Tuesday, May 12, 2026

Những Gì Quan Trọng Nhất Trong Đời Chúng Ta? - BS. Nguyễn Thượng Vũ


Trong 1 forum tiếng Pháp mà tôi là thành viên, mấy ngày trước chúng tôi có bàn về một đề tài quan trong cho tất cả chúng ta: những gì quan trọng nhất trong đời chúng ta?

    Có nhiều câu trả lời khác nhau, tùy theo tuổi tác, tùy theo giới tính, tùy theo từng lớp trong xã hội.

    Phần lớn không phải là một lựa cọn duy nhất, mà là một nhóm lựa chọn.

Tôi tóm tắt  phía dưới các bàn luận chung cho cuộc bàn luận nhiều ngày này. Tôi ước mong các anh chị sẽ cho thêm ý kiến cho bài viết đầy đủ hơn

Nguyen Thuong Vu 

****** 

    Phần lớn lựa chọn là: Sức Khòe, Vợ hay chồng, bạn hữu, Tiền Nong, Giáo dục, nghề nghiệp, bằng cấp. 

    Chúng tôi gạt bỏ lựa chọn như Bố Mẹ, con cái , vì chúng ta không lựa chon được bố, mẹ, con cái hay anh em.

    Lựa chọn bạn hữu thì được chứ không lựa chon được anh em. 

    Mỗi người chúng ta có những ưu tiên riêng tư cho chính mình. 

    Không có một tỷ lệ “đúng tuyệt đối” nào cho  tất cả mọi người, vì ưu tiên trong cuộc sống thay đổi theo tuổi tác, văn hóa, tính cách và hoàn cảnh.

    Nhưng các nghiên cứu về tâm lý học, y học và hạnh phúc lâu dài thường đồng ý với nhau ở một điểm quan trọng:

    Một cuộc sống tốt đẹp thường được xây dựng trên sự cân bằng, / balance/equilibre/  chứ không phải chỉ tối đa hóa một yếu tố như tiền bạc hay sự nghiệp. 


Một cách thực tế để nhìn về các ưu tiên trong đời sống có thể là:

  • Sức khỏe (thể chất và tinh thần): 30%. 
  • Không thể quên/loại bỏ/ coi rẻ/ sức khỏe tinh thần được.

Không có sức khỏe thì hầu như mọi điều khác đều khó tận hưởng. 
  • Quan hệ gia đình và tình cảm (vợ/chồng, gia đình, bạn thân): 25% 

  •  Khổng thể gạt bỏ  tính cách quan trọng tình cảm giữa những liên hệ đồng tình luyến ái được 

  • Những mối quan hệ bền vững là một trong các yếu tố dự đoán mạnh nhất về hạnh phúc và tuổi thọ.
  •  
  • Giáo dục và học hỏi liên tục: 15%
  •  
  • Việc học / giáo dục/ kiến thức/ giúp con người có phán đoán tốt hơn, thích nghi tốt hơn và có nhiều cơ hội hơn trong suốt cuộc đời.
  •  
  • Ý nghĩa sống / lý tưởng / giá trị tinh thần: 15%
  •  
  • Con người cần một lý do để thức dậy mỗi ngày, vượt lên trên chuyện chỉ kiếm sống hay tiêu dùng.

Đức tin tôn giáo rất quan trọng 

  • Ổn định tài chính: 10%
  • Tiền bạc giúp giảm căng thẳng và tạo sự tự do.
  • Nhưng sau khi đã đủ an toàn và ổn định, tác động của tiền đến hạnh phúc giảm dần. 
  • Giải trí / nghệ thuật / đời sống tinh thần: 5%
  • Âm nhạc, nghệ thuật, thiên nhiên, niềm vui hay đời sống tâm linh giúp nuôi dưỡng sự cân bằng nội tâm.

    Các bài khảo cứu về Thi thơ, Âm nhạc cổ điên hay tân nhạc của BS Nguyễn Văn Bảo, BS Phạm Anh Dũng , Nguyên Bích,  Khanh Phương , thuộc về địa hạt này.


Các tỷ lệ này không chỉ nói về thời gian, mà còn nói đến:

  • mức độ quan tâm,
  •  
  • năng lượng tinh thần,
  •  
  • sự đầu tư cảm xúc, (emotional investment) 
  •  
  • và tầm quan trọng lâu dài. ( long-term importance) .Một người ban quen trong khi du lich thì hường ít có đầu tư cám xúc. 
  •  

Một điều đáng suy nghĩ là:

Nhiều người lớn tuổi thường nói rằng:

  • Ít ai hối tiếc vì mình đã không kiếm thêm được một ít tiền.
  •  
  • Nhưng rất nhiều người hối tiếc vì đã làm hỏng sức khỏe, đánh mất gia đình hay bỏ quên những người thân yêu.
  •  

    Điều đó không có nghĩa tiền bạc không quan trọng.

Thiếu an toàn tài chính có thể gây áp lực rất lớn. Nhưng tiền bạc khác với sức khỏe và tình cảm:

  • Đến một mức nào đó, tiền giúp cuộc sống tốt hơn rất nhiều.
  •  
  • Nhưng vượt quá mức cần thiết, hiệu quả  tiền bạc đem lại hạnh phúc sẽ giảm dần.

Có thể hình dung cuộc sống như một cái bàn có bốn chân:

  1. Sức khỏe
  2. Quan hệ tình cảm
  3. Ý nghĩa sống
  4. Ổn định tài chính

Nếu một chân gãy hoàn toàn, cái bàn sẽ mất cân bằng.

Theo tuổi tác, ưu tiên cũng thay đổi:

  • Tuổi trẻ (15–30): học hành, kỹ năng và xây dựng bản thân có thể chiếm tỷ trọng cao hơn.
  •  
  • Trung niên (30–55): gia đình, con cái, sự nghiệp và tài chính trở nên quan trọng hơn.
  •  
  • Tuổi lớn hơn: sức khỏe và những mối quan hệ ý nghĩa thường trở thành ưu tiên hàng đầu.  (Health and meaningful relationships usually become dominant)  priorities.) 

Một thứ tự ưu tiên mà nhiều người cuối cùng nhận ra là:

  1. Sức khỏe
  2. Nhân cách và khả năng phán đoán .     
  3. Tình cảm và gia đình
  4. Công việc có ý nghĩa
  5. An toàn tài chính
  6. Danh vọng và địa vị

Điều đáng chú ý là “địa vị” thường đứng khá thấp. Nhiều người dành quá nhiều năng lượng để theo đuổi danh tiếng / địa vị/ tiền bạc/ mà quên mất sức khỏe hoặc gia đình.

Nếu muốn tóm gọn thành một công thức đơn giản:

  • 30% Sức khỏe
  • 25% Tình yêu và các mối quan hệ gia đình, bạn hữu 
  • 20% Học hỏi , giáo duc và phát triển bản thân
  • 15% Ý nghĩa sống và cống hiến, giúp đỡ xã hội và nhân loại 
  • 10% Tiền bạc , nhà cửa và vật chất

Điều quan trọng không phải là các con số chính xác, mà là tránh cực đoan:

  • chỉ có tiền mà không có sức khỏe,
  • chỉ có sự nghiệp mà không có gia đình,
  • chỉ hưởng thụ mà thiếu kỷ luật,
  • chỉ làm việc mà thiếu ý nghĩa sống tâm linh .

Một cuộc đời cân bằng thường gồm:

  • đủ tiền để sống an ổn,
  • sức khỏe tốt,
  • có người để yêu thương,
  • có việc làm có ý nghĩa,
  • và luôn tiếp tục học hỏi. ( nghe âm nhạc hàng  ngày, chơi cờ, ca hát, nhẩy múa, đọc sách...)  

Nguyễn Thượng Vũ

No comments:

Post a Comment