Sunday, September 9, 2018

Cháo Trắng Và Người Hoa - Người Phương Nam


Có nhiều người không thích ăn cháo trắng mà chỉ thích cháo gà cháo vịt, cháo lòng, cháo cá, hay cháo bào ngư vv... mặc dù cháo trắng cũng có cái ngon riêng và lợi điểm đặc biệt của nó là thuần khiết chỉ gạo với nước, không mỡ màng, không nhiễm độc tố, ăn dễ tiêu, nhẹ bụng, là món lót lòng lành mạnh rất tốt cho sức khỏe, nhứt là người già.   

Người Hoa từ ngàn xưa đã có tập tục ăn điểm tâm cháo trắng cho ấm dạ dày rồi sau đó muốn ăn hàng vặt gì đó bên ngoài mới ăn.  Tập tục nầy cũng dễ hiểu thôi, là vì nước Tàu đông dân,  nghèo đói, lúa gạo không đủ ăn nên người ta phải ăn cháo. Mà nghèo thì làm gì có cá thịt để nấu nên buộc lòng phải ăn cháo trắng mà thôi. Ăn riết rồi thành thói quen dù khi đã có đủ cơm ăn vẫn không thể nào quên cháo. Cháo nấu theo người Hoa có hai cách, một là khi gạo vừa nở bung ra thì tắt lò đậy kín nắp để đó, hai là nấu lâu hơn cho ra nhựa, vừa nước vừa cái chớ không đặc sệt như cháo đậu xanh đậu đỏ của người Việt Nam.

Sáng sớm thức dậy, việc đầu tiên của con dâu, hoặc con gái trong nhà là bắc nồi cháo lên bếp, vừa canh chừng, vừa dọn mấy món đồ mặn ra bàn, thường là những món đơn sơ, thanh đạm không tanh tưởi hay dầu mỡ mà lúc nào cũng có sẵn trong nhà như là xái bấu (củ cải ướp muối với ngũ vị hương đem phơi khô), cốn xại (cải ướp với riềng và muối đường), đậu phọng hoặc đậu đen nấu muối, trứng muối, cải Tứ Xuyên (một loại củ cải ở Tứ Xuyên bên Tàu, ướp muối và ớt bột), chao đỏ, thịt chà bông hay thịt kho khô vv... 

Người nhà, trước khi ra cửa tản mác đi làm, ai cũng húp một hai chén cháo với một món nào đó trên bàn. Vì là đồ mặn nên chỉ cần gắp một hai miếng là xong bữa  chớ không ai ăn nhiều tới nỗi để bị lên máu. Có người thích ăn cháo không hoặc xịt chút Maggi, miễn có chút cháo vô bụng là thấy sảng khoái tinh thần để bắt đầu một ngày làm việc mới.  

Cải Tứ Xuyên

Thịt kho tiêu

Hột vịt muối

Xái bấu cay (củ cải muối có ớt)


Đậu phọng nấu muối

Cốn xại

Người Hoa không chỉ ăn cháo sáng mà có khi họ nấu nhiều để ăn luôn cả ngày mặc dù trưa chiều đã có cơm. Nhớ hồi xưa, mỗi lần đi thăm bà nội, tôi thấy trên bếp lúc nào cũng có nồi cơm và nồi cháo. Tôi hỏi thiếm tôi sao chiều mà cũng nấu cháo chi vậy. Thiếm nói chú đi làm về mệt thường hay húp một chén cháo trước khi ăn cơm không thôi nuốt không vô. 

Hồi đi vượt biên, lúc ở trại chuyển tiếp Sungai Besi Mã Lai chờ chuyến bay đi định cư, chúng tôi có biết một gia đình người Hoa Chợ Lớn ở chung phòng, người cha sáng nào cũng lọ mọ đi nấu cháo, cháo nấu xong thì cũng gần tới giờ người ta phát  cơm trưa.  Mà ở đây muốn nấu nồi cháo đâu phải dễ vì là trại tạm cư như hostel nên chỉ có chỗ ngủ, phòng tắm, nhà vệ sinh chung chớ không có nhà bếp. Cơm nước thì đã có nhà thầu nấu sẵn, dân tị nạn chỉ cần lên lãnh đem về phòng ăn thôi. Không biết ông ta đi đâu tìm củi lửa để nấu hay phải móc nối với ban nhà bếp xin nấu nhờ. Hỏi ông ta sao cực quá mà bữa nào cũng phải nấu thì ông ta nói ngày nào không ăn cháo là ngày đó muốn bệnh. Vậy mới biết cháo trắng quan trọng với người Hoa như thế nào.

Trước kia, ông xã tôi rất ghét cháo trắng vì hồi nhỏ bị kiết lỵ nằm nhà thương hai tuần lễ toàn ăn cháo trắng với muối ớn tới xương. Nhưng từ khi vào làm rể người Tàu minh hương thì bỗng nhiên "đổi tông", cháo gì ổng cũng không thích bằng cháo trắng ăn với "kèm lèo" (tiếng Tiều, có nghĩa là đồ mặn linh tinh nói chung). Chiều nào cảm thấy không có appétit, ông xã cũng kêu tôi nấu nồi cháo cho ổng rồi ổng đi bày ra đầy bàn nào là đậu phọng, cải Tứ Xuyên, xái bấu vv... Và khi ăn thì ăn một hai tô chớ không phải chén thì đủ biết cháo trắng cũng có sức hấp dẫn tới cở nào. 

Theo đông y thì người lớn tuổi, buổi chiều nên ăn cháo hơn là cơm cho nhẹ bụng dễ ngủ, tôi nghĩ cũng ̣đúng vì chiều nào ăn cháo, tôi cũng thấy trong bụng như không có gì, không nặng nề như những bữa ăn cơm với đầy bàn thịt cá. Cháo trắng giúp cho tiêu hóa tốt, vì vậy mỗi khi tôi làm đồ chiên cho cả nhà ăn, tôi đều nấu thêm chút cháo trắng để húp cho tiêu dầu mỡ. Ngoài ra khi trái gió trở trời, ai bị phong hàn cảm cúm, sau khi xức dầu cạo gió xong, húp vào một chén cháo nóng thì coi như đã giảm được nửa phần cơn bệnh, có khi khỏi cần uống viên thuốc nào. 

Xem ra cháo trắng cũng là một phương thuốc đa năng, vừa cứu đói, vừa cứu bệnh con người rất hay và hữu hiệu. Thử hỏi có ai trong đời chưa từng ăn một chén cháo trắng những lúc mệt mỏi, bần thần, dã dượi, yếu đau, phải không quý vị?  

  Người Phương Nam

15 comments:

  1. Cám ơn chị NPN chia sẻ một viết rất hay về món cháo trắng, cũng là món ăn dân dã , dễ nấu , nhanh gọn lẹ cho những bữa sáng vội vã, cũng là cho những con bệnh hay lạt miệng khó tiêu.
    Những món kèm theo ăn với cháo trắng trông thật ngon mắt, mà dễ tìm thấy, dễ làm nữa,cám ơn chị cho ăn hàm thụ ạ.
    Hồng Thúy

    ReplyDelete
    Replies
    1. Hồng Thúy ơi, nếu ai cần giảm cân, chị nghĩ chỉ cần ăn cháo trắng mỗi chiều một hai tuần là sẽ xuống ký ngay, không cần phải ăn kiêng chi cho khổ.
      cám ơn HT.
      Thân thương.
      NPN

      Delete
    2. "mỗi chiều một hai tuần"? Có lẽ chị muốn nói" Mỗi tuần một hai chiều (ngày)". Đúng không ạ? Xin vui long cho biết

      Delete
    3. ý mình muốn nói là "Mỗi chiều trong vòng một hai tuần"
      hoặc như Dinh nói "Mỗi tuần một hai chiều" cũng OK. Thay vì buổi ăn chiều phải "ăn như ăn mày" thì mình ăn cháo là thượng sách.
      Cám ơn bạn quan tâm.
      NPN

      Delete
  2. Em mê cháo trắng ăn với xái bấu cay hay hột vịt bắc thảo (bùi hết biết!). Bà xã dân ông Tạ nên không khoái cháo trắng mấy. Thôi, không nhắc nữa, đang ở Phi Châu, thèm!!!

    ReplyDelete
    Replies
    1. Brandon gốc gác ở Sóc Trăng, ST người Tiều minh hương rất đông, chắc Brandon biết rành những món ăn chị kể trong bài.
      Cám ơn đã ủng hộ cháo trắng của người Hoa.
      Chúc bình an nhe Brandon.
      TK

      Delete
    2. Ăn cháo trắng với hột vịt muối là ngon hết xảy.

      Delete
  3. A-Kim ơi!!... Hia cũng mê ăn cháo trắng, nhưng phải ăn chung với tép ram mặn, cá cơm hoặc cá bóng trứng kho tiêu, hoặc cùng đường thì ăn chung với dưa mắm... Hia hỏng chịu ăn cháo trắng với củ cải xá-pấu hay đậu phọng rang muối đâu!.. Còn hột vịt muối thì Hia để dành để nhậu với bia chứ ăn chung với cháo trắng thì uổng lắm!!!.
    Thân mến. Tùa Hia.

    ReplyDelete
    Replies
    1. Tùa Hia ăn cháo với tép ram mặn hay cá bóng kho tiêu hoặc dưa mắm là ăn theo kiểu người Việt ăn cháo đậu xanh đậu đỏ.
      Tuà Hia lúc nào cũng nhắc tới bia. Chưa từng nghe ai nói uống bia với hột vịt muối cả. Chắc Tùa Hia chế ra chớ gì!!?
      Chúc vui, khỏe.
      A Kim

      Delete
    2. Tại A-Kim không phải là "dân nhậu" nên không biết "uống bia với hột vịt muối". Còn Hia là dân "uống bia trừ cơm" mà!!!...
      Chúc cười.
      Tùa Hia.

      Delete
  4. Rất vui khi chị đã post bài
    Em Khánh

    ReplyDelete
    Replies
    1. Khánh à!... Theo Hia được biết thì Khánh chỉ thích ăn phở hoặc hủ-tíu, chứ đâu chịu ăn cháo trắng???...
      Thân mến. (Tùa Hia).

      Delete
    2. Tùa Hia nói vậy đúng hông Khánh?
      Chắc Khánh chỉ ăn cháo trắng khi nào bệnh thôi.
      Chị Kim

      Delete
  5. Lúc nào mà mọi thứ đều ngán thì nấu nồi cháo trắng ăn với dưa mắm nó ngon gì đâu, vậy chứ hồi mới qua Mỹ, mình làm tiệm ăn Tàu, sáng nào Ông Bà chủ tiệm cũng cho nhân viên ăn cháo với dưa mắm hoặc củ cải muối mặn, mới đầu ăn cho lấy no để làm việc, sau đó mình nghỉ làm chỗ ấy lại cảm thấy nhơ nhớ một thời bưng tô sáng sáng ăn cháo trắng .
    Cám ơn Chị Tố Kim viết bài cho mọi nguoi đọc để nhớ một thời ....ăn cháo trắng , và vẫn còn ăn dài dài mỗi khi cảm thấy chán hết mấy đồ “ khô lân chả phụng “ .
    Chúc Tố Kim bình an và luôn mạnh khỏe.
    Kim Phan.

    ReplyDelete
    Replies
    1. Cám ơn chi Kim P. Ông chủ nhà hàng này chắc cũng có thói quen ăn cháo trắng buổi sáng thành ra ổng cho nhân viên ăn vậy luôn.
      Thiệt tình bữa nào ngán cơm, nấu miếng cháo trắng xịt Maggi ăn vậy mà thấy ngon vô cùng.
      Chúc chị vui, khỏe, mọi sự an lành.
      Thân mến.
      TK

      Delete