghanistan, tôi mới hiểu thêm rất nhiều về dân tộc họ và biết rằng chính phủ Afghanistan là một chính phủ tham nhũng lan tràn từ cấp thấp cho đến cấp cao, mức độ nào họ cũng có thể ăn hối lộ được, chỉ có người dân thấp cổ bé miệng là khổ. Người Mỹ biết rất rõ nhưng vẫn không làm gì hết. Bản thân chúng tôi khi ra vào đất nước này, cũng phải đóng cho những nhân viên hải quan đủ thứ tiền, mà phải bằng tiền đô la Mỹ, mệnh giá 100 đồng mới tinh, cũ hoặc dính 1 vết mực, họ không nhận và không chịu ký giấy và đóng mộc. Nói để thấy rằng chúng ta, người Mỹ, hy sinh tiền bạc, xương máu cho họ, thật không đáng chút nào. Rút ra khỏi đất nước này là đúng và là một việc phải làm ngay.

Khi làm việc bên đó, tôi biết căn cứ nào cũng có những chuyên viên phân tích tình báo hằng ngày và viết báo cáo gởi về cho bộ tư lệnh Centcom, đặc biệt cho bộ trưởng quốc phòng và cho tổng thống. Dù biết bọn Taliban đang chuyển quân hằng ngày mà nội các của tổng thống đương nhiệm vẫn lên TV và cho rằng sẽ không có chuyện gì trầm trọng và đáng tiếc sẽ xảy ra. Các vị này quá lạc quan cho rằng quân đội Afghanistan có 300,000 quân trong khi Taliban chỉ có 75,000 quân, làm sao mà quân chính phủ thua được. Họ thừa biết đa số quân đội chính phủ Aghanistan là lính ma (Ghost soldiers), tổng số là 300,000 nhưng con số thực thụ chỉ khoảng 90,000 lính, mà những người lính này gia nhập quân đội chỉ để lãnh lương, chứ hoàn toàn không có tinh thần chiến đấu.

Tháng 11 năm ngoái, năm 2020, khi tôi vẫn còn ở tại căn cứ Bagram. Chúng tôi được lệnh gói ghém tất cả trang thiết bị chuẩn bị gởi về Mỹ và sẵn sàng rút lui khỏi Afghanistan bất cứ khi nào có lệnh. Trong lúc chuẩn bị, chúng tôi vẫn được phép mang vũ khí theo mỗi khi có nhiệm vụ bay, khi trở về, dưới hai bên cánh không còn đeo một trái hỏa tiễn nào, tức là đơn vị chúng tôi vẫn bắn khi cần thiết. Năm nay, tôi đến làm việc ở căn cứ Al Asad, Iraq từ đầu tháng 3 cho đến cuối tháng 7, tôi vẫn thường xuyên liên lạc với các bạn bè ở Bagram, Afghanistan, họ cho hay, khi bay, họ không còn được mang theo hỏa tiễn, đồng nghĩa với không được bắn, chỉ làm nhiệm vụ quan sát mà thôi. Đánh đấm mà không được bắn giống y như cuộc chiến Việt Nam, không quân Mỹ đánh nhau với cộng sản mà chỉ được oanh tạc những mục tiêu đã định trước chứ không được tự do chọn mục tiêu theo ý mình. Đánh nhau kiểu này giống như võ sĩ thượng đài mà bị trói một tay ra đằng sau.

Bất cứ lúc nào, Mỹ vẫn có một lực lượng không quân rất mạnh, có thể can thiệp khi cần thiết để chặn bước tiến bọn Taliban. Tại sao không dùng? Chứng tỏ là chính phủ đương nhiệm Mỹ tuy được phúc trình tình hình cụ thể từng ngày, nhưng quá chủ quan, lịch sử lập lại lần thứ hai giống với cuộc chiến Việt Nam và có thể còn tệ hại hơn. Ngày 1 tháng 7, 2021, tại căn cứ Bagram, quân đội Mỹ giao quyền điều hành cho quân đội Afghanistan; ngày 15 tháng 8, 2021, những người linh Mỹ còn lại, tắt đèn, lặng lẽ rời Bagram, không một lời nói với quân đội Afghanistan. Lệnh này đến từ ai? Đến bây giờ tôi vẫn tin rằng nếu chúng ta vẫn ở lại với quận đội Afghanistan trong trại Bagram để cùng họ hỗ trợ cho ngày rút quân bằng những phi vụ bay hành quân, do thám, kể cả can thiệp khi cần thiết, thì tình hình rút quân đã không bị tệ hại như hôm nay. Tôi xin nhường câu trả lời cho bạn đọc. Sự việc ảnh hưởng ghê gớm lên tinh thần người lính Afghanistan, họ cảm thấy bị bỏ rơi ngay từ giây phút đó. Còn các đồng minh của Mỹ thì sao? Tất cả đều mất lòng tin nơi cách hành xử của quân đội Mỹ. Sau này nước nào dám liên minh với Mỹ trong những trận chiến tương lai?

Nhìn những tên Taliban chiếm lĩnh dinh tổng thống Afghanistan, bọn man rợ đó ngồi lên những chiếc ghế bành thật đẹp mà co hai chân lên kiểu nước lụt, làm tôi nhớ đến những tên cán binh cộng sản Việt Nam từ rừng rú chui ra, cũng ngồi cùng một kiểu khi chúng vào dinh Độc Lập ngày xưa trong khi bọn khác rửa chân ở bồn nước phun trong sân trước của dinh tổng thống. Đám rừng rú chiến thắng xã hội văn minh, giống như đám Taliban, trong thế kỷ 21 mà cai trị dân của họ bằng cái thứ luật lệ dã man của thế kỷ thứ 7, được gọi là luật Hồi Giáo Sharia, bộ luật thời con người còn chưa biết văn minh là gì. Giờ này, bọn man rợ đang cười nói nhăn nhở và hò hét ngay nơi tôi đã từng sống năm ngoái, lòng tôi bùi ngùi như vừa mất đi một cái gì quý giá lắm. Chúng đang đi từng nhà lùng kiếm những người làm việc cho chế độ cũ, y như cộng sản đã từng lùng sục những người thuộc phe thua trận của miền Nam. Việt Nam đã tắm trong máu, trong nhục nhằn khổ ải, trong hàng chục năm tăm tối, trong chết dần chết mòn ở các trại tù, trại tập trung; tương lai người dân Afghanistan cũng sẽ như vậy thôi. Bọn Taliban còn tàn bạo hơn nếu không muốn nói là ngang với cộng sản. Cả hai đều chủ trương bắt người dân phải sống trong sợ hãi, phải giết, phải khủng bố người dân để dễ bề cai trị.

Có nhiều điều vô lý vẫn xảy ra hằng ngày trên vùng đất Trung Đông luôn bất ổn này mà bản thân tôi cũng cảm thấy hoang mang vì chúng quá mâu thuẫn với nhau. Ngày 2 tháng 1 năm 2020, khi quân đội Mỹ giết chết tên tướng Suleimani của Iran bằng máy bay không người lái, ngay khi đoàn convoy của hắn vừa ra khỏi phi trường Bagdad. Tên này là người cung cấp tiền bạc và vũ khí cho đám dân quân Iraq để chúng bắn vào các căn cứ của Mỹ ở nước này.

Sau biến cố đó, tôi đến Bagdad và thấy họ lập 1 tượng đài ghi công tên tướng Iran này ngay trong thủ đô Bagdad. Xe di chuyển quá nhanh và cũng vì vội vàng nên tôi chụp hình bị mờ đi nhưng cũng vẫn còn thấy được 2 chiếc xe hư hại nằm ngay trên một bệ xi măng cao để mọi người có thể chiêm ngưỡng, cạnh đó là hình của hắn và dòng chữ “Đây là tội ác của khủng bố Mỹ”. Here is the crime of American terrorism. Tôi không thể tin được người Iraq lại nhớ ơn 1 tên khủng bố Iran giết hại lính Mỹ và dân Mỹ ngay trên đất nước của họ trong khi nước Mỹ vẫn đang cung cấp tiền bạc, vũ khí, kể cả mạng sống của lính Mỹ để bảo vệ đất nước này.

ĐÀI TƯỞNG NIỆM CÁI CHẾT CỦA TÊN TƯỚNG KHỦNG BỐ IRAN

VÀ GIÒNG CHỮ CHỐNG MỸ KẾ TƯỢNG ĐÀI, NGAY TRONG LÒNG THỦ ĐÔ BAGDAD.

Đến giờ tôi vẫn không thể tin những gì đang diễn ra trước mắt mình. Đám dân chen chúc, hỗn loạn, dẵm đạp lên nhau dành lấy một chỗ trên máy bay. Người Mỹ không bao giờ có thể nghĩ một chuyện vô lý như vậy lại có thể xảy ra. Các đồng minh mất lòng tin nơi cường quốc số một của thế giới. Tôi tin rằng sau Afghanistan, sẽ đến phiên Iraq. Nước Mỹ sẽ dần rút ra khỏi Trung Đông vì không muốn hy sinh xương máu con em mình cho những đất nước xa xôi chẳng có liên hệ hoặc lợi lộc gì đối với người Mỹ. Khi nói đến chiến tranh là luôn luôn có những điều tàn bạo, những nghịch lý không giải thích nổi. Tôi chỉ mong sao người dân Afghanistan qua được cơn ác mộng kinh khủng này để sẽ không phải chìm vào hàng trăm năm tăm tối như những gì đã và đang xảy ra tên quê hương tôi.

Nguyễn Văn Tới

REFERENCES:

Sài Gòn Gọi Xưa - Trầm Vân

Kẹt Cứng Gọng Kềm - Tràm Cà Mau

Hình minh họa

Khi Tiến đang học đại học, thì Hoa mới tấp tểnh vào trung học. Hoa là em gái nhỏ của bạn. Con bé sạch sẽ, áo quần đơn giản gọn gàng, mặt mày sáng sủa. Tiến hay đến nhà chơi. Nhiều khi Hoa đem bài toán nhờ Tiến giảng giúp. Để cho mau xong, Tiến giải bài toán cho Hoa, con bé không chịu, bảo rằng nó không muốn ai làm bài giúp, chỉ nhờ giảng cho hiểu, để từ đó nó có thể tự làm bài lấy.

Tiến ngạc nhiên, chưa thấy một đứa bé nào có cái ý tưởng lạ như vậy. Một lần Tiến nhìn cuốn vở nháp của Hoa, thấy sáng sủa, ngăn nắp, gọn gàng, các bài toán được gạch bằng thước thẳng thắn, chứ không phải quẹt nghiêng những đường ngang dọc.

Sau mỗi đoạn nháp, có gạch ngang thẳng thắn bằng thước kẻ để tách biệt phần nầy với phần kia. Thấy tập vở nháp của con bé còn sạch sẽ và thứ tự hơn cuốn vở bài học của nhiều người khác, Tiến cười và nói:

“Chết rồi em ơi!”

“Chết cái gì hở anh?”

“Chết cái thằng nào sau nầy xui xẻo lấy em làm vợ. Ngăn nắp, sạch sẽ thế nầy, thì chỉ khổ cho thằng chồng mà thôi!”

Hoa cười toe, nhìn Tiến với ánh mắt tinh nghịch, nói lớn:

“Em không lấy ‘thằng’ nào cả. Chỉ lấy anh thôi. Cho anh khổ. Đáng đời”

Tiến nạt: “Con nít chưa biết gì, đừng nói bậy!”

Nhìn cái bàn học của Hoa ngăn nắp, sách vở vuông vắn sạch sẽ, bao bì gọn gàng. Tiến nói tiếp:

“Lời tiên tri của anh sẽ đúng như thần phán. Mai mốt mở mắt ra mà xem! Cái thằng nào vô phước lấy em làm vợ, sẽ chết nhăn răng ra.”

Tiến lui tới với bạn, ăn ngủ trong nhà, thân mật, xem Hoa như em gái nhỏ.

Tiến tốt nghiệp đại học, đi làm xa. Nhiều năm sau, khi có dịp trở về thành phố cũ, Tiến ghé thăm gia đình bạn. Gặp lại Hoa, Tiến ngẩn ngơ đứng nhìn như bị trời trồng, mất hồn mất viá trước nét đẹp thanh tú của em bạn đang ở tuổi dậy thì. Thân thể đầy đặn, ngực nở nang, vòng eo thon, chiếc quần ôm bó mông, chân dài. Đôi môi hồng nhạt he hé như cười, má trắng mịn trong suốt, có nhiều đường gân máu lăn tăn, với hai núng đồng tiền thoang thoáng. Chiếc mũi thon nhỏ, thẳng. Đôi mắt dài, hơi xếch, như đang cười, có đuôi, long lanh sáng. Chiếc cằm chẻ trên cổ cao trắng, có tóc đen dày cắt ngang ót. Hương con gái thơm mùi sữa thoang thoảng trong không gian. Thấy Hoa đẹp như thiên thần, Tiến quên mất lời tiên tri năm xưa.

Hoa cười, nụ cười duyên dáng làm Tiến ngẩn ngơ. Nhờ tình thân ngày xưa làm Tiến bạo dạn liều lĩnh:

“Chết anh rồi Hoa ơi!”

“Sao mà chết?”

“Hoa đẹp quá. Anh không ngờ! Ngày xưa mà biết được thế nầy, thì…”

“Thì sao hở anh?”

“Thì… thì, thì anh có vợ đẹp.”

“Chưa muộn mà anh! Em vẫn chờ anh đây. Ngày xưa em có nói là không lấy ‘thằng’ nào. Chỉ lấy anh thôi, cho anh khổ!”

“Có thật không? Anh tình nguyện chịu khổ suốt đời vì em.”

Thế là Tiến và Hoa nắm tay nhau bồi hồi sung sướng, lòng lâng lâng như bay trên mây, muốn lắm nhung chưa dám ôm nhau vào lòng.

Đám cưới được tổ chức một thời gian ngắn sau đó.

Tiến có hai bộ áo ‘vét’ còn mới, đẹp, trang trọng, có thể lịch sự mặc trong lúc đám cưới. Nhưng Hoa lắc đầu không chịu, vì đám cưới thì phải mang áo quần mới. Tiến bảo: “Có ai biết mới hay cũ đâu mà sợ?” Hoa nhăn nhó: “Nhưng em biết. Em biết là đủ rồi.”

Hoa dẫn Tiến đi tìm thợ may nỗi tiếng trong thành phố, chọn vải may áo quần cưới cho chồng, lựa giày vớ mới có màu sắc hoà hợp với áo quần. Lựa cái “cà-vạt” sao cho nổi trên màu “sơ-mi” trắng, nhưng không chìm vào áo vét bên ngoài. Tiến chìu cho vợ vui, và thấy rắc rối đã khởi đầu.

Hoa kỹ lưỡng soạn sẵn chương trình hôn lễ, từng chi tiết một, đưa cho Tiến bắt học thuộc. Những lời cám ơn, giới thiệu, dặn dò trong tiệc cưới của hai họ cũng được viết sẵn, đưa cho hai bên đọc và sửa chữa, in thành nhiều bản, để từng người học cho thuộc lòng. Ông chú đại diện nhà trai nạt rằng: “Tao già đầu thế nầy, mà ăn nói không ra hồn hay sao mà đứa con nít mới nứt mắt phải dạy dỗ, bắt học thuộc lòng?”

Hoa yên chí mọi việc sẽ được tiến hành xuôi chèo mát mái. Thế mà trong tiệc cưới, ông đại diện họ nhà gái không đọc bài soạn sẵn, ứng khầu nói nhiều chuyện lang bang không liên hệ gì đến đám cưới, làm Hoa giận tím mặt, khóc, Tiến phải dỗ dành mãi mới tạm yên. Phần Tiến, dù vợ đã dặn dò kỹ lưỡng, thế mà vì nể bạn, uống rượu say mèm, khuya đó phải khiêng xác về phòng, và ngủ vùi đến sáng, bỏ mất đêm động phòng. Hoa nằm khóc rấm rứt. Hôm sau tỉnh rượu, bị vợ giận, Tiến thì thầm vào tai Hoa: “Gấp chi chuyện đó, ngày tháng còn dài mà”. Hoa xì một tiếng và đẩy chồng ra, không dám giận tiếp, vì sợ Tiến hiểu lầm.

Tiến sung sướng có vợ đẹp, giỏi, đảm đang, ngăn nắp, cẩn thận. Làm việc gì cũng nghiêm chỉnh, đàng hoàng. Nhưng Tiến vẫn cảm thấy có cái gì đó quá lễ nghi và trang trọng, dường như không ổn, thiếu tự nhiên, nguội mất cái lửa nồng nàn mỗi khi vợ chồng vui thú gối chăn. Cả hai phải chuẩn bị mọi chuyện thật kỹ mới được khởi sự nhập cuộc vui: Tắm rửa kỳ cọ sạch sẽ, giường màn thay mới, khăn lót, chăn đắp đầy đủ, cẩn thận. Khi vợ chồng vui vầy, thì cái thế nằm cũng phải thẳng thắn, ngay ngắn, nghiêm trang.

Rồi như một cổ máy vận hành đều đặn. Vợ Tiến nằm bất động, hai tay buông xuôi, nhắm mắt như e thẹn, như đang phạm tội tày trời, và không có một động tác hòa hợp nào. Những khi không kiểm soát được cảm xúc dồn dập, thì Hoa chỉ nghiến răng và hít hà nhè nhẹ. Việc e thẹn và thiếu hợp tác nồng nàn trong khi yêu nhau, làm cho Tiến cũng cảm thấy mất mát phần lớn cảm xúc, vơi đi niềm hoan lạc. Nhiều lần Tiến muốn thay đổi thế nằm trong lúc yêu, Hoa gạt phắt, không chịu.

Những lúc nầy Tiến cúi đầu, che dấu nụ cười thầm kín với ý nghĩ vợ anh còn khó hơn cả ông Khổng Tử ngày xưa, thịt cắt không vuông không ăn, còn Hoa thì nằm không ngay thẳng, đừng hòng có cuộc mây mưa. Nhưng Tiến thấy thương vợ biết kềm chế cảm xúc, không lộ liễu như những người đàn bà trong phim ảnh, khi khoái lạc dâng tràn thì lồng lộn, la hét rú gào như hổ động rừng.

Tiến kể cho Hoa nghe chuyện vợ chồng anh Năm, họ yêu nhau bất kỳ nơi đâu, trong phòng tắm, phòng khách, bàn viết, sàn nhà, bếp, nhà xe, rừng cây, bãi biển, trên du thuyền, khách sạn…khắp nơi, bất cứ lúc nào mà thấy lửa lòng bốc cháy, thì họ nhập cuộc ngay. Hoa lắc đầu nghiêm khắc nói: “Anh đừng nói chuyện bậy bạ đó với em. Em không muốn nghe!”

Kể từ ngày lấy được vợ, Tiến mất cái thú ăn ở bừa bãi. Xưa áo quần quẳng lung tung trên ghế, bàn, giường, tủ. Sách vở, báo chí chất đống khắp nơi. Hoa cần mẫn sắp đặt lại mọi thứ vật dụng ngăn nắp, thứ tự, cẩn thận, đâu ra đó. Cái gì ở vị trí nào, dùng xong thì phải cất lại nơi cũ. Tủ áo quần, loại mùa đông, mùa hè treo riêng. Sách vở xếp theo thể loại, có danh mục, thứ tự. Chén bát cũng mỗi thứ để riêng. Đặt ra nội quy hai mươi mấy điều, viết dán trên tường. Không ai được phá lệ. Tiến hoa mắt với những điều khoản ghi trong nội quy. Tiến nhìn vợ vừa cười vừa nói: “Em ơi, đây là tổ ấm hạnh phúc hay là quân trường huấn luyện lính?” Hoa đáp: “Anh có nghe câu ‘Quân trường đổ mồ hôi, chiến trường bớt đổ máu không’?”

Thời độc thân, Tiến thường cơm hàng cháo chợ, qua loa cho xong bữa. Khi ăn tại nhà, thì cũng chỉ một cái dĩa lớn với muỗng nĩa. Vừa ăn vừa nghe nhạc, xem truyền hình hoặc đọc sách, có khi chăm chú đọc quên cả ăn. Bây giờ mỗi bữa cơm trịnh trọng ngồi vào bàn, phải có khăn ăn, khăn bàn với màu sắc phù hợp, muỗng nĩa, thứ nào để bên phải, bên trái của người dùng. Mọi thứ ngăn nắp, không được để lộn xộn. Khi ăn thì có món ăn trước, món ăn sau, theo thứ tự quy định. Tiến thường đùa: “Rồi thứ nào nó cũng vào bụng, hoà lẫn với nhau, ăn trước hay sau thì cũng thế thôi.” Hoa nhăn mặt nghiêm khắc bảo chồng đừng nói chuyện tào lao.

Khi ăn, Tiến được vợ nhắc nhở mãi, không được chống cùi chỏ lên bàn, ăn uống phải từ tốn, húp canh đừng tạo thành tiếng, đang nhai nhồm nhoàm thì không được nói. Tiến lầu bầu: “Ngăn nắp. kỷ luật quá đáng, làm mất cái tự nhiên, mất ngon một phần, và mất luôn cả cái hạnh phúc được tự do ăn uống theo ý mình.”

Từ ngày Hoa bước chân về nhà nầy, phòng ốc sáng sủa, sạch sẽ ngăn nắp hẳn. Báo chí, thư từ, hoặc các thứ vật dụng khác đều được dọn sạch, cất kỹ. Mỗi lần muốn đọc, Tiến phải đi tìm, lục lạo hết nơi nầy qua nơi khác, mà không dám than một tiếng. Cái bàn được lau chùi sạch sẽ mỗi ngày, trống trơn, với cái bình hoa còn tươi, cánh hoa nào hơi héo phải ngắt ra ngay.

Mấy cái hộp bấm tự động điều khiển máy truyền hình, máy chiếu phim, máy hát, thứ nào phải để vào vị trí thích hợp gần máy đó. Các loại chìa khoá khi đi về phải treo ngay vào hộp, ở đúng vị trí đã quy định. Không được thuận tay mà móc đại vào. Kính đeo mắt cũng có nơi chốn riêng. Hoa thường nói đùa, nếu không có nàng, thì chồng phải phí phạm cả một phần năm đời người để đi tìm chìa khoá xe và kiếng đeo mắt.

Ban đầu, Tiến cũng hơi bực mình khổ sở vì sự ngăn nắp quá đáng, nhưng cũng phải gắng làm theo cho vợ vui. Lâu dần, thành thói quen, nhưng vẫn không thấy thoải mái.

Lần hai vợ chồng đi thăm viện bảo tàng nghệ thuật D’Orsey ở Paris, Tiến muốn chụp hình vợ với các bức tượng đàn ông đẹp, nở nang, bằng đá trắng khỏa thân loã lồ, Hoa không chịu và nói nhỏ: “Ngượng chết! Đừng. Gì mà lõa lồ, chàng hảng chân tay, phơi bày tục tĩu” Khi đi qua một bức tranh lớn bằng khung cửa sổ, vẽ hình cái bộ phận kín của đàn bà, râu ria đen rậm rì như lau sậy của một khe núi, Tiến dừng lại ngắm nhìn. Tưởng cái đó là tục tỉu sổ sàng, phải che đậy, dấu diềm kỹ, không ngờ mấy ông Tây cũng khám phá ra được nét nghệ thuật, đem ra trưng bày cho thiên hạ chiêm ngưỡng chơi.

Hoa kéo tay dục chồng đi và nói: “Đi, đi! Nhìn gì mà kỹ thế? Không biết xấu hổ với thiên hạ sao? Kỳ lắm. Chẳng phải là nghệ thuật.”

Tiến gượng lại: “Để anh xem ông hoạ sĩ nầy vẽ cái gì mà lạ quá, nghĩ mãi không ra!”

Hoa cằn nhằn; “Cái gì nữa. Ai có lạ gì thứ nầy?”

“Anh chưa thấy cái gì lạ như thế nầy bao giờ cả!”

“Đừng có giả vờ. Anh biết chán!”

Tiến thở dài: “Của vợ, còn chưa được thấy, làm sao thấy được của ai?”

Hoa nhéo vào vai Tiến, rồi kéo áo lôi chồng đi.

Một sáng chủ nhật Tiến bắc thang leo lên mái nhà để tìm hiểu tại sao có mấy vết ố vàng trên trần. Loay hoay mãi vẫn chưa tìm ra nơi hư hỏng làm nước thấm xuống. Tiến bò qua phía mái nghiêng bên kia, nhìn xuống thung lũng, thấy nhà cửa, đường sá, xe cộ và một vùng hồ rộng thơ mộng, mải mơ màng.

Đứng trên mái nhà cũng có cái khoái cảm lạ, lâng lâng. Đến lúc nhìn ngắm đã chán chê, định trở xuống, thì cái thang không còn đó nữa. Tiến cười, biết vợ tưởng cái thang để quên từ hôm nào nên mang cất. Tiến gào xuống thật to tiếng:

“Em ơi, định nhốt anh trên mái nhà sao? Tội nghiệp anh. Đem thang ra cho anh xuống! Anh đang ở trên mái nhà đây!”

Tiến kêu mãi mà vợ vẫn không nghe. Tiến dùng cây gõ vào máng xối, tạo thành tiếng để báo hiệu, vẫn không kết quả. Lúc nầy Hoa đã lái xe đi xuống phố rồi. Gào mãi khản cả cổ, không ai đáp lời. Tiến bò qua mái bên kia ngắm cảnh và làm vài ba câu thơ cho qua thì giờ chờ đợi vợ về.

Rồi nổi hứng, đứng trên mái nhà mà khoa tay múa chân ca hát vu vơ. Nắng càng lúc càng nóng nực, vừa khát nước, vừa mót tiểu. Khát khô cả cổ. Muốn ngồi trên mái nhà xả vòi rồng xuống nhưng sợ, hàng xóm biết. Tiến mệt nhoài và đổ cáu. Thấy ông cụ hàng xóm ngồi phơi nắng trước hiên nhà, Tiến gào lớn gọi ông, để nhờ kêu điện thoại cho vợ về. Gọi mãi mà cụ chẳng nghe. Gõ mạnh vào máng xối ông cũng tỉnh bơ, Tiến chợt nhớ cụ nầy đã điếc đặc từ lâu rồi. Chán quá và thấy mệt, Tiến ngồi lên đường nóc, hai chân gác hai bên để giữ cho an toàn, sợ ngủ gục, té xuống chết tươi.

Mãi đến quá trưa mới thấy Hoa lái xe về. Tiến vội la thật lớn và khua tay múa chân cho vợ nghe, sợ khi vào nhà, thì không còn nghe được nữa. Hoa ngước nhìn lên mái nhà:

“Anh làm gì trên mái thế ? Cứ leo lên mái nhà mãi! Coi chừng, cẩn thận kẻo té. Bác Long rơi từ mái nhà, nằm liệt mấy năm nay rồi đó. Xuống ngay đi!”

“Em cất mất cái thang rồi, anh làm sao mà xuống đây! Em phạt anh ác quá! Giam trên mái từ sáng đến giờ. Khát khô cháy cổ họng, lại mót gần tiểu ra cả quần rồi đây”

“Chết, chết, khi cất thang em đã nhìn lên mái không thấy anh, tưởng đâu anh để quên thang từ hôm nào khác. Thôi em xin lỗi anh.”

Dằn cơn giận, Tiến nói đùa cho lòng nhẹ bực tức:

“Mau lên. Đem thang ra! Đừng để hàng xóm họ tưởng anh giận vợ làm reo, leo lên mái nhà ngồi hát vu vơ!”

Nhiều lần, đang định sửa chữa một cái gì đó, Tiến để tạm mấy cái kềm buá trên bàn, đi xuống kho tìm thêm mấy món dụng cụ khác, khi quay lại, thì các thứ kia biến mất. Tiến bâng khuâng không biết mình lẩn thẩn, quên trước quên sau, như bị bệnh mất trí nhớ, mộng mị. Rõ ràng, mới để mấy cái dụng cụ trên bàn nầy, bây giờ bay mất tiêu. Tiến không dám hỏi vợ, ngại bị cằn nhằn to tiếng.

Khi bị hỏi, thường vợ Tiến hay gắt gỏng: “Em không đụng vào cái gì của anh cả. Cứ đổ thừa cho em hoài. Ai mà chịu nổi?” Tiến không muốn cãi vã ồn ào, đi lục lại thùng dụng cụ, và thấy cái búa, kềm nằm đó. Tiến cứ nghĩ không chừng, chính anh, lẩm cẩm, chưa lấy ra mà tưởng để trên bàn. Sự thực, thì Hoa thấy chướng mắt, tưởng Tiến bừa bãi, mà đem cất đi.

Đôi lần, Tiến vừa kéo cái máy hút bụi ra, chưa kịp cắm điện, thì vội vã chạy vào nhà cầu tiểu tiện. Khi quay ra, thì không thấy cái máy đâu cả. Tiến bực mình: “Cái máy hút bụi đâu rồi? Anh mới để đây! Em có cất đi không?”

Vợ Tiến gắt: “Để bừa bãi lung tung. Khi nào dùng mới lôi ra. Để giữa nhà chướng mắt lắm.”

Bất cứ lúc nào, khi Tiến đặt tạm một cái gì đó ở đâu, để đi tìm thêm cái khác, khi quay lại thì đã biến mất. Biết vợ đã cất đi, dọn dẹp lại cho ngăn nắp, thứ tự. Tiến cứ âm thầm tìm lại, không muốn nói ra. Bực nhất là chùm chìa khoá và đôi mắt kiếng, cứ mới để tạm đâu đó, thoắt một cái, là biến ngay, chúng trở vào nằm đúng vị trí đã chỉ định.

Một lần lái xe định đi chơi xa trong vài tuần. Trước khi khởi hành, Tiến cởi cái áo khoác ngoài máng lên ghế, để vào cầu tiểu xả cho hết nước thừa trong cơ thể Khi quay lại, thấy cái áo đã biến mất, biết vợ đã cất giúp. Tiến mở tủ lôi áo mặc lại vào người, nhưng đã lấy lộn áo khác, vì hai cái cùng màu, giống nhau.

Khi đi xa đã ba trăm dặm, mới khám phá ra cái ví nằm trong túi áo kia, tất cả giấy tờ, bằng lài xe, tiền bạc, thẻ tín dụng, đều nằm ở nhà. Đi tới thì không được, đi lui thì mệt quá. Bực lắm, mà Tiến chỉ dám than nhẹ nhàng:

“Em làm hư cuộc hành trình của chúng ta rồi!”

“Ai bảo anh bừa bãi, máng áo vào ghế làm chi? Trước khi mặc áo vào, thì phải kiểm soát lại chứ! Không có quyền ỷ y chuyện gì cả.”

Cứ mỗi lần đi đâu, vừa lái xe ra khỏi nhà chừng vài dặm, thì vợ hỏi:

“Anh đã khoá cửa nhà rồi chứ?”

“Rồi”

“Chắc không? Chắc anh đã khoá rồi chưa?”

Dù đã khoá rồi, nhưng vợ hỏi bất ngờ, hỏi tới, làm Tiến lúng túng, nghi ngờ, không biết mình đã thực sự khoá rồi hay chưa. Nhiều khi phải quay xe lại để kiểm soát. Lần nào cũng đã khóa rồi. Tiến giận bảo: “Lần sau có hỏi, thì hỏi ngay khi xe chưa nổ máy, nếu đã đi ra rồi, anh sẽ không trả lời đâu! Có những lúc em ra khỏi nhà sau anh, mà cứ hỏi anh đã khoá cửa chưa thì làm sao anh trả lời được? Em cẩn thận quá, lo lắng quá, làm mất cái thanh thản tâm hồn đi.” Hoa cười rất tự nhiên: “Nếu chưa biết chắc cửa đã khoá, thì cứ áy náy, lo âu, làm sao mà lòng thanh thản được?”

Mỗi đêm, vợ Tiến cứ hỏi đi hỏi lại nhiều lần, cửa ngõ nầy đã khoá chưa, nhà xe có quên đóng cửa, đèn tắt chưa, có mở bếp nấu gì không, nếu có thì đã tắt bếp chưa. Dù đã trả lời, mà vợ cứ đi hỏi lại đến năm bảy lần nữa làm Tiến phải cáu gắt gỏng.

Từng đêm, vợ bắt Tiến đi ngủ đúng giờ, không cho đọc sách ru giấc, lấy lý do đèn chói mắt. Thèm đọc sách lắm, mà Tiến đành chịu thua. Sáng nghe đồng hố báo thức thì phải dậy, không được nằm ngủ nướng. Tiến thèm thuồng những giấc ngủ nướng tuyệt diệu đó, nhưng không bao giờ có được.

Có người hỏi Tiến sao khi nào cũng ăn mặc trịnh trọng, áo quần thẳng thắn, tóc tai gọn gàng như đi ăn đám cưới. Tiến cười, đùa rằng: “Bắt chước người xưa mà nói, sau lưng một người đàn ông ăn mặc chững chạc, có con mắt nghiêm khắc của một bà vợ ngăn nắp kiểm soát.”

Những lúc Tiến ôm đầu khổ sở vì cái ngăn nắp thứ tự sạch sẽ của vợ, Hoa đến ôm vai, vò tóc chồng đùa nhắc lại lời nói của Tiến ngày xưa:

“Lời tiên tri của anh đã chứng nghiệm như thần!”

Rồi tiếp:

“Biết là sẽ khổ, mà cũng cứ liều chết xung phong nhào vào! Ráng chịu thôi”./.

Tràm Cà Mau

Cuộc Đời Giả Tạm - Minh Lương

Tuesday, September 7, 2021

Thoi Thóp Giữa Sài Gòn - Nguyễn Tập

Cư dân xóm Vườn Ổi đang phải giăng câu, mò ốc cầm cự qua ngày

Sau hàng loạt việc xảy ra: chơi lễ 30 Tháng Tư, bầu cử, thi tốt nghiệp, xét nghiệm tập trung, đòi giấy test âm tính, di biến động dân cư…, ngày 23 Tháng Tám tới đây, Sài Gòn lại tiếp tục “ai ở đâu ở yên đó”. Và thời gian như sợi dây thòng lọng đang ngày một thắt chặt hơn vào cổ của dân nghèo đang thoi thóp…

(Tác giả) Đêm đi tặng quà, tiền cho người khốn khó

Sát chung cư cao cấp Lexington (phường An Phú, quận 2) là xóm Vườn Ổi nằm lọt thỏm trong đám cây, cỏ dại um tùm. Đây là xóm trọ nghèo của dân thợ hồ, lượm ve chai… Dịch tới, việc mất người cũng đi tứ tán. Còn trụ lại 15 gia đình đều ở đây gần chục năm nên thân thiết như người nhà.

Phòng trọ vách và mái chỉ là những tấm bạt, tôn, ván vụn ghép tạm bợ, tiền thuê 1.2 triệu /tháng (khoảng $52). Từ đầu giãn cách 31 Tháng Năm tới nay, phường hỗ trợ mỗi hộ 10 kg gạo, có nhà hảo tâm tặng mỗi nhà 5 kg gạo và chút rau muống, thanh long. Còn lại bà con tự đi mò ốc, giăng cá ngoài ao đìa gần đó để cầm cự.

Vợ chồng anh Phạm Hoà Bình, 47 tuổi, thợ hồ cho biết: “Mấy tháng nay mọi người ở đây đều thất nghiệp, không có đồng bạc nào. Bà chủ trọ cho thiếu, nhưng tiền điện nước phải trả chứ không sẽ bị cắt. Mới chạy đi mượn được 500 ngàn, trả tiền điện nước hai tháng là 200 ngàn, đổi bình gas 390 ngàn, thiếu lại 90 ngàn”.

Kế đống ve chai ngổn ngang, thằng nhóc Thành, 5 tuổi, đang ngồi vọc cái xe đồ chơi cũ. “Ba mẹ đâu rồi con?” “Cha con bị xe đụng chết rồi. Mẹ cũng bỏ con đi luôn”, thằng nhỏ trả lời giọng ngọng nghịu rồi nhìn tôi cười toe. Có lẽ nó còn nhỏ quá để cảm nhận được sự mất mát này.

Nhóc Thành, 5 tuổi, ba bị xe đụng chết, mẹ bỏ rơi, đang sống với ông bà nội ở xóm nghèo Vườn Ổi

Bà Tư Hà, 64 tuổi, bà nội của Thành giải thích: “Má nó bỏ nó từ hồi bốn tháng rồi”. Bà Hà đi lượm ve chai, dịch, vựa không thu nên để chất đống “chờ thời”. Trong cái phòng vách tôn chỉ có tấm phản ván ép là chỗ sinh hoạt ăn, ngủ của ông bà cháu. Ông nội đi đặt lươn kiếm ăn. Gạo được mấy người trong khu trọ thấy tội chia cho, cũng nghèo với nhau nên chỉ chia nhau từng bịch nhỏ xíu.

Chúng tôi tặng gạo, tiền cho bà con và có đề nghị đại diện mỗi hộ ghi, ký tên (để minh bạch tài chính với nhà hảo tâm). Cả nhóm người bỗng đùn đẩy cho một người đại diện. Họ ngập ngừng: “Nói thiệt với chú, tụi tui… không biết chữ”.

***

Sáng 21 Tháng Tám, trên đường Xóm Chiếu, quận 4, một ông già chừng 60 tuổi, ở trần bận xà lỏn, một tay bị liệt thả lủng lẳng trước người, tay kia cầm cái rổ nhỏ chừng hơn bàn tay, trong đó có một trái ổi, hai gói mì. Đi chừng chục bước lại ngồi thụp xuống đường thở.

“Ông đi đâu đây?” “Tui đi xin ăn”. “Ông bị bệnh gì mà sao cứ đi chút rồi ngồi xuống vậy?” Người đàn ông nhìn tôi, mắt không rõ cảm xúc, trả lời đứt quãng: “Bị hai viên đạn bắn vô đầu… đau lắm… tâm thần”.

Hỏi tên, rằng: Lý Tiểu Long

Hỏi quê, rằng: Ở khu 3 (?), rất gần.

Rồi không trả lời nữa, ngồi thở. Rồi lại đứng dậy đi tiếp. Cứ thế, thụp thò mà đi…

Lý Tiểu Long” tâm thần đang thập thò đi xin trên đường Xóm Chiếu, Q.4

Gần 12 giờ trưa, nắng nổ đầu. Ngay đèn đỏ đường Hoàng Diệu (dưới chân cầu Ông Lãnh), có thằng nhỏ quỳ mọp xuống chắp tay vái. Nó tên Kiệt, 5 tuổi, khá hồn nhiên.

“Nắng vầy sao không về nhà hả con?”, “Con phải kiếm tiền cho mẹ mua sữa cho em con uống”. “Mẹ con đâu?”, thằng nhỏ chỉ bên kia đường.

“Sao con phải quỳ lạy vậy?” “Mẹ nói, phải quỳ lạy vậy người ta mới cho tiền”.

“Con ở đây xin tới khi nào mới về?”, “Khi nào vắng hoe con mới về”.

Nhóc Kiệt, 5 tuổi, đang quỳ lạy xin trên đường Bến Vân Đồn, Q.4

“Con ăn gì chưa?” “Dạ chưa, nhưng mà con khát”. “Con muốn uống gì?” “Dạ nước cam, ở đó có bán kìa”, nói rồi thằng nhỏ chỉ tay vào tiệm tạp hóa gần đó. (Thiệt tình thằng quỷ!). Tôi mua ba chai, mới đưa nó một chai, nó đã nèo thêm: “Chú cho em con nữa nha”.

Tôi vừa định qua bên kia đường tìm mẹ thằng nhỏ, thì mẹ nó – Võ Thị Ngọc Lan (30 tuổi, cắp nách một đứa khác chừng 3 tuổi) – đã chạy tới. Lan bán vé số, dịch không được bán, được hỗ trợ 1.5 triệu. Chồng làm hồ cũng thất nghiệp nhưng không được hỗ trợ. Nhà thuê ở chung với gia đình chồng và hai đứa con, tổng cộng tám người.

Lan phân trần: “Khu nhà bị phong tỏa, ở trỏng đói quá nên sáng sớm mấy mẹ con lén chui ra rồi tối thì lén chui vô. Em cũng đâu muốn đi xin, nhưng giờ đói quá. Em xin ở bên đường, thằng nhỏ xin ở đây, ráng xin được nhiêu hay nhiêu chứ thứ hai cấm hết rồi”…

***

Tối, trời đổ mưa, tôi vẫn khoác áo mưa ra đường, lỉnh kỉnh chở theo hai thùng đồ ăn. Chạy gần Bệnh viện Ung bướu thì thấy một ông già chạy chiếc xe máy rách nát chở theo một bà tàn tật và một con chó.

Bà Phùng Thị Ngọc Thu, 53 tuổi, bị ung thư tuyến giáp. Bà có nhà ở Gò Vấp nhưng phải bán để chữa bệnh, sau cũng hết luôn tiền nên trốn viện. Ông Đỗ Minh Tân, 66 tuổi, chạy xe ôm, dịch tới cũng “treo mỏ”. Con chó Lucky, 8 tuổi, được lượm về nuôi khi mới đẻ. Hai người và con chó ở nhà thuê 2.5 triệu/tháng, không có tiền đóng nên cả ba ra đường.

“Ban ngày tụi tui ngồi dọc đường xin ăn, tối ngủ vạ vật ở chợ Bà Chiểu. Mấy nay bị công an đuổi quá, chạy miết”, ông Tân than.

Trời vẫn mưa lâm râm, chiếc xe Angel 80 năm “một chín hồi đó” khục khặc một hồi mới nổ. Hai ông bà già và con chó rời đi. Chẳng biết có bị công an đuổi nữa không…

Gia đình lang thang: bà Thu ung thư, ông Tân xe ôm và con chó

Lên đoạn gần Trường Chinh – Đồng Đen, tôi gặp Nhân (34 tuổi, quê Tây Ninh) vừa bị công an đuổi. Nhân lên Sài Gòn lượm ve chai gần 20 năm, ăn bờ ngủ bụi. Trên xe đạp có cái thùng xốp là gia tài của anh: bịch cơm cháy, vài gói mì, mấy ký gạo (được nhà hảo tâm cho) và vài bộ quần áo. “Hết tiền thì lấy gạo bán cho mấy tiệm tạp hóa”. Lộn hết túi trái, túi phải còn được… 39 ngàn.

Gia tài của Nhân nằm gọn trong cái thùng xốp này: vài gói mì, mấy kí gạo, vài bộ quần áo

Ba bị tai biến nằm một chỗ, mẹ lột củ hành 2,500 đồng/kg; ngày lột được 10, 15 kg. Cũng may có nhà hảo tâm mỗi tháng cho 10kg gạo và một thùng mì và 200 ngàn mua tã. Nhà có sáu anh em, mất hai.

“Anh cả chạy xe ben, về rửa xe, trời mưa lâm râm, điện giựt chết. Em gái út bỏ nhà theo bạn chơi xì ke. Vào trại cai nghiện bị “ma cũ” đánh chết. Mấy người còn lại có gia đình nhưng cũng khó khăn nên không giúp gì được cho ba mẹ nhiều. Đi lượm ve chai lâu lâu gom được mấy trăm, một triệu em chạy về quê thăm, gởi chút tiền cho ba”, giọng nghẹn ngào, vừa kể Nhân vừa quẹt nước mắt.

Tôi tặng Nhân chút đồ ăn, tiền, hỏi địa chỉ gia đình ở Tây Ninh để tìm cách giúp đỡ rồi chào tạm biệt. Nhân chợt hỏi với theo: “Anh ơi, sắp tới cấm hai tuần, nhà hảo tâm không được ra đường, đồ ăn không có, người lang thang tụi em sống làm sao đây?”. Tôi im lặng, biết trả lời thế nào bây giờ?

Những ngày này, rút vội mớ tiền, cầm ra ngoài đường một chút là hết veo. Trước đây, hầu như tặng quà, tiền cho ai tôi đều dừng lại, hỏi chuyện thật kỹ, thật lâu. Vậy mà bây giờ, đôi khi tôi chỉ kịp chụp một tấm hình, gởi chút tiền rồi chạy đi. Chạy nhanh. Chạy để đi được nhiều hơn, cho được nhiều hơn. Thời gian tới giờ G đang cạn dần…

Nguyễn Tập

22 tháng 8, 2021

Bài và ảnh: nhà báo Nguyễn Tập (người điều hành quán cơm từ thiện Nụ Cười cùng gia đình mình)