Nói về tuổi già người ta vẫn cho rằng : Tuổi già là tuổi “xế chiều”, chỉ toàn mất mát. Nhưng đi hết một vòng đời ta mới thấy: cái gì cũng có hai mặt. Già, là lúc ta mất nhiều, nhưng cũng được không ít.
Cái “mất” của tuổi già
Mất đầu tiên và rõ nhất
là sức khỏe. Mắt mờ, chân chậm, đêm nằm nghe xương khớp lục cục nhói đau khi trở
mình. Những bậc thang ngày xưa bước hai bậc một, giờ vịn tay mới qua. Mất sức,
kéo theo mất tự do. Muốn đi xa phải tính, muốn ăn ngon phải kiêng.
Mất thứ hai là vai trò
trong gia đình. Ngày trước là trụ cột, lời nói có người nghe, đe có người sợ. Về
già, con cháu lớn, chúng có thế giới riêng. Họp gia đình, ý mình thành ý tham
khảo. Từ “người quyết định” thành “người kể chuyện "cũ” " chuyện xưa ".
Mất thứ ba là bạn bè. Mỗi
năm thưa dần một chỗ ngồi cà phê sáng. Đám tang nhiều hơn đám cưới. Điện thoại
ít reo, danh bạ nhiều số không còn người nghe máy...
Mất sau cùng là thời
gian. Biết chắc quỹ thời gian không còn dài. Mỗi ngày qua đi mang theo một nỗi
buồn chênh chao. Mỗi tờ lịch xé đi là một lần giật mình.
Cái “được” của tuổi già
Nhưng cũng chính ở tuổi
già, ta được thứ mà tuổi trẻ không có...
Ta thảnh thơi với chính
mình không còn phải gồng mình với ai. Ta chẳng cần phải "diễn" Ta được
sống thật, nói thật,làm thật mệt thì nghỉ, không vui thì không làm, không gượng
ép. Cái quyền “không diễn” ấy tuổi trẻ làm sao có được ?
Sáng ra ta muốn dậy sớm
ngắm bình minh vận động thể dục,tắm nắng chiều muốn ngủ vùi... chẳng ai phán
xét.
Được hiểu mình. Trẻ thì
chạy theo thiên hạ, già rồi mới biết mình thích chén trà đặc, thích bản nhạc
xưa, thích ngồi yên không làm gì. Hiểu mình rồi, mới sống cho mình.
Được quyền nhớ và quyền
quên. Nhớ chuyện năm 20 tuổi rõ như hôm qua, quên chuyện bực mình hôm kia. Nhớ
dai kỷ niệm đẹp, quên nhanh hờn giận. Đó là món quà của trí nhớ già: nó tự lọc.
Được nhìn đời bằng con
mắt nhẹ. Tranh hơn thua làm gì, khi cuối cùng ai cũng về với đất. Thấy con cãi
nhau, chỉ cười: “Ngày xưa ba mẹ cũng vậy”. Thấy cháu vấp ngã, không hốt hoảng:
“Đứng dậy, đi tiếp là được”. Bình thản đó, phải trả bằng cả đời mới mua nổi.
Được thương theo cách
khác. Trẻ thương bằng chiếm hữu, già thương bằng buông tay. Thương con là để nó
bay, thương cháu là kể chuyện ngày xưa rồi lẳng lặng nhìn nó lớn. Không giữ,
nên không mất.
Được – mất, suy cho
cùng là một
Ngẫm kỹ, cái mất hôm
nay là cái được hôm qua. Mất sức trẻ, được thời gian chiêm nghiệm. Mất vai trò
trụ cột, được làm người quan sát. Mất bạn, được hiểu vô thường. Mất thời gian
dài, được biết quý từng ngày ngắn.
Tuổi già như mùa đông.
Cây rụng lá, trơ cành, trông như mất hết. Nhưng trong thân gỗ đang ủ nhựa cho
mùa sau. Người già rụng đi ham muốn, rụng đi sân si, chỉ còn lõi người: hiền,
và thật.
Vậy nên, nếu phải chọn,
đừng hỏi già “được gì, mất gì”. Hãy hỏi: “Thứ mình mất, có đáng để đổi lấy thứ
mình được không?”
Với nhiều người, câu trả
lời là: đáng. Đáng lắm. Vì cuối cùng, được bình yên trong lòng, là cái được lớn
nhất. Mà bình yên, trẻ mấy ai có.
Tuổi già không phải đoạn kết buồn. Nó là chương cuối, viết chậm, chữ thưa, nhưng mỗi chữ đều rất nặng.
Phạm Quốc Hùng
Nguồn FB
No comments:
Post a Comment