Nỗi Buồn Chia Ly - Nguyễn Duy Phước

Tình Quê - Anh Phương Trần Văn Ngà

 

Tình quê một thứ tình yêu ầm ĩ trong máu thịt không bao giờ phai mờ mà những đứa bé đã bắt đầu ý thức rõ ràng từ lúc lên sáu lên tám. Đó là thứ tình quê đã chôn chặt trong sâu thẩm tâm hồn non trẻ mới hiểu biết chuyện đời thường từ trong gia đình và tại quê hương, nơi chôn nhau cắt rốn.

Với tuổi xế chiều, có những đêm trằn trọc khó ngủ, tôi hồi tưởng và ôn nhớ lại thời quá khứ xa xôi đó làm cho tôi thêm vui sống cho cuộc đời mình dù thân xác đang tàn tạ với bao bịnh tật. Từ bên trong lục phủ ngũ tạng đến tứ chi rệu rã báo ngày về với cát bụi không còn xa xôi.

Với tâm thức của người cao niên vẫn còn yêu đời, lạc quan dù đã đến tuổi 92, còn thở nghĩa còn sống, tôi luôn cố gắng phấn đấu tiếp tục viết trang trải suy tư tình cảm mình với gia đình và các thế hệ trẻ tiếp nối. Tình quê của tôi bắt đầu với mùa nước nổi với những việc nhỏ mà lại nhớ dai sâu lắng và mùa khô lại có trăn trở mới của những chuyện đời của trẻ nít mãi cho đến tuổi 20, 21, tôi xin ghi lại theo thời gian.

* 

Sau một đêm mưa giông dữ dội, sáng trời quang mây tạnh, gia đình chúng tôi ăn sáng với khoai lang nấu cả nồi lớn cho trên mười người lớn nhỏ và có mắm cá chốt ăn kèm, thêm chất mặn đậm đà lại có ớt hỉm đưa cay cùng gừng thái nhỏ, một bữa ăn sáng quá đã mang nặng chất quê thôn dã. Khi vào mùa thu hoạch bắp tươi, gia đình tôi cũng có cách ăn bắp nấu với mắm sống: cá chốt, cá linh, cá sặt, cá trèn... loại cá nhỏ con. Đặc biệt đến mùa nước nổi, ít thức ăn, nước ngập nền nhà trên dưới một mét rưỡi, đồng ruộng ngập sâu hơn 3 thước nước, trong nhà có dự trữ bắp (ngô) khô nguyên trái hay đã "lảy" bỏ "cùi" lấy hột rồi. Gia đình tôi có cách ăn sáng với bắp chà còn nguyên hột cũng ăn kèm với mắm sống, loại mắm cá nào cũng là món ăn ngon, cá lớn con thì xé nhỏ cho vừa miếng ăn. Mùa nước nổi, nước lênh láng lêu bêu như biển cả trong đồng ruộng ra đến nhà dân trong thôn xóm, thức ăn thường khan hiếm trong những ngày mưa bão.

Những món ăn dân dã đậm tình quê làm cho chúng ta nhớ mãi trong ký ức dù mộc mạc chất phác  luôn gần gũi với thiên nhiên và cuộc sống chân chất hiền hoà bình lặng của thôn xóm.

Mọi người ăn xong, người lớn có công việc của người lớn, còn tôi, lúc đó vừa lên tám tuổi. Chị tám lớn hơn tôi năm tuổi, bảo tôi bơi xuồng ra sau hè hái bông điên điển, bông súng và rau dừa, chị còn trộn thêm dừa nạo làm món "ghém" ăn với mắm kho thật bắt, ngon quên thôi. Ngoài ra, chị tôi còn chuẩn bị một nồi canh chua bông điên điển, bông súng cùng với một "ơ" cá kho tiêu và ớt chín đỏ thật cay để dành cho những ai không mặn mà với món mắm kho nặng mùi. Còn chị chín lớn hơn tôi ba tuổi lo làm cá, gần hai mươi con cá rô không lớn lắm vì là mùa nước lên chưa đến mùa nước giựt xuống nên cá rô chưa đủ lớn, dùng cho nồi canh chua.

Một ngày khác, sau bữa cơm chiều, mới hơn 4 giờ, cả gia đình chị em chúng tôi kể cả cô em gái út chưa đầy sáu tuổi cũng tham gia câu cá cho bữa ăn ngày mai và cũng là một hình thức giải trí nữa. Mỗi người một cần câu, lưỡi câu không ngạnh ngồi gần nhau chỉ có mồi cơm nguội trộn với cám, câu cá lòng tong, cá thiểu cá mại, cá linh và cả cá he cá chài con háu ăn đang bơi lội nhởn nhơ từng đàn dưới sàn nhà đã kê lên cao, cách mặt đất khoảng hai mét. Sau hơn một giờ, chị tám gom cá của các em lại, hơn nửa rổ khá lớn, chị bảo thôi không câu nữa vì làm cá con nhiều quá, trời tối có muỗi lại thêm cực và với số cá đó đủ nấu một nồi cá kho tiêu lại còn có nồi canh "tập tàng" (nhiều loại rau đồng) "chà bá" nữa thừa cho một bữa ăn "đủ chất".

Quê tôi chỉ là một cái ấp xa nhứt của xã Vĩnh Ngươn thuộc quận Châu Phú, tỉnh biên thuỳ Châu Đốc, cách văn phòng xã trên 10 cây số (đầu kinh Vĩnh Tế tiếp giáp với sông Hậu). Dân cư ít, nhà cửa thưa thớt từ nhà này cách nhà kia trung bình gần năm mươi mét và có nhiều nhà cách xa nhau một hai trăm mét. Cả chiều dài cùa ấp khoảng bốn cây số và tiếp giáp với xã Nhơn Hưng của quận Tịnh Biên.

Người dân trong ấp muốn đi chợ, chợ Núi Sam là chợ gần nhứt, hơn 4 cây số và chợ Nhà Bàn thuộc quận Tịnh Biên trên dưới 6 cây số, còn chợ tỉnh cách xa trên 10 cây số và ấp Bà Bài cách biên giới Miên Việt một cây số rưỡi.

Người dân Ấp Bà Bài được thiên nhiên ưu đải, chỗ nào có nước sâu sâu một chút là có cá. Một năm chỉ có hai mùa rõ rệt, mùa khô và mùa nước lên (còn gọi là mùa nước nổi). Mùa khô từ tháng 11 âm lịch đến tháng 5 và mùa nước nổi từ tháng 6 đến tháng 10. Có năm mùa nước nổi quá lớn, trong đồng ruộng ngập sâu trên 3 thước nước, nhiều vùng trũng thấp, ngọn lúa gần như bị nước nhận chìm, báo hiệu mùa thu hoạch lúa sạ sẽ không khá, thất thu. Đồng thời cũng báo hiệu một năm có nhiều cá tôm, tha hồ mà đánh bắt vì trời đất "bù lổ" cho con người, mất cái này lại được cái khác.

Cả một vùng đồng ruộng từ bờ kinh Vĩnh Tế suốt xã Vĩnh Nguơn chạy đến tỉnh Tà Keo (Miên) bao la hàng trăm ngàn mẫu đồng cỏ hoang và lác đác các ruộng lúa sạ cũng chìm ngập dưới làn nước bao la trắng xoá như biển cả mênh mông đến tận chân trời. Hàng trăm chủng loại cá con nước ngọt đang phát triển trong lòng Biển Hồ (Tonlé Sap) của xứ Chùa Tháp (Cao Miên). Cá tôm, nói chung loài thuỷ tộc, sẽ trôi theo dòng nước lũ từ thượng nguồn sông Cửu Long đổ xuống Biển Hồ. Và từ đây cá đang sinh cư lại bị dòng nước lũ xô đẩy mạnh chúng xuống miền Tây (Việt Nam).

Cá theo hai phụ lưu lớn và tản mác lan vào đồng cỏ hoang vu, ruộng lúa sạ đang ngập nước mênh mông tiếp tục sinh sản và phát triển không ngừng. Hai phụ lưu chính đó là con sông Tiền và sông Hậu nằm trên lãnh thổ Việt Nam mà nơi tiếp giáp là vùng địa đầu biên giới miên Việt thuộc tỉnh Châu Đốc. Sông Tiền chạy ngang quận Tân Châu - Châu Đốc qua các tỉnh Sa Đéc (Kiến Phong), ngang qua phà Mỹ Thuận, Mỹ Tho (Định Tường), Vĩnh Long, Vĩnh Bình đổ ra các cửa vào Biển Đông.

Điểm xuất phát của dòng sông Hậu, theo thuỷ lộ chảy ngang qua tỉnh lỵ Châu Đốc, bờ sông bên phải ngang tỉnh Long Xuyên (An Giang - có bến phà còn gọi bến Bắc Vàm Cống), xuyên qua Cần Thơ và Sóc Trăng. Bờ sông trái của Hậu Giang có các tỉnh Kiến Phong (Sa Đéc), Vĩnh Long, Trà Vinh (Vĩnh Bình). Hai con sông quan trọng nhứt của miền Tây là sông Tiền, sông Hậu cùng với các phụ lưu hợp cùng các kinh rạch chằn chịt, dòng nước ngọt được luân lưu đục ngầu mang nhiều phù sa cho cả đồng bằng sông Cửu Long (từ Long An đến Cà Mau).

Sông Cửu Long có tên quốc tế là MéKong dài trên 4 ngàn cây số phát xuất từ Tây Tạng và Trung quốc (vùng đồi núi cao) xuôi dòng qua các nước vùng thấp: Miến Điện, Thái Lan, Lào, Cam Bốt, điểm cuối cùng của sông Mékong là Miền Tây nước Việt và đổ ra Biển Đông bằng chín cửa chính. Vì vậy, người Việt chúng ta gọi sông Mékong là sông Cửu Long là  sông 9 con rồng với 9 cửa chảy ra biển.

Quê tôi còn có tên là miền quê sông nước có đến 6 tháng mùa nước lên (nước nổi), vì vậy trẻ nhỏ từ ba bốn tuổi khi đã biết đi, để sinh tồn thích nghi với cuộc sống, cha mẹ hay anh chị đã tập cho các trẻ biết bơi tránh bị chết trôi sông. Phương tiện giao thông chính của quê tôi là ghe xuồng, nhà nào có nhiều ghe xuồng là nhà đó khá giả từ điền chủ đến đại điền chủ (điền chủ thời đó ở xã Vĩnh Nguơn có đất canh tác lúa sạ từ số trăm mẫu ta, còn đại điền chủ, số ruộng canh tác là tính từ ngàn mẫu). Canh tác một mẫu lúa cấy vùng đất cao - có bờ ruộng bao quanh giữ nước hoặc thoát nước. Hồi xa xưa, công sức chăm sóc và chi phí một mẩu lúa cấy sẽ có thể canh tác trên dưới 20 chục mẫu lúa sạ. Ruộng lúa sạ, muốn diệt cỏ, mùa khô chỉ có đốt đồng và còn có phân tro tự bón cho ruộng lúa. Khi cày bừa xong hay những vũng trũng, đất thấp, không cày được chỉ có bừa mà thôi cũng đươc sạ lúa giống xuống.

Từ đó người nông dân không còn làm gì giúp cho đồng ruộng lúa sạ nữa và chỉ đợi đến ngày thu hoạch vụ mùa. Được mùa hay thất mùa đều do trời đất thiên nhiên quyết định. Còn các ruộng lúa cấy, nhà nông lúc nào cũng tất bật từ cày bừa gieo hạt và luôn chăm sóc ruộng không bao giờ được thảnh thơi. Trời mưa nhiều hay không mưa cũng đều lo lắng chăm sóc các be bờ dư nước hay thiếu nước cũng quan trọng phải chỉnh sửa ngày, lại còn lo bón phân, làm cỏ...

Trong khi đó, các công việc bận rộn. này, các nhà nông canh tác ruộng lúa sạ "phẻ re" vì có trời đất bao sân hết. Đàn ông rổi rảnh tìm mồi nhậu, đờn ca tài tử hay chuẩn bị làm lờ, lọp, đan lưới chuẩn bị bắt cá sau mùa nước nổi hạ xuống. Đến lúc đồng cạn nước, khô dần đến đâu thì cắt gặt lúa đến đó. Vì vậy, thu hoạch vụ mùa của lúa sạ rất thấp so với lúa cấy. Hơn nữa, canh tác lúa sạ thu hoạch bấp bênh mỗi năm mỗi khác, tuỳ theo thời tiết... mưa thuận gió hoà hay nhiều mưa dông nhận chìm một phần ruộng lúa sạ.

Tình quê của tôi từ tấm bé đã gắn liền với sông nước, theo tử vi mạng thuỷ, nên tôi thích nước? Tôi biết bơi từ thời còn trẻ nít cho đến có dịp sống ở thành thị, có hồ bơi, tôi học thêm cách bơi kiểu, bốn cách bơi: sải, ngữa, ếch, bướm như kình ngư của thế vận hội (Olympic). Tôi cũng thích chạy bộ và đá banh ở hàng tiền đạo tấn công. Và nay vào tuổi xế chiều, bóng hoàng hôn dần dần lặn cuối chân trời, hai chân tôi có dịp cực lực trả thù cái tội tôi hành hạ chúng không xót thương nào chạy bộ Marathon, đá banh, bơi lội, hai chân hoạt động dữ quá (nói cho vui, vu oan). Nếu hai chân tôi không hoạt động mạnh nhiều thời trai trẻ đến tuổi già xế bóng chắc sẽ lê lết còn tệ hơn hiện tại và "sụm bà chè" thành "xi cà que"chỉ còn bó gối, ngồi một chỗ. Tức cảnh sanh tình (tôi vô đại một câu vọng cổ):

Nhìn trời hiu quạnh, rừng đêm sương khuya giá lạnh mà chạnh nổi niềm tiếc nuối dĩ vãng khôn nguôi...ơ...ơ.

Hiện nay hai đầu gối của tôi hình như có những con ốc, bù lon con tán siết chặt các khớp, nay lỏng le lỏng loét, đi đứng nghe lụp cụp lạc cạc như muốn "banh xà rong buông tay - bòn ơi". Vì vậy, tôi được trang bị thêm cái chân thứ ba hay "xe thiết giáp điếc" làm trợ huấn cụ khi cuốc bộ dù cách nhà một hai trăm mét cũng bở hơi rồi.

Tôi xin phép viết lang mang một chút vì nhớ lại kỷ niệm xưa của mối tình quê bất diệt trong người, năm 20, 21 tuổi có dịp tôi được tuyển chọn làm huấn luyện trại Hè học sinh toàn quốc Vũng Tàu hai năm liền 1956 và 1957. Sở trường thể thao của tôi là bơi lội, chạy bộ, có dịp tôi tập cho các em học sinh học bơi và làm quen với nước biển nhiều sóng khó và nguy hiểm hơn bơi lội trong hồ hay sông rạch. Tôi nghĩ, muốn cho thân hình dẻo dai, săn chắc và cũng là cách tập thể dục toàn diện cơ thể, môn bơi lội là môn thể thao lý tưởng hàng đầu, số 1 (dách lầu - number one). Đến tuổi 80, tôi còn bơi trong hồ gần 10 vòng (mỗi vòng 50 mét) trong hồ bơi của Fitness 24 Hours. Nay bước qua tuổi 92, tôi chỉ còn ngắm nhìn màu xanh tươi mát của nước hồ bơi mà tiếc nuối, một thời "oanh liệt" đã qua không bao giờ trở lại. Nay tôi chỉ còn liệt mà mất oanh rồi...

Một kỷ niệm của thời trai trẻ độc thân vui tính, những ngày nghỉ cuối tuần sau những này dạy học ở Sài Gòn. Sáng sớm, một mình ên lái xe chạy ra Vũng Tàu, ăn sáng dọc đường, đến Vũng Tàu  mới hơn 9 giờ, nắng chưa nhiều không đủ làm ấm cơ thể khi ngâm lâu dưới nước nên tôi "lạng" một vòng núi lớn, chạy qua chợ, ra bãi trước, thay vì chạy thẳng đến vùng có bãi tắm Ô Quắn hay bãi tắm gần đó, tôi lại chạy vòng ra Bãi Sau rồi mới đi về hướng bãi tắm Ô Quắn.

Bãi tắm Ô Quắn có bãi cát trắng đẹp và sạch sẽ lại ít người tắm, một nơi nhỏ hẹp, lên xuống khó khăn vất vả vì từ trên mặt đường xuống tới bãi cát phải đi theo con đường có nhiều bậc thang gần như thẳng đứng, bận đi xuống khá nhanh. Nhưng, sau khi xuống bãi tắm nô đùa chơi giỡn hay bơi lội khá lâu và việc đi trở lên mặt lộ mới là vấn đề nan giải với thân thể rã rời mệt nhoài, đến chỗ gởi xe và thay quần áo lại là một cực hình. Có lẽ vì vậy, bãi tắm Ô Quắn đẹp cát trắng mịn mà lại ít người tắm?

Thay vì tắm ở bãi Ô Quắn, tôi lái xe vòng ra bãi trước chỉ cách Ô Quắn chừng hơn 100 mét, có một bãi cát nhỏ hẹp bao quanh nhiều ghềnh đá. Đây là chỗ rất thích hợp cho những người muốn tập bơi, rất ít sóng so với các bãi tắm khác. Tôi thích bơi ở chỗ này vì ít người và tránh sóng lý tưởng nên có thể bơi ra xa và bơi lâu (đến thời Đệ Nhị Cộng Hoà, bãi tắm này cũng gần nhà nghỉ mát của Tổng Thống nên thỉnh thoảng cấm dân tắm, có lính canh gát cẩn thận để cho "quan lớn" hay gia đình tắm).

Vài lần, tôi bơi lội ở bãi cát nhỏ này có những cô gái tuổi đôi mươi, dạn dĩ, thấy tôi bơi ra xa và nằm ngữa rất lâu để cho sóng đưa vào gần bờ. Có lẽ các cô mê cảnh nằm ngữa được lâu và muốn bơi giỏi, ngõ ý nhờ tôi chỉ giúp các cô cách bơi và cách nằm ngữa trên sóng nước. Tôi vốn là một giáo viên tiểu học kiêm huấn luyện viên thể dục thể thao nên thật lòng chỉ giúp. Về lý thuyết chỉ dẫn đơn giản không có gì phải nói. Khi thực hành, tôi còn trai tân (còn gin) nhút nhát khi va chạm vào da thịt mát rượi của người khác phái mà lại dưới nước với cách mặc đồ tắm hai mảnh lại càng thêm gợi cảm. Tôi ngượng ngùng mà ba bốn cô dùng số đông áp đảo làm tôi đỡ bối rối. Những cái va chạm dù tình cờ các vùng cấm địa cũng khó quên. Các cô không ngại vì thật sự các cô muốn học bơi, nằm nổi trên mặt nước... Nếu nằm ngữa trên nước phải có huấn luyện viên hay người hướng dẫn giúp nâng hạ bộ và vai, đầu không bị chìm. Một tay huấn luyện viên nâng phần lưng gần cổ, một tay nâng mông. Còn trong các thế bơi nằm sắp, đa số tập bơi hai tay phải níu, vịnh một cái gì đó hay bờ vai người hướng dẫn. Đầu phải ngẩng lên khỏi mặt nước để thở...

Cách tập thường thấy, người tập bơi phải cần có sự giúp đở của người hướng dẫn với một tay nâng ngực, một tay nâng hạ bộ. Người chưa biết bơi, xuống nước, thân thể như có đá kéo xuống nhận chìm. Thế là chuyện đụng chạm vùng cấm địa phần ngực và vùng bụng dưới làn nước mát giữa người hướng dẫn và người tập bơi và đồ bơi hai mảnh dễ tạo cảm giác lâng lâng. Dù mọi người không chú ý việc đụng chạm này lúc đang tập thực hành. Nhưng lúc về nhà hay một lúc nào đó, vài năm sau hay vài chục năm sau và ngay cả tuổi già tàn tạ nhớ lại có cái vụ chỉ dẫn bơi có lần như bị chập hai luồng điện ở bãi biển. Dù không xẹt lửa mà cũng có cái gì vui vui trong tâm hồn và một thoáng trào dâng nuối tiếc khó tả...

Vì vậy muốn biết bơi phải tập từ lúc còn thật trẻ ít cảm xúc khi da thịt khác phái va chạm nhau.

Khi tôi còn ở quê, xứ mắm Châu Đốc, lúc 16, 18 hay 20, tôi có thể bơi một mạch vài cây số trên sông trong kinh rạch hay chạy bộ hàng chục cây số là chuyện nhỏ. Nay, thời vàng son của tuổi trẻ còn đâu?

Khi vào mùa Hè năm nay - 2026, tôi lại nhớ thời trai trẻ vừa là giáo viên tiểu học vừa là huấn luyện thể dục thể thao và sinh hoạt học đường cho một trường Nam tịnh lỵ Châu Đốc cả hai buổi học sáng chiều có trên dưới 40 lớp, tôi có hai người phụ giúp. Sau hơn ba niên học dạy tiểu học, tôi đi học lại và dạy trung học mà lúc nào tôi cũng mê bơi lộ kể cả định cư ở Hoa Kỳ dù tuổi lớn, tôi cũng đóng tiền vào thành viên của Fitness 24 Hours tập thể dục, bơi lội trong hồ suốt gần 20 năm. Nay hoàn toàn hết xí quách đi bộ lại chống gậy mà đi được một hai trăm mét cũng là một cố gắng lớn vì hai chân và còn cái lưng nữa luôn biểu tình phản đối.

 

Mùa Hè 1956 và 1957, tôi vừa là huấn luyện viên vừa là thầy giáo hướng dẫn học sinh trung tiểu học xuất sắc được tuyển chọn của tỉnh Châu Đốc tham dự Trại Hè Học Sinh Toàn Quốc Vũng Tàu gần 4 tuần (dành cho học sinh miền Nam, hai trại hè khác dành cho học sinh miền Trung và Cao Nguyên). Cái duyên về bơi lội của tôi, những ngày nghỉ không có trách nhiệm với em học sinh, sau khi ăn sáng xong. Tôi thả bách bộ cả tiếng đến bãi tắm quen thuộc, nghỉ chừng nửa tiếng lại xuống nước bơi tự do thoải mái, dung rủi lại gặp trường hợp có các cô xin học cách bơi và nổi trên mặt nước, tôi chỉ cách thở, nín hơi cho thân nhẹ mới nổi lên bơi được. Người bơi giỏi là phải khổ luyện, không sợ nước lạnh kể cả da cũng bị ảnh hưởng mà lại phải có sự đam mê. Nếu hàng ngày hay trong tuần có nhiều ngày bơi vài vòng hay nhiều vòng càng tốt dù ở trong hồ bơi hay sông rạch, bãi biển.

Tôi nhớ mãi kỷ niệm hai mùa Hè 56 và 57 và nhớ tắm biển lại còn được hướng dẫn người khác phái tập bơi, không biết mệt mõi mà là một dấu ấn nên thơ khó quên.

Trở lại mối tình quê dai dẳng ở ấp Bà Bài, lúc 7 hay 8 tuổi, tôi muốn "nằm tum" đâm cá bông thử coi xem sao. Trưa nắng gắt cả nhà im ắng nghỉ ngơi và tìm giấc ngủ trưa, tôi lại không ngủ được mới nảy sinh đi đâm cá bông. Mang chỉa ba ngạnh để đâm cá lớn, tôi xuống xuồng ba lá, bơi ra sau hè chỉ cách nhà chừng 50 mét đã có một cái tum do chú Búp, người giúp việc cho gia đình đã làm rất chắc chắn. Chú có làm tấm che nắng tại lổ tum khi nằm có thể nhìn thấu xuống tới mặt đất,  dù nước đã đổi sang màu nâu nhạt vì mùa nước đang rút xuống, các loài thuỷ tộc đã trưởng thành đang di chuyện tận mặt đất.

Như có tổ đãi kẻ khù khơ, mới nằm, trùm tấm đấp lên đầu, hai mắt dán chặt vào lổ tum, có thể chưa tới 5 phút, một đàn cá bông chừng 20 con to hơn bắp tay tung tăng rượt đuổi nhau, chạy vào bóng mát của cái tum. Vụt xuất hiện hai con to lớn nhứt như cái gối ôm trông phát khiếp vì màu sắc "quằn quện" như cọp báo. Có lẽ cặp cá to sù này là cha mẹ cũa đám cá con đang rượt đuổi dậy sóng dưới dạ tum. Tôi quá sợ vì là lần đầu mới thấy một đàn cá nhiều như thế mà lại là cá bông trông gồ ghề, màu sắc rằn ri rất dữ tợn. Xin lỗi, tôi không nhớ rõ có "té đái" không? Tôi nghĩ là có vì trông đàn cá thấy phát khiếp có thể cũng teo bu gi. Tôi trân mình bậm môi chờ một trong hai con lớn nhứt đến gần miệng tum và đầu cá phải hướng ra ngoài, tôi mới ra tay xử lý. Tôi từng nghe người lớn giải thích, cá bông rất tinh ranh, nhạy bén và rất tài tình né tránh luồng lách thoát cạm bẫy. Vì vậy đâm cá bông là một nghệ thuật, tay ngang rất khó đâm được cá bông mà lại là cá bông to sù đã qua kinh nghiệm của nhiều năm sống sót. Chú Búp nói với tôi:

- Cá chim khôn lanh cách mấy vẫn phải chịu chết do con người, Chú Búp mách cách, chỉ dẫn tôi đâm cá bông là phải tìm "cổ cút" dưới đầu cá, chỗ này hiểm nhứt, đâm trúng, cá không tài nào thoát được. Hơn nữa, người ngồi (hay nằm) tum phải chờ đợi cá quay đầu ra ngoài tum mới đâm trúng. Cá rất tinh khôn nếu chúng thấy có cái gì trước mắt vụt tới là chúng lạn lách nhanh tránh được cạm bẩy...

Tôi nhớ sự chỉ dẫn của Chú Búp, dù sợ đến té đái mà tôi vẫn phải chờ đợi một trong hai con cá lớn quay đầu ra ngoài. Đầu mũi chỉa cách con cá bông lớn nhứt chưa tới một mét, tôi bặm môi phóng chỉa thật nhanh và may mắn trúng chỗ hiểm của cá - cố cút, con này mạnh khủng khiếp vùng vẫy như muốn làm gẫy chân cái tum. Tôi vội la lớn gọi chú Búp ra tiếp cứu. Từ trong nhà, chú nói lớn:

- Mầy đừng lỏng tay, ấn đè chặt cá xuống đất, ba ngạnh của mũi chỉa cắm sâu vào thân cá càng tốt, tao sẽ ra liền.

Khi chú Búp cho xuồng chú đậu sát xuồng tôi, Chú còn lặp lại:

- Mầy giữ cái chỉa thật chặt, không được buông lỏng tay để tau lặn xuống đập đầu cho cá chết đem lên mới an toàn. Chú Búp vừa nói xong đã cởi hết quần áo ra tuột xuống nước, Chú  còn mang theo một khúc tầm vông dài chừng 8 tấc. Trên miệng tum, tôi thấy rõ Chú lặn sâu vào chỗ cá đang vùng vẫy, Chú đập ba bốn cái, cá vẫn còn quậy quá dữ, cá chưa chết hay ngất ngư. Hết hơi, Chú vọt ra khỏi tum và ngoi lên thở, nghỉ mệt vài phút, Chú nói tiếp:

- Lần này, tau đập đầu cá thêm ba bốn cái nữa, dù cá chưa chết hẳn, cá cũng ngất ngư, mầy kéo cá lên, tao sẽ nâng giúp đưa cá ra ngoài tum vì con cá này lớn quá, không thể kéo lên qua lổ tum. Khi chỉa và cá được kéo ra ra khỏi tum, chú phải ngoi lên thở và bảo tôi thả lỏng cái chỉa để chú đưa cá lại gần xuồng. Nói xong Chú lặn tiếp xuống đưa cả cây chỉa và con cá bông mà lúc này chỉ còn cựa quậy không mạnh vì kiệt sức rồi, một đầu chỉa được gác lên xuồng, Chú bảo tôi:

- Mầy xuống xuồng tiếp tao, đưa con cá tổ bà nái này lên xuồng.

Chú Búp vội vã lên xuồng, hai tay giữ phần đầu con cá, còn phần đuôi nhẹ hơn thì tôi tiếp giúp chú. Hai chú cháu ì ạch đưa con cá bông to khủng này lên xuồng an toàn. Tôi sực nhìn Chú Búp  chú còn tồng ngồng, cái mũi chỉa không ngạnh của chú xụi lơ.

Chú từ từ lấy cái khăn rằn lau khô thân người xong rồi mới mặc quần đùi vào. Hai chú cháu bơi xuồng vào nhà, có hàng chục người ở gần nhà biết tin tôi đâm được con cá bông "tổ bà nái" đổ xô đến xem con cá bông khủng mà thằng N đâm được. Con cá bông là con cá to sù lớn nhứt được đâm tum gần nhà mà thằng bé mới 8 tuổi đã đâm được, lập thành tích ở ấp Bà Bài. Ba tôi bảo chú Búp:

- Mầy lấy cân ra cân con cá coi được bao nhiêu ký. Chú Búp và một người nữa, móc cái cân vào mang cá, có cây đòn hai người đưa lên vai, cái đuôi cá gần chạm mặt đất. Chiều dài con cá khủng này cũng cả thước, cân nặng (tôi không nhớ rõ), phải trên 16 ký lô. Ba tôi nói:

- Con cá bông to khủng này có đời sống thọ ít nhứt bốn năm năm vì cá bông sống trong một mùa nước cân nặng chừng hơn nửa ký. Loại cá to khủng này rất hiếm thấy.

Những mẩu chuyện vụn vặt của thời con nít lúc mùa nước nổi, câu cá đâm cá, đặt lờ đặt lọp, giăng câu giăng lưới gần nhà, tôi rành sáu câu khi lên sáu lên tám. Đến mùa khô vào dịp Tết, những lần chạy đua với con nít Miên mà người lớn ăn tiền cá độ, khi nào tôi chạy thắng cũng được thưởng vài cắc và có khi được cả một hai đồng cũng giúp trẻ con thêm vui vì có cơ may làm ra tiền.

Tình quê thời xa xưa bắt nguồn từ những mẩu chuyện vụn vặt nho nhỏ đó từ thời tuổi trẻ sẽ mãi tồn tại trong tâm trí tôi cho đến ngày lia xa trần thế.

 

Anh Phương Trần Văn Ngà (16.6.2026)

Anh Phước chuyển

Tháng Bảy Yêu Thương - Đỗ Công Luận

Giữa Biển Đời... Một Chòi Gà Bỏ Trống Làng Budi Thái Lan - Đỗ Xuân Quý

 “Trong buổi gặp anh bạn từ Canada qua, anh gợi lại những kỷ niệm thời chúng tôi ở cuối lot 5 của trại tỵ nạn Songkhla vào năm 1979 rồi cười nhẹ: “Chuyện anh suýt làm rể làng chài Budi, Thái Lan... tới đâu rồi?”

Vì lời nhắc ấy, tôi ngồi xuống, lần giở từng mảnh ký ức tưởng đã ngủ yên gần nửa thế kỷ... và viết lại câu chuyện này như một món quà nhỏ để trân trọng gửi tặng anh Phạm Phú Đạo, Wilson, Canada, người bạn đã cùng tôi sống với một đoạn đời không thể nào quên. Và cũng để như một cách trả nợ mối ân tình của người dân làng chài Budi ấy”.

--------

47 năm trôi qua, tưởng chừng mọi thứ đã lùi vào dĩ vãng. Nhưng có những ký ức càng xa lại càng rõ, như vừa mới hôm qua.

Năm 1979, tôi rời quê hương trên một chiếc ghe nhỏ, mang theo nỗi sợ hãi, một chút hy vọng và một ước mơ giản dị: được sống như một con người đúng nghĩa, và có thể làm được điều gì đó để giúp gia đình còn ở lại.

Chuyến đi ấy không chỉ có sóng gió,chúng tôi gặp cướp biển, mất hết, trắng tay, tưởng chừng như đã mất luôn cả đường sống. Nhưng rồi, giữa tận cùng tuyệt vọng, chúng tôi được vớt lên và thả vào một làng chài nhỏ tên Budi, thuộc tỉnh Pattani, Thái Lan, gần ranh giới Mã Lai.

Nơi đó, một chiếc chòi nuôi gà xiêu vẹo, bỏ hoang, còn vương mùi phân ẩm và hơi tanh của biển, lại trở thành chốn nương thân hơn một tháng cho 16 con người vừa thoát chết.

Gia đình người Thái nghèo nhưng đầy lòng nhân đã dang tay giúp đỡ. Họ cho chúng tôi chổi lá dừa, chiếu cũ để dọn dẹp, che lại nền đất còn nhơ nhớp.

Mỗi sáng tôi theo họ ra biển, phụ kéo ghe, lựa cá. Công việc nặng nhọc nhưng tôi tình nguyện, bởi sau đó là những bữa ăn có cá, có mực, đủ để sống qua ngày. Trong hoàn cảnh ấy, đó không còn là lao động mà là một ân huệ. Bởi tôi đã từng đi qua những ngày kiệt sức vì đói và khát ở quê nhà. Từ những ngày đào kinh Cần Đước, chân trần đạp lên bờ ruộng khô cằn bật máu tươi...đến những bữa ăn tập thể ở cư xá sinh viên NN4, chỉ vài cọng rau muống loe hoe, vài lát sắn khô sượng, hay tô nước lỏng lềnh bềnh vài màng mỡ. Rồi những ngày đi bộ từ quốc lộ 13 vào nông trường Bến Cát, bụi đỏ mù mịt, những chiếc máy cày cũ kỹ gầm gừ, xới tung đất đá và những hàng cao su hoang dại... đến nơi mệt lã vì đói... cái đói theo sát từng bước chân.

Tất cả những ký ức đó khiến tôi hiểu rằng, được kéo một mẻ lưới, được lựa vài con cá... cũng đã là một may mắn. Bởi tôi biết, chỉ sau vài giờ, mình sẽ có một bữa cơm tử tế, có cá tươi, thứ mà nhiều năm trước, ngay cả trong mơ tôi cũng không dám nghĩ tới.

Giữa cảnh trắng tay nơi xứ lạ, tôi nhận được những tình cảm chân thành từ người dân bản xứ. Có người cho thức ăn, có người cho nước uống. Cũng có những gia đình muốn nhận tôi làm người thân, mong tôi ở lại, trở thành một anh thợ đánh cá, với mái nhà lợp lá, chiếc ghe nhỏ bềnh bồng theo con nước... Nhưng có một điều mà đến tận hôm nay, tôi vẫn không thể quên.

Gia đình đã cưu mang chúng tôi trong chiếc chòi gà năm ấy... ngỏ ý gả cô con gái tên Chelma cho tôi, mong tôi ở lại làm rể. Họ còn sẵn sàng trao cho tôi 5,000 baht để lo đám cưới. Số tiền ấy, với họ, là cả một gia tài, là mồ hôi, là nước mắt của một gia đình nghèo miền biển.

Với họ, đó là một cuộc sống tốt, một tương lai đã sẵn có dành cho tôi: một mái nhà, một chiếc ghe, một gia đình, một người con gái và một cuộc đời yên ổn.

Nhưng với tôi, đó lại là điều tôi không thể chọn. Tôi đã đánh cược mạng sống của mình với biển cả. Đã chấp nhận đói khát, cướp biển, và cái chết có thể đến bất cứ lúc nào, chỉ để tìm một điều rất giản dị: tự do, phẩm giá của một con người, và cơ hội để quay về, giúp đỡ những người tôi đã phải bỏ lại phía sau. Vì thế, trước lời đề nghị chân thành ấy, tôi không thể vui mà chỉ thấy lòng mình nặng trĩu. Không phải vì tôi không trân trọng, mà chính vì tôi hiểu quá rõ tấm lòng của họ.

Họ không thể hiểu và có lẽ cũng không bao giờ hiểu ý nghĩa của sự ra đi mà tôi đã chọn. Và chính sự chân thành ấy lại là điều khiến tôi khó xử nhất.

Chelma, cô con gái lớn trong gia đình, lúc ấy vừa tròn 18. Cô ít nói, giọng nhẹ và ấm như mang theo hơi thở của biển. Cô dạy tôi nói tiếng Thái, day tôi cách quấn xà rông, chỉ tôi cách hái dừa... nhìn tôi bơi xa kéo lưới, dạy tôi cách lựa cá... cách nướng mực trên bãi cát...

Cô không có vẻ đẹp rực rỡ, mà là một vẻ đẹp hiền hòa, mộc mạc, càng nhìn, càng thấy thương... hơn là yêu.

Còn tôi, không có rung động của tình yêu.Trong mắt tôi, Chelma giống như 1 đứa em, một người cần được chở che, chứ không phải là người để tôi gửi gắm đời mình.

Nhưng từ giây phút cha mẹ cô ngỏ lời, mọi thứ bắt đầu thay đổi.Một khoảng cách vô hình xuất hiện. Cô trở nên dè dặt hơn. Còn tôi thì lúng túng, không biết mình đang đứng ở đâu trong mối quan hệ ấy. Trong tôi không phải là tình yêu, nhưng cũng không còn là sự vô tư ban đầu.

Những ngày sau đó dài như một thế kỷ. Chúng tôi, 16 người chỉ quanh quẩn bên chiếc chòi gà, không được rời khỏi làng, không được hòa nhập với người bản xứ, chỉ biết chờ đợi, hy vọng một ngày nào đó sẽ được đưa vào đất liền.

Và tôi hiểu, khi ngày đó đến, tôi sẽ rời khỏi nơi này,

rời khỏi sự ngượng ngùng, rời khỏi nỗi áy náy, và rời khỏi ánh mắt của một người con gái mà tôi biết cũng đang lặng lẽ bối rối như tôi.

Tiếng sóng ngoài khơi vẫn đều đều như nhắc rằng biển đã đưa tôi đến đây... và cũng đang gọi tôi đi tiếp.

Ở lại, là một cuộc sống nghèo nhưng yên ổn. Ra đi, là một conđường chưa biết ngày mai nhưng là con đường tôi đã chọn. Không phải cho riêng tôi, mà cho những người tôi đã để lại phía sau. Người tôi đã hứa hẹn!

Tôi nhìn Chelma. Cô không nói gì, chỉ lặng lẽ nhìn tôi. Có lẽ cô hiểu, người thanh niên trước mặt cô không thuộc về nơi này.

Đêm đó, tôi không ngủ. Tôi không biết phải nói lời từ biệt như thế nào... cho đủ.

Sáng hôm sau, khi mặt trời vừa nhô lên khỏi biển, mọi người ra bến đò. Dân làng đứng tiễn. Tôi bước đến trước cha mẹ của Chelma, không nói được gì, chỉ cúi đầu tạ ơn. Bà khẽ đưa tay lau nước mắt. Tôi quay mặt ra biển cố giấu đi sự nghẹn lại trong lòng. Trong thoáng chốc tôi không thấy Chelma đâu. Tôi cúi đầu bước theo những người cuối cùng rời khỏi chiếc chòi gà năm ấy.

Đi được vài bước, mẹ của Chelma lặng lẽ theo sau. Đến cuối bến, bà nắm chặt vai tôi, như muốn giữ tôi lại.

Tôi cắn chặt môi. Không nói một lời.

Tôi tháo chiếc nhẫn trên tay mình, kỷ vật duy nhất, quý giá nhất của đời tôi, trao cho bà, như một lời cảm ơn và cũng là lời từ biệt duy nhất tôi có thể nói.        

Tôi không nhận 5,000 baht. Vì nếu nhận, có lẽ tôi sẽ không còn đủ can đảm để ra đi.

Chiếc ghe rời bến. Tôi không dám quay lại.

Phía sau là một cuộc sống bình yên tôi đã từ chối.

Phía trước là một hành trình chưa biết ngày mai.

Nhưng tôi đã chọn. Chọn ra đi, để một ngày nào đó, nếu còn sống, tôi có thể quay lại, không phải với hai bàn tay trắng...

Và ở một nơi làng Budi đó, phía sau lưng tôi... có một người con gái, tên Chelma, mà suốt đời này, tôi không bao giờ biết cuộc đời cô đã rẽ về đâu.

Đỗ xuân Quý

30 tháng 4 lần thứ 51

Nhạc Thiền Tĩnh Tâm - Phi Nhung - Lời : Thích Nữ Minh Viên

Hôm nay là ngày rằm tháng bày, ngày xá tội vong nhân. Xin mời quý bạn lắng lòng nghe một ca khúc nhạc thiền tịnh tâm để buông bỏ mọi sân si cuộc đời.

Giàu Nghèo Việt Nam Hôm Nay Thật Lố Bịch - Lâm Văn Bé

Sau 50 năm Cộng Sản cưỡng chiếm miền Nam để thống nhứt thành một nước Việt Nam Cộng Sản, nhiều người đặt câu hỏi là “Việt Nam hôm nay giàu hay nghèo”.

 

Câu trả lời tùy vị trí và kiến thức của người trả lời. Đối với người Việt trong nước, câu trả lời tương đối dễ dàng qua cảm nhận và quan sát từ cuộc sống của họ và đồng bào của họ. Đối với người Việt xa xứ từ lâu và người ngoại quốc đến Việt Nam lần đầu, câu trả lời có thể khó hơn và phiến diện bởi lẽ tùy thuộc vào sở thích và quan điểm chính trị sàng lọc qua truyền thông, sách báo.

Rời Việt Nam khi Cộng quân tiến vào Saigon và chưa bao giờ trở về thăm đất tổ vì Cộng Sản vẫn còn đó, người viết cũng như một số đồng hương đồng cảnh ngộ chỉ biết Việt Nam qua chuyện kể và chuyện đọc. Bởi lẽ chuyện đọc là nghề nghiệp và cũng là thú tiêu khiển, người viết xin trình bày với độc giả một số tài liệu gọi là chọn lọc, cập nhật để giúp độc giả khả dĩ có một câu trả lời. Nói gọi là vì trong thời đại bùng nổ truyền thông và các xảo thuật biến hóa bởi con người và máy móc, sự trung thực hoàn toàn phải hiểu là rất khó, đặc biệt với tài liệu xuất phát từ Cộng sản Việt Nam. Trong nhận định ấy, những con số thống kê có khi xem như độ lớn do đó bài viết  coi như một tổng quan hay toàn cảnh (panorama).

 

Vài ý niệm và định nghĩa về danh từ nghèo

 

Trước tiên phải có ý niệm sao gọi là nghèo. Từ những công trình nghiên cứu của nhà kinh tế Benjamin S. Rowntree vào đầu thế kỷ XX đến kinh tế gia người Ấn đoạt giải Nobel năm 1998 là Amartya Sen, rất nhiều nghiên cứu của các kinh tế gia đã đưa ra những lý thuyết và định nghĩa về hiện tượng nghèo, nhưng không một lý thuyết nào được sự đồng thuận.

Một cách tổng quát, Sen chủ trương đời sống của người dân không đo lường bằng tài sản mà bằng bất bình đẳng (inégalité) và khả năng hành động (capabilité). Một quốc gia, dù cho giàu có, phong phú tài nguyên mà người dân vẫn cảm nhận nghèo khổ, thiếu thốn, nếu sống trong một môi trường bất bình đẳng, bất an. Trái lại người dân một quốc gia kém tài nguyên mà vẫn có thể hưởng được một cuộc sống khả quan nếu chính phủ biết sử dụng khéo léo tài nguyên và nhân lực. Quan điểm nghèo đói theo thuyết bình đẳng như trên của Sen đối nghịch với lý thuyết của John Rawls trong Théories de la justice theo đó tự do con người gắn liền với lợi tức, và phát triển kinh tế gắn liền với sự giàu có của người dân (Dictionnaire des notions. Éditions Universalis, 2006, p. 595).

Tuy nhiên, nền kinh tế quốc gia và quốc tế cần có một căn bản đo lường để từ đó các chính sách quốc gia và trao đổi kinh tế thế giới được qui định, do đó các cơ quan quốc tế như Ngân Hàng Thế giới (World Bank/WB), Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế (International Monetary Fund /IMF)), Chương Trình Phát Triển Liên Hiệp Quốc (United Nations Development Programme/ UNDP) thường dựa vào các tài liệu nghiên cứu riêng và chuẩn hóa các thống kê của các quốc gia để qui định tiêu chuẩn giàu nghèo.

 

Mặt trái của giàu có Việt Nam

 

GDP viết tắt từ Gross Domestic Product (tiếng Pháp là PIB / Produit intérieur brut), tiếng Việt là Tổng sản lượng quốc nội, quen gọi là Tổng sản lượng quốc gia, gồm trị giá sản xuất hàng hóa và dịch vụ của toàn dân trong nước. GDP dùng để đo lường cơ cấu kinh tế, mức độ phát triển và mức sống của người dân. Thông thường có 3 cách tính GDP, Viện Thống Kê VN sử dụng một trong 3 cách ấy, nhưng áp dụng không đúng các nguyên tắc quốc tế cốt để thổi phồng trị giá thực sự. GDP Việt Nam bị nghi ngờ thiếu trung thực, bị các chuyên gia thế giới và ngay cả trong nước chỉ trích.

Sau đây là công thức tính GDP của Việt Nam và một số chỉ trích.

C = Tiêu dùng của toàn dân

I = Đầu tư kỹ nghệ

G = Chi tiêu của chính phủ

X-M = Thặng dư (hay Thâm hụt) xuất cảng sau thuế

– Từ hàng chục năm nay, các đảng viên quyền lực, các đại gia làm ăn với đảng đã tẩu tán tài sản tham nhũng ra nước ngoài để mua bất động sản, đầu tư, chi tiêu xa xỉ… tất cả đều được tính vào mục chi tiêu của chính phủ, nhưng thực tế số tài sản nầy đã ra nước ngoài.  «Theo Hiệp hội Quốc Gia Địa Ốc Hoa Kỳ (National Association of Realtors /NAR), tính từ tháng 4/2016 đến tháng 3/2017, công dân mang quốc tịch VN đã mua địa ốc ở Mỹ 3 tỉ đô la, đứng hạng 9 trong số các công dân nước ngoài thuộc loại nầy » (Báo Lao Động 23/7/2017). Đó là chưa kể các đại gia chuyển tiền chính thức và phi pháp đầu tư ở các quốc gia lân bang và Đông Âu, vừa làm thất thoát tài sản, vừa thổi phồng PIB. (trong bài nầy, người viết dùng danh từ tiếng Pháp là PIB thay vì GDP tiếng Anh)

– Các chi phí xây lăng, xây tượng, đám tang, lễ hội, họp đảng đều được tính vào chi phí của chính phủ. Thí dụ đám tang của Trần Đại Quang, Chủ Tịch Nước, tốn hơn 100.000 USD không kể chi phí của đại diện khắp nước về Hà Nội xếp hàng để lạy cái xác người đã bị đảng đầu độc vì tranh quyền. Để chuẩn bị Đại Hội Đảng lần thứ 14, đảng viên các tỉnh, thành phố và trung ương đã nhóm họp liên miên hầu chọn đại biểu, học tập chính sách, và 1586 đại biểu về Hà Nội trong 7 ngày từ 19/01/2026 để tấn phong 5 tên đầu đảng đã được chọn lựa trước. Tất cả phí tổn nầy đều được tính vào chi tiêu của chính phủ.

– Ngoài ra, mỗi năm chính phủ phải nuôi “11 triệu người gồm công chức, quân đội, công an, đảng viên có công tác, chiếm 11% dân số”. Đó là thông tin chính thức của Viện Trưởng Kinh tế đăng trên báo điện tử của đảng (11 triệu người hưởng tiền ngân sách/vietnamnet.vn ngày 13/06/2019). Như vậy, cứ 6 người ở tuổi lao động phải nuôi một công nhân viên chính phủ mà đại đa số nằm trong số 5.2 triệu đảng viên. Báo điện tử Vietnamexpress ngày 13/11/2017 cũng của đảng đã tự hào khoe “VN có  công chức, viên chức nhiều nhất Đông Nam Á”. Năm 2019, VN có 22 bộ nhưng có đến 120 thứ trưởng, riêng bộ Quốc Phòng và Bộ Công An mỗi bộ có 9 thứ trưởng, không kể vài trăm tổng cục, cục, vụ … có cả ngàn cấp trưởng và phó mà lương cấp trung ương là một bí mật. Tất cả tiền nuôi 11 triệu người sáng vác ô đi chiểu vác ô về, và đám công an bộ đội hà hiếp dân đều tính trong PIB.

– Một nguồn tài sản béo bở đem lại ngoại tệ cho PIB là ngành du lịch. Năm 2024, với 20 triệu du khách quốc tế thu vào được 33 tỉ USD, chiếm 7% PIB. Mặc dù tính vô PIB, nhưng thực tế đa số khách sạn và resort cao cấp đều là sở hữu của ngoại bang, tiền lời họ chuyển về xứ họ.

– Trong khi cộng sản và tham nhũng chuyển dollar ra khỏi nước thì khoảng 5 triệu người tị nạn và khoảng 700 000 dân xuất khẩu lao động lại chuyển dollar về nước. «Khúc ruột ngàn dậm» nầy đa số phải cật lực lao động ở xứ người, chắt chiu dành dụm để gởi về cho thân nhân  nghèo khổ hay sống chùm gởi, không kể số tiền chi tiêu của “Việt Kiều về quê ăn Tết”. Năm 2024, số tiền dân tị nạn gởi về VN là 17 tỉ MK và dân xuất khẩu lao động khoảng 7 tỉ MK. Theo nghiên cứu của TS Nguyễn Văn Tuấn (Úc châu) «Kiều bào gởi bao nhiêu tiền về VN» câu trả lời là: Tính từ 1976 đến 2025 là 344 tỉ. Trung bình, số tiền nầy chiếm khoảng 7-10 % PIB, chính phủ dùng một phần số ngoại tệ nầy để trả nợ vay của thế giới. Chuyện gởi tiền dai dẳng về Việt Nam như trên xác nhận hai điều: thứ nhứt là VN vẫn còn nghèo nên phải nhờ thân nhân ở ngoại quốc gởi tiền về để tạm sống, thứ hai là dân VN đã thấm nhuần các bài học gian xảo của “Bác” xin tiền thân nhân với đủ mưu chước đề hưởng thụ. Chuyện gởi tiền nầy đã làm gia đình người Việt trong và ngoài nước ly tán, từ thương yêu đùm bọc đến nghi ngờ, lạnh nhạt rồi thù ghét nhau.

Đó chỉ là vài điều dễ nhận biết về PIB. Chuyện PIB và tăng trưởng kinh tế của VN chỉ là trò ma giáo, ảo thuật. Đọc đoạn văn sau đây, độc giả sẽ thấy chế độ Cộng sản đã nhồi nặn các con số thống kê, các tin tức như cục bột.

«Hồi tháng 8/2019, người dân VN đột nhiên có thu nhập bình quân của mình tăng từ 2.600 USD lên 3.000 USD/ năm, tức 15%. Đó là nhờ đảng sáng suốt tìm ra “cách tính GDP mới». Vài tuần sau, Tổng cục Thống kê lại thông báo «GDP Việt Nam bất ngờ tăng thêm 25,4%/năm khi tính lại, do đó Quốc Hội cho phép Chính phủ được thâm hụt ngân sách 3.6% GDP.» (Nguyễn Xuân Phúc tính lại GDP để đi mưọn nợ / Dân Làm Báo, 10/07/2020).

 

Lợi tức trung bình đầu người theo thống kê của Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế

 

Để đo lưởng mức độ giàu nghèo của người dân, các nhà kinh tế thường dùng  lợi tức trung bình đầu người. (PIB moyen par habitant ).  

 

Thống kê PIB đầu người khối ASEAN

 

Hạng	Quốc gia	PIB (USD)
8	Singapore	90.674 $
51	Brunéi	33.948
99	Mã Lai	12.619
120	Thái Lan	7.493
142	Indonésia	4.968
145	Việt Nam	4.536
153	Phi Luật Tân	4.079
166	Cambodge	2.683
177	Lào	2.107
192	Miến Điện	122

Nguồn: FMI 2024

 

 

Mặc dù xào nấu thống kê của Việt Nam, so với 10 quốc gia trong khối ASEAN (Association des Nations de l’Asie du Sud-Est), PIB đầu người của VN chỉ cao hơn chút ít Phi Luật Tân, Cambodge, Lào, Miến Điện là những quốc gia kém phát triển hơn Việt Nam trước 1975 và cả hôm nay. Chẳng vẻ vang gì con cháu của dép râu nón cối, sau 50 năm cai trị, VN hôm nay vẫn thua Singapore, Brunei, Mã Lai, Indonésia, Thái Lan, vốn khi xưa là những quốc gia đồng đẳng hay kém hơn Việt Nam Cộng Hòa, mặc dù chiến tranh xâm lược diễn ra trên lãnh thổ VNCH. Càng xấu hỗ hơn khi so với Hàn Quốc, nay là một tiểu cường quốc (hạng 45è, $36.239), với Taiwan chỉ là một hòn đảo mà luôn bảo vệ được lãnh thổ chống lại Trung Quốc (hạng 50è, $34.060), với Cuba đã bị Mỹ cấm vận từ 1962 mà vẫn có nền y tế, giáo dục không tồi tệ như đất nước của bác (hạng 80^e, $18.326). Đa số VN đứng hạng gần với Phi Châu là các quốc gia nghèo, độc tài, chậm tiến, Đặc biệt với đồng chí Bắc Hàn đứng gần chót (hạng 211, $640).

 

ODA và nợ công

 

Để cứu giúp VN thoát ra tình trạng chậm tiến và nghèo đói, tháng 11 năm 1993, một số quốc gia phát triển và các quỹ tiền tệ quốc tế (WB, IMF, ADB…) họp tại Paris để chấp thuận tài trợ cho VN theo chương trình ODA (Official Development Assistance) tiếng Việt gọi là Chương Trình Hỗ Trợ Phát Triển Chính Thức. Số tiền tài trợ dưới hai hình thức: viện trợ và cho vay với lãi suất thấp, thường dưới 3% và thời gian trả nợ dài hạn (30-40 năm). Trong 10 năm đầu chỉ phải trả tiền lời, kể từ năm thứ 11 mới bắt đầu trả tiền lời lẫn vốn. Từ 1993 đến 2020, ODA đã tài trợ cho VN 78 tỉ USD trong đó có 12 tỉ viện trợ và 66 tỉ cho vay (Vốn ODA ở VN/ tạpchitaichanh.vn 07/11/2020). Nhưng từ năm 2021-2024, vốn ODA sụt giảm trầm trọng, nhiều nhà tài trợ rút lui vì VN trả nợ thiếu, chính quyền tham nhũng, chỉ còn khoảng 1 tỉ mỗi năm. Đúng như tờ báo đảng viết tựa chế nhạo: Đã đến lúc VN tốt nghiệp ODA (Thanh niên 10/07/2025). Nhật Bản là nhà tài trợ lớn nhất (40%), sau đó là Ngân Hàng Thế Giới, Hàn Quốc, Liên Hiệp Âu Châu…

Chuyện khôi hài là chính phủ dùng tiền viện trợ và tiền vay nợ của ODA với lãi xuất thấp đem cho các doanh nghiệp nhà nước (DNNN), các địa phương vay với lãi xuất cao hơn để lấy lời. Cộng Sản xem ODA như của trời cho hay nghĩ rằng phải chờ đến 30-40 năm sau mới trả, do đó các đảng viên “có chức” tha hồ tham nhũng, thi nhau lập dự án để ăn chia từ trung ương đến địa phương. Việt Nam có hàng ngàn doanh nghiệp nhà nước mà vốn do nhà nước bơm vào hay do nhà nước bão lãnh nợ vay, khi làm ăn thua lỗ vì thiếu khả năng, vì tham nhũng rồi khai phá sản, quịt nợ. Đó là lý do giải thích tại sao nợ của DNNN Việt Nam không tính vào nợ công, trái với cách tính của nhiều quốc gia trên thế giới.

Không trả nợ đúng thời hạn, tiền lời chồng chất, mượn nợ mới để trả nợ cũ, bù vào ngân sách thâm hụt, nợ công của Việt Nam đã lên đến mức báo động. Đối với ngành ngân hàng còn là mối nguy hiểm nghiêm trọng cho tài chánh quốc gia. VN có 9 ngân hàng nhà nước (NHNN), 7 ngân hàng liên doanh  và gần 50 ngân hàng tư nhân. Chính phủ phải thường xuyên bơm tiền vào các ngân hàng liên doanh vì khách hàng ăn chia với đảng viên quịt nợ (nợ xấu). Chỉ năm 2020 và chỉ 3 ngân hàng liên doanh lớn (BIDV, Vietcombank, Vietinbank), nợ xấu lên đến 41.265 tỉ đồng (tương đương với 470 triệu USD). (Nợ xấu tại 3 ông lớn ngân hàng)

 

FDI và giàu ảo

 

FDI là chữ tắt của Foreign Direct Investment, tiếng Việt gọi là Chương trình Ngoại quốc đầu tư trực tiếp  khi VN ban hành Luật Đầu Tư nước ngoài năm 1987 và sau khi Mỹ bỏ cấm vận VN vào tháng 2/1994 dưới thời Clinton. Lúc ban đầu, từ 1998 đến 2003, FDI thường hoạt động với số vốn đầu tư nhỏ khoảng 10 triệu USD, nhưng kể từ sau năm 2003, khi chính phủ VN tu chính Luật Đầu Tư giành nhiều ưu đãi cho đầu tư nước ngoài, số vốn tăng lên trăm triệu và gần đây tới tỉ. Có 2 hình thức đầu tư: nước ngoài liên doanh với VN, vốn 100% của nước ngoài.

Theo Cục Đầu Tư Nước Ngoài, cho đến ngày 20/12/2020, VN có tổng số vốn FDI đăng ký là 384 tỉ USD của 137 quốc gia và vùng lãnh thổ. Đứng đầu là Hàn Quốc (70.6 tỉ), kế đó là Nhật Bản (60.3 tỉ) tiếp theo là Singapore, Đài Loan, Hong Kong, Trung Quốc…

FDI đã làm bộ mặt VN sáng sủa hơn từ 20 năm nay, nhưng VN cũng phải trả một giá rất đắt. Sau đây là vài thí dụ:

– FDI có tạo công ăn việc làm cho khoảng 4.5 triệu nhân công VN tính đến 2024, nhưng không phải là nhân công mới tạo thêm mà chỉ là sự chuyển đổi từ các ngành thủ công nghệ, nông nghiệp. Điều tác hại hơn là đa số nhân công nầy là phụ nữ, giá nhân công rẻ, thậm chí còn sử dụng nhân công tập sự để dễ dàng sa thải, khỏi phải trả lương cao. Một số hãng xưởng thiết lập trên vùng đất nông nghiệp, nông dân buộc phải bán nhà, bán đất cho chinh phủ với giá rẻ mạt để rồi chính phủ bán lại cho tư bản gấp chục lần, nông dân mất đất canh tác, mất nhà trở nên vô gia cư, vô nghề nghiệp. Chính sách gọi là kỹ nghệ hóa nông thôn nhưng thực ra là bần cùng hóa nông dân, tạo thêm một lớp người nghèo đói di cư sống vất vưởng ở ven đô và tạo nên một giai cấp tỉ phú địa ốc mà đa số là đảng viên hay họ hàng. Hãng xưỡng càng phát triển, tư bản đỏ càng gia tăng, dân càng nghèo khổ. Đó là mặt trái của FDI.

– FDI đầu tư nhiều vào các ngành dễ sinh lợi mau chóng, đặc biệt ngành xây cất và địa ốc.Tính đến tháng 11/2024, VN có 940 cao ốc hơn 100 m ở Saigon, Hà Nội, Đà Nẳng và gần như tại mỗi tỉnh đều có một vài cao ốc. (Wikipedia. Danh sách cao ốc VN).  Đó là tài sản 100% của tư bản Á Châu và tư bản đỏ. Đừng thấy cao ốc mà cho rằng VN hôm nay văn minh, giàu có.

– FDI có khuynh hướng sản xuất cho thị trường tiêu thụ VN vì dễ cạnh tranh với các sản phẩm nội địa bởi lẽ phẩm chất của ngoại quốc cao hơn do đó bán giá cao hơn để thu nhiều lợi nhuận. Làm như vậy, chẳng những FDI làm hại các ngành kỹ nghệ, thủ công nghệ của VN mà còn làm mất đi ngoại tệ xuất cảng, trái với mục tiêu tối hậu khi VN hợp tác với FDI.

– FDI thực hiện công cuộc chuyển giao kỹ thuật (transfert technologique) cho VN rất hạn chế, chỉ chuyển giao những kỹ thuật trung bình hay lỗi thời. Với những đại công trình, họ đem các chuyên gia lãnh đạo và thừa hành, kể cả kỹ thuật viên sang VN lập kế hoạch và thực hiện.

Trường hợp Công Ty Samsung là một thí dụ điển hình cách làm ăn của FDI. Thành lập tại Bắc Ninh năm 2008, hiện nay Việt Nam có 6 nhà máy thu dụng 110.000 nhân công (Thái Nguyên: 65.000, Bắc Ninh: 39.000, TP HCM: 6.000) cung cấp hơn 20% số hàng hóa xuất cảng của VN. Khu vực Bắc Ninh là cứ điểm chủ lực, sản xuất phân nửa số điện thoại thông minh trên thế giới. Sở dĩ Samsung chọn VN là cơ sở đầu tư quan trọng vì VN là trung tâm thị trường phân phối trong vùng, ưu đãi luật đầu tư và nhứt là nhân công khéo tay và cực kỳ rẻ. Lương công nhân hàng tháng chỉ có từ 230 – 280$ (có một bữa cơm miễn phí và xe bus chuyên chở) như vậy chỉ đủ nuôi thêm được 1-2 người; 90% là thợ, chỉ có 10% là kỹ thuật viên và kỹ sư (lương từ 600$-1000$). Samsung VN là một nhà máy khổng lồ «cheap labor» chỉ làm công việc lấp ráp, lao công, chuyên chở.

Đó là một hình thức khai thác sức lao động thời thực dân khi xưa mà VN hôm nay vẫn chấp nhận. Năm 2024, công nhân Samsung Việt Nam vẫn nghèo «mạt rệp», trong khi Tập đoàn Samsung toàn cầu thu vào 225 tỉ USD và Samsung VN 62 tỉ. (tóm lược từ tài liệu của Samsung).

Nói tóm lại, dẫu biết VN là một quốc gia đại tham nhũng, nhưng giới đầu tư ngoại quốc vẫn rót tiền vào VN, thỏa hiệp với tham nhũng để hưởng lợi theo lối win-win hay bất chính. Họ vay tiền ngân hàng VN thay vì mang tiền vào, vay tiền ngân hàng một số cao hơn trị giá tài sản rồi khai phá sản hay bỏ trốn, khai lỗ liên miên để xin miễn thuế và chuyển giá, tình trạng mà giới doanh thương VN gọi là “lỗ giả, lãi thật”, lập nhà máy qua loa, thu nhân công sản xuất rồi bán nhà máy, quịt lương nhân công.

Vỏ quýt dầy thì có móng tay nhọn, Cộng sản VN đâu phải là siêu việt hơn các FDI da trắng, da nâu, nhứt là FDI có máu Chệt trong các trò ngang ngược, lưu manh.

 

Mặt thật của nghèo đói Việt Nam

 

Căn cứ vào số liệu của các cơ quan quốc tế (WB, UNPD, World Wealth, Knight Frank, Forbes)  người viết tổng hợp và tóm tắt tình trạng giàu nghèo ở VN theo 3 giới (nhóm) như sau:

 

– Giới giàu: 

 

– Theo tạp chí Forbes, tính đến ngày 15/2/2026, VN có 8 tỉ phú với khối tài sản chung là 43 tỉ USD mà đứng đầu là Phạm Nhật Vương với tài sản là 26,1 tỉ USD, hạng 88 trên thế giới. Những người còn lại là Nguyễn thị Phương Thảo (VietJet 4,1 tỉ), Phạm Thị Hương (Vingroup, vợ ông Vuợng 2,8 tỉ), Trần Đình Long (Hòa Phát 2,7 tỉ), Hồ Hùng Anh (2,4 tỉ Techcombank), Phạm Thúy Hằng (2 tỉ, em gái bà Hương), Ngô chí Dũng (1,1 tỉ VPBank), Nguyễn Đăng Quang (1 tỉ, Masan). Điều đáng nói là phân nửa số tỉ phú nầy khởi nghiệp bằng nghề sản xuất mì gói tại Đông Âu trước khi vể VN làm ăn như vợ chồng ông Vượng ở Ukraine với mì gói hiệu Mivina, ông Ngô chí Dũng ở Nga với mì hiệu Rollton, cả ông Hồ Hùng Anh và Nguyễn Đăng Quang cũng đã là vua mì gói.

Cần nói thêm là các tỉ phủ  gia tăng hay sụt giảm tài sản chứng khoán có thể hàng ngày tùy theo biến động của thị trường (như trường hợp ông Phạm Nhật Vượng tăng tài sản gấp đôi chỉ sau 1 năm. 2025. Ngày 15/2 ông khai có tài sản là 26,1 tỉ  đứng hạng 88, nhưng đến ngày 04/3 ông mất 2,4 tỉ rớt xuống hạng 93).

– Theo báo cáo của New World Wealth, tính đến năm 2024, VN có  58 người sở hữu trên 100 triệu USD (nhóm cent millionaire), 5.450 người sở hửu trên 10 triệu USD và 19.400 triệu phú sở hữu trên 1 triệu USD. Cơ quan World Wealth nhấn mạnh đây là con số những người cho phép kiểm chứng tài sản, nhưng VN còn có nhiều người giàu vì “tâm lý chung xã hội” nên họ giấu kín. Ai mà chẳng biết những người giàu giấu kín nầy là những siêu tham nhũng trong cái lò Bộ Chính Trị Trung Ương

– Theo Knight Frank Report 2024, để được gọi là siêu giàu tại Việt Nam phải sở hữu ít nhứt 30 triệu USD kể cả bất động sản. Số siêu giàu kể như sau: năm 2016: 589 người; năm 2021: 1234 người; phỏng định năm 2026 : 1551 người.

– Theo tài liệu World Inequality Report 2026, tại Việt Nam, 10% dân trong nhóm giàu chiếm hữu 59% tài sản của cả nước trong khi 50% người dân trong nhóm nghèo chỉ nhận được có 4.6%. Về lợi tức, người dân trong nhóm siêu giàu 1% sở hữu lợi tức trung bình là 141.665 euro, trong khi người nghèo chỉ có 1 448 euro (cách nhau 9783 lần). UNDP (United Nations Development Programme (Chương Trình Phát Triển Liên Hiệp Quốc) cơ quan soạn thảo Bản Phúc trình xác nhận Việt Nam tuy là môt quốc gia có lơi tức dầu người quá thấp, nhưng chênh lệch bất bình đẳng giàu nghèo thật quá cao. Người dận Việt Nam cần biết «thành tích»

 

Lợi tức và Tài sản Việt Nam 2026

 

	Lợi Tức		Tài Sản
	$ (euro)	%	$ (euro)	%
Giàu 1%	141.660	15.5	954.768	24.7
Giàu 10%	39.382	43.2	228.062	59
Trung lưu 40%	9.398	41.1	35.059	36.3
Nghèo 50%	1.448	15.8	1.778	4.6

(Source: World Inequality Report 2026.- UNDP, Dec. 2025, table p. 198)

 

– Giới trung lưu: gồm hai nhóm: nhóm trung lưu cao và nhóm trung lưu thấp.

 

Nhóm trung lưu cao gồm cán bộ nhà nước trung cấp, giới chuyên nghiệp (bác sĩ, kỷ sư, luật sư…), doanh nhân, nhân viên các công ty nước ngoài. Công cuộc đô thị hóa và kỹ nghệ hóa VN từ 20 năm nay đã gia tăng lớp trung lưu đô thị mỗi năm khoảng 1-1.5% dân số, dự trù sẽ tăng lên 26% năm 2026. «Lợi tức của nhóm nầy dao động từ 1400 USD – 3400 USD mỗi tháng, gia đình 3-4 người, sống ở đại đô thị (Hà Nội, TP HCM, Đà Nẳng…), có nhà riêng (nhà tầng, chung cư hiện đại» (Tầng lớp trung lưu VN, généré par IA). Đa số giới trung lưu nầy có trình độ văn hóa, chính trị nhưng an phận, giả câm giả điếc vì chén cơm manh áo, nhưng khi cần chọn lựa, họ sẽ đứng về phía giai cấp thống trị vì họ đã trưởng thành trong giáo dục của kẻ thống trị.

Nhóm trung lưu thấp gồm những người thoát nghèo sau khi đã cật lực làm việc với tay nghề và tiểu thương, phát triển ở các đô thị nhỏ kể cả ở nông thôn, những người có lợi tức một ngày trên 15 USD theo Ngân Hàng Thế Giới.

Nói chung, giới trung lưu cao có lơi tức mỗi người có thể lên đến 5000 USD mỗi tháng, và trung lưu thấp khoảng 1000 USD.

 

– Giới nghèo: 

 

Theo Ngân Hàng Thế Giới,  ngưỡng nghèo là lợi tức cần có mỗi người mỗi ngày. NHTG cập nhật hóa thưởng xuyên số tiền nầy: 1 dollar năm 1985; 1,25$ năm 2001; 1,90$ năm 2015;  2,15$ năm 2022; và 3,00$ năm 2025. Đối với các quốc gia vừa phát triển, số tiền nầy là 4,20$ -8,40$. Như vậy, ngưỡng nghèo áp dụng cho VN năm 2025 là:

– Nghèo cùng cực: dưới 3 USD

– Nghèo: 3 USD

– Dễ bị tổn thương kinh tế: 3.1 USD – 5.5 USD (khi thoát nghèo, khi trở lại nghèo)

Nói chung, Viêt Nam có khoảng 40% người nghèo thuộc ba trạng thái nầy. Người nghèo ỏ vùng ven đô làm lao động chân tay, ở vùng nông thôn cày cấy mướn, họa hoằn còn giữ được miếng ruộng, ở vùng sâu vùng xa dân tộc thiểu số sống nghèo cùng cực.

Thí dụ người công nhân Samsung có lương mỗi tháng 230$- 280$ chỉ nuôi được 2 đứa con với tiền thu nhập theo ngưỡng nghèo (90$X3 =270$). «…Tính đến năm 2024, thu nhập bình quân đầu người hằng tháng chỉ dạt được 4,5 triệu đồng…» (Nông dân VN hiện tại và tương lai /20/10/2025). Không kể thời tiết bị bị mất mùa, người nông dân VN với thu nhập mỗi tháng tương đương với 170 USD  chỉ nuôi đựơc 1-2 người nghèo. Theo Nghị đinh 73/2024/ND  của chính phủ, lương cơ sở của Việt Nam năm 2024 là 2.340.000 đồng/tháng (90 USD). Như vậy, tiền lương của công nhân VN chỉ nuôi đủ người công nhân nghèo trong cùng cực.

Theo báo cáo của NHTG, tỉ lệ người nghèo cùng cực ở VN như sau: 2010: 20.7%; 2012: 17.2%; 2014: 13.5%; 2016 : 9.8%; 2018: 6.7%. Thực ra, tỉ số người nghèo cùng cực vẫn còn rất cao so với báo cáo láo của Thống Kê Việt Nam (3%).

Nhớ lại, thời Việt Nam Cộng Hòa, người dân nghèo khổ vì chiến tranh do đạo quân áo bà ba đen khăn rằn và dép râu nón cối gây ra, chớ không có nghèo đói. Sau 50 năm bị trị, người dân sống dưới chế độ Việt Nam Cộng Sản bị đói. Trang mạng báo điện tử của chính phủ (hanoimoi.com.vn ngày 04/02/2021 ) đăng tin: “Đến nay đã có 17 tỉnh đề nghị Thủ Tướng chính phủ hỗ trợ gạo từ nguồn dự trữ quốc gia hơn 12.416 tấn cho 707.535 nhân khẩu hỗ trợ dịp Tết Nguyên Đán”.

Trong khi khắp nước tưng bừng nở hoa ăn Tết thì có gần 1 triệu người dân trên 17 tỉnh xin gạo ăn đỡ đói, như vậy Việt Nam hôm nay giàu hay nghèo?

 

Kết luận

 

Việt Nam hôm nay có nhiều xa lộ, nhiều nhà chọc trời tối tân, nhiều con đường tráng nhựa và nhiều nơi có điện lực dẫn đến làng xã. Tuy nhiên, bởi lẽ đa số người dân trong nước phải quần quật với cuộc sống trong thiếu thốn, trong bất an, họ thờ ơ với những thay đổi nầy vì họ vẫn quen thuộc với cái đảng Hồ-Tô (Hồ Chí Minh – Tô Lâm).

Việt Nam hôm nay là đất của ngoại bang. Họ xây cất với vốn và nhân công của họ rồi bán hay cho VN thuê, họ sản xuất sản phẩm của họ trên nước VN hay đem từ nước họ rồi bán cho dân VN với giá họ định. Họ lập đặc khu của họ trên đất VN mà không cho dân VN đến gần. Những xa lộ thênh thang với những chiếc xe giá “khủng” của giới nhà giàu, những khu giải trí hiện đại mà hàng đoàn xe bus đầy nhúc du khách nối đuôi vào, đó là những món nợ truyền kiếp mà người dân VN nhiều thế hệ phải trả.

 

Tóm lại, Việt Nam hôm nay chẳng còn chủ quyền và chẳng còn gì đáng giá.

 

Tuy nhiên, Việt Nam có rất nhiều tài sản của ngoại bang làm cho đảng nở mặt nở mày với thế giới. VN còn có cả triệu Việt Kiều gởi tiền và mang ngoại tệ về quê ăn Tết để đảng có tiền trả nợ và để quảng cáo cho đảng là đất nước hôm nay văn minh tiến bộ, thậm chí còn hơn cả đất nước đã cưu mang họ mà khi xưa họ đã tìm cái sống trong cái chết để vượt thoát rồi hôm nay họ trở về trầm trồ khen ngợi. Họ có biết chăng những cửa hàng lộng lẫy, những cao ốc cực kỳ sang trọng là tài sản của tư bản đỏ liên doanh với / hay 100% của Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan, nói chung là của tư bản đủ các sắc dân, nơi mà đám mệnh phụ phu nhân, cậu ấm cô chiêu của các vua chúa đỏ, quần thần đỏ, tư bản đỏ lũ lượt đến để đốt tiền tham nhũng và các du khách ngoại quốc đến để mua hàng rẻ hơn ở xứ họ.

Nhưng trong cái rực rỡ “hoành tráng” ở các khu phố sang trọng ấy, VN hôm nay vẫn còn có người cụt chân lê lết trên đường đưa nón xin tiền, có đứa trẻ lem luốt chạy theo khách mời mua vé số, có bà già dựng chiếc xe đạp bên lề đường với cái giỏ đựng những đồ chơi trẻ con bằng nhựa. Đâu đó, trước cửa hàng Vutton, một nhóm người tay cầm Iphone nhi nhô tiếng Việt tiếng Anh lơ lớ, nhưng ngập ngừng không dám vào “tham quan” vì thấy… mình không giống ai từ túi tiền đến y phục. Đó là mặt thật của giàu nghèo ở VN hôm nay và cái phũ phàng đổi đời của “áo rách về làng”.

 

Không !… Việt Nam hôm nay không giàu mà chỉ có đảng “Hồ-Tô” giàu. Đảng viên và bọn “ăn theo” đảng càng giàu thì người dân càng nghèo. Thành phố càng mọc lên nhiều cao ốc, ngoại ô càng xây thêm nhiều hãng xưởng thì người dân càng mất nhà mất dất, và người dân nhiều thế hệ sẽ không bao giờ trả hết nợ ngoại bang….!!!

 

Đó là câu trả lời của một người tị nạn không về quê ăn Tết và vẫn luôn tưởng niệm ngày Quốc Hận 30 tháng Tư.

Lâm Văn Bé

Quốc Hận năm 51
Theo https://www.saigonweeklyonline.com ngày 4/4/2026